Albistea entzun

TORTURA

'Zabalza auziko' agiriak desklasifikatzea baztertu du Grande-Marlaskak

Aitor Estebanen eskariari erantzun dio gobernuak ezin dituela agiri horiek bere kabuz desklasifikatu, eta epaile batek eskatu beharko lukeela.

Grande-Marlaska, Espainiako Kongresuan.
Grande-Marlaska, Espainiako Kongresuan. Mariscal / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2021eko martxoak 17 14:24

Mikel Zabalzaren hilketaren auzia eta horren inguruan zabaldu diren grabazioak hizketagai izan dituzte Espainiako Kongresuan, Aitor Esteban EAJko diputatuak Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroari galdetu baitio gaiaz. Estebanek hitzez hitz irakurri ditu Pedro Gomez Nieto kapitainaren eta Alberto Perote CESIDeko koronelaren elkarrizketan esaten direnak, eta ministroari eskatu dio auziaren inguruan gobernuaren esku dauden dokumentuak desklasifikatu ditzala, baina Grande-Marlaskak erantzun dio gobernuak ezin duela hori bere kabuz erabaki, eta hori epaile batek eskatu beharko liokeela.

Zabalza (Orbaizeta, Nafarroa, 1952 - Endarlatsa, Nafarroa, 1985) 1985eko azaroaren 26an atxilotu zuen Guardia Zibilak, eta haren gorpua hiru aste geroago agertu zen, Bidasoa ibaian, Endarlatsa inguruan. Bertsio ofizialaren arabera, guardia zibilek Endarlatsara eraman zuten Zabalza, ustezko zulo baten bila, eta ihes egin zuen, Bidasoa ibaira salto eginez. Ikerketa artxibatu egin zen, besteak beste, Zabalza hil zutela ezin frogatuta.

Orain, Non dago Mikel? dokumentalaren dokumentazio lanaren harira zabaldu den grabazioaren edukia jada aztertu zuten epaitegiek; 2004aren bukaeran, El Mundo-ko kazetariek audio artxiboa eskuratu zuten, eta epailearen esku utzi. Ikerketa berriak abiatu zituzten, baina azkenean ebatzi zuten audioak ez zuela nahikoa kalitaterik froga gisa kontuan hartua izateko.

Hori bera azaldu du Grande-Marlaskak Estebani; Gipuzkoako Auzitegiak auzia ikertu zuela, baina orain zabaldu den grabazioaren edukia ere, baina ez zutela nahikoa frogatzat jo. Gaiak auzibidean eginiko ibilbidea xehatu du ministroak bere hitzaldian.

«Uste duzu ez dagoela auzirik? Ez dut sinisten», erantzun dio Estebanek, eta gogorarazi zergatik artxibatu zen auzia: froga faltagatik. «Baina gobernuak egin dezake zerbait: baditu frogak», esan dio; hortaz, eskatu dio gaiari buruzko dokumentazioa desklasifikatzeko -egun sekretupean dago-, epaile batek aztertu eta, hala erabakiko balu, kasua berriro zabaltzeko.

Bestalde, gogorarazi dio fiskal nagusiak, Espainiako Gobernuak izendatutakoak, baduela eskumena auzibidean eragiteko eta auzia berriro zabal dadila eskatzeko. Era berean, oroitarazi dio Nafarroako Parlamentuak aho batez eskatu duela audioak «sakonki» ikertzeko.

Grande-Marlaskak, ordea, baztertu egin du dokumentu horiek gobernuak bere kabuz desklasifikatzea. Izan ere, argudiatu du horrek eragingo lukeela auziari buruzko balorazio juridikoak egitea auzitegien «paraleloan»; hori eginda, gobernuak magistratuei iradokiko liekeela kasua zabaldu behar dutela. Ate bat zabalik utzi du, halere: epaileren batek auzia berriro zabaltzea eta gobernuari dokumentu klasifikatuak eskatzea.

Adierazpen «onartezinak eta mingarriak»

Grande-Marlaskaren hitzak «onartezinak eta mingarriak» direla adierazi du, berriz, Mertxe Aizpurua EH Bilduko diputauak: «Barne ministroak bertsio ofiziala goraipatu du, bere garaian «ikerketa judizial ezin hobea eta konplexua» egin zela defendatuz eta alde batera utziz Zabalzaren heriotzagatik oraindik inork ez duela ordaindu».

Aizpuruaren arabera, Marlaskaren hitzek «beste behin» erakusten dute «estatuko botereek tortura isilpean eta inpunitate osoan mantendu» nahi dutela: «Guztiz onartezina da, are gehiago legearen betebeharraz horrenbeste hitz egiten diguten horiengandik etorrita. Ulertezina da Gobernuak iraganeko kasu itxitzat jotzea indar armatuetako kideen parte hartzea eta zigorgabetasuna ikertzea».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Enrique Maia Iruñeko alkatea. ©Iñaki Porto / EFE

Iruñeko alkatea arbuiatzeko adierazpena aurkeztuko du EH Bilduk

Berria

Adierazpen xenofoboak «daturik eman gabe» egitea eta «kolektibo oso ahulak jomugan jartzea» egotzi dio koalizioak Enrique Maiari.

Altsasuko gazteen alde egindako mobilizazio bat, 2019ko urrian. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Estrasburgok ez du aintzat hartu Altsasuko auziko gazteek egindako salaketa

Gotzon Hermosilla

Auziak Europan izan zezakeen bide judiziala amaitu egin da. Gizarteak emandako babesa nabarmendu du Altsasu Gurasoak plataformak

<em>Mozal legearen</em> aurka egindako protesta bat, Iruñean. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Mozala nola kendu

Iosu Alberdi

Kongresuko Barne Gaietarako Batzordera iritsi da 'mozal legea' erreformatzeko proposamena. Indar parlamentarioen lana izango da orain aldaketen nondik norakoak eztabaidatu eta adostea.

EH Bildu eta PSE-EE bildu dira gaur, Bilbon ©Amaya Diaz-Emparanza

Anduezak adierazi du ez duela proiekturik partekatuko EH Bildurekin, ETA gaitzetsi arte

Oihane Puertas Ramirez

Anduezak uste du bi alderdiek zenbait herritan dituzten akordioak «puntualak» eta positiboak direla, baina ez du uste egoera egokia denik «pisuzko akordioak» egiteko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.