Albistea entzun

Ondarea

Araitz ibarreko ahozko memoria jaso dute 'Araxesen gainetik, Malloen azpitik' dokumentalean

Labrit Ondareak sortu du filma, eta maiatzaren 7an estreinatuko dute, Araizko udaletxean. 60 herritarrek baino gehiagok hartu dute parte lan prozesuan.

Dokumentaleko irudi bat.
Dokumentaleko irudi bat. Labrit Ondarea Tamaina handiagoan ikusi

Berria -

2021eko maiatzak 4 09:21

Araizko eta Beteluko udalek euren herrietako memoria jaso nahi izan dute ikus-entzunezko lan batean, transmisio lan bat egiteko asmoz. Duela hamar urte hasi ziren memoria hori biltzen, eta horretan oinarrituta sortu duten dokumental bat estreinatuko dute aste honetan. Joan den mendeko ohiturak, ogibideak, ospakizunak, harremanak eta sinesmenak erakutsiko ditu, besteak beste, Araxesen gainetik, Malloen azpitik lanak. Labrit Ondareak ekoitzi du.

«Nekazaritza eta artzaintza lanen nondik norakoak erakutsi zizkiguten, malkorraren kontra pilotan aritzen zirenekoak, ihoteetan egin ohi zituzten antzara-jokoak, herrien arteko harremanak, ondoko herriko festetatik bueltan neska eta mutilen artean sortzen ziren hartu-emanak...», azaldu du Labritek.

Gainera, Araitz ibarrean gertaturiko inkisizio prozesu bat ere kontatu dute filmean. «Zugarramurdiko sorginkeria prozesuak bezainbeste oihartzun izan ez duen arren, hura bezain bortitza eta bidegabea izan zen Intzako herritarrek pairatu zutena», esan dute.

1595. urteko lehen hilabeteetan, 28 herritar atxilotu zituzten, sorginkeria egotzita. Hamar gizon eta hemezortzi emakume. Tartean, 9, 13, 15 eta 16 urteko lau neskato. Iruñeko espetxean eduki zituzten azaroan izan zen epaiketaren zain, baina horietatik hamabi ziegan bertan hil ziren. Bizirik epaiketara iritsi zirenetako bat zen Martin Barazarte. Hark ehun zigorrada jaso zituen, eta sei urteko urruntze agindua ezarri zioten. Gainerakoak kargurik gabe oso egoera txarrean bueltatu ziren etxera, eta euren ondasunak bahitu zituzten atxiloaldia ordaintzeko.

Gertakari horien transmisioan etenak egon dira, eta, dokumentalaren bidez, omenaldi bat ere egin nahi diete sorgin ehizaren biktima izan ziren herritar horiei. «Oraindik euren lanbide, sinesmen, ospakizun eta ohitura asko eta asko ditugulako». Horietako batzuk jasotzen ditu dokumentalak.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Urtubiaren gertukoei gustatu zaie filma»

Urtzi Urkizu

Netflixek Lucio Urtubiaren bizitzari buruzko filma estreinatuko du gaur: 'Un hombre de acción'. Amezkua da gidoilaria, eta azaldu du Urtubiaren bizitzeko moduari eta pentsamenduari fidelak izatea funtsezkoa zela.
 ©EZEZAGUNA / EZEZAGUNA

Iruindarren euritakoak dantzan

Itsaso Jauregi

Iruñean San Saturnino eguna ospatu dute, aterkien azpian. Erraldoirik eta prozesiorik gabeko hirugarren urtea izan da herritarrentzat, baina euriaren azpian kantuan jarraitu dute.
Ezkerretik eskuinera: Ane Garai eta Maialen Oleaga. ©BERRIA

'Kuirpunk' doinuen eztanda

Unai Etxenausia

Perlata eta La Soga del Muerto taldeetako partaideek dena ematen dute oholtzara igotzen diren bakoitzean. Argi daukate jotzeak ematen dien askatasunaz bizi behar dituztela kontzertuak, beti arduraz bizi beharrean.
Hilabete honetan bi aldiz agertu da Belharra, Donibane Lohizune parean. Europako uhinik handiena da. Matt Etxebarne ageri da argazkian, foil taula <em>hegalaria</em> lagun. ©FRANCK LAPUYADE

Belharra: hogei urteko mugarria

Ainize Madariga

Hogei urte bete dira Donibane Lohizuneko Belharra uhin erraldoiaren gainean surf egin zutela lehen aldikoz. Axi Muniainek arraunean ere igan zuen lehentze, 2013. urtean. Gero eta haboro dira ausartzen direnak orain: Matt Etxebarne da haietako bat. Baina denek oroitarazi dute lanjer handia.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...