Albistea entzun

Arkeologia

Eskeleto bat eta harresi zati bat aurkitu dituzte Iruñean

Arkeologoak lanean ari dira oraindik, aurkikuntzak garbitu eta noizkoak diren ahalik eta gehien zehazteko.

San Nikolas elizatik gertu aurkitu duten eskeletoaren zati bat.
San Nikolas elizatik gertu aurkitu duten eskeletoaren zati bat. EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2021eko ekainak 7

Hiru burguk osatzen zuten Iruñea hiria Erdi Aroan: Nabarreria, San Zerningo Burgua eta San Nikolasko Hiria. Bakoitzak bere jatorria, nortasuna eta araudi propioa zituen. San Nikolasko Hiria, gainera, harresi batek bildu eta babesten zuen. Hori diote garai hartako hainbat dokumentuk, baina orain arte ezin izan da harresiaren existentzia frogatzen zuen ezer aurkitu.

San Nikolasko burguak eliza bat ere bazeukan, oraindik zutik dagoena, eta haren aurretik igarotzen da Sarasate pasealekua. Hori eraberritzeko asmoa zeukan udalak, baina, hala ere, lehenengo azterketa arkeologiko bat egitea zen asmoa, ingurune horretan aukera ugari baitzegoen baliozko arrastoak aurkitzeko. Hala, susmoak egia bihurtu dira. Bi zundaketa egin dituzte San Nikolas elizaren aurrean, bata zintarrian, eta bestea galtzadan, eta hara hor zer aurkitu duten: harresiaren zati bat, eta nahiko egoera onean dagoen giza eskeleto bat.

Horrela, orain arte dokumentuetan baino existitzen ez zen harresia azaleratu egin da. XII. mendean sortu zen San Nikolas burgua, eta mende bat geroago eraiki zuten harresia. Historialarien arabera, hainbat dorre eta atari zituen murruak. Dorre horietako bat eta hari dagokion atea San Nikolas parrokiaren aurrean egon dira beti. Hala ere, XVI. mendearen amaieran desagertu egin zen ate hura, gotorlekua eta harresiz inguratutako esparru berria eraikitzearekin batera.

Orain aurkitutako tartea parrokiako atearen parean egin diren bi zundaketa horietako batean aurkitu da, hain zuzen, galtzadan dagoen zatian. 2,5 metroko sakoneran dauden harlanduzko hiru ilara dira. Tenpluaren ataritik bertara dagoen distantziak harritu ditu gehien adituak. Izan ere, orain arte pentsatu izan da harresia pasealekuan zenbaki bikoitia zeukaten etxeen atarietatik oso hurbil zegoela.

Harresia zegoen lekutik hurbil aurkitu dute eskeletoa ere, baina lurrazaletik gertuago. Adituen susmoen arabera, gorpuak zerikusia izan dezake San Nikolaseko plazan duela urte batzuk aurkitu zuten nekropoliarekin. Azken hau 2002-2003 urte artean aurkitu zuten, plazan lurpeko zakarrontziak egiteko obretan zebiltzala. 45 eskeleto aurkitu ziren osorik aurkikuntza hartan, eta beste hogei eskeletoren zatiak ere bai. Historialariek baieztatu zuten San Nikolasko elizako hilerriarekin zerikusia zeukatela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Zenbait herritar Iruñeko txertaketa gunean, Nafarroako Unibertsitate Publikoko kiroldegian. ©JESUS DIGES / EFE

Hego Euskal Herriko biztanleen %35ek osatua dute txertaketa pauta

Uxue Rey Gorraiz - Oihana Teyseyre Koskarat

Osakidetza datorren astean hasiko da 40 urtetik beherakoak txertatzen. Hegoaldeko herritarrak Iparraldean txertatzeko irizpideak lauso dira

Euskararen erabilera %7 eta %52 artekoa da EHUko eremu ez-formaletan

Euskararen erabilera %7 eta %52 artekoa da EHUko eremu ez-formaletan

Berria

Soziolinguistika Klusterrak hamazazpi fakultatetan euskara zenbat erabiltzen den behatu du, Euskara Errektoreordetzak eskatuta

Claudia Venceslao eta Luis Maria Salgado, atzo, agerraldian. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

EH Bilduk arau bat ondu du egoitza pribatuetako baldintzak «duintzeko»

Edurne Begiristain

Arabako egoitza zentroak ituntzeko proposamena landu du. Eragile eta sindikatuei aurkeztuko die zirriborroa, irailean erregistratu aurretik

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.