Albistea entzun

Zinema

Jean Paul Belmondo aktorea hil da, 88 urte zituela

Bere ibilbide artistikoan 80 film baino gehiagotan parte hartu zuen, eta Jean Luc Godard edo Truffaut zinemagileekin lan egin zuen.

Jean Paul Belmondo 2017an, Cesar sarien galan.
Jean Paul Belmondo 2017an, Cesar sarien galan. IAN LANGSDON/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Aitor Biain -

2021eko irailak 6 18:48

Frantziako aktorerik ezagunetako bat zen Jean-Paul Belmondo. Nouvelle Vague (olatu berria) mugimendu zinematografikoaren ikurretako bat izan zen, eta Jean-Luc Godard edota François Truffautrekin lan egin zuen, besteak beste. Mende erdiko ibilbidean 80 film baino gehiagotan parte hartu zuen. Gaur hil da, 88 urte zituela, Michel Godest haren lagun abokatuak berri agentziei jakinarazi dienez: «Lasaitasun handiarekin itzali da».

Artista familia bateko semea, 1933an jaio zen, Parisko Neully-Sur-Seine auzoan: aita italiar jatorriko eskulturgile bat zen; ama, aldiz, margolaria. Lizeoko liburuek erakarri ez, eta kirolari lotuta eman zituen gazte garaiak: txirrindularitza, futbola, eta, batez ere, boxeoan aritu zen, harik eta 16 urterekin tuberkulosi gaitz baten ondorioz izandako krisi existentzial baten ondotik, aktore izatea erabaki zuen arte.

Antzerkian hasi zuen bere ibilbide artistikoa, eta Arte Dramatikoko Kontserbatorio Nazionalean ikasi zuen. Hastapenak ez ziren errazak izan, halere; asmo guztiak alboratzekotan izan baitzen kontserbarioan egin zuen hautaproba baten ezezkoa jaso zuenean. Kontatzen dutenez, epaimahaiari iseka egin zien.

1957an eman zuen zinemarako jauzia, Maurice Delbez zinemagilearen À pied, à cheval et en voiture filmarekin, baina haren sekuentzia gehienak muntaketa lanetan ezabatu zituzten. Aktore lanetan jarraitu zuen, halere, eta hainbat filmetan parte hartu zuen ondorengo urteetan. Horietako batean bereganatu zuen, hain zuzen ere, Jean Luc Godard zinemagilearen arreta. Film labur bat egitea proposatu zion hark. Zalantzak izan zituen hasiera batean, onartu edo ez, baina tematuta zegoela ikusita baietz esatea erabaki zuen: Charlotte et son Jules film laburra egin zuten elkarrekin.

Hura izan zen ibilbide eta elkarlan arrakastatsu baten lehen harria, hari esker egingo baitzen ezagun mundu osoan. 1960an izan zen, dagoeneko zinemaren historiara igaro den lan bati esker: À bout de soufflé. Klasiko bat, ikur bat bilakatu zen filma Frantzian, eta Belmondo bera, izar bat.

Nouvelle Vague mugimenduko zinemagile handiekin egin zuen lan gero: hala nola François Truffaut, Alain Resnais, Jean-Pierre Melville edo Claude Chabrolekin. Urteek aurrera egin ahala, seduktore eta abenturazale lotsagabe rolak egin zituen batik bat, eta ezagun egin zen akzio eszenak berak egiten zituelako. La Sirene du Mississipi, Une femme est une femme edo Le voleur dira, besteak beste, garai hartako filmik esanguratsuenak.

2001ean iktus bat izan zuen, eta harrezkero, gutxi izan dira jendaurrean egin dituen agerraldiak. 2011n, esaterako, Cannesko zinema jaialdiaren omenaldia jaso zuen, «inoizko aktore frantziarrik handienetakoa» delakoan. Eta, 2016an, berriz, Veneziako zinemaldiko Urrezko Lehoia jaso zuen ibilbide profesionalaren aitortza gisara. «Nire bizitzan zehar dena izan dut. Ez dut damurik. Egin nahi nuen guztia egin dut», esan zuen orduko hartan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Antxon Ezeiaza zinemagilea, artxiboko irudi batean. ©Gari Garaialde / Foku

Euskadiko Filmategiak Antxon Ezeiza zinemagilearen lana katalogatu du

Leire Perlines Apalategi

Zinemagilearen funts dokumentala, bibliografikoa eta grafikoa gorde dituzte Euskadiko Filmategiaren artxiboan. 2020an, Errenteriako, Pasaiako, Hernaniko eta Andoaingo Udalek Ezeizaren ondarea filmategian uztea erabaki zuten.

Turistak, Bilboko Guggenheim museoko atarian, Jeff Koons artistaren <em>Puppy</em> eskulturaren aurrean argazkiak ateratzen. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Inork ikusten al du 'Puppy'?

Iñigo Astiz

1997an jarri zuten Jeff Koons artistaren txakur erraldoia Bilboko Guggenheim museoko atarian, eta paisaiaren parte bihurtua da dagoeneko. Ez guztiz, ordea.
Inoiz Donostiako Zinemaldia bisitatu duten 800 zinemagile zein aktoreren irudiak ikus daitezke erakusketako <em>Photocall</em> instalazioan. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Alfonbra gorri bat publikoari

Ainhoa Sarasola

Donostiako Zinemaldiaren 70 urteotako irudiak jarri dituzte ikusgai 'Imajinatu Zinemaldia' erakusketan, Tabakaleran. Omenaldia egiten die jaialdiari eutsi diotenei, ikusleei bereziki

Metallica taldeak atzo iluntzean Bilbon emandako kontzertuaren irudia. ©Miguel Toña, EFE

Metalararen dardara bizia Bilbon

Berria

Zalantza egunen ondotik, Metallicak kontzertua eman du bart San Mamesen, 45.000 lagun aurrean. Niña Coyote eta Chico Tornado, Nothing But Thieves, eta The Hellacopters ere aritu dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...