Albistea entzun

Kongoko Errepublika Demokratikoa

Belgikak Patrice Lumumbaren hortzetako bat itzuli dio haren familiari, hura hil eta 61 urtera

Epaitegi batek sendiaren aldeko epaia eman eta ia bi urtera itzuli diete Kongoko Errepublika Demokratikoko lehen ministro izandakoaren gorpuzkia. Alexander De Croo Belgikako lehen ministroak aitortu du Lumumbaren kasuari buruzko egia «mingarria eta ezatsegina» dela, «baina esan beharrekoa».

Lumumbaren senideak eta haren hilkutxa, atzo, Bruselan egin zuten ekitaldian.
Lumumbaren senideak eta haren hilkutxa, atzo, Bruselan egin zuten ekitaldian. Olivier Hoslet / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza -

2022ko ekainak 21 12:42

Patrice Lumumbaren sendiak jaso du, behingoz, Kongoko Errepublika Demokratikoko lehen gobernuburu demokratikoa izan zenaren hortza. Hori da, ustez, geratzen den Lumumbaren arrasto bakarra. 1960ko abenduan Mobutuk jo zuen estatu kolpearen ostean, 1961eko urtarrilean, exekutatua izan zen Lumumba, besteak beste agente belgikarrak eta estatubatuarrak lekuko zirela; orduan kendu zioten hortz hori. Kongoko Errepublika Demokratikoaren independentziaren heroietako bat zen.

Lumumbaren familiak bide luzea egin behar izan du epaitegietan hortza eskuratzeko. Lehen ministro ohiaren alaba batek egin zuen eskaria, Belgikako Fiskaltzak babestu egin zuen, eta epaitegi batek duela ia bi urte eman zuen haien aldeko epaia. Epaitegietako bidea, ordea, ez dute amaitu: gerra krimenak ere salatu zituzten 2011. urtean, eta babesa erakutsi die Frederic Van Leeuw fiskalak.

Atzo egin zuten gorpuzkia emateko ekitaldia, Bruselako d'Egmont jauregian, eta han izan ziren buruzagi independentista zenaren dozenaka senide. Baita Alexander De Croo Belgikako lehen ministroa ere, eta 1960ko hamarkadan Belgikako Gobernuko ministro izan zirenek «erantzukizun morala» dutela esan zuen: «Egia mingarria eta ezatsegina da, baina esan beharrekoa».

Dena den, esan zuen ez dagoela frogarik erakusteko Belgikako Gobernuak eta armadak Lumumba hil nahi zutela: «Jakin behar zuten haren bizia arriskuan jartzen ari zirela, eta eragotzi egin behar zuten. Ez ikusiarena egitea aukeratu zuten, ordea», aitortu du.

61 urte

Belgikak aurkeztua du barkamen eskari ofizial bat Lumumbaren heriotzan izan zuen erantzukizunagatik. Hura exekutatu eta hurrengo egunean, azidotan desegin zuten; aurretik, ordea, bi hotz kendu zizkion Belgikako polizia batek. 61 urte geroago itzuliko diote haietako bat lehen ministro izan zenaren sendiari, eta gaur gauean eramango dute Kongoko Errepublika Demokratikora.

Lumumba, kolonialismoaren aurkako ekintzailea eta Kongoko Mugimendu Nazionaleko presidentea, 1960ko ekaineko hauteskundeen ostean izendatu zuten Kongoko Errepublika Demokratikoko lehen ministro. Baina, irailean, Joseph Kasa-Vubu presidenteak Lumumba eta gainerako ministro nazionalistak kargugabetu zituen, eta, abenduan, Mobutuk estatu kolpea jo zuen, CIAren eta Belgikaren babesarekin. SESBek Lumumba babestu zuen. Egun gutxi geroago, 1961eko urtarrilaren 17an exekutatu zituzten Lumumba eta haren alderdiko hainbat buruzagi. 1966. urtean heroi nazional izendatu zuten.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Donostiako elkarretaratzea, gaur, Alderdi Ederren. ©Mikel Arreseigor

SOS Arrazakeriak elkarretaratzeak egin ditu Melillan gertatutakoa salatzeko

Gorka Berasategi Otamendi - Jon Ordoñez Garmendia

Espainia eta Maroko arteko muga zeharkatzen ahalegindu ziren 2.000 lagun, herenegun, eta gutxienez 37 hil dira.

"2022an oheratu nintzen eta 1950an esnatu naiz"

Abortu eskubide konstituzionala indargabetu dute epaileek AEBetan

Urtzi Urrutikoetxea

Milaka lagun irten dira AEBetako hirietan abortu eskubidearen aldeko protestetan. Elkar babestearen eta kalean mobilizatzearen garrantzia nabarmendu dute.

Migratzaile talde bat pilatuta, atzo, Marokoko Nador hirian. ©AMDH

SOS Arrazakeriak elkarretaratzeak egin ditu Melillan gertatutakoa salatzeko

Gorka Berasategi Otamendi - Jon Ordoñez Garmendia

Espainia eta Maroko arteko muga zeharkatzen ahalegindu ziren 2.000 lagun, herenegun, eta gutxienez 37 hil dira.

Joe Biden AEBetako presidentea, atzo, Etxe Zurian, hedabideen aurreko agerraldian. ©OLIVIER CONTRERAS / EFE

Biden: «Muturreko ideologia baten ondorioa da»

U. Urrutikoetxea

AEBetako presidenteak ohartarazi du amen heriotza tasa igo egingo dela herrialdean, Auzitegi Gorenak hartu duen erabakiaren ondorioz

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.