Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

'Frontball'-a

‘Frontball': plazatik nazioartera

Munduko Pilota Txapelketa urriaren 23tik 29ra iraganen da, zenbait espezialitaterekin; horietan, 2008an asmatua izan zen 'frontball' modalitatean, bost kontinenteetako 32 herrialdetako ordezkariak ariko dira Bidarten. Nazioarteko Pilota Federazioak egin urratsei esker heldu da kirol hori hein horretara.

Yoan Hegiabehere eta Orlando Diaz, 2017ko munduko pilota txapelketan, frontballeko finalean.
Yoan Hegiabehere eta Orlando Diaz, 2017ko munduko pilota txapelketan, frontballeko finalean. EPNF Tamaina handiagoan ikusi

Joanes Etxebarria - Iparraldeko Hitza -

2022ko urriak 2

Pilotaren familiako azken haurridea da, frontball-a pilotaren familian onartzen dutenentzat bederen. Jean-Michel Idiart azkaindarrak 2008an asmatu zuen frontball-a, New Yorkeko (AEB) karriketan one wall antzeko jokoaz inspiraturik. Murru batean eremu ttipi bat finkaturik, pilota batekin buruz buru jokatzen da. Urriaren 23an hasiko den Munduko Pilota Txapelketan, bost kontinenteetatik izanen dira frontball pilotariak, Bidarten, Nazioarteko Euskal Pilotaren Federazioak egin garapen lanaren ondorioz. 32 herrialdetako ordezkariak ariko dira txapelketan.

Ipar Euskal Herrian baldin bada izen bat frontball-ari lotua dena, Idiart sortzailearenaz gain, Yoan Hegiabehere da: munduko txapelduna eta Frantziako txapeldun hiru aldiz, Frontball Developpement elkarteko langile izana sei urtez, egun Frantziako Federazioaren garapeneko lan arduraduna da. Esku huskako jokalaria oinarrian, Idiart harengana joan zen, kirola “ofizial egin aitzin lehiaketak antolatzen zituelarik, entseguak egiteko”. Agusti Waltary edo Imanol Agirre pilotari profesionalek ere parte hartu zuten hastapen haietan.

Lapurdin jokatuko da Munduko Txapelketa, eta Nazioarteko Pilota Federazioak kirol horren garapenean ezarri dituen indarrak fruituak ekarriko ditu: 32 herrialdetako pilotariak ariko dira, bost kontinenteetatik jinik. Hegiabeheren ustez, gainera, nahiz eta “esku huskan bezala azkarrenak Frantzia, Espainia eta Mexiko” izan, maila “orekatua” da 2018an pilota aldatu zenetik: “2017ko Munduko Txapelketan larruzko pilotarekin ari ginen; esku huskako pilota baino arinagoa zen, baina, halere, esku huskako jokalariek abantaila ederra genuen. 2018an Nazioarteko Federazioak gomazko pilota hautatu zuen, eta geroztik eskuko min arazo anitzez gutiago da, eta maila orekatzen du”. Mexikarrek duten karrikako pilota jokotik hurbil da frontball-a, txapeldunaren erranetan.

Mundura garatzeko bideak

Munduko Txapelketan hainbeste frontball jokalari ariko badira, ez da kasualitatea, garapen xede baten ondorioa baizik. Federazioarena, batetik, baina Hegiabeherek garapen bidea ezagutu du Angeluko Frontball Developpement elkartearekin ere. Afrikan (Togo, Senegal, Hego Afrika eta Ginean) eta Palestinako errefuxiatu esparru batean ibili zen, besteak beste, kirol horren inguruko proiektuak garatzen 2012. urtetik goiti: “Hizkuntza eta kultura desberdinak ukanik ere, murru eta pilota bati esker denak elkartzen gara”.

Azpiegituretan bezala materialean urri eta merke, frontball-aren “sinpletasuna” saltzen dute mundu zabalean. Lehentasuna, argiki, nazioartean ezarria baita: lurraldeko pilota batzordeak hala deliberaturik, ez da Ipar Euskal Herriko Txapelketarik egiten; Frantziakoa, aldiz, bai. “Espezialitate bat gehiago da, eta hemen ez da garatu beharrik; horrekin ados naiz”, dio Hegiabeherek. Helduetan bi maila dira gizonetan eta emazteetan, eta 19 urtez pekoetan beste txapelketa bat bi generoentzat.

Nazioartera hedatu nahiak badu ere, gibeletik, helburu estrategiko bat, Hegiabeherek argitu duenez: “Nazioarteko federazioak lan anitz egiten du pilotaren garapenean, helburu harturik olinpiar kirola bilaka dadin. Gaur egun, Nazioarteko Olinpiar Batzordearen irizpideak begiratzen badira, izan behar da kirol bat denentzat eskuragarria eta kostu apalekoa. Maleruski izugarri zaila da trinketak, ezkerparetak edo jai alaiak eraikitzea munduko leku pobreetan”. Pilotariak argi dauka frontball-a “pilotarik ez den lurraldeetara sartzeko tresna bat” dela.

Emazteen parada bakarra

Esku huska aritzeko, Ipar Euskal Herrian frontball-a da emazteen txapelketak proposatzen dituen pilota modalitate bakarra. “Bestaldean bada ezkerpareteko txapelketa bat, eta ageri da badirela emazte anitz interesatuak; hemen ez dugu halakorik. Maritxu Housset, adibidez, esku huska hasi zen, eta, dioenez, behartua izan zen palara pasatzera”, zehaztu du Hegiabeherek. Housset Frantziako selekzioan ariko da Munduko Txapelketan, berea den txapela defendatzen, Marie Goienetxerekin batean. Emazteak bezala gizonak, frontball pilotariak Bidarten lehiatuko dira, urriaren 23tik 29ra.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©RONALD WITTEK / EFE

Qatar, potentzia izan nahi zuen emirerri txikia

Ricard Gonzalez

Diktadura absolutista bat ezarria dute Qatarren. Oso azkar garatu da azken urteetan, atzerriko langileen esplotazioari esker. Anbizio handia du nazioartean.
Antoine Griezmann eta Kylian Mbappe, Frantziaren atzoko partidako bi izarrak, irribarrez elkarri eskua ematen. ©JOSE SENA GOULAO / EFE

Hautagaitza aurkeztuz

Beñat Mujika Telleria

Frantziak partida ederra egin du Danimarkaren aurka, baina nahi baino gehiago sufritu du azkenerako. Argentinak lehen jardunaldiko arantza atera du
Thomas Mueller Alemaniako aurrelaria, Hansi Flick hautatzaileari bostekoa ematen Japoniaren aurkako partidan. ©RUNGROJ YONGRIT / EFE

Garai batekoen aldean, antzu

Eñaut Agirrebengoa

Gaur egungo aurrelaririk ez dago Munduko Kopako golegile nagusien artean. Orain arte, soilik Thomas Muellerrek gainditu du hamar goleko langa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...