Albistea entzun

Europako Batasuna

Bruselak lau urteko planak negoziatu nahi ditu zorra %60tik behera jaisteko

Egonkortasun Ituna erreformatzeko proposamena aurkeztu du Europako Batzordeak. Zigor arinagoak nahi ditu betetzen ez dutenentzat, baina errazago jartzea.

Paolo Gentiloni Ekonomia komisarioa, gaur.
Paolo Gentiloni Ekonomia komisarioa, gaur. Olivier Hoslet / Efe Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2022ko azaroak 9

Egonkortasun Ituna izozkailutik ateratzeko prestatzen ari da Europako Batasuna. 2024an gertatuko da hori, Ukrainako gerra dela medio, zeren EBk ordura arte luzatu baitu COVID-19aren aurkako borrokan eskuak libre izateko arauak ez betetzeko bere buruari emandako eskubidea.

Eraldatuta itzuliko da Egonkortasun Ituna, «garaia aldatu egin baita», Paolo Gentiloni Ekonomia komisarioak onartu duenez. Itun berritua malguagoa izango da, «sinpleagoa», eta estatu kideetako erakundeek zeresan handiagoa izango dute beren kontuak orekatzeko moduak erabakitzeko tresnetan.

Hori da behintzat Europako Batzordearen asmoa. Gaur aurkeztu ditu bere proposamenak, azken hilabeteetan gobernuetako ordezkariekin bilera sorta izan ondoren. Aurrekontuetan zorroztasuna eskatu dutenak entzun ditu, baita arau zorrotzak jartzeak ezertarako balio ez duela esan dutenak ere. Azken hitza estatu horiek berek dute, Batzordearena ez baita eztabaidarako oinarri bat baizik.

Egonkortasun Ituna 1997an hitzartu zuten EBko orduko hamabost kideek eta hurrengo urtean hasi zen indarrean jartzen. Horren bitartez, EBko kideek beren kontu publikoak orekatzeko konpromisoa hartu zuten, bi zenbaki oinarri gisa hartuta: defizit publikoak beti egon beharko du %3tik behera, eta zorrak ezingo du gainditu BPGaren %60ko muga. Alemania eta Frantzia izan ziren defizitaren muga hausten lehenak, eta orduz gero ia guztiek hautsi dituzte noiz edo noiz. Pandemiaren aurretik, defizita beheranzko bidean zegoen herrialde guztietan —askok superabita zuten—, baina COVID-19ak dena aldatu zuen: osasun gastua izugarri handitu zen, eta koronabirusak eragindako krisia gastu publikoaren bidez borrokatzea erabaki zuen EBk.

Espainia eta Frantzia, gaizki

Eurostaten azken datuen arabera, gaur egun EBko 27 kideetatik hamarrek gainditu egiten dute
BPGaren %3ko muga —Espainia (%4,2) eta Frantzia (%3,9) barne—. Zorrari dagokionez, EBk berak BPGaren %86,4ko zorra du, eta hamalau herrialdek dute %60tik gorakoa.

Muga horiek arbitrarioak diren arren, Europako Batzordeak ez aldatzea erabaki du. «Oro har, ongi funtzionatu dute», ziurtatu du Valdis Dombrovskis lehendakariordeak. Baina ez aldatzeko beste arrazoi bat ere badago, pragmatikoagoa: muga horiek ukitzeak itunak aldatzea ekarriko luke, eta hori urte eta neke askoko lana da. Horren ordez, bigarren mailako arauen bitartez erreformatu nahi du Egonkortasun Ituna.<br />Kontu publikoak orekatu behar direla dioen ideiari eutsi dio Bruselak, baina sistema malguago bat proposatu du horretarako, zorra gradualki murrizteko aukera eman beharko lukeen sistema bat.

Hiru taldetan banatu ditu estatuak, haien zorraren neurriaren arabera. Zor handia dutenek lau urte izango dituzte hura beheranzko bide jarraitu eta jasangarri batean jartzeko, eta defizita %3tik behera uzteko. Hiru urteko luzapena eskatu ahal izango dute, erreforma gehiagoren truke. Bruselarekin negoziatu ondoren, gobernuek beren planak aurkeztu beharko dituzte, eta hor zehaztu zer erreforma eta inbertsio egingo dituzten helburua lortzeko. Beste gobernuen oniritzia jaso beharko dute. Talde horretan egongo dira Grezia (%182,1), Italia (%150,2) eta Portugal (%123,4), baina ziur aski baita Espainia (%116,1) eta Frantzia ere (%113,1).

Zor moderatua dutenentzat, epea hiru urtekoa izango da, eta zor txikia dutenek, berriz, defizit publikoak %3tik behera jarraitzen duela ziurtatu beharko dute.

Kontrol gehiago

Malgutasunaren eta gradualtasunaren trukean, Europako Batzordeak indartu egin nahi du zorra murrizteko planak betetzen ez dituzten herrialdeen gaineko kontrola. Zigorrak, berriz, orain indarrean egon bai baina inoiz ezarri ez direnak baino txikiagoak izango dira, baina errazago inposatu ahal izango dira.

Ekonomikoak izango dira —isuna zuzen pagatzea eta funtsak galtzea—, baina baita zigortuaren izen ona zikintzekoak ere: plana betetzen ez duenak Europako Parlamentuan azaldu beharko du zergatik ez duen hala egin, eta, horrekin, merkatuen erantzuna arriskatuko du.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Imanol Magro Eizmendi

Bizkaiko metalgintzako sindikatuen gehiengoak eta FVEMek lan itun berria sinatu dute. Lan Sailak akordiora batzeko esan dio ELAri. LABek eskatu du grebalarien aurkako salaketak indargabetzeko

Bittor San Millan Ondarroako Antiguako Ama Itsas Arrantzale Eskolako zuzendaria. ©Jon Urbe / Foku

«Itsasoko lan gogorra gogoko duten gazteak topatzea da erronka»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Ondarroako Antiguako Ama itsas arrantzako eskolak egoitza berria du. Erdi mailako gradu berri bat eskaintzeko aukera eman die horrek, eta simulatzaileak erabiltzen hasi dira, Bittor San Millanek azaldu duenez.

Luiz Inacio da Silva <em>Lula</em> Brasilgo presidentea eta Alberto Fernandez Argentinako presidentea Buenos Airesen. ©EFE

'Sur': diru komun berria Hego Amerikan

Iñaut Matauko Rada

Brasilek eta Argentinak, Hego Amerikako ekonomiarik indartsuenek, diru komun berri bat sortzeko bidea hasi dute aurten. Nahiz eta nazioarteko merkataritzan bakarrik erabiliko litzatekeen, galdera asko sortzen hasi dira gaiaren inguruan, Argentinaren egoera ekonomiko eta finantzario makalagatik batez ere.

Adegiko ordezkariak, gaurko prentsaurrekoan. ©FOKU

Lehengaien eta energiaren prezio handiak dira Gipuzkoako enpresen kezka nagusi

Iñaut Matauko Rada

2023an Gipuzkoako ekonomia %0,5 eta %2 artean handituko dela aurreikusten du Adegik. Enpleguaren inguruko datuak pandemiaren aurrekoak baino hobeak direla gehitu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...