Albistea entzun

Klima larrialdia

Jauzi Ekosoziala aurkeztu dute, Ekotopaketen «indarra» kalera ateratzeko asmoz

Pobrezia eta xahuketa energetikoaren kontrako hainbat ekintza egingo ditu dinamikak udara bitarte; lehena, otsailaren 17an. Udara ostean, eztabaida zabalduko dute, dinamikak zer «forma zehatz» hartu behar duen erabakitzeko.

Jauzi Ekosozialaren aurkezpen prentsaurrekoa, gaur, Donostian.
Jauzi Ekosozialaren aurkezpen prentsaurrekoa, gaur, Donostian. Gorka Rubio / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2023ko urtarrilak 17

Iragarritako urratsak egiten ari dira Ekotopaketen bultzadaz ekologismoaren bueltan antolatu zirenak. Irailaren hondarrean eta urri hasieran Portugaleten (Bizkaia) egindako topaketen azken egunean erabaki zuten «lan dinamika» bati ekitea, eta gaur aurkeztu dute, Donostian: Jauzi Ekosoziala, «oraindik etxe bihurtu ez den mugimendu bat». Alaitz Ajuriagerrak eta Arrate Zelaia dinamikako kideek irakurri dute aurkezpen testua, atzean beste zenbait kide zituztela.

XXI. mendean mugarri izan diren hiru gertakariri erreparatu diete dinamikako kideek, azaltzeko gizarteak «talka» egin duela «planetaren muga biofisikoekin»: 2008ko krisi ekonomikoa, pandemia eta Ukrainako gerra. «Testuinguru honetan, zeinetan lurrak utzi dion egonkorra izateari, Ekotopaketak antolatu genituen, eta, orain, kalera atera nahi dugu orduan pilatutako indarra».

Honela ezaugarritu dute mugimendua: «Plurala eta eraginkorra, propositiboa, Hego Euskal Herriko lau lurraldeetan artikulatzen hasiko dena, hegemonia neoliberalaren aurka eta bizitzaren alde, egiturazko eraldaketei bidea irekiz». Ibilian egin nahi dute bidea, borrokan. Hala, udara bitarte kanpaina bat egingo dute, eta, udaren ondoren, «eztabaida prozesua» zabalduko dute, «tresna honek izan behar duen forma zehatzaz eztabaidatzeko pertsona eta eragile askotarikoekin».

Urrian jada zabaldu zuten hainbat eragilez osatutako antolakunde handi bat sortzeko aukera, iritzita, besteak beste, gaur egun eragile ekologista asko dauden arren horiek tokian tokiko edo sektorekako proiektuen inguruan ardaztuta daudela batez ere. Horiei eutsita beste lan esparru batzuetara hedatzeko asmoa azaldu zuten.

Pobrezia eta energia, elkar hartuta

Momentuz, baina, lehen fasea azaldu dute. Haien luxua gure fakturak izeneko kanpainaren bidez hainbat ekintza egingo dituztela aurreratu dute; lehenengoa, otsailaren 17an, Pobrezia Energetikoaren Aurkako Nazioarteko Egunean. «Mundu mugatu honetan» pobrezia eta xahuketa «txanpon beraren bi aldeak» direla adierazi dute, eta pobrezia energetikoaz aritzean «energiaren xahutzeaz» hitz egin beharko litzatekeela. Zenbait aldarrikapen egingo dituzte, «trantsizio ekologiko eta sozial justuaren» alde. Batetik, pobrezia energetikoa amaitzeko eskatuko dute. «Iberdrolako lehendakari Ignacio Galanek 13 milioi euroren irabaziak ditu, baina gure lurraldean 100.000 lagunetik gora daude pobrezia energetikoan», salatu dute. Era berean, energia «publifikatzeko» ere eskatuko dute, «oinarrizko beharra» denez gero.

Erregai fosilak erabiltzearen kontra ere egingo dute: «Geratzen zaigun klima eta natura babestu behar ditugu, Hego Euskal Herriko ziklo konbinatuko zentralak itxiz, hasteko». Azkenik, «luxua mugatu» behar dela azpimarratuko dute. Denek «nahikoa» izateko, «xahuketa mugatzen goitik» hasi behar dela esan dute, eta adibide bat jarri: «Espainiako Estatuan aberatsenek bost aldiz CO2 gehiago isurtzen dute. Argi dago: aberatsak ez dira jasangarriak».

Ekologismoaren bueltan antolatzeko deia ere berretsi dute. Norberak auzi horretan egin dezakeen ekintzarik onena «kolektiboan antolatzea» dela aldarrikatu dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sindikatu Medikoko kideak, atzo, greba hasi aurreko elkarretaratze batean. ©VILLAR LOPEZ / EFE

Ultimatuma eta greba hotsak

Ion Orzaiz

Sindikatu Medikoak ezezko borobila eman dio Nafarroako Gobernuaren eskaintzari, eta grebari eutsi dio. Eskaerak: soldata igoera handiagoa, esklusibotasuna eta gobernuaren solaskide bakarrak izatea
Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, Irunen (Gipuzkoa), artxiboko irudi batean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Jaurlaritzak ituna eten egingo die sexuka bereizten duten eskolei

Edurne Begiristain

Hurrengo ikasturtetik aurrera kenduko zaie finantzaketa. Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla
 ©JON URBE / FOKU

«Diktaduraren aurkako indarkeria kondenatu beharra ez dut ulertzen»

Xabier Martin

Frankismoak 1960tik 1975era Gipuzkoan eragindako biktimak identifikatzeko ikertzen aritu da. Uste du erakunde batzuk«deseroso» daudela ETA sortu zeneko aro historiko horri erreparatzean.
Presoak desfilatzen, 1960ko hamarkadan, Langraiz Okako espetxean (Araba); Alfer eta Gaizkileen Legearen arabera kartzelatu zituzten horietako asko. ©JAVIER GOMEZ

Moral bikoitzak kondenatuak

Iraia Vieira Gil

'Alferrak eta gaizkileak' izateagatik atxilotu zituztenak omentzeko erakusketa bat egin du aldundiak Gasteizen. Orduan ahotsik izan ez zutenei lekua eman nahi izan diete gaur.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...