Mapa interaktiboa. Frankismoan preso batailoiei eginarazi zizkieten lanak.

 

Berria

2013ko maiatzak 8

Fernando Mendiola Gonzalo Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasleak hainbat lan egin ditu gatibu batailoiei frankismoan eginarazi zizkieten lanei buruz. Memoriaren bideak elkarteak lortutako datuekin osatu ditu hainbat azterlan. Lan horien emaitza da mapa interaktibo honek erakusten duena.

Mapan markatutako puntuetan klik eginez, irakur liteke presoei zer lan eginarazi zizkieten, noiz, eta zer batailoietan edo enpresetan aritzera behartu zituzten.

Zerrenda guztiz osatu gabe dago, baina era askotako lanak eginarazi zizkietela ikusten da Mendiolak eta Memoriaren bideak taldeek egindako lanean. Nafarroa iparraldean eta Gipuzkoa eta Lapurdi arteko mugan errepide asko eginarazi zizkieten, mendateak irekiz, eta gotorlekuak ere jaso zituzten.

Gainontzean, hainbat tailer eta lantegitan eduki zituzten presoak lanean, eta berreraikuntza lan batzuk ere eginarazi zizkieten. Trenbide batzuetan ere jarri zituzten lanean.

Gerra hastearekin hasi ziren presoak lanera derrigortzen, baina 1938an hasi zen presoen lan indarra erabiltzeko joera zabaltzen. 1940ko hamarkada erdirako asko urritu ziren era horretan eginiko lanak, baina 1950eko hamarkadan ere hainbat lan egin zituzten gatibuak behartuta.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna