Hiru programa, erreforma bat

Eusko Jaurlaritzak 2020-2024 legealdirako gobernu programan aipamenik egin ez diola-eta 1979ko estatutuaren erreformari, hemen errepaso bat aurreko programek jaso zutenaz:

“Eusko Jaurlaritzak autogobernu sistema berria proposatzen du, gaur egungo gizartearen erronkei aurre egiteko” (197. or).

“Bilatzen ari garen akordioa integratzailea izango da. Herritarren gehiengoak babesten duena izango da. Akordio eguneratua izango da; akordio horren arabera, aldeek elkar aitortuko dute, baldintza berberetan, eta edozein proiektu politiko gauzatzeko benetako aukera onartuko da, betiere euskal herritarrek demokratikoki, beren erabakimen librearen bitartez, adierazitako borondatearen oinarriarekin”. (197. or).

  • 2020-2024 programa (124. or):

Makiavelo Kale Nagusian

“Jendetza baten gobernuaz arduratzen denak (…), eta ordena berriaren etsaien aurrean bere gobernua ziurtatzeko neurririk hartzen ez duenak, oso bizitza laburreko estatua eratuko du (…). Gizataldea etsai duenak ezin du bere burua ziurtatu, eta zenbat eta ankerkeria gehiago erabili, hainbat eta ahulago bihurtzen da bere printzerria. Beraz, erremediorik handiena, kasu honetan, herriaren adiskidetasuna lortzen saiatzea da”. Makiavelorena da esana (Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio).

Azken orduetan mugimenduak izan dira Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako eskuin unionistan. 2019-2020 hauteskunde ziklorako zerrendaburuak eta ildo politikoa inposatu zituen Pablo Casadok; Madrilen autoritatea ezarri zuen, eta bere aldeko elite politiko berriak sustatzen saiatu (Fanjul, Arkauz, Iturgaiz). Operazio horren emaitza dramatikoa izan zen PPrentzat, beste behin.

Baina Iturgaiz ez da inozoa. Badaki Madrilen oniritzia ezinbestekoa duela, baina, Makiavelok zioen bezala, bere printzerri berriak bide laburra egingo duela “herri” popularraren adiskidetasuna lortu ezean. Arerioei pizgarriak eman behar dizkiela bere proiektuan. Eta horra aliantza alderdiaren “ordena zaharra” ordezkatzen duten lurraldeetako bi buruzagiekin -Iñaki Oiarzabal eta Jose Luis Arrue, azken hau behin-behinean-, atzoko bozketan oposiziorik eza ziurtatzeko. Emaitza, bozketarena: 57 parte hartzailetik aldeko 54 boto eta hiru abstentzio. Emaitza, indar korrelazio berriarena: Laura Garrido -Alfonso Alonsoren ildoa- idazkari nagusi, Mikel Lezama -politikoki Borja Senperren itzalean hazitakoa- koordinatzaile eta bozeramaile, besteak beste. Momentuz, bakea Bilboko Kale Nagusiko egoitzan.

Urriak 1

“Urte berri, asmo berri”, dio esaerak. Eta urte politiko berriarekin, asmo berriak; euskal politikagintzak ematen dituen elementu batzuk blog honetara ekartzea.

Data seinalatuan abiatzen da blog hau ere; hiru urte Katalunian autodeterminazio erreferendum bat egin zutenetik. Gaur argitaratu dugu BERRIAn Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak aste horietan (eta hurrengo hilabeteetan) izandako rolaren kontakizuna, nagusiki Urkulluk berak publiko eginiko 600dik gora orrietan eta Carles Puigdemont Generalitateko orduko presidentearen liburuan jasotakoetan oinarrituta.

Ez gaude ohituta buruzagi politikoen arteko mezu trukeak-eta horren garbi irakurtzera, baina, mezuez harago, Urkulluren dokumentuen artean badaude proposamen politiko zehatzak ere. Bi nabarmendu ditugu papereko edizioan:

– 2018ko abenduko galdeketa proposamen bat, Elkarrizketari beste aukera bat ematea Katalunian eta Kataluniarentzat. Berrabiatzeko akordio baten oinarriak izeneko agirian jasoa.

– 2017ko abuztuko proposamen bat, “tren talka” saihesteko: Aldaketa baterako metodologia proposamena. Premisa estrategikoa: orratz aldaketa – korrespondentzia nasa – bide partekatua (webgune berezian osorik kontsultagai).

Ohar bat: 2017ko dokumentu horretan, jarraitu beharreko estrategien artean, zera jaso zuen Urkulluk: “Estrategia partekatzea estaturik gabeko Europako beste nazio batzuekin, Europako Batasunean argitasun zuzentarau bat osatze aldera, bertan zehaztu daitezen kontsulta legezko eta adostu baterako baldintzak gehiengoaren autogobernu bokazio nabarmena eta denboran iraunkorra duten gizarteetan”. Argitasun zuzentarauaz gehiagotan ere entzungo dugu datozen asteetan.