Antidoto aproposa

Erabaki bat hartu dut —eta ez dakizue ze pozik nagoen, hainbeste kostatzen zait erabakiak hartzea—: ez dut Espainiako Gorteetarako hauteskundeen kanpaina telebistaz jarraituko. Erabaki guztiak bezala hori ere diskutigarria da, noski. Baina utzidazue motiboak aipatzen. Lehenik, botoa aspalditik erabakita daukadalako, aurreko hauteskundeetako berdina izango delako —badakit inori ez zaiola inporta, baina nik ere, Santi Leonek bezala, emazteki bati eman behar diot—. Bigarrenik, Urtzi Urkizuk ondo seinalatu zuelako: «Show-etik atera ezinda daude hautagai batzuk» —politainment kontzeptua oparitu zigun, gainera, politikariak eta entretenimendua uztartzen dituena—. Eta hirugarrenik, kanpainaren jarraipena Palaciosek egiteko esperantza dudalako —atzokoan, luze gabe, goitik behera xehatu zuen hautagai nagusien debatea; eskerrik asko—.

Kanpainaz gainezka eginda zaudetenoi alternatiba bat eskaintzera natorkizue. Neronek baliatu nuen, hautagai nagusien debatea aprobetxatuta —eta Eurokopako partidarik ematen ez zutenez; a ze bizioa, jainko potzoloa—: aspaldian abandonatu samar nuen Hamaika telebistako Ertzak saioa ikustea. Hauexek izan dira azken emanaldien izenburuak, galdera forman: Euskararen aktibismoa birdefinitu behar da?, Sindikalgintza: borroka berrietarako errezeta berriak?, Ekonomia sozial… eraldatzailea?, Pentsio sistema: zahartzaro duina bermatuta dugu?. Eta jarraian 30 minutu inguruko tarte atsegina erantzunak ematen saiatzeko. Azkena, adibidez, asteartekoa, denboraldiko azken atala: Ezkerra, krisian?. Europa, Espainia eta Euskal Herriko ezkerreko mugimenduaren egoera aletu zuten, Asier Blas politologo eta unibertsitate irakasle eta Jule Goikoetxea poetarekin. Gauza interesgarri asko esan ziren: ezkerreko agintari politikoak aritzen direla ia kasta baten antzera; diskurtso elitista dutela; deskonexioa dagoela hauteslego objektiboarengandik; ezkerra ez dela neoliberalismoaren aurkako indar nagusia, gaur egunean, eskuin muturra dela; konektatzen duela hobeki langileen interes batzuekin; eta klase arazoen zentroan genero botere harremanak daudela. Beste hainbat konturen artean, noski. Hauteskunde kanpaina errepikakor, aspergarri eta lo-eragile bati aurre egiteko antidoto aproposa iruditzen zait niri.

Berdintasunaz

Emakumeen Nazioarteko Eguna zela eta, Hamaikak programazio berezia eskaini zuen martxoaren 8an, ezinbestekoa den Ertzak saioan. Nagore Uriarteren saioan, patriarkatuaren ardatzean bat egiten duten soken amarauna askatzen saiatu ziren. Pedagogia egin baino gehiago, egunero bizi dugun errealitatearen dimentsio bat azaleratu zuen. Hau da, azaldu zutena ez da soilik patriarkatuak araututako gizarte baten menpe bizitzea teorikoki zer den, baizik eta sistema horrek zeharkatzen dituen gorputzen testigantzak azaleratzea.

Martxoaren 8an egindako programazio hautuarekin urte osoan koherenteki jokatzen saiatzen den katea da Hamaika Telebista. Hala ere, bada lantzean behin Esatea Libre programan arreta ematen duen zerbait: sarri askotan, eztabaida mahaian jartzen diren lau gonbidatuetatik hiru gizonezkoak izan ohi direlako eta bakarra emakumea, noski Irati Sarasua aurkezlearekin batera. Kopurua kameraren beste aldetik bitara irakur daiteke: hiru gizon eta bi emakume, edo, iritzi emaileetan, hiru gizon eta emakume bakarra. Dena den, aipagarria den arren, kate honen kasuan berdintasuna errespetatzeko intentzioa ez da zalantzan jartzen, ibilbidea kredentzial nahikoa baita.

Hainbat Ekografia idazteko beita eman zigun IDEMtitateak saio gogoangarriak ezinbesteko lana egiten zuen berdintasunaren alorrean; aukera aprobetxatuko dut esateko telebistara bueltatuko balitz atseginez jarraituko nukeela. Bestetik, berriki eskaini du Hamaikak Areatzako emakumeen historia eta bizi esperientzen lekukotza Dokuteka saioan. Aipatzekoa eta azpimarratzekoa sare digitalean non-nahi bideo zatiak utzi dituen Josebe Iturriozi egindako elkarrizketa. Leire Ferrok gidatuta, Hurbilean ezagutu ahal izan genuen Iturrioz. Gardentasunez eta oinarri sendoetan eraikitako hitzak dira bereak, iraultza tresna. Bizi esperientziak eta diskurtsoa berdinak izan arren, erabat ezberdina izan zen ETBkoUr Handitan saioak utzitako erresonantzia eta Ferroren saioan utzitakoa. Arrasto poltikoagoa zuen bigarrenak, pasio usain nabarmenagoa, erraietatik jaiotzen denari lotuagoa. Faltan bota nuen baieztapenetan sakontzeko tartea, baina telebistan denborak dirua balio du.

Jarrai dezatela berdintasunaren hazia zabaltzen, eta ez dadila egun bateko lorea izan.

Etorkizuna

Egundoko barne poza sentitu nuen atzo Arnaldo Otegi kartzelatik ateratzen ikusi nuenean. Ezinegon eta tristura sentimenduak ere astindu zizkidan barnean. Zapore gazi-gozoa du erretinetan irteeraren irudia gorde behar izateak. Sekula gertatu behar ez dena gaur egun ere gertatzen dela oroitzen digulako.

Irudi historikoak ikusteko, elkar babesten duten hainbat koloretako ikurrak elkartzeko, eta besarkada estuak emateko tenorea da. Irudiak berehala jaso genituen pantailaren beste aldekook. Logroñoko espetxetik atera eta lehenengo agerraldi publikoan Otegik esan legez: «Kamera horietara guztietara begiratu behar duzue, frogatzeko, badirela, bai, espainiar estatuan preso politikoak. Halakorik ez da ikusten preso sozialak ateratzen direnean». Hantxe, hamaika kamera eta hamaika mikrofono.

Streaming bidez jarraitzeko aukera eman zigun BERRIA egunkariak. Goizean goizetik konektatu eta ezer ez galtzeko. Andoaingo erredakzioko mahai baten inguruan, Logroñon gertatzen zena ikusten genuen bitartean, azalpen eta iritzi trukean ikusi eta entzun genituen Martxelo Otamendi, Enekoitz Esnaola eta Floren Aoiz. Hamaika Telebistak zuzeneko jarraipena egin zuen, baita erreportaje berezia eskaini ere. Hamaikak antzeko erreportajeak egiten ditu gaurkotasuneko gaien inguruan. Irati Sarasua kazetaria ikusi genuen Logroñon, mikrofonoarekin batetik bestera. Pernando Barrena elkarrizketatu zuen. Gauean ETB1ekoAzpimarra + saioan egon zen Barrena, Maddalen Iriarteren galderei erantzuten. Gure telebista publikoak 06:14an hasi zuen zuzeneko jarraipena webgunearen bidez. Albistegietako lantaldeak jarraitu zuen albistea, baita Xabier Lapitzek ETB2n aurkezten duenEn Jake saioak ere. Gaueko albistegietan ikusi ziren Elgoibarko irudiak.

Hasi besterik ez da egin. Gaur Hamaika Telebistako Esatea Libresaioan mahai-inguru berezia egingo dute. Larunbatean, Anoetako ekitaldia eskainiko du zuzenean BERRIAk Internet bidez.

Ekografiak zutabe honetan aipatu gabe geratuko zaizkidan komunikabideak eta komunikatzaileak barne hartu nahi ditut esateko kolore ezberdinetako euskal hedabideen jardunak letra berri bat idatzi duela komunikazioaren etorkizuna den orrialde zurian. Espero, Otegiren askatasunak egingo duen bezala.

 

Txortan egin- bizi- hil

Gaztezulotarrak Zinemaldiko Sail Ofizialaren kiribilean burubelarri sartuta gabiltzan honetan, hainbeste pelikula irensteak liseriketa pausatu eta gazi gozoa uzten ari zait. Batetik, horri esker, estreinakoz parada izan dugulako Hamaika Telebista, BERRIA eta Irutxuloko Hitza-rekin batera Zurriolako Butaka saioan egoteko. Aurreko urtean ere Ekografiak zutabea probestu nuen egiten duten lan bikaina laudatu eta bide batez taldea zoriontzeko. Aurten, ordea, Gaztezulo aldizkariko kide izateagatik talde txikia lanean ikusteko aukera izan dut —eta horren parte izateko—. Kamera teknikari bat bi kamera eta bi mikrofono kontrolatzen ikusi dut. Errealizazio teknikari bat, saioaren streaming bidezko konexio kontrolatzen, eta noski, saioaren errealizazio lanetan. Horiekin batera, aurkezle bat eta zuzendari bat, aurpegia jarri eta gaiak zein gonbidatuak lotzen. Talde horrekin batera sartu irtenean aritu dira, sortzaileak, kritikariak eta kazetariak. Egia da, Zurriolako Butaka-ko irudia eta soinua ez direla apartekoak. Egia da, zuzenean maiz gerta daitezkeela hanka sartzeak. Akats humanoak zein teknikoak. Eta egia da, hala eta guztiz ere, lantalde txiki horren lana erreferentziazkoa bilakatu dela Zinemaldian. Erabat beharrezkoa dena egiten du Zurriolako Butaka-k, alegia, guztiei hitza eman eta elkarrekin eztabaidan jarri. Euskaraz. Arraroegia da hitzok esan ditzadan, baina zenbaitetan, barruan ere egon behar da, behin kanpotik sortutako iritzia sendotu edo erabat aldatzeko. Kasu honetan, sendotzeko izan da.

Bestalde, Sail Ofiziala zer pentsatua ematen ari zait. Momentuz, nagusiki, heriotzak eta txortaldiak ikusi ditut gehienbat. Film guztietan. Hori dela eta, otu zait gizakiok irudikatutako jaio-bizi-hil eskema, ez ote den zuzenagoa txortan egin-bizi-hil bilakatzen badugu. Zalantzarik gabe eros eta tanatos modan daude. Galde diezaiotela bestela, asteazkenean katez aldatzen ari nintzela harrapatu nuen Cámbiame saio erdeinagarri horri. Moda eta oinarrizko pultsioak nahasten dituen saioan, behin baino gehiagotan hil zorian egondako neskatilaren bizitza lau haizetara zabaldu zuten. Ez dakit itxuraz aldatu zuten, baina hori bai, gaixotasunaren lepo audientzia iltzatu eta negarrez utzi zutela bai. Nazkagarria.

Butakatik jarraitu dugu pulsion ibilbidea. Ahal dela, Zurriolakotik.