Izquierda – (ejem) Ezkerra

“I-Ek, gainera, harrotasunez hartzen du rol hori, herritarrei erakutsi nahian bera dela aldaketaren gobernuari euskararen esparruan –identitarenean, diote haiek– mugak jartzen dizkion indarra”. Halako esaldia idatzi zuen aurrekoan Xabier Letona Argiako kazetariak Izquierda – (ejem) Ezkerra koalizioak euskararekiko duen jokabidearen inguruko artikuluan. Nik zuzenketa txiki bat eginen nioke, eta “harrotasuna” jartzen duen tokian “harrokeria” paratu.

Gogoan izanen baituzue, noski, Angel Acebes Espainiako Barne ministroak bota zuen astakeriarik handiena Euskaldunon Egunkaria itxi zutelarik: euskarazko egunkari bakarra ixtea euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintza zela.

Bada, Izquierda – (ejem) Ezkerraren harrokeriak Acebesen harropuzkeria dakarkit gogora niri. Atzo, adibidez, enegarren aldiz.

Orreaga Fundazioak Izquierda – (ejem) Ezkerrari Leringo kondea saria eskaini izanak koalizio ezkertiar espainolistari azkura eman dio, antza, eta atzo mezu bat zabaldu zuen Twitterren, gaztelania hutsez noski, erraten zuena azken hamarkadetan  (!!) beraiek inork baino proposamen gehiago aurkeztu dituztela Euskararen Legea zabaltze aldera.

Bada, hala izanen da. Ziurrenik, beraiek izanen dira indarrean dagoen Euskararen Lege murriztailea errotik alda ez dadin aldaketa kosmetiko gehien proposatu dituztenak. Horretan zalantzarik ez.

Eta bide horretan, erabat koherentea da zerrenda bakarraren kontura eginen duten zerrikeria. Pertsona zehatz batzuen eskubide sozialak urratzen segituko dute. Eskubide sozialen defentsarekin paparra lehertzeraino betetzen zaien hauei behin eta berriz erran behar baitzaie Irakaskuntzako irakasleak hautatzeko probetan zerrenda bakarra ez ezartzeak pertsona jakin batzuen eskubide sozialak urratzen dituela, bigarren mailako herritarrak balira bezala tratatzen dituela, izurria balute bezala baztertzen dituela.

Eta barkatuko didazu, irakurle, gaurko purrustada hau, baina Izquierda – (ejem) Ezkerra egitera doana oso-oso larria da.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko abenduaren 5ekoa] bannerra-EHI

Pankarten mintzoa

Nafarroako pankarten sektorean, fenomeno bitxia gertatu da azken bi urteetan. Izan ere, inoiz zapaldu ez dituen pankartak zapaltzen ari da euskara orain. Hala, gogoratzekoak dira txistorraren aldeko manifestazioaren “Gurea defenda dezagun” lelo abertzale hura, edota UGTren maiatzaren leheneko “Aitzakirik ez dago” akats txiki guztiz barkagarridun eslogana.

Ematen baitu Erregimen Zaharraren aldekoek halako behar bat sentitu dutela euskara ere erabiltzeko. Eta hori poztekoa da.

Kontrako bidean, pankartetan euskara normalean eta normaltasunez erabili izan duen sektore emantzipatzailean, azkenaldian gertatu da batzuetan desagertu izan dela. Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko lehendakariak deitoratu izan du inoiz joera hori.

Ildo horretan, nire ustez, hagitz kezkagarria da Iruñean iragan azaroaren 24ko manifestazioan ikusi genuen pankarta. Halaxe zioen: “Comienza la purga contra la violencia machista”. Ortografia akatsik gabeko gaztelania huts-hutsean.

Pankarta horren leloa erabakitzerakoan, pankarta egiterakoan eta pankarta paseatzerakoan, inori ez zitzaion euskararen bonbilla piztu? Inori ez zitzaion deigarria egin zapalkuntza baten aurkako manifestazio horretan pankarta elebakarraren bidez bertze zapalkuntza bat bultzatzen ari zirela? Jende andana horren guztiaren artean ez zegoen inor euskaraz bizi dena eta, beraz, elebakartasun hegemoniko horrekin gaizki sentitu zena?

Errandakoa, kezkatzeko modukoa.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko azaroaren 28koa] bannerra-EHI

 

Zerrenda bakarra

Zerrenda bakarra

O, zerrenda bakarra.

Oda ederra idatziko nizuke,

hain izen itsusia ez bazenu.

Eta merchandising lerro oso bat aterako nuke zure markarekin aberasteko, baldin eta saltzen hain zaila ez bazina.

Irakaskuntzako oposizioetan hautagaien zerrenda bakarra ez egotea eta, beraz, irakasle euskaldunak segregatzea, funtzio publikoan sartzeko UPNk egin duen bazterkeriarik eta zerrikeriarik handienetakoa da. Eta badirudi aldaketaren Nafarroako Gobernuak laster bukatuko duela injustizia hori. Halabiz!

Eta laster etorriko da Erregimen Zaharraren ofentsiba. Adierazpen gogorrak eta helegiteak. Eta AFAPNAren herri ekimen legegilea Parlamentuan, Comisiones Ezkerraren babesa baldin badu, gure zoriona zapuzten ahal duena.

Horregatik, orain, bazterkeriaren aurkakoei tokatzen zaigu zerrenda bakarra zer arraio den ongi-ongi azaltzea eta hortzak erakutsiz defendatzea.

Juan Kruz Lakasta etxe honetako kazetariak egin zuen txistea erabil dezakegu:

– Kaixo, badakizkit Matematikak eta gaztelania. Matematikako eskolak gaztelaniaz ematen ahal ditut?

– Bai, horixe!

– Euskaraz ere badakit.

– A, ba, orduan, ez, ez.

Edo bertzenaz mediku onaren eta mediku euskaldunaren arteko aukeraketa gaiztoari buelta ematen ahal diogu, eta azal dezakegu onena dela hautagai guztiak zerrenda bakarrean sartzea, ikusteko zein den onena, eta horren arabera irakasleak sailkatzea, eta gero ikustea euskaraz dakiten ala ez.

Nahi duzuena. Baina defendatu. Ea, denok nirekin: zerrenda bakarra ra, ra, ra, zerrenda bakarra ra ra ra… Edo halako zerbait.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko azaroaren 21ekoa] bannerra-EHI

Kartzelakoa

Hauetako egunen batean, bertsolaritzatik ihes egiten dugunoi mantso-mantso eta garbi-garbi esplikatu beharko diguzue zer arraio den “kartzelakoa” hori. Eta horrela ulertuko dugu zergatik Lujanbiorena izan zen ikaragarria. Behar izanez gero, ez izan txotxongiloak erabiltzeko ahalkerik.

Modu berean, espetxealdia jasan behar izan duzuenok kartzela bat sekula zapaldu ez dugunoi mantso-mantso eta garbi-garbi azaldu beharko zenigukete zer den gure gizartearen zulo baztertzaile horietan bizitzea. Behar izanez gero, erabili txotxongiloak, arbela edo power point-a.

Nire manifestu hauek entzun edo irakurri ohi dituzuenoi, agian, diskurtso antipunitibo hau errepikakor samarra eginen zaizue. Barkatu hala bada, baina oso gaizki daramat kartzela eta udalekuak parekatzen dituen iritzi guztiz zabaldu hori.

Altsasuko kartzelatuen ama bati irakurri diot kexua, konparazioa eginez, bere semearendako 50 urteko zigorra eskatzen dutelako, eta sanferminetako bortxatzaileendako, 22 urte.

Niri iruditzen zait Altsasukoek ez luketela egun bakar bat ere eman behar izanen kartzelan. Eta injustizia alimalekoa dela dagoeneko urtebete egin izana.

Baina, era berean, iruditzen zait astakeria dela inork kartzelan 22 urte ematea. Ez dakit zein izanen litzatekeen zigorrik bidezkoena bortxatzaile horiek egin zuten basakeria ordaintzeko. Merezi dute 22 urtez zuloan egotea? Ez dakit, benetan. Baina, mesedez, ez erran 22 urteko kartzelaldia gutxi denik.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko azaroaren 14koa] bannerra-EHI

Gure artean geldi dadila

Axola ez badizue, lagun artean gaudela aprobetxatuko dut, nik lan egiten dudaneko sindikatuari gertatu zaion zerbait aipatzeko.

Ez genuen afera hau hauspotu nahi, eta oraindik ere uste berean segitzen dugu, baina eskuin mediatikoak eta politikoak egiten duten indarra hain da handia azkenean azalpen batzuk ematera atera behar izan baitugu.

Foruzain batek LABeko bozeramaileari aurrekoan eman zion eskukadaz ari naiz, noski. Nafarroako Jauregiko kamerek grabatu omen zuten eskukadaz.

Ohiko ekintza izaten da sindikatu bateko ordezkari batek karrikan adierazpenak egitea. Ohikoa ez dena da horren ostean hiru polizia hurbiltzea, sindikalista identifikatzea, harropuzkeriaz tratatzea eta, beraiek sorturiko eztabaidan, polizia batek eskukada bat ematea.

Sindikatuari polizien jokabide hura bidegabea eta okerra iruditu zitzaionez, kexa agertu zuen. Administrazioak kexa bideratu zuen, eta Foruzaingoak espedientea ireki zuen poliziaren jokabidea gaizki egon zen ala ez argitzeko. Kito.

Gizarte demokratiko homologatu batean auzi honek ez luke bide luzeago egin behar.

Baina ari da egiten. Beraz, gure artean geldi dadila, e, baina iruditzen zait oposizioak ez duela benetan oposizioa egiteko gauza handirik. Eta hori albiste ona da.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko azaroaren 7koa] bannerra-EHI

 

Heriotz (ia) ikusezinak

Oinezkoen harrapaketa mortalak dira autoaren nagusikeriaren menpe dagoen Iruñeko mugikortasun tamalgarriaren ondorio lazgarrienak. Badira urteak nik, bertze batzuekin batera, kontu honekiko kezka barneratu nuela, eta hildako oinezkoen kasuen segimendua egiten dudala, nahiz eta kontua makabro samarra izan.

Duela gutxi arte, eskandalizatuta geunden batzuk azken legealdian Iruñean hildako zortzi oinezko zenbatzen genituelako. Baina okerrena da gehiago direla.

Orain bi aste, egunkari batean harrapaketa baten epaiketari buruzko artikulua irakurrita, jakin genuen 2016ko harrapaketa horretako biktima ez zela berehala hil; baina hil, hil egin zela (ia bi hilabete geroago, ospitalean); eta beraz bederatzigarrena zela gure zerrendan. Haren izena ere ez dakigu, artikuluan ez baitzuten aipatzen.

Gaurko egunkarietan agertu den hamargarren biktimaren izena badakigu: Maria Exposito Diaz. 64 urtekoa. Txantrean, foruzain batek gidatzen zuen auto batek hila.

Hortaz, hamar oinezko hilik Iruñean aldaketaren gobernua daukagunetik. Aldaketaren gobernuaren errua da? Agian ez. Baina hamar hildako horiek oihukatzen digute Iruñeko Udalak ahalegin guztiak egin behar dituela, batetik, autoen abiadura moteltzeko eta, bertzetik, autoari ahalik eta tokirik handiena kentzeko.

Eta, batez ere, hamar hildako horiek oihuka ari dira mugikortasuna giza eskubideen arabera antola dezagun. Eta gogora dezagun bizitzea, bai, badela giza eskubide bat. Baina autoarekin hirian ahalik eta azkarren mugitzea, edozein tokitan aparkatzea, edota sudur puntan jartzen zaigun edozein pirula egitea ez dira giza eskubideak. Areago, giza eskubideen aurkako jokabideak dira anitzetan. Kontuan izan.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 31koa] bannerra-EHI

Botoak

Katalunia, Katalunia, Katalunia. Zeinen interesgarria den Katalunian gertatzen ari den guztia, aizue. Zenbat krispeta jan ditugun minutuz minutu aldatzen ari den egoera interesgarri horri begira.

Eta halako erakarpen indarra du Kataluniak, Nafarroan bizi garela ahanzten baitzaigu maiz. Neuri, bederen, gertatzen zait. Zorionez, Ana Beltran bezalako pertsonaiak existitzen dira, Katalunia eta Nafarroa modu maltzurrean lotzeko gaitasun paregabea dutenak.

Aurrekoan elkarrizketa txiki bat egin zidaten Hamaika telebistakoek, dagoeneko zaharrunoa dirudien Iruñeko haur eskolen aferaz. Gure familia euskaldunak jasandako bazterkeria kontatu nuen berriz ere, eta galdetu zidatelarik zer egin behar den lehengo egoera baztertzailera ez itzultzeko, niri berehala atera zitzaidan lortu behar dugula UPNk botere instituzionala ez hartzea.

Gero pentsatu nuen agian hobe zela nire haur politen inguruko kontakizun hura UPNren izenarekin ez zikintzea. Baina, zer arraio! Ezin dugu albo batera utzi gorroto gaituzten horiek erakundeak berriz hartzen badituzte gure bizitza zaildu baino ez dutela eginen.

Lo samar dugun kaleko mugimendua aktibatu behar da, bai, baina Javier Esparza, Maria Txibite, Ana Beltran eta halakoak gaiztakeriak egiteko gaitasun handirik gabe utzi nahi baditugu, nahitaezkoa dugu lubakiaren bertze aldean dauden alderdiak botoz jostea.

2019ko maiatza ez baitago hain urruti.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 24koa] bannerra-EHI

Zerbitzu publikoa

Faxismoa kuarteletatik atera eta karrikak hartzen hasi den honetan, agian Kataluniaren independentzia aldarrikatuko duten honetan, eta agian Espainiak Kataluniako erakundeak zanpatuko dituen honetan, utzidazue horrekin guztiarekin zerikusirik ez duen kontu pertsonal txiki-txiki bat aipatzen.

Duela pare bat aste osasun etxera joan nintzen, bi hanketan azkura handia nuelako. Egun oso bat neraman azkura harekin eta jada ez nekien zer egin. Eta osasun etxera joan nintzen, ukendu magiko baten bila.

Hanketako azkura martzianoa ez zen deus, noski, baina medikuak arretaz entzun zituen nire azalpenak eta bertze hainbat sintomaren inguruan galdetu zidan. Sabela aipatuta, nik erran nion baietz, halako molestia bat nuela bezperatik tripan. Berak sabela behar bezala ukitu, nik oihua bota, eta ospitalera bidali ninduen, apendizitisa nuelakoan. Eta handik ordu gutxira ebakuntza egin zidaten, apendizea kentzeko.

Gure seme-alaba ongi bideratzen duen irakasleari; tramite burokratiko ulergaitz bat egiten laguntzen digun administrariari; talka egindako autotik ateratzen gaituen su-hiltzaileari; Nafarroa OInezerako zirkulazioa antolatzen duen poliziari… Horiei guztiei esker ona helarazi behar zaien gisa berean, neuk ere helarazi nahi diot Ermitagañako osasun etxeko larrialdietako mediku gazteari. Mila esker eskaintzen duzun zerbitzu publikoa profesionaltasunez emateagatik. Mila esker.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 10ekoa] bannerra-EHI

 

Kosifikazioa

Espainiako poliziek Katalunian banatu zuten egurraren zenbat bideo ez ote ditugun ikusi azken bi egunetan. Gaur, oraindik ere, ikusi gabeko irudiak zabaltzen ari dira.

Bideo horietako batean ikusi dut nola polizia talde bat lurrean botata dagoen edadetu baten ondotik pasatzen den eta nola azken polizia kideak ostiko bat ematen dion. Kasu honetan, ez da min fisiko handia ematen duten ostiko horietako bat. Ez. Pertsonaren duintasuna urratzen duten ostiko horietako bat, baizik; “Hil hadi, agure ziztrina!” oihukatzen duten horietakoa.

Eusko Jaurlaritzak Euskadi sariarekin sarituko duen Fernando Aranburu idazleak aurrekoan adierazi zuen Katalunian “huts egindako gizakiak” fabrikatzen ari direla. Sare sozialetan milaka espainiar egiten ari direna baino ez zuen egin espainiar nazionalismoaren azken guru arrakastatsuak: etsai ideologikoa kosifikatu zuen, gauza bihurtu zuen.

Eta behin etsaia gauza bilakatuta, mespretxuz trata dezakezu, zaborrera bota, burua borrarekin ireki. Berdin dio. Gauza bat bertzerik ez baita.

Eta zein zaila den guk gauza bera ez egitea! Zein zaila den polizia kaskoen azpian pertsonarik ez dagoela ez pentsatzea. Baina ez dezagun egin. Ikas dezagun anai-arreba kataluniarrengandik.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 3koa] bannerra-EHI

Ikuslea

Ikasturte hasieretako zutabe edo artikulu txarrenetakoen gisan, irakurleak edo entzuleak agurtuz hasi behar nuen kolaborazio hau. Baina okerraren okerraz oharturik, gaia zeharo aldatuz, artikulua bera idazteko moduaz solastatzea bururatu zait, hitz juntatzaile makurrenen ajean berriz ere eroriz. Eta barkatu luzapen ikaragarri itsusi hau, baina kontua da kontatu nahi nizuela entzuten [edo irakurtzen] ari zareten hau eskuz idatzi dudala, bolaluma batekin, garai batean bezala, internetek eskaintzen dituen baliabide guzti-guztiak batere erabili gabe.

Eta hau guztia errateko, bizi izan nituen arren, erabat ahantzita ditudala prozesu historikoak minutuz minutu, segundoz segundo, jarraitzeko aukerarik ematen ez zuten garaiak. Kataluniaz ari naiz, noski. Kataluniako prozesu subiranistaren aldeko mezuak etengabe zabalduta historiaren parte naizela sentitzen baitut anitzetan. Baina baita zera ere. Asier, jaitsi zuhaitzetik. Ez zara deus egiten ari. Bertze askotan bezala.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko irailaren 19koa] bannerra-EHI

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer