Italiako diskurtsoa

Neofaxistak. Ultraeskuindarrak. Kontserbadoreak. Eskuin muturrekoak. Muturreko eskuindarrak. Nahi bezala izendatu, baina horiek guztiak egonen dira Italiako gobernuan, Italia gobernatzen. Eta oraingoan ez dute estatu kolperik eman behar izan, ezta beren aurkari politikoak erailtzen ibili ere.

Faxistek nahikoa izan dute beren diskurtsoa hegemoniko bilakatzen asmatu. Kapitalaren laguntza osoa izan dute horretarako, jakina. Baina pentsatu nahiko nuke kontzientzia askatasunaren merkatuan lehia anitzez handiagoa joka lezakeela gutako bakoitzak eskuindarren ideiei aurre egitea egokitzen den bakoitzean.

Migrazioaren gaiaz ari naiz. Migratzaileez. Eta nola haien aurkako diskurtsoak askotariko jendea harrapatzen duen. Ez erran ez zaizuela inoiz tokatu gertu-gertukoekin horretaz eztabaidatzea; nekez sinetsiko bainuke.

Europan hedatzen ari den mamu faxistari nola aurre egin behar zaion jakiteko makilatxo magikorik ez dut nik, noski. Nik nahi nuke pertsona guztien giza eskubideen defentsa izatea faxismoaren aurkako estandarterik sendoena. Baina gaur kopetilun jaiki naizenez, iruditzen zait ez gaudela horretan. Ea bihar.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko irailaren 27koa]

Eguraldi txarra

Uda astronomikoa bukatzear den honetan, badirudi maiatzetik pairatzen ari garen bero ikaragarri hau bere azkenetan dela. Pentsatzekoa da igogailuetako solasaldi arinetatik ere agudo joanen zaigula.

Hau baino uda beroagorik ez baitugu sekula santan ezagutu. Ekain, uztail eta abuztuko tenperaturak hartuz gero, 2003koa beroxeagoa izan zen, bai, baina kontuan hartuta aurten tenperatura altuak maiatzean hasi zirela, eta irailean jarraitu, bada, oraingoa da orain arteko beroena. Baina ez ote da hurrengo urteetakoak baino freskoagoa izanen?

Nire esperantza da bero handi honek ekarri dituen deserosotasunak eta ezinegonak, bai eta gehiegizko heriotz kopuruak ere, gu guztion pertzepzio meteorologikoak aldatzera eramatea. Alegia, udazkenean euri asko botatzea eguraldi txarra dela errateari uztea. Negu gorriaren hotzari “Mordor” deitzeari uztea. Eta abar.

Ez dakit horretarako gai ote garen ere. Baina niri gutxienekoa iruditzen zait neurriz kanpoko beroa eguraldi txartzat hartzen joatea, hori gelditzeko errotiko neurri eraginkorrak hartu behar direla barneratzen hasteko.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko irailaren 19koa]

Eskozia

Azkenaldian Ukrainako gerrari buruzko pare bat manifestu idazten ausartu naizen arren, ez ohi naiz ni urrutiegi joaten hiru laurdeneko analisi hauek izkiriatzeko. Normalean eroso sentitzen naiz Navarra Sumaren edo gisakoen azken zitalkeria salatzen, etxeko gauzen inguruko iritzia aise ematen baitut, nire ezjakintasunak sobera agerian utzi gabe.

Baina gaur Eskoziara begira jarri naiz, hango lehen ministroak iragarri baitu zenbait ekimen legegile eta, derragun, propagandistiko martxan jarriko dituztela 2023ko urte bukaera baino lehen independentziari buruzko bigarren galdeketa egin ahal izateko.

Lehenbizi Londresi eskatuko diote erreferenduma egiteko baimena. Baina ziurrenik ezezkoa jasoko dutenez, aukera guztiak aztertuko dituzte galdeketa legezkoa izan dadin, aldebakarrekoa izan arren ere.

Eta, tira, iragarri dutena ez da sekulako iraultza eta, independentzia lortuko balute ere, Eskozian ez lituzkete, adibidez, kapitalismoaren zutabe sendoak zartatuko; bertzeak bertze independentzia lortzeko argudio sendoenetarikoena Europako Batasunean sartzearena baitute. Baina zer nahi duzue erratea, niri gauza hauek ilusioa eragiten didate. Aupa, Eskozia!


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko ekainaren 15ekoa]

Langile odolustea

Egun berean hiru langile hil zitzaizkigun aurrekoan Nafarroa Garaian. Batetik, Garesko behitegi batean bi hil ziren, itota, minda putzu bat garbitzen ari zirela oxigenorik gabe gelditu baitziren. Bertzetik, Ollokiko lantegi batean hiru metroko altueratik eroritako langilea hil zen, ZIUn hainbat egun eman eta gero. Astebete lehenago ere, bertze langile bat hil zen Garesen ere bai, zaharberritzen ari zen etxebizitzaren ondoko aldamiotik erorita.

Eta halaxe joaten zaigu zerrenda beltza osatzen, urtero Nafarroan 12-18 langile hilik uzten dizkiguna. Lan istripuetan hilak dira, lanean zenduak, egun batean lanera joan eta etxera bizirik itzultzen ez direnak.

Heriotz isilak dira langileenak, isilaraziak, eta batzuk horien salaketa ozena egiten saiatzen diren arren, haien oihuak xuxurla bilakatzen dira iritzi publikoaren plaza informazioz betean.

Hala ere, lanean gertatzen diren heriotzetako asko eragozten ahal direlako konbentzimendu osoan, zarata egiten saiatzen segitzea baino ez dugu, botere publikoek askoz ere baliabide gehiago jar ditzaten lan osasuneko ikuskaritzan, patronalari langileen heriotzak dohainik atera ez dakizkion.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko ekainaren 8koa]

Zinismo axolagabea

Navarra Suma koalizio eskuindarraren eskuetan dagoen Iruñeko Udalari bortz axola zaio hipokrita huts edo ziniko ziztrin gisa agertzea. Hala, ezkerreko eskuarekin kaleko zurrutaren aurkako publizitate kanpaina moralista harrigarria antolatzen du, baina eskuineko eskuarekin kaleko edana esponentzialki handituko duten terrazez beteko du sanferminetan Gazteluko plaza.

Iruñeko Udalak Alde Zaharreko bizilagunen lasaitasuna aldarrikatzen du Herri Sanferminen txosnak erdigunetik kentzeko, baina Iruñearen erdi-erdian sekulako zarata sortuko duten terrazak paratuko ditu.

Izan ere, Iruñeko Udalari berdin zaio hipokrita edo ziniko agertzea, bere jokabideen kalteak jasotzen ditugunon begietan bakarrik agertzen baita hipokrita edo ziniko. Eta ikuspegi hori gure zirkuluetatik harago zabalduko balitz ere, berdin dio, Udalean gehiengoa izan gabe ere gehiengoa balu bezala jokatzen baitu Navarra Sumak.

Zoritxarrez, baina, PSNk du alkatetzatik ziniko zital hauek kentzeko giltza. Beraz, kontuan izanik hauteskundeetarako urtebete baino gutxixeago gelditzen dela, honatx galdera PSNren ezkerrera dauden indar espainolei: Zertan zabiltzate? Oraingoan, bai, fundamentua eginen duzue?


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko ekainaren 1ekoa]

Gutxiago dira

Interneten hamar segundoz buzeatuz gero, berehala aurkituko duzu Sokratesi eta Platoni egozten zaien esaldi bana, Grezia klasikoko gazteez sekulakoak eta bi erraten dituztenak. Ez omen dira filosofo horiek benetan botatako esaldiak. Baina, berdin dio, denok argi dugu belaunaldi guzien eskubidea dela hurrengo belaunaldiez gaizki esaka aritzea.

Badirudi egungo mobilizazioak, politikoak zein sozialak, ez direla garai batekoak, ez bederen jende kopuruaren aldetik. Eta, noski, horren errua gazteei leporatzen zaie, denok jakin baitakigu gazteak izan behar direla herri mugimenduen abangoardia.

Hasteko, benetan aztertu beharko litzateke ea egungo mobilizazioak ez diren garai batean bezain jendetsuak. Baina, hori onartuta ere, ziurrenera dozenaka faktore egonen dira hori esplikatzeko. Neuk bat ekarriko dut hona:

Nafarroa Garaiko populazio piramideak teilatu bakarreko pagoda txiki baten itxura du. Teilatuaren oinarrian ‒beraz, tokirik zabalenean‒, 45 eta 49 urte artekoak gaude; ia 55.000 pertsona gara. 20 urte beherago, baina, 34.000 pertsona pasatxo daude. Hau da, 20.000 pertsona gutxiago.

Alegia, garai batean baino askoz ere gazte gutxiago dago orain abangoardia lanak egiteko. Hori baino ez nuen aipatu nahi, kontuan har dezagun.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko maiatzaren 25ekoa]

Fikzioa errealitate

Hiltzaile batek ligatzeko aplikazio bat erabiltzen du bere biktimekin kontaktatzeko; topaketa beren etxeetan egitea lortzen du; estasi likidoarekin drogatzen ditu; drogari esker beren borondatearen jabe egiten da; bankuko kontu korronteen pasahitzak lortzen ditu; hiltzen ditu.

Eta horrela lau aldiz. Edo zortzi aldiz. Ez dago garbi. Polizia oso berandu jabetu baita gertatzen ari denaz. Nik film hori ikusiko nuke. Tentsio handiz, bai, baina ikusiko nuke. Halako zenbat ez ditugu ikusi?

Tamalez, hori guztia ez da film bateko kontakizuna; Bilbon benetan gertatu den zerbait, baizik. Eta ni une honetan albistea ezin sinetsita nabil. Ikusi dut ez naizela bakarra. Anitz gara ez dugunok ulertu zergatik izan dugun orain duela 7-8 hilabete edo gehiago gertatu ziren erailketa batzuen berri. Eta bertze hainbertze gara ez dugunok ulertu zergatik albiste lazgarri honek ez duen hagitzez oihartzun handiagoa izan.

Ez dakit zuek, baina nik film erreal hau lehenbailehen bukatzea baino ez dut nahi.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko maiatzaren 4koa]

Normaltasun erabatekoa

Munduaren zatitxo honetan hankaz gora jarri zitzaigun bizitza 2020ko martxoaren 13an. Bi urte geroago, baina, erabateko normaltasunera itzuli gara. Bai. Baieztapen kategorikoa egin daiteke. Itzuli gara. Sanferminetako kartelen inguruko ika-mika ohitura genuen indarrez piztu baitzaigu egunotan.

Urtean behin, bertze egiteko inportanteagorik ez dugun Iruñeko seme eta alabok diseinu grafikoan aditu bilakatzen gara eta leinu gerrak bultzatzen ditugu kartel batzuen alde eta bertze batzuen kontra.

Aurtengo polemika inoiz baino ergelagoa izan da. Sare sozialetako marijakintsuek adierazi baitute lehiaketara aurkezturiko 601 karteletako politena, onena, liluragarriena, hunkigarriena, iruindarrena… ez dagoela epaimahaiak aukeraturiko hamar finalisten artean. Hortik kanpo baizik.

Santuari kandela jan nahi dion kartel guztiz aspergarri hori niri ez zait bereziki erakargarria egiten. Baina berdin dio nire iritzi ezjakinak. Hemen garrantzitsuena baita betiko gu izatera itzuli garela. Eta hori bai dela ospatzekoa.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko apirilaren 27koa]

Sarraskiak

Zelenski Ukrainako lehendakariak Gernika aipatu digu, errusiarrek bere herrietan egiten ari direnekin alderatzeko, eta horrek bide eman du hango eta hemengo, atzoko eta gaurko, sarraskiez mintzatzeko.

Gernikari gorri separatistek eman zioten su. Hori kontatu zuten faxistek. Hori sinetsarazi nahi izan zuten, haien lotsaizunak ezkutatzeko. Aitzitik, gezur galant hari buelta eman zitzaion, eta egun, frankista amorratuenak kenduta, inork gutxik sinesten du gezur hura.

Egunotan Ukrainako Butxa herrian sarraski ikaragarria gertatu da. Lerrook idazterakoan 340 zibilen gorpuak aurkitu dituzte eta baliteke askoz ere gehiago aurkitzea. Baina nork egin du sarraski hori? Erantzuna oso erraza omen da: errusiarrek egin dute. Hori erran digute hemen, aho batez. Eta hala izanen da. Baina errusiarrek ukatu egin dute halako sarraskirik egin izana.

Bistan denez, bi aldeetako batek sekulako gezur galanta bota du. Baina nork? Nori sinetsi behar diogu deus ere baieztatzeko aukerarik ez dugun herritar xumeok?

Neuk, bederen, ez dut bietako inori ere sinesteko batere ahaleginik egin nahi. Nahikoa da. Geldi ditzatela gezurrak, geldi ditzatela sarraskiak, geldi dezatela gerra.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko apirilaren 6koa]

Makroetxaldea

Pentsatzen dut zuetako gehienek inoiz ikusi izan dituzuela The Pelican Brief edo Erin Brockovich filmak. Kurioski, bietan Julia Roberts aktoreak jokatzen du rol nagusia. Eta bietan protagonistak aurre egin behar die ingurumena eta pertsonak kutsatzeko batere arazorik ez duten enpresa txikitzaile eta gupidagabeei.

Ez nuke nahi orain esku artean daukagun borrokatxoa John Grishamen eleberri bilakatzea, ezta Hollywoodeko film arrakastatsu ere, baina aitor dezagun pelikulako gaiztoa dagoeneko identifikatua dugula. Caparrosoko makroetxaldearen jabe den Valle de Odieta enpresaz ari naiz, noski.

7.400 buruko behitegia du Valle de Odietak, Euskal Herriko handiena. Eta zenbait kolektibo ekologistak txosten bat osatu zuten ustiategi horrek eginiko irregulartasunak salatuz. Valle de Odieta maltzurrak kolektibo horiek epaitegira bidali ditu, adiskidetze ekitaldi batera, eta kolektibo horiek ez dutenez gaiztoaren adiskide izan nahi, bada, ziurrenik epaiketa batera joko dute.

Eta nire desioa da Caparrosoko makroetxaldearen aurkako borrokak aipaturiko bi film horien bukaera izatea, baina tarteko trama eta dramarik gabe. Ea posiblea den.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko martxoaren 23koa]

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer