Bukatzen ari?

Guraso ikaragarri txintxoak ditut. Pandemia hasi zenetik ez dute lagunekin harreman presentzialik izan. Hau da, 2020ko martxotik. Denek txertoa jarrita izan arte itxaron nahi izan dute, arduraren arduraz. Gurasoek dagoeneko jaso dituzte txertoaren bi dosiak, baita beren lagunek ere, eta, beraz, laster ikusiko dute berriz elkar.

Eta, niretako, horrek erran nahi du hau bukatzen ari dela. Eta badakizue zer den “hau”.

Gero eta gertuago dugu 0 kutsatuko ametsa. Gero eta hurbilago dugu ospitaleak gutxi beteak egonen diren eguna. Iragan astelehenean zabaldu zituzten berriz ostatuen barnealdeak. Hurbilen ortziralean zabalduko dituzte azkenean peñak (220 egun geroago!). Eta dagoeneko agintariak hasi dira erraten laster bukatuko dela kanpoaldean maskara eramatearen zentzugabekeria.

Eta karrikan sumatzen da, sumatzen denez, gure artean gaurgero hasi dela pandemiaren makurrena bukatzen ari den sentsazioa. Zaila baitirudi borzgarren olatu bat sortzea.

Jakina, ezin gara erlaxatu (erlaxatzen garelarik oso txarrak baikara), eta adi egon beharko dugu, baina niretako, erran bezala, gurasoak berriz lagunekin egoteak adierazi nahi du hau bukatzen ari dela.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko maiatzaren 19koa]

Hau mina, Palestina

Telefonoan badut irudi bat gordea, noiz edo noiz paseatzera ateratzen dudana. Begi baten zuri beltzezko argazkia da. Baina irisa koloreztatua du, Palestinako banderarekin. Eta, gainera, negarrez ari da; odoletan negarrez.

Eta erran bezala, irudi hori azaleratzen dut, Israelek azkenaurreko sarraskia egiten duen bakoitzean. Tamalez, irudia agertzearena keinu automatiko bilakatzen ari zait ia. Baina hori banekien irudia arrantzatu nuelarik.

Interneten bilatu dut ea Palestinaren inguruan zer edo zer idatzi izan dudan. Eta, bai, duela hiru urte egin nuen, 2018ko maiatzean. Auskalo zenbat palestinar sarraskitu zituen ordu hartan Israelek, eta nik adierazi nuen dagoeneko ezin-ezinezkoa zela originala izatea Palestinako herriaren sufrikarioari buruz idaztekotan.

Eta hemen naukazue berriz, originaltasun faltaren erakustaldi bikoitza edo hirukoitza egiten. Begiaren irudi triste hori erakutsiz eta Palestinari buruz deus berririk erraterik ez dagoela berriz erraten. Eta ezin da bertze modu batean izan. Israelek, enegarrenez, odoletan negarrez utzi baititu milaka palestinarren begiak.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko maiatzaren 12koa]

Auzitegi borroka

Oraintsu jakin dugu EAEko Auzitegi Nagusiak baliogabetu dituela Bizkaiko ITP Aero Casting enpresako 87 kaleratzeak eta, beraz, 87 langile horiek beren lanpostuetara itzuliko direla eta urtarriletik sor dizkieten soldatak ordaindu beharko dizkietela.

Batzuetan, gutxitan, guk nahiko genukeena baino gutxiagotan, auzitegiek arrazoia ematen digute. Oraingoan, ITPko langileei tokatu zaie loteria hori. Langileak, baina, ez dira balizko sari horren zain gelditu, eta kalean egon dira borrokan.

Antzeko zerbait gertatzen ari da, oraingoz, Aroztegian. Sindikatu batek jarritako helegite bati esker lanen esleipena bertan behera utzi zuen auzitegi batek. Lanak hasi zituzten, hala ere. Baina herritar talde batek makinei aurre egin zien, eta, beraz, une honetan, lanak geldirik daude.

Kasuistika askotarikoa da, noski. Eta, adibidez, Itoitzek erakutsi zigun auzitegietan irabazteak ere ez zigula garaipena bermatzen. Baina hemen ez da inor erraten ari indar guztiak epaitegietan jarri behar direnik. Bertzerik gabe, ez baztertu aukera hori, lagun; badaezpada.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko maiatzaren 5ekoa]

David Beriain

Neu ere hunkitu eta ukitu nau David Beriain eta Roberto Fraile kazetarien hilketaren albisteak. Pentsatzen dut zuei ere gauza bera gertatu zaizuela.

David Beriainekin unibertsitatean kointziditu nuen. Ez nuen, ordea, berarekin batere harremanik izan eta, beraz, ez ninduen bere kazetari senarekin kutsatu. Hori, bai, atzo arte, Beriain telebistan edo paperetan ikusten nuen bakoitzean beti irudi bera etortzen zitzaidan burura, Kazetaritza fakultatean bizi izandako pasarte batena. Uste dut Iritzi Publikoa izeneko ikasgaiko saio batean izan zela, hauteskunde batzuen ostean, eta irakasleak proposatu zuela emaitzen azterketa ozen egitea. Eta hara non Beriain ikasle gazteak bere mintzaldia halaxe hasi zuen: “Geuk Ezker Batuan pentsatzen dugu…”.

Badakit, bai, anekdota horrek apenas duela graziarik, kasik ezin dugula ‘anekdota’ deitu, eta ez duela Beriainek gerora eginen zuen lan on eta ausartaren pistarik ematen. Baina nik halaxe gogoratzen nuen Beriain, oroitzapen ergel horrekin, eta orain amorratuta nago, gogorapen horrek ez didalako berriz irri zirkinik ere sorraraziko.

Beriain eta Fraile. Lurra arin bekizue, kazetariok.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko apirilaren 28koa]

Borroka sindikala aurrera

Espainiako Poliziak LAB sindikatuko 6 kide atxilotu ditu Nafarroan, eta duela zenbait hilabete sindikalismo borrokalariaren alde erabili genuen #BorrokaSindikalaAurrera leloa berreskuratu behar izan dugu.

Espainiako Poliziak operatibo polizial handi samarra muntatu du sei sindikalista horiek atxilotzeko. Notifikazio judizial baten bidez egin zezakeena, Poliziak nahiago izan du atxiloketekin eszenifikatu. Zergatik? Sudur puntan jartzen zaiena egin dezaketelako. Zertarako? Gerora etorriko diren kartzela zigor eskaerei indarra emateko. Ezaguna dugu ipuin hori.

Espainiako Poliziak, bertako patronalarekin elkarlanean, sindikalismo zehatz baten kontra jo du, enegarren aldiz. Oraingoan, baina, bada berritasun bat nabarmendu beharrekoa: oraingoan, Poliziak jomugan jarri ditu emakumeak protagonista zituzten bi ekintza baketsu -soldata arrakala, batetik, eta Garbiketen sektore guztiz feminizatuaren egoera kaskarra, bertzetik, salatzen zutenak-. Eta Poliziak atxiloketen bortizkeria erabili du emakume sindikalista horien jarduera sindikala baldintzatzeko eta eragozteko eta, oro har, emakumeen borrokei zilegitasuna kentzeko.

Baina oker dabiltza. Ez dituzte emakume horiek erraz kikilduko.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko apirilaren 21ekoa]

Lau gara, lau

Hego Euskal Herrian lau dira sindikatu nagusiak. Hori denok dakigu, ezta? Baina hegoaldeko bi esparru administratiboetako bakoitzean oso gehiengo sindikal ezberdinak daude. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ELAk eta LABek gehiengo zabala dute. Nafarroa Garaian, aldiz, ez dago blokerik gehiengoa duenik, UGTren eta CCOOren blokea 2015ean jaitsi baitzen ordezkaritzaren %50aren azpitik.

ELAren eta LABen blokea ordezkaritzaren %40ren bueltan ibiliko da Nafarroan. Eta, kasu, lau sindikatuak bi bloketan sailkatu ditut, jendeak horrela egin ohi baitu. Baina, egiazki, eta ongi begiratuz gero, konturatuko zarete sektore eta enpresa ezberdinetako borroketan lau sindikatuak oso modu ezberdinean konbinatzen direla.

Berriki, CCOO eta UGT sindikatuek Garbiketen sektoreko langileak saldu dituztela salatu dute LABek eta ELAk. Izan ere, lau sindikatuek adosturiko lau eguneko greba bat hasi baino lehentxeago patronalarekin akordio ziztrin bat sinatu dute sindikatu espainolek.

Bai, CCOOk eta UGTk traizioa egin digute berriz. Eta enegarren aldia da egiten dutela. Baina sekretutxo bat kontatuko dizuet: berriz ere gertatuko da. Eta gertatzen ari da. Adibidez, konponketa tailerren eta zahar etxeen hitzarmen duinen aldeko borrokan, oraingoz, lau sindikatuak batera ari dira.

Baina LAB eta ELA ergelak dira? Itsu daude? Ez. Baina errealitatea ez da guk nahiko genukeen bezalakoa. Eta langile guztiendako lan eta bizi baldintza duinak lortzeko borroketan gehiengo zabalak bilatu behar izaten dira, baita traizionatuko gaituztela dakigun bi horiekin ere.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko apirilaren 14koa]

Eduki desegokia

Galdera parlamentario bati erantzunez, Valentziako telebista publikoko zuzendariak erran du ez dutela berriz Dragoi Bola emanen, ez duelako betetzen haurrendako edukien balio kodea.

Horren harira, Urtzi Urkizu kazetariak galdetu du ea zer iritzi dugun Dragoi Bola marrazki bizidunetako telesailaren inguruan, bere balio etikoez-eta. Neuk bakarrik erantzun diot, gure semeei Dragoi Bola, Dragoi Bola Z eta Dragoi Bola GT irentsarazi dien honek.

Eta ziurrenik betaurreko moreak behar bezala graduaturik ez ditudan arren, eta Dragoi Bolaren zale amorratua naizen arren, aizue, bi segundo baino ez ditut behar izan onartzeko telesail horretan badirela gauza batzuk sobera ongi ez daudenak. Adibidez, nola emakumeei laugarren mailako tratamendua ematen zaien, nola normalizatzen diren sexu ukituak, edo nola gauza on bezala aurkezten den Son Gokuk semeekin ia denborarik ez ematea.

Baina ni ez naiz halako edukiak zentsuratzearen aldekoa. Nahiago dut gurasoa haurren ondoan egotea, eduki horiek ikusten, eta eman beharreko azalpenak ematea. Hala, ez zait gaizki iruditzen Disneyk duela pare bat hilabete hartu zuen erabakia. Dunbo eta Peter Pan filmak 7 urtetik beheitikoendako katalogotik kendu zituen, eduki arrazistak dituztelako, eta, beraz, haurrek film horiek ikusi nahi izanez gero gurasoekin batera ikusi beharko dituzte. Zentsurarik ez eta gurasoak guraso lanak egitera behartu.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko martxoaren 24koa]

Tximeleta batek…

Tximeleta. Kalle H. Pixabay-n.

Ziurrenik filmen batean entzuna izanen duzue kaosaren teoriaren kontzeptu ezagunena. Bai, neska-mutilok, tximeletaren kontu hori. Tximeleta batek, demagun, Sri Lankan hegoak mugitzen baditu gerta daitekeela, adibidez, New Yorken ekaitza sortzea.

Bada, aurrekoan tximeleta kabroi horrek hegoak ohi baino modu bihurriagoan mugitu zituen, horrek sute handia sortu zuen Estrasburgoko eraikin batean, eta karanbolaren karanbolaz, blogari euskaldun andanaren lanak biltzen zituen blogariak.net plataforma pikutara joan zen. Betiko.

Gauza da Estrasburgoko eraikinean interneteko datu zentro bat zegoela, eta blog euskaldun haien eduki osoa hango zerbitzarietan zegoela gordea; segurtasun kopiak barne.

Eta niri, honekin guztiarekin, bi hausnarketa txiki bururatzen zaizkit:

  • Gure eduki ia guztiak hodeian gordetzen ditugun garai hauetan, kontuan hartzekoa dela eduki horiek ez direla hain etereoak eta sute batek desagerraraz ditzakeela.
  • Sri Lankako tximeleta kabroiaren apeten menpe egon nahi ez badugu, hobe dugula baita esparru teknologiko honetan ere burujabetza aldarrikatzea eta praktikatzea.

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko martxoaren 24koa]

Madrili begira

Urliak: “Ufff… Ze urruti sentitzen dudan Madril”. Sandiak: “Niri Madril bortz; zuei ez, ala?”. Berendiak: “Utziozue behingoz Madrili begiratzeari”.

Eta, bai, kontxo, Madrili begiratzeari utzi nahi genioke.

Baina, bat: hain dago entretenigarria hango guztia, krispeta stock guzia laster bukatuko baitzaigu.

Baina, bi: Espainia Madril bada, edo Madril Espainia bada, edo… Ez dakit nola zen, baina berdin dio, izan ere, begiratu zure ingurura, madrildarrez beteta dugu etxea. Beren burua espainiartzat dutenak gehiengoa baitira hemen. Ez egin tranparik bakarkako karta jokoan.

Baina, hiru: Madrilgo movida politikoak badu bere oihartzuna gurean. Ikustea baino ez dago nola dauden atzaparka Nafarroako Ciudadanoseko lau katuen artean.

Baina, lau: guk Madrili begiratzeari utzita ere, utziko ote lioke Madrilek gu begiratzeari?


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko martxoaren 17koa]

Manifestu kostunbrista

Zaharberrituriko zatia.

Iruñeko Arrotxapea auzoan bada zubi gotiko polit bat, Santa Engraziakoa, XIII. mendekoa-edo. Egunero pasatzen naiz bere ondotik. Zinez ederra da. Are gehiago orain, ondoko zuhaitzak loratu berri baitzaizkio.

Azken asteetan Iruñean arras gustuko ditugun polemika ergel horietako bat piztu da zubiaren inguruan. Kontua da itsasontzi baten branka dirudien zati horietako batean dozena erdi harri erori zitzaizkiola, eta berriak paratu dizkiotela.

Eta noski, harri berriak sobera berriak dira. Eta herriari ez zaizkio harri berriak gustatu. Eta Nafarroako Gobernuan ondarean adituak diren teknikariek zubia aztertzera joan behar izan dute. Eta nik zer dakit zer gertatuko den. Baina ia-ia Santa Engraziako zubiaren zaharberritzea Borjako (Aragoi, Espainia) Ecce Homoaren zaharberritzearekin parekatu dute.

Bada, iruindar guztiok daukagunez halako ika-mika tontoetan gure iritzia emateko eskubidea, honatx neurea: Halako eraikuntzen zaharberritzetan nik nahiago izaten dut zati berria zaharretik ongi bereizita egotea, jatorrizkoa zein den argi ikus dadin. Nolanahi ere, itxura zaharreko harriak nahiago badituzue, egon lasai; gutxi barru Iruñeko poluzioak eginen du bere magia.

Nafarroako Gobernuko teknikariak Santa Engraziako zubiaren zaharberritzea aztertzen.

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2021eko martxoaren 9koa]

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer