Kategoria: Ergeletan ergelenak

Pankarten mintzoa

Nafarroako pankarten sektorean, fenomeno bitxia gertatu da azken bi urteetan. Izan ere, inoiz zapaldu ez dituen pankartak zapaltzen ari da euskara orain. Hala, gogoratzekoak dira txistorraren aldeko manifestazioaren “Gurea defenda dezagun” lelo abertzale hura, edota UGTren maiatzaren leheneko “Aitzakirik ez dago” akats txiki guztiz barkagarridun eslogana.

Ematen baitu Erregimen Zaharraren aldekoek halako behar bat sentitu dutela euskara ere erabiltzeko. Eta hori poztekoa da.

Kontrako bidean, pankartetan euskara normalean eta normaltasunez erabili izan duen sektore emantzipatzailean, azkenaldian gertatu da batzuetan desagertu izan dela. Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko lehendakariak deitoratu izan du inoiz joera hori.

Ildo horretan, nire ustez, hagitz kezkagarria da Iruñean iragan azaroaren 24ko manifestazioan ikusi genuen pankarta. Halaxe zioen: “Comienza la purga contra la violencia machista”. Ortografia akatsik gabeko gaztelania huts-hutsean.

Pankarta horren leloa erabakitzerakoan, pankarta egiterakoan eta pankarta paseatzerakoan, inori ez zitzaion euskararen bonbilla piztu? Inori ez zitzaion deigarria egin zapalkuntza baten aurkako manifestazio horretan pankarta elebakarraren bidez bertze zapalkuntza bat bultzatzen ari zirela? Jende andana horren guztiaren artean ez zegoen inor euskaraz bizi dena eta, beraz, elebakartasun hegemoniko horrekin gaizki sentitu zena?

Errandakoa, kezkatzeko modukoa.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko azaroaren 28koa] bannerra-EHI

 

Xake partida

Geroa Bai, Eh Bildu, Podemos-Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerra:

Lehenik eta behin, derradan Nafarroako Euskararen Legea kaka zaharra iruditzen zaidala eta uste dudala zonifikazioak kalte handia egiten diola euskararen azkartzeari.

Baina ikusita Euskararen Legea ez dutela legealdi honetan baliogabetuko; eta ikusita lege horren barnean udalerriak eremu batetik bertzera sartzeko jolasean ari direla; eta ikusita UPNk ere jolas horretan jostatu nahi duela; eta ikusita gerta daitekeela Zizurko Zendeako udalak eskatzea eremu mistotik eremu ez-euskaldunera aldatzeko, bada, zera bururatu zait UPN pixka bat estutzeko.

Beharbada zuei lehenago bururatu zaizue, e!, baina badaezpada neuk ere botako dut.

  1. Gaizki ulertu ez badut, Nafarroako Gobernua sostengatzen duzuen lau alderdiok erran duzue udalerri bat eremu batetik bertzera aldatzea onartuko duzuela baldin eta udalerri horretako udalak eskatzen badu. Beraz, koherentzia horretan, Zizurko Zendeako udalaren eskaera ere onartu beharko zenukete Parlamentuan aldeko botoa emanez.
  2. UPNren esku dagoen Zizurko Zendeako udalak eremu aldaketa eskatzen baldin badu, pentsatzekoa da Parlamentuan UPNk horren alde bozkatu beharko lukeela. Baina UPNk ez du baiezkoa emanen baldin eta eremu aldaketa guztiak pack berean badaude.
  3. Bada, lortu behar duzue UPNk udalerriak eremu mistoan sartzearen aldeko botoa ematea.
  4. Horretarako, Parlamentuko bozketan, Euskararen Legean eginen dituzuen aldaketak atalka bozkatu behar dituzue. Hau oso inportantea da!
  5. UPNri argi utzi behar diozue bere parlamentari guztiek aldeko botoa ematen ez badiote 5.1.b atalaren aldaketari, zuek ez duzuela 5.1.c atalaren aldaketa sostengatuko.
  6. Akaso, agian eta beharbada, UPNk ez du 5.1.b atalaren aldeko botoa eman nahi izanen eta, horregatik, Zizurko Zendeako udalari erranen dio txorakeriarik ez egiteko. Nork daki!

PS: Bertze aldetik, udalerriak maiatzaren 11 arte dute eremu aldaketa eskatzeko aukera. Eremu mistoko inor ez da animatuko eremu euskaldunera pasatzen? Polita litzateke.

Hizkuntza paisaiatxoa

abizena 1Begiak odoletan ditut atzotik. Abizena C hizkiarekin idatzi baititate berriz. Enegarren aldiz. “Hi, Asier, ohitua egon behar huke!”. Bai, izatez, banago. Ikaragarri ohikoa baita nortasun agirian K hizkiarekin idatzita izanagatik ere betiko funtzionarioa begien aitzinean duena irakurtzeko gai ez izatea. Edota ahoz galdetuta nik “Azpilikueta Krekin” erran arren idazkaria erdal grafiarekin tematzea.

Baina atzokoak pikutara bidali du halakoak jasateko nire gaitasun titanikoa.

abizena 2Seme nagusiak Iruñeko D eredu hutsezko ikastetxe ereDugarri batean ikasten du. 4 urtekoen gelan dago. Eta gutxika-gutxika ari da bere izen-abizenetako hizkiak identifikatzen eta idazten.

Gelan badute maleta bidaiari bat, astetik astera familia batetik bertzera pasatzen dena. Bertan, bizpahiru jolas daude, haurrekin batera egitekoak. Horietako batean ikaskideen argazkiak beren izen-abizenekin lotu behar dituzte.

Bada, irakasleak prestaturiko fitxetan erdal grafiaz idatzita ageri dira euskal abizen guztiak, geurea barne.

Ezustekoaren ondotik amorrua etorri zitzaidan, eta geroago duda existentziala. Nola da posible euskara hutsezko ikastetxe batean, batere balio ofizialik ez duen jolas batean, haurrek beren izen-abizenen hizkiak identifikatzea helburu duen jolas batean, euskal abizenak euskal grafiarekin ez idaztea? Ai… [hasperena].

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko otsailaren 14koa] bannerra-EHI

Eskandaluzkoa

planestra_umap_pic2000. urtean, UPNren gobernuak Pedro Pegenaute izeneko bat izendatu zuen Nafarroako Gobernuko Hizkuntza Politikako zuzendari nagusi. Pegenaute zuzendaritza horren buru jarri zuten, hain zuzen ere, zuzendaritza pikutara bidal zezan. Hartara, Pegenautek bere lehenbiziko lan egunean egin zuen lehenbiziko gauza izan zen bere bulegoaren atean zegoen kartel elebiduna gaztelania hutsez paratu. Eta horrekin hasita, eta dekretuz dekretu, hilabete batzuren buruan hutsaren hurrengo bilakatu zuen euskararen presentzia nafar administrazioan.

Barkatu neure burua aipatzea, baina 2015eko ekainean, nire xalotasunean idatzi nuen aldaketaren gobernu berriari ez niola euskararen inguruko eskaera berezirik egiten “pentsatzen baitut gobernu alternatibo batek euskararen normalizaziorako neurri logikoak hartuko dituela, inork eskatu gabe”.

Nafarroa Garaiko administrazio publikoan euskararen erabilera arautzeko foru dekretuaren proiektua aurkeztu zuen atzo Gobernuak. Baina kasu!!

Ion Orzaizen informazioa, Berrian: “Foru dekretu berria onartuko balitz ere, aldaketak ez lirateke lehen egunetik aurrera ezarriko. Langileak lekualdatzen eta deialdiak egiten hasi aurretik, departamentu bakoitzaren beharrak zeintzuk diren aztertu nahi du Nafarroako Gobernuak. (…) Departamentu bakoitzak urtebeteko epea izanen du diagnostiko hori egiteko”.

Txisteak egiteko balio baldin badigu ere, denok badakigu administrazioa ez dela hain-hain motela. Halako diagnostiko bat egiteko ez da urtebete behar. Ezta hurrik eman ere. Borondatea izanez gero, hilabete baten buruan egina legoke.

Urte eta erdi joan da Nafarroan aldaketaren gobernua daukagunetik. Eta orain iragarri dute bertze urte oso bat behar dutela aztertzeko ea zein hizkuntz eskakizun egiten hasiko diren 2018an.

Eta 2019ko maiatzean UPN itzuliko zaigu oraindik eraiki gabe daukagun euskararen etxea goitik behera eraistera.

 

PAIren arrakasta

Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentuak, azkenean, PAIren inguruko azterketaren ondorioak aurkeztu ditu. Ni ez nintzateke gehiegi poztuko ateratako ondorio horiekin.

Zuen baimenarekin, premiazko iritzi bat ematen ausartuko naiz, iritzi-emaile bikainek egiten duten gisa berean, hau da, jatorrizko txostena irakurria izan gabe.

Gaizki ulertu ez badut, PAIren azterketak erran du “presaka” ezarri zutela, “ikerketarik egin gabe”, “PAI aurrera ateratzeko baliabiderik, plangintzarik, argibiderik eta formakuntzarik gabe”. Eta hala ere… Eta, hala eta guztiz ere, PAIko ikasleen ingeles maila PAItik kanpokoena baino handixeagoa da. Zientziako azterketa bat ere egin diete PAIko ikasleei, eta ondorioa izan da… (nahiz eta PAI ezartzeko modua zakurraren putzaren parekoa izan den)… ikasle horiek «adinari dagokion garapen maila egokia» dutela.

Alegia, PAI ezartzeko modua narrasa baino narrasagoa izan da, bai. Baina emaitza onak erdietsi ditu. Beraz, arrakasta erabatekoa izan da!

Eta PAIko gurasoek zer diote? Ezartzeko moduak gorabehera “pozik” daudela. Eta PAI duten ikastetxeetako zuzendaritza taldeek zer diote? Ezartzeko moduak gorabehera “pozik” daudela. “Pozik” denak.

Departamentuak ikastetxeen esku utziko du PAI programan segitzeko edo sartzeko erabakia. Baina ikerketak ondorioztatu badu emaitza onak lortu direla (gauzak gaizki egin arren), zuek uste duzue PAIk bezeroak galduko dituela? Ez dirudi hala izanen denik, orain arteko bezeroak “pozik” baitaude.

Ez dakit txostenak zer edo zer dioen aniztasunaren trataeraren inguruan. Gauza jakina da PAIk ez diola behar bezalako trataera ematen ikasleen aniztasunari, ikasteko zailtasun handiagoak dituzten ikasleak zuzenean kanpoan uzten baititu PAIk. Alegia, talde homogeneoak sortzen ditu: ikasle “onak” PAI barruan; ikasle “ez hain onak” PAItik kanpo. LOMCEri egozten diogun bazterketa nazkagarri hori, baina ez kanpotik etorria, guk geuk sortua baizik.

UPNren bozeramaile Alberto Catalanek adierazi du ikerketak “oso toki txarrean utzi duela departamentua” ikerketaren arabera PAIko ikasleen ingeles maila handiagoa delako eta gaitasun zientifikoan bertze ikasleen pare daudelako. “Oso garbi dago hemen gelditzeko etorri zela PAI”, ondorioztatu du Catalanek. Eta ez dakit zuek, baina neuk, tamalez, gauza bera ondorioztatu dut.

Egitekoen zerrenda bat

ikurrina debekaturikDuela urtebete, aldaketa politikoaren Nafarroako Gobernua martxan jarri zelarik, batzuok erraten hasi ginen lau urte hauetan ahalik eta gauza gehien aldatu behar zirela, ahalik eta bizkorren, gutxienez lau urtean bertze Nafarroa batean bizitzea zer den ezagutzeko. Berdin pentsatzen segitzen dut. UPN agintera itzul dadin hiru urte bertzerik ez dira gelditzen eta oraindik badira gauza anitz aldatu behar direnak.

Sinboloen legea. Aldaketarako akordio programatikoan egungo sinboloen legea bertan behera uztea jasoa dagoen arren, oraindik ez dute egin. Udazkenerako utzi dute eztabaida eta, beraz, berriz ere herrietako bestetan EH Bilduk malabarismoak egin beharko ditu herritarrek ikurrina udal balkoietan ikus dezaten.

Reyno de Navarra Arena. Oraindik ez dute dinamitaz lehertu.

Euskararen dekretuak. Aldaketa sostengatzen duten lau indar politikoak ez ziren ados jarri Euskararen Legea baliogabetzearen inguruan eta bere hartan utziko dute. Baina legea ukitu gabe, badira haren azpiko lege testu asko alda daitezkeenak. 2000. urtetik aurrera, Pedro Pegenautek, UPNren euskararen aurkako borrokaren arieteak, goitik behera aldatu zituen testu haiek euskarak administrazioan hutsaren hurrengoko balioa izan zezan. Bada garaia Pegenauteren dekretuak lurrarekin berdintzeko.

UPNren konfiantzazkoak. Uxue Barkosek iragarria du aldaketak eginen dituztela Gobernuaren organigraman. Izan ere, kontseilarietatik beherako karguetan oraindik ere badira pertsona asko UPNren eta PSNren konfiantzazkoak direnak, batez ere Hezkuntza eta Osasun departamentuetan. Ikusteko dago zein mugimendu egiten duten orain.

Erorien monumentua. Haren aitzineko plazari izena aldatu dioten arren, oraindik ez dute eraikina TNTrekin zartatu.

AHT. Abiadura handiko trenaren azpiegiturak egiteko izapide guztiak armairu batean gorde beharko lituzke Nafarroako Gobernuak, eta armairuko giltza Argara bota.

Komunikazio eraginkorra. Aldaketaren Gobernuak aldaketak egin ditu eta eginen ditu. Eta edozer gauza egiten duelarik jaso du eta jasoko du eskuinaren presio mediatiko bortitza. Presio horretatik askatzea falta zaio Gobernuari. Horretarako, komunikazio estrategia osoa diseinatu eta garatu beharko du, komunikazio bide propioak sortu eta indartu beharko ditu, eta eskuineko hedabideek erraten dutenari paso egiten ikasi beharko du.

Los Arcosko zirkuitua. Oraindik ez dute itxi.

Opus Dei. Nafarroako Gobernuak urrats garrantzitsua eta ausarta egin zuen Opus Deirekin zuen hitzarmen nagusia deuseztatzen. Horri esker, nafar guztiok Nafarroako Unibertsitate pribatuko langileen osasun pribatua ordaintzeari utzi genion. Zalaparta handia atera zuen eskuinak hori dela-eta. Baina geroxeago Nafarroako Gobernuak bertze hitzarmen handi bat sinatu zuen Opus Deirekin eta eskuindarrak isildu ziren. Bistan denez, Opus Dei zertxobait haserretzea izan beharko litzateke aldaketaren Gobernuaren helburuetako bat.

Haur eskolak. Nafarroako Gobernuak Iruñean dituen bortz haur eskoletatik bakar batek ere ez du euskarazko eredua eskaintzen. Bada garaia gutxienez batean hizkuntza eredua aldatzeko.

Senda Viva. Oraindik ez dituzte animaliak askatu.

[Nafarroako Hitza-n argitaraturiko artikulua, 2016ko uztailaren 1ean]

bannerra-berria

OHARRA: Paperezko edizioan inausita agertu zen testua, azken lerroak falta baitzitzaizkion. Hauxe duzue bertsio osoa.

Gurelur eta harrobiak

Sinets iezadazu, irakurle, erraten badizut orain irakurriko duzun artikulua idaztea ala ez erabakitzeko dozenaka buelta eman dizkiodala buruari. Talde ekologista bati belarrietatik tira egin behar baitiot, eta ez da hori kantatzea gustuko dudan abestia.

Azken asteotan, Urbasa-Andia natur parkearen esparruan dagoen Lizarragako kareharri harrobiaren kontrako hainbat ekinbide jorratu ditu Gurelur taldeak ingurumenean kalte larriak eragiten ari delako eta legez kanpo ustiatzen ari omen direlako. Eta ez naiz ni izanen Gurelurri kontu zehatz horretan arrazoia kenduko diona.

Baina Cetya izeneko fundazio batek 250.000 euro eman zizkion Gurelurri 2008an, Arguedasko estazio biologikoa martxan jarri eta bortz urtez kudea zezan; eta halaxe argitaratu zuen orduko prentsak eta halaxe jasotzen du oraindik ere Cetyaren webguneak. Eta, barkatuko didazue, baina ordutik mesfidantza handia diot Gurelurri, batez ere harrobiez mintzatzen delarik.

“Cantera de Etxauri – Tiebas Y Asociados”; horixe baita Cetya akronimoaren gibelean dagoena. Cetya taldeak harrobiak ditu Etxaurin, Tebasen, Bearinen eta Murietan eta hormigoia egiteko lantegiak Tebasen, Castejonen, Urrotzen, Saratsan eta Erriberrin.

Ekologistak Martxan izeneko talde ekologistako kide nauzue. Nafarroako Ekologistak Martxan ANAT-LANE izeneko taldetik sortu zen. Eta talde beretik atera zen Gurelur ere. Alegia, duela urte mordoxka, Ekologistak Martxan eta Gurelur taldeetako jendea elkarte berean zegoen. Eta ulertuko duzuenez, bereizi zirelarik, haien arteko hainbat ika-mika izan ziren.

Ezin-ikusi haiek gertatu eta gero ailegatu nintzen ni Ekologistak Martxanera eta, beraz, ez diot inolako herrarik Gurelurri. Baina Gurelurren ekologismo kontserbazionista ez da niri interesatzen zaidana. Ekologismo sozialaren barnean ikusten dut neure burua eta horregatik sartu nintzen Ekologistak Martxanen. Ekologismo sozialaren iritziz, ingurumen arazoek ekoizteko eta kontsumitzeko moduetan dute sorburua; arazo horiek jendaurrean eta epaitegietan salatu behar dira; arazoen jatorrien aurkako sentsibilizazio kanpainak egin behar dira; eta alternatiba zehatzak eta bideragarriak landu behar dira.

Hau da, ekologismo sozialaren ustez, harrobi zehatz batek eragiten dituen kalte zehatzak agerian jarri behar dira eta irregulartasunak salatu behar dira, bai, baina hori guztia testuinguru baten barnean jarri behar da, eta adierazi behar da zergatik gauden harrobiak behar dituen sistemaren kontra eta zein izan daitekeen harrobien alternatiba iraunkorra.

Cetyak 250.000 euro eman zizkion Gurelurri 2008an. Eta horretan ez dago ez ustelkeriarik ez legearen kontrako deus ere. Baina ez didazue ukatuko doinu xelebrea duela kanta horrek: Cetya taldea “liderra da Nafarroan aridoen, morteroen eta hormigoien merkaturatzean” eta lau harrobi ustiatzen ditu; Cetya taldearen fundazioak milioi laurdena eman zion Gurelur talde ekologistari eta, hala ere, Gurelurrek bere burua aske ikusi zuen harrobien kontra borrokan segitzeko –eta halaxe egin izan du, adibidez, Zilbetiko proiektuaren kontra–, baina Gurelurrek ez ditu Cetyaren harrobiak, ez eta gibelean dagoen sistema osoa, salatzen.

Ez dakit zuek, baina ni ez nintzateke soinu horretan dantzatuko.

[Nafarroako Hitza-n argitaraturiko artikulua, 2016ko maiatzaren 27an]

bannerra-berria

UPNren txandrioen rankinga

Hona hemen Erregimen Zaharreko gobernuek egin zituzten diru xahutze handienen top 10 zerrenda. Komenigarria da halako listak oso eskura izatea beti.

  1. AHTAHT. Nafarroako herri lanen tartaren ginga. Baina inork badaki benetan zenbat diru gastatuko duten Nafarroan abiadura handiko trena egiten? Aurkakoen aspaldiko kalkuluen arabera, egitekotan, denetara 4.000 milioi baino gehiago gastatuko lituzkete. Aldekoek ez dute halako zenbakirik ematen, jakina. Ehunka milioi, milaka milioi… Zer axola dio?
  1. itoitzItoitz. 2012an eginiko ikerketa batean, Rosario Brinquis ekonomialariak azaldu zuen ordu arte Itoitzen eta Nafarroako Ubidean 1.751 milioi euro inbertitu zituztela –diru publikoak gehienak– eta horietatik bakarrik %27 berreskuratu zituztela. Eta berreskuratzeko moduak ere oso zalantzazkoak izan dira. Konparazio batera, Gobernu aldaketa egon arte, Iruñerriko Mankomunitateak urtero milioi bat euro askatu behar izaten zuen Itoizko kanilari lotuta egoteagatik; ur hori oso gutxi erabiltzen zuen arren. Gobernua aldatu baino lehentxeago, tasa %15 igo zion Canasak Mankomunitateari.
  1. bideko autobiaEzkutuko bidesariak. Sistema honen bidez ordainduriko herri lanak, azkenean, anitzez garestiagoak ateratzen zaizkigu. Adibidez, A-12 Bideko autobia egitea 390 milioi euro kostatu zen. Baina kanona 2032 urte arte ordainduko dugunez, azkenean, 1.200 milioi euro inguru pagatuko ditugu. Pirinioetako autobia, berriz, 2039 urte arte ordainduko dugu, urtero 16 milioi euro astinduta.
  1. canNafarroako Kutxa. 2009an, Nafarroako Kutxaren ondareen balioa 1.250 milioi eurokoa zen. 2012an, Banca Civica taldearen barnean, 280 milioikoa zen balio hori. Burtsan 8 hilabetez egon zen Banca Civica eta bere akzioen balioa %27 jaitsi zen. Ondoren, Caixabankek irentsi zuen 979 milioi euro ordainduta.
  1. Reyno ArenaReyno Arena. Dirudienez, mega kirol pabiloia erabat bukatzen dutenerako, 68 milioi euro gastatuak izanen ditugu bertan –eraikuntza enpresei atzerapenengatik eman beharreko kalte ordainak barne–. 2009an hasi ziren eraikitzen, baina 2012ko azaro arte inork ez zuen bideragarritasun planik egin. Pabiloia irekitzea oso garestia da, baita itxita izatea ere. Horregatik, oraingo Gobernuak pabiloia zatika ireki nahi du.
  1. los arcosLos Arcos. Comptos Ganberaren arabera, Los Arcosko zirkuituan 52 milioi euro gastatu zituzten –BEZ gabe–. Ekimena enpresa pribatu batek abiatu zuen, baina afera geroz eta garestiagoa egin zenez, azkenean enpresa publiko bati pasatu zion patata. Hori bai, aldaketa egin baino 17 egun lehenago, enpresa hark bere buruari esleitu zizkion zirkuitua egiteko lanak. 2010ean inauguratu zenetik milioiak galdu ditu zirkuituak urtero. 2013ko bukaeran, Nafarroako Gobernuak Los Arcos Motorsport enpresari utzi zion zirkuituaren bortz urteko kudeaketa, 1,3 milioiren truke.
  1. senda vivaSenda Viva. Arguedasko basamortuan dagoen zoologikoa 2004an inauguratu zuten. 2012 arte, Nafarroako Gobernuak 58,1 milioi euro gastatu behar izan zituen bertan. Urtero ia 200.000 bisitari jasotzen omen ditu, baina urtero 1,2 milioi euro galtzen segitzen du.
  1. EHNIberdrola. Behinola, haize errotak egiteko enpresa publiko bat izan zuen Nafarroak, EHN izenekoa. Baina Gobernuak enpresa saldu egin zuen etekinak ematen zituen garai batean. Lorturiko diruarekin burtsaren jokoan sartu eta Iberdrolaren akzioak erosi zituen. Azkenean, 19,6 milioi euro galdu ditugu joko espekulatibo horretan.
  1. CUNCUN. Nafarroako Unibertsitate pribatuko langileak unibertsitatearen klinikan artatzeagatik, 2009 eta 2015 urteen artean, ia 37 milioi euro ordaindu zizkion Nafarroako Gobernuak Opusi. Batere txosten ekonomikorik egin gabe, noski. Gobernu berriak kontuak atera ditu eta kalkulatu du pertsona horiek Osasunbidean artatu izan balituzte 14 milioi euro merkeago aterako zitzaigula dena. Ez du hitzarmena berritu, jakina.
  1. sanferminetako museoaSanferminetako museoa. Iruñeko besta nagusiaren esentzia museo batean sartzeko burutazioa izan zuen UPNk. Proiektua egiten hasi ziren bai, baina behingoagatik, gastatu behar zen dirutzak izutu zituen eta bertan behera utzi zuten. Hori bai, bidean hiru milioi euro xahutu zituzten.

BONUS TRACK

Garraioaren hiria. Oraingo Nafarroako Gobernuak dio dagoeneko 82 milioi euro galdu ditugula 1991n ekimen pribatu gisa sortu zen azpiegitura horretan.

[Nafarroako Hitza-n argitaraturiko artikulua, 2016ko otsailaren 12an]

bannerra-berria

Heldu diren ika-mikak

armandoAlkaterik gabeko mezak. Espainiako Poliziaren erakusketa tokiz aldatzeko saialdia. Ikurrina txupinazoan. Spider-Manen elastikoa. Abel Azkonaren ostia sagaratuak. Baltasar belztua beltza izateko udal eskaera. Maider Beloki zinegotziari egin ez zioten etilometria proba.

Iruñeko Udalean aldaketa gauzatu zenetik, erregimen zaharreko indar faktiko eta mediatikoak giharra erakusten ari dira eta edozein gai baliatzen dute Joseba Asiron alkatearen eta haren sostengatzaileen kontra jotzeko. Eta “edozein gai” diogularik “edozein gai” diogu.

Gauzak horrela, eta orain arteko polemiken maila eta nondik norakoak ikusita, heldu diren ika-mikak aurreikusten ausartuko gara.

Esku zikinak. Martxoaren idusetan-edo, Joseba Asironi zer bururatuko eta Baluarteko plazan dagoen terrorismoaren biktimen aldeko eskultura bi metro mugitzea, trafiko seinale batek itzal egin ez diezaion. AVTren kereila Espainiako Auzitegi Nazionaleraino ailegatuko da eta Asironek dimisioa emateko eskaerak 5.437 sinadura bilduko ditu Change.org plataforman.

Urrezko sarraila. Apiril aldera, lapurrak sartuko dira Joxe Abaurrea Hirigintza zinegotziaren trastelekuan. Abaurreak sarraila aldatu bhar izanen du; baina bere etxeko komunitateari deus galdetu gabe, zilar koloreko sarraila jarri beharrean urre kolorekoa jarriko du, UPNren hitzetan, “jauntxokeria erakustaldia eginez” eta “bizilagunen arteko bizikidetza nahita gaiztotuz”.

Euskararekin tematuta. Maiatzean, Geroa Baik Iruñeko udal gobernu taldean sartzea erabakiko du eta, mahaiaren inguruan esertzeko astirik eman gabe, Itziar Gomez zinegotziak eskatuko du Iruñea UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitatetik ateratzeko. EH Bilduk, Aranzadik eta Ezkerrak eskaera horri entzungor eginen diotenez, handik 17 minutura, Geroa Bai gobernu taldetik aterako da eta bere botoak UPNkoei eta PSNkoei batuko dizkie UEMAtik ateratzeko mozio bat aurrera ateratzeko. Mozioa gaztelania hutsez idatziko dute.

Iruzur fiskala. Ekaineko egun malapartatu batean, Patricia Perales zinegotziak erosketak eginen ditu bere etxe ondoko BM supermerkatu gipuzkoarrean eta ez du ordainketa tiketa hartuko. PSNk “diru beltzarekin ordaintzeko ohitura” izatea leporatuko dio Peralesi.

Cuencari begira. Iruindar zintzoen haserrea piztuko du Armando Cuenca Aranzadi taldeko zinegotziak irailean, Batasunaren Pribilegioaren prozesioan, aurreko urteko Spider-Manen elastikoa erakutsi beharrean Green Lantern-en bat jantziko duelako. “Kontu identitarioekin itsututa egotea” leporatuko dio oposizioak Cuencari.

Isunen gainetik. Urrian, Joxe Abaurreari trastelekutik lapurturiko bizikleta bat gaizki aparkatuta agertuko da San Frantzisko plazan. Garabiak Udalaren gordailura eramanen du bizikleta, baina Abaurreak ez du isuna ordainduko eta, PPk udaletxean ez duen zinegotziaren aburuz, “azken urteetako influentzia-trafikorik handiena” azaleratuko da.

Olentzero etnizista. Abendu bukaeran, Joseba Asironen taldeak ordenantza berria kaleratuko du, Olentzero segizioak arautuko dituena. Bertzeak bertze, Olentzerorena egin behar duten gizakiek gutxienez euskararen B1 hizkuntz profila izan behar dutela ezarriko du. Oraingoan, (azken egunetan jendez beteriko) auzoetako jai batzordeek joko dute Udalaren kontra.

[Nafarroako Hitza-n argitaraturiko artikulua, 2016ko urtarrilaren 8an]

bannerra-berria

Zenbait zertzelada aztoragarri

Nafarroan maiatzean izan zen aldaketa politikoak ertz asko ditu. Batzuk kamutsak, bertzeak zorrotzak. Hemen lau dituzue, baina anitzez gehiago izan zitezkeen.

CCOO. Erregimen zaharreko sindikatuetako batek salatu du 2016ko Nafarroako aurrekontuen proiektuan “murrizketa gogorrak” daudela. Murrizketa horiek hartzen dituzten alorrak zerrendatu ditu sindikatuak: inbertsiorako sustapena, I+G+B-ren sustapena, plan teknologikoa, energia berriztagarriak, jarduera ekonomikoko alorren sustapena, nazioarteko proiekziorako sustapena, nazioarteko ekintza… Niri ulertzea kostatzen zaidan kontzeptu horien gainean eginiko ustezko murrizketak aletu ditu CCOO-k xehe-xehe 2.000 hitz baino gehiagoko prentsa oharrean. Bertzetik, Hezkuntzan aurreikusten den igoera (%4,87) “urria” iruditzen zaio CCOOri eta Osasuneko (%5,96) zein Gizarte Eskubideetako (%9,23) igoerak ez ditu inon ere aipatzen. Ingeleseko diruak euskarara “desbideratzea” [sic] ere kritikatzen du. Bada, Nafarroako CCOOren ideologia eta jarrera zein den jakin nahi duenak ezin du prentsa ohar hori irakurri gabe utzi.

Izquierda – Ezkerra. Lau alderdik sostengaturiko aldaketaren Gobernua irudikatzeaz batera, gutako asko hipotesi fantastikoak egiten hasi ginen eta akordioa inondik haustekotan Podemos – Ahal Duguren hankatik apur zitekeela pentsatu genuen. Lehenbiziko arrakalak, ordea, Izquierda – Ezkerrak sortu ditu. Hezkuntzako Lan Eskaintza Publikoaren aferan Geroa Bairen Gobernuak izan dituen komunikazio eta perspektiba politiko falta arazo nabarmenak onartuta ere, harrigarria izan da Ezkerrak erakutsi duen -eta lerrook idazteko tenorean oraindik ere erakusten ari den- jarrera oldarkorra. Dena dela, ulergarriagoa da ika-mika guztia Ezkerrak CCOOrekin duen lotura aztertuz gero. Sintomatikoa izan baita eztabaida honetan bortitzen jokatu duena maistra eta CCOO sindikatuaren afiliatua izatea.

Geroa Bai. Batek daki, baina akaso Hezkuntzako oposizioena bezalako aferak ez lirateke hain latzak izanen baldin eta Nafarroako Gobernuan aldaketaren lau alderdiak ordezkaturik baleude. Baina ez daude, Geroa Baik hala erabakita, eta bertze hiru alderdiak oso aske sentitzen dira Gobernuaren edozein ekimen babesteko edo arbuiatzeko. Geroa Baik gobernu teknikoa eratu omen zuen eta ez dut erranen sinetsi genuenik, baina neuk bederen esaldi bat baino gehiago idatzi nuen Geroa Bai eta EAJ gauza bera ez direla azaltzeko. Inozoegia, agian?

lesacaLesaka. Ez nago ziur, e, baina litekeena da Lesakako egunkaririk salduena ez izatea Nafarroan eskela gehien saltzen duena, Gipuzkoan gehien saltzen duena baizik. Nik beti hartu izan baitiot halako traza Lesakari, bere euskara nafarraren doinu goxoa gorabehera. Beharbada, nire irudikatze hori lagundu zuen 16 urtez Lesakako alkate Jose Luis Etxegarai EAJkoa izateak. Oraingo auzapeza Etxegarai da berriz, baina gaurkoan Geroa Bairen gerizpean. Bada, iragan astean, Lesakako Udala UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitatetik atera zen eta bertan behera utzi zuen euskara plana. EAJren oso estilokoa dena; aztoragarria arras.

[Nafarroako Hitza-n argitaraturiko artikulua, 2015eko abenduaren 4an]

bannerra-berria

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer