Kategoria: Manifestu ergelak

Minutua eta emaitza, lankideok!

2019ko egun goibel honetan, azaroak 5 ditu eta goizeko hamarrak, 8 minutu, eta Twitter herriko futbol zelai iskanbilatsu bezain aldrebes honetan Ayuntamiento de Pamplonaren kontuak 7.839 jarraitzaile ditu eta Iruñeko Udalarenak 2.373*. Euskaldun elebidunak suharki ari dira jokatzen, baina erdaldun elebakarrek nahikoa dute pasotismoari eustea partida bereganatzeko. Markagailuan aldaketak izaten ari dira etengabe, eta ematen du zenbaki dantzak jarraituko duela oraindik ere, baina ez dirudi Navarra Sumak abiaturiko gatazka txiki honen garaipena euskaldunen aldera mugituko denik.

Pena.

Bertze bataila bat galdu dugu. Enegarrena.

Oraingoan, bederen, dibertigarria izan da gatazkatxoa. Baina, onar dezagun, ezinezkoa zen irabaztea, Navarra Sumak, modu zikin zein zitalean, jarriak baitzituen joko arauak. Erran nahi baita euskararen etsaiek lortu dute, bertze behin ere, euskara ghetto batera bidaltzea eta erdaldun elebakarren begiak gure mintzaira zabarrarekin ez zikintzea.

Oraingoz, gaztelaniazko eta euskarazko bi kontuak eduki berdinak ari dira botatzen, aldi berean gutxi gora behera. Ea zenbat irauten duen horrek. Euskarazko kontua edukiz husten hasten direlarik hasiko baita benetako partida.

Gora Osasuna, portzierto.

(*) Euskalerria irratiko entzule edo Berriako zein ZuZeuko irakurle maitea, ziurrenik, hau irakurtzen ari zarelarik zenbaki horiek aldatu dira. Baina nire apostua da euskarazko kontuak ez duela inoiz gaztelaniazkoa gaindituko. Nolanahi ere, kontrakoa gertatuko balitz, nire hitzak patatekin jateko prest nago.

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko azaroaren 5ekoa] bannerra-EHI

Gure neke ikusezina

Honezkero euskaldun guztiok jakin izanen dugu zein nekeza den, hain zuzen ere, euskaldun izatea. Ez dut uste madarikazio horrek inor ezustean harrapatuko duenik. Aldiz, irudipena dut hagitz gutxitan ikusarazten diegula erdaldunei zer nolako lanak hartzen ditugun euskaldunok beraiek lasai-lasai bizi daitezen.

Kontua da atzo irakasle batek kontatu zidala azkenean erdaldunen aitzinean kexatu zela euskaldun bezala lan bikoitza egiteagatik. Hainbat hizkuntz eredu biltzen dituen ikastetxe bateko Koordinazio Pedagokikorako Batzordearen bilera batean izan zen. Bilera horiek astero egiten dituzte, eta bertan gertatzen eta erraten denaren akta txandaka hartzen dute. Bada, erdaldun bati tokatzen zaiolarik, gaztelaniaz idazten du akta. Baina euskaldun bati tokatzen zaiolarik, bi aldiz egin behar du lan bera, eta akta gaztelaniaz zein euskaraz idatzi.

Irakasleak kexa eman eta sortu zen eztabaida, noski. Eta ika-mika hartan askotariko iritzi-miritziak bota zituzten. Baina, nire ustez, erdaldun elebakar batek asmatu zuen arazoaren funtsa mahai-gaineratzen. Bera gaztelaniazko eta euskarazko ereduak biltzen dituzten ikastetxeen aldekoa zela adierazi zuen, “halakoetan baitago bakarrik denok errealitate linguistikoa ikusteko aukera”.

Eta, bai, errealitate linguistikoa da gaztelaniazko eta euskarazko ereduak biltzen dituzten ikastetxeetan erdaldun bakarra agertzea nahikoa dela bilerak gaztelaniaz egiteko eta irakasle euskaldun elebidunek lan burokratiko bikoitza egin behar izaten dutela anitzetan.

Halako ikastetxeen errealitate linguistikoa da euskara -eta ondorioz euskaldunak- erabat azpiratuta dagoela. Eta erdaldun elebakarrak lasai baino lasaiago bizi direla.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko urriaren 29koa] bannerra-EHI

Oinez maingua

Iragan igandeko Nafarroa Oinezeko 1. gunearen ikuspegia, 13:20ak aldera.

Garai batean 100.000 euskaltzale biltzen ginen euskararen aldeko Nafarroako bestarik handienera. Gerora, 80.000ra jaitsi zuten kopuru magiko hura. Jendetza oraindik ere. 50.000ko taldea osatu omen genuen ondoren. Baina iragan igandean, Tuteran, 20.000 pertsona baino ez ginen elkartu.

Non eta Erriberan. Euskaldunak gutxiengoaren gutxiengoa diren lurraldean. Euskararen aurkako jarrerak inon baino azkarragoak diren tokian. Euskal Herri osoko euskaltzaleen babes eta sostenguaren premia larri eta etengabea behar duten lekuan.

Igandean, erran bezala, euskaltzaleen elkartasun olatua ez zen Tuteraraino ailegatu. Argia ikastolako zuzendaria triste mintzatu zen Euskalerria Irratian biharamunean egin zioten elkarrizketan. Lohi artean murgilduta egonen zen ziurrenik, eta tristeziak ez zion, nire iritziz, azterketa zorrotz bat egiten utzi. Eguraldi txarrari egotzi baitzion jende gutxi bildu izana.

Eguerdian eguraldia asko kaskartu zela erran zuen zuzendariak. Baina ez. Han izan ginenok badakigu bazkalorduan sekulako eguraldia egin zuela, eta euri tantak 16:30ak aldera hasi zirela erortzen. Ordurako, Tuterara joateko asmoa zuten guztiak Tuteran zeuden dagoeneko.

Bakarkako karta jokoan zeure buruari tranpak egitea da ondorioztatzea eguraldia dela Nafarroa Oinezera (igandekora zein aurreko urteetakoetara) gero eta jende gutxiago joatearen arrazoi nagusia.

Bistan denez, konpromiso politikoa ulertzeko moduak aldatu zaizkigu Nafarroan. Badirudi euskararen aurkako zartakoei erantzun jendetsuak emateko garaiak pasatu direla. Eta hezkuntza publiko-pribatu dikotomia nire ustez zitalak arrakala handia zabaldu duela ikastolen aldeko euskaldunen jarreretan.

Eta horregatik guztiagatik, pare bat buelta eman beharko dizkiotela Nafarroa Oinez bestaren ereduari. Ea hala den.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko urriaren 22koa] bannerra-EHI

Molde zaharrak

Oinarriak plataformak Iruñean eginiko manifestazio jendetsu bati buruzko albistea, Euskaldunon Egunkaria-ko azalean.

Iragan astean zartako ederra jaso genuen Nafarroa Garaiko euskaldunok, erran nahi baita Nafarroa Garaian euskaraz bizi garenok. Ez dizuet nik horren inguruan deus berririk kontatuko. Zaharra baino zaharragoa baita gure Nafarroa zoragarri honetan euskaldunok egurra jasotzeko dugun ohitura.

Oraingoan urrats bat gehiago egin dute, urrats luze eta pisutsu bat gehiago, euskara erdaldunen begi bistatik eta belarri entzutetik uxatzeko enpeinu zital horretan. Baina deus berriririk ez. UGT sindikatu eskuindar espainolistak urte mordoa darama euskara aintzat hartzen duten lan deialdi publikoen aurkako helegiteak jartzen. Eta epaitegiek urte mordoa daramate haren erritmoan dantzatzen.

Baten bati irakurri diot azken zartako honi erantzuteko, nolabait, borroka molde berriak asmatu behar ditugula, betikoa eginez betiko emaitza lortuko dugulakoan.

Eta ados, let’s go ekimen eta plan berriak martxan jartzera. Baina horiek asmatzen ditugun bitartean, egin ditzagun bederen garai batean egiten genituenak, ez?

Garai batean, Euskara Kultur Elkargoa izeneko fundazio bat existitzen zen, gatazka juridikoan borrokatzeaz gain, pedagogia egin eta nazioarteko babesa bilatzen zuena. Nork hartu zuen haren lekukoa?

Garai batean, hizkuntz eskubideen alde milaka eta milaka nafar mobilizatzen zituen Oinarriak izeneko plataforma bat zegoen, Nafarroako arazoei Nafarroatik erantzuten ziena. Nork hartu zuen haren lekukoa?

Borroka molde berriak beharko ditugu. Nola ez. Baina ni zaharruno samarra nauzue, eta, zer nahi duzue erratea, molde zaharren falta ere sumatzen dut.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko urriaren 8koa] bannerra-EHI

Esporrin

Gauza erraza da Maite Esporrinez barre egitea. Esporrin, maiatzeko udal hauteskunde gauean zintzurra urratu arte “Agur, Asiron, agur, agur” kantatu zuen hura. Esporrin, Iruñeko alkatetza Enrique Maia ultraeskuindarrari oparitu zion sozialista hura.

Eta bai, erraza da Esporrin irrigarri uztea. Ateraldi xelebreak izaten baititu. Gure artean arraroa den abizena baitu. Patinete elektrikoaren aldeko aldarria egin eta gero patinete elektriko batekin istripua izan baitzuen.

Baina barre erraz eta arinetatik harago, Esporrinek eta bere jarrerek kezkatzeko moduko gauzak dituzte.

Jakinen duzue datorren hauteskunde kanpainan “Orain Espainia” leloa erabiliko duen PSOE alderdiak ez-nazionalistatzat duela bere burua. Eta erran ohi duela nazionalistak ezin direla ezkertiartzat jo. Eta hori dela ezkerren arteko akordioetatik at abertzaleak kanpo uzteko argudietako bat, eta guos guos guos.

Baina, gero, batere lotsarik gabe, PSOEren bozeramaileek -Esporrinek, adibidez-, ezkerreko jarreren aurkako mezuak botatzen dituzte. Konparazio batera, Iruñerriko Mankomunitateko bere hautagaitza aurkeztu zuelarik, Maite Esporrinek adierazi zuen ez zuela begi onekin ikusten, EH Bilduk proposatu bezala, hondakinen bilketa langile publikoek egitea.

Oharkabean pasatu zen langile publikoen aurkako mezu hura. Eta nik honera ekarri nahi izan dut. Lurraldetasun eta nortasun kontuez landara, Esporrinek eta bere lagun sozialistek zein gizarte mota sortu nahi duten argi izan dezagun.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko urriaren 1ekoa] bannerra-EHI

Imanol Salinas

Euskal Herrian aski ezaguna dugun antzezlana jokatu zuten Katalunian atzo. Espainiako Auzitegi Nazionalak Ranbo bezala janzten diren dozenaka guardia zibil bidali zituen bederatzi independentista atxilotzera. Fiskaltzak adierazi zuen lehergaiak egiteko lehengaiak aurkitu zizkietela atxilotuei eta, irudietan erakutsi zizkigutelarik, Bilboko gaztetxe batean aurkitu zuten plastikozko giza eskeletoaz akordatu ginen, eta barrez lehertu. Barrez lehertuko ginateke, noski, hain kontu larria ez balitz.

Kolore guztietako poliziek gurean duten ohitura gaiztoaz jakitun, zalantzarik ez dut txapelokerrek -fiskalak eta epaileak lagun- beren fantasietara moldatuko dituztela aurkituriko frogak eta ahal duten guztia eginen dutela bederatzi katalan horiek espetxeratzeko.

Disidentziaren aurka edozer egiteko prest baitago Espainiako estatua. Batzuetan gezurra erranen du. Eta bertze batzuetan, egia erranik ere, salto mortal bikoitza eginen du disidente batek kartzela zapal dezan.

Imanol Salinas sindikalistaren kasuaz ari naiz, jakina. Egia borobila baita 2018ko uztailaren 7an hogei bat lagun Iruñeko La Sangiovesa jatetxera sartu zirela protesta egitera, eta kartelak erakutsi zituztela, eta pegatinak itsasi, eta atearen ondoan pankarta batekin jarri, eta bozgorailu batekin kontsigna sindikalak oihukatu. Hori guztia egia da. Egia den bezala epaileak 21 hilabeteko kartzela zigorra ezarri diola bozgorailua zeramanari, Imanol Salinasi. Bortizkeriarik, kalte materialik, mehatxurik edo irainik izan ez zuen protesta batengatik.

Berriz erranen dut, eta behar den guztietan errepikatuko: 21 hilabeteko kartzela zigorra bozgorailua zeramanari.

21 hilabeteko kartzela zigorra, Imanol Salinasi.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko irailaren 24koa] bannerra-EHI

Zaharrak berri

Ez nuke nahi mundu honetan idatziko nukeen hondarreko iritzi artikulua Enrique Maia Iruñeko alkatearen ingurukoa izatea. Tamalez, zoritxarrez, eta bizitza puto honen maltzurkeriaz, Jon Barberena bertsolari eta idazleari halaxe gertatu zaio. Hil aitzin Nafarroako Hitza-n argitaratu zioten azken kolaborazioa Maiaren gaiztakeriei buruzkoa izan zen.

Enrique Maia. UPNko agintaria. Eskuin espainolista guztien babesa duen Navarra Suma plataformako hautetsia. Yolanda Barcinaren gerizpean hazitako gizon grisa, baina 2011n zein oraingoan alkate izan eta berehalakoan bere belztasuna lotsagabe erakutsi diguna. Euskaldunen aurka eta kutsaduraren alde gobernatzen duena.

Erregimen zaharreko xake pieza horren gainean bere azkeneko artikulua idaztea egokitu zitzaion Jon Barberenari. Eta ez da bere errua. Bertsolariak egin beharrekoa egin baitzuen, denok egin beharko genukeena: fokua etengabe paratu agintariengan eta agintariek egiten dituzten zitalkerietan.

Orain horixe tokatzen baitzaigu. Erasotzen diguten Enrique Maia bezalakoei lubakietatik gogor eta tinko erantzun, noiz edo noiz kontraeraso propositiboren bat eginez, baina batez ere ondoko lubakian daudenekin mokoka ibili gabe.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko irailaren 17koa] bannerra-EHI

Lubakietara berriz

Lola pitonisa lanik gabe geldituko litzateke Iruñeko Udalaren inguruko politikagintzaz iragarpenak egin beharko balitu. Erran nahi baita oso erraza da asmatzea nola jokatuko duen orain alkatetza duen indar ultraeskuindarrak. Iragan larunbatean egin zuten alkate Enrique Maia PSN alderdi espainolistaren jokaldiari esker, eta dagoeneko argitu du zein izanen diren bere lehenbiziko erabakiak:

– Aurreko legealdiaren azken osoko bilkuran (!!) onartu zuten euskararen ordenantza berria bertan behera utzi.

– Berdintasun eta Parte-Hartze alorrak ezabatu.

– Armada etorbideari ‘Armada etorbide’ izena itzuli.

– Pio XII.a etorbidean autoei kendu zitzaien tokia berriz ere autoei eman.

– Txupinazoa nork jaurtiko duen erabakitzeko modua aldatu, herritarrei erabakitzeko aukera kentzeko

– Eta abar.

Kontzientzia politikoa dudanetik, Iruñean halako neurri erreakzionarioak hartu izan dituzte udal agintariek beti. Eta halakoei lubakietatik egin izan diegu aurre. Ahal izan dugun moduan. Eta, ados, lubakietara itzuliko gara, eta duintasun osoz borrokatu gara. Baina beti bezala bataila ia gehienak galduko ditugu.

Horregatik, fabore bat eskatu nahi dizuet halako giro itogarrian bizi ez zaretenei: euskaraz bizi nahi dugunoi, hiri jasangarri eta atseginago bat nahi dugunoi, berdintasunean eta herritarren parte-hartze demokratikoan sinesten dugunoi hemendik aurrera Iruñean gertatuko zaizkigunak aztertzeko orduan, abiatu zaitezte premisa batetik: UPNk agintea izatea da gerta daitekeen gauzarik makurrena -ez da bertze ezein aukerarekin parekatzerik- eta bere aurka borrokatzen bizitzeak deus gutxi du epikatik eta asko tragediatik.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko ekainaren 18koa] bannerra-EHI

Desaldaketa lasterra

Iruñeko Udalaren logotipoa 2019ko otsailaren 15 arte.

Larunbatetik aurrera Iruñeko alkate izanen den Enrique Maia ultraeskuindarrak adierazi du bere lehenbiziko -eta berehalako- neurriak izanen direla Armada etorbideari “Armada etorbide” izena ematea berriz eta udaletxeko osoko bilkuren aretoan Espainiako erregearen argazkiari merezi duen tamaina eta lekua ematea.

Iruñeko Udalaren logotipoa 2019ko otsailaren 15etik.

Eta jajajajaja, zelako barreak egin ditugun adierazpen horiekin. Ergelkeria horiek ez omen baitira iruindar gehienen interesekoak. Maia fatxa hutsa da, kontu identitarioak axola zaizkio bakarrik… Eta bla, bla, bla.

Baina bi aldaketa kosmetiko horien ondoren etorriko dira aldaketa sakonagoak, lasai.

Hauteskunde kanpainan Joseba Asiron alkategaiak hainbatetan erran zuen nahiago zuela aldaketa sakona, aldaketa lasterra baino. Eta, zera, esaldi hori Asironen zuri-beltzeko argazki batekin laguntzen baduzu, guatxaperako mezu polita gelditzen ahal zaizu, bai. Baina pixka bat aztertuz gero, berehala gelditzen da agerian, nire ustez, Aldaketak izan duen akats nabarmenena.

Armada etorbideari apirilaren 29an aldatu zioten izena egiazki, hauteskundeetarako hilabete baino gutxiago falta zela. Agian, akaso, beharbada, apika, duela hiru urte aldatu izan balute, Maiak orain birritan pentsatuko luke izena aldatu baino lehen.

Aldaketa mantsoko estrategia okerraren bertze adibide bat: Iruñeko Udala aurtengo otsailaren 15ean hasi zen logotipo berria erabiltzen, gaztelaniari eta euskarari garrantzi bera ematen dio hori. Ez dakit Maiak aldatu nahiko duen, baina kontuan izanik logotipo berriak ia ez duela biderik egin, batere arazorik ez du izanen.

Eta bertze adibide bat, hau bai munta handiagokoa. Iruñeko Udalaren euskararen ordenantza berria legealdiaren azken osoko bilkuran onartu zuten, maiatzaren 2an! Badakizue zenbat kostatuko zaien Maiari eta Esporrini ordenantza hori aldatzea? Ea, egin apustuak.

Hemendik 20 urtera Iruñean berriz ere Aldaketaren alkateren bat baldin badago, mesedez, faborez, otoi eta arren, aldaketa guztiak, sakonekoak zein kosmetikoak, egin daitezela legealdiaren lehenbiziko hilabetean. Horrela, bederen, lau urtez gozatuko ditugu.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko ekainaren 11koa] bannerra-EHI

Egurra ezker espainolari

Axola ez badizue, utz iezadazue Hibai Arbide kazetariaren txio batekin hasten. Gustatu zait-eta. Honelaxe dio: “Zinez argia zara eta zure analisiak bikainak dira, baina zure hautagaitzak ez du Tato* ere konbentzitzea lortzen. Agian, bada ordua jakin dezazun hauteskundeetako gakoa ez dela arrazoia izatea”.

Yanis Varoufakis politikari greziarra zuen buruan Arbidek hori idazterakoan. Izan ere, Varoufakisek porrot galanta izan zuen igandeko Europako hauteskundeetan. Greziarra izanagatik ere, Alemanian aurkeztu zen, han aukera gehiago izanen zituela pentsatuta, eta botoen %0,3 baino ez zuen lortu.

Eta Arbidek Varoufakisen gainean errandakoa aplika dakioke sektarismoz eta egolatriaz jantziriko ezkerreko edozein mugimenduri. Eta, bai, bai, zuek guztiok buruan dituzuen horiek ditut neuk ere buruan: Nafarroako Aldaketaren gobernuetan nahitaezko zutabe osatzen zuten ezker espainoleko taldetxo horiek guztiak. Podemos eta Podemosen frankiziak, badakizue. Atzeguardiarik gabeko abangoardiatxo horiek.

Ados, ados. Dozenaka faktorek ekarri dute Desaldaketa, duela lau urte ere dozenaka faktorek Aldaketa ekarri zuten modu berean. Eta, ados, ados, ez da sobera dotorea halako kolpea jaso duenari bertze kolpe bat ematea, eta ez du zentzu handirik gutxi gorabehera gertu duzun esparru ideologiko bateko taldeak, aurrerantzean aliatuak izan beharko luketenak, egurtzea.

Baina zer nahi duzue erratea. Ni ez naiz argia. Nik ez ditut analisi bikainak egiten. Nik ez dut Tato konbentzitu behar. Eta nik ez dut arrazoirik.

(*) inortxo ere


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko maiatzaren 28koa] bannerra-EHI

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer