Kategoria: Sailkatugabeak

Euria ari du

Euria ari du. Ez preseski oraintxe. Eta ez preseski gaur. Baina azaroko lehenbiziko hemezortzi egunak euripean eman ditugu. Iruñean, bederen. Eta egunero altxatu gara zerura begira, Navarra Sumaren azken zaplaztekoaren zain.

Zentsura ari du. Baina zentsura, putzura. Eta Pirritx, Porrotx, Marimotots eta tropa guztia, barrura. Iruñean ikusiko baititugu. Agian ez Udalaren babesarekin, baina bai herriaren laguntzarekin.

Erregea ari du. Eta Teleberriren protagonista nagusi Arantza Tapiak Iruñean nafar pilotari bati Navarra Arenan txapela jantzi zion logika berean omenduko du Borboikoak enpresaburu bat, aurten Nafarroan hamalau langile hildako mahai gainean jarri dituzten enpresariek gonbidatuta.

Euskarafobia ari du. Eta laster aldatuko omen digute Iruñeko euskararen ordenantza. Erdaldun elebakarrak lasai-lasai bizi daitezen, euskara entzun edo ikusi gabe. Eta oraindik ez dugu aurkitu zaparrada horri eusteko euritako egokirik.

Gaur ez. Gaur euririk ez. Gaur eguzkia atzeman dugu laino artean, baina asteburuan Berri Txarrak-i, agur.

Etorriko ahal zaizkigu berri onak!

Ikusiko. Ikusi arte.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko azaroaren 19koa] bannerra-EHI

Iñaki, ze urrun dago Katalunia

Prat. Bartzelonako aireportua jendez gainezka, hegaldien irteera oztopatzeko. QUIQUE GARCÍA / EFE

Euskal Herriarendako Espainiaz eta Frantziaz aparteko etorkizun bat nahi dugunok lerde putzu handi bat dugu inguruan atzotik. Zelako inbidia, aizue.

Eta ez. Ez naiz espetxean gure politikariak izateko epikaz ari. Kartzelak ez baitu epikatik ezer. Eta gainera, geuk ere izan ditugu politikariak urte luzez itzalpean. Ez da hori, ez.

Kataluniarrek, bertze behin ere, Espainiaren enegarren zartakoari eman dioten enegarren erantzunaz ari naiz. Eredugarria izan baita berriz. Eta bortz axola independentzia lortzen duten ala ez. Tira, aukeran nahiago lortzea, noski. Baina lortuko ez balute ere, zelako inbidia ematen duen herri suhar horren indarrak.

Eta zelako tristezia gure herriarekin konparazioa eginez gero. Zuek irudikatzen ahal duzue atzo Bartzelonako aireportuan gertaturikoa Bilboko aireportuan? Ezinezkoa, ezta?

Ezinezkoa, Historiak eman dizkigun kartak nahiko eskasak baitira. Ez dugu ereserki nazionalik, eta horretarako proposatzen diren asko hileta kantuak dira. Ez dugu kolpe bakarrean independizatzen ahal den lurralde geografiko bakarra. Ez dugu fatxek ere erabiliko duten gure herriaren izen adosturik. Ez dugu estatu etsai bakarra, bi baizik. Ez dugu emantzipazio bandera bakarra. Ez dugu espainolaz aparteko hizkuntza hegemonikorik. Ez dugu…

Bat ote dugu zer edo zer?

Eta oraingoan, ez naiz inori deus aurpegiratzen ari. Gure herriarekiko arrangura baino ez naiz adierazten ari. Hori baino ez.

Eutsi, Katalunia.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko urriaren 15koa] bannerra-EHI

Errepresioaren langa txikia

Imanol Salinas, zigorturiko sindikalista, LAB sindikatuak errepresioa salatzeko Gazteluko Plazan eginiko agerraldian hitza hartzen.

Langileak esplotatzen dituen lantoki batean protesta egitera sartu. Lantokiaren ate parean elkarretaratzea egin. Pegatinak jarri. Kartelak erakutsi. Bozgorailu batekin esplotazioaren aurkako esloganak bota.

Hori guztia egiteagatik, edo hori baino ez egiteagatik, Imanol salinas LABeko sindikalista kartzelan sartuko dute 21 hilabetez.

Aspaldi badakigu Espainia deitzen duten horretako Justizia deitzen duten horrek justiziatik gutxi duela eta errugabe asko bidali dituela kartzelara. Eta ez dakit zuek zer pentsatuko duzuen, baina niri iruditzen zait errepresioaren langa ikaragarri jaitsi dutela oraingoan.

Edozein protesta ekintzatan egiten diren gauzak egiteagatik, hau da, eta berriz erranen dut, lantoki batean oihuka sartzeagatik, pegatinak jartzeagatik, kartelak erakusteagatik eta elkarretaratze bat egiteagatik, hori guztia egiteagatik, edo hori baino ez egiteagatik, pertsona bat kartzelan sartuko dute 21 hilabetez.

Eta ez, zoritxarrez Imanol Salinasena ez da kasu bakarra, sindikalismo borrokalariaren kontra Foruzaingoak, fiskalek eta epaileek hartu duten joera baten erakusgarri baizik. Huerta de Peraltako grebaren karietara eginiko protestengatik bertze hiru prozesu penal daude irekita, eta horietako batean, foruzainek bi aldiz kolpatu zuten langile baten aurkakoan, Fiskaltzak eskatu du langile hori kartzelan bi urte eta erdiz sartzea eta Marokora bortz urtez kanporatzea.

Dena oso orekatua, ikus dezakezuenez.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko ekainaren 4koa] bannerra-EHI

Esplotazioaren jaialdiak

Gutxitan egon naiz ni musika makro jaialdiren batean, hainbat egun irauten duten horietakoren batean. Berez, Euskal Herritik kanpo, erranen nuke bakarrean egon naizela, Viña Rock izenekoan, Albaceteko (Espainia) Villarobledo herrian.

Uste dut 2008 urtea zela*. Garai hartan Berria egunkarian egiten nuen lan, eta lagun taldearekin egitekoa nuen bidaia aprobetxatu nuen zentsurari buruzko erreportaje bat egiteko. Izan ere, urte haietan, Su Ta Gar, Soziedad Alkoholika eta Berri Txarrak taldeek zailtasun handiak zituzten Espainian jotzeko, PP eta terrorismoaren aurkako elkarteek eskura zituzten baliabide guztiak erabiltzen baitzituzten hiru talde horien kontzertuak debekatzeko edo bertan behera uzteko.

Bada, urte hartako Viña Rock jaialdiaren edizioan, Su Ta Gar, Soziedad Alkoholika eta Berri Txarrak taldeek jo zuten, eta niri iruditu zitzaidan horren berri eman behar nuela. Eta egin nuen. Oso lan baldintza txarretan, baina egin nuen. Ortziraleko bestondoarekin, Su Ta Garren kontzertua ikusi eta argazkiak egin, korrika eta presaka nire autora joan, Su Ta Gar eta Soziedad Alkoholikakoak telefonoz elkarrizketatu -nire inkonpetentzian, ez bainuen akreditaziorik eskatu-, internet mantso baino mantsoagoa baliatu, bero zapa izugarri pean erreportajea idatzi eta, hala eta guztiz ere, lortu nuen igandeko egunkarian zentsuraren aurkako garaipentxo horren berri ematea azalean eta barneko bi orrialdetan.

Balentria haren oso oroitzapen ona dut. Lagunekin, gainera, ikarragarrizko parranda egin nuen.

Baina atzo oroitzapen horiek lausotu zitzaizkidan. Viña Rocken lan egin izan duen langile batek langileen lan baldintza kaskarrak salatu baititu: 12-14 orduko lanaldiak egiten dituzte, ia gelditu gabe, aparteko orduak edo gaueko plusa kobratu gabe, kirol pabiloi batean halako moduan lo eginda, gaizki elikatuta, kaleratzeko etengabeko mehatxuak jasoz, Lan Ikuskaritza etorriz gero gezurra erran behar dutela abisatuta… Eta abar, eta abar.

Ni ez nintzen horretaz guztiaz jabetu, hara eraman nituen betaurrekoak bertze zerbait ikustekoak baitziren. Baina bistan da herri guztietan dabiltzala zakurrak oinutsik eta halakoei edonon erreparatu behar diegula, baita musika jaialdi ustez alternatiboetan ere.

 

(*) 2005. urtean izan zela ohartarazi didate.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2019ko maiatzaren 7koa] bannerra-EHI

‘Kuneteroak’

Mahai-inguru harrigarria egin zuten aurrekoan Zumaian (Gipuzkoa), bertako gazte mugimenduak antolatua. Alde batean Eneko Compains Sortuko Kontseilu Nazionaleko kidea jarri zuten, eta haren eskuinean benetako izena ezkutuan gorde nahi izan zuen eta argazkietan aurpegia lausoturik ageri den Kolitza izengoitiko bat.

Ekitaldiari buruz, Axier Lopez ( @axierL ) kazetariak zinez kronika interesgarria idatzi du Argia astekarirako. Nire ustez izenburua eta sarrera lerratu samar baldin badaude ere, arretaz irakurtzea merezi du. Benetan.

Bada, ekitaldi mamitsu hartan, gauza anitz aipatu zituzten bi gonbidatuek, baina kronika irakurrita argi dago eztabaida batez ere izan zela hainbat gazte militantek Ezker Abertzalearekin duten “haustura agerikoaz”.

Eta, tira, ni ez naiz nor haustura horretaz mintzatzeko. Baina ez dut eztabaidaren xehetasun txiki bat komentatu gabe uzten ahal. Gipuzkoan egonagatik ere, Nafarroa berehala agertu zen elkarrizketan. Compainsek halako batean adierazi zuen Nafarroan aldaketaren alde edo kuneteroen alde egin behar dela. Eta Kolitza horrek erantzun zion Ezker Abertzalea kuneteroekin ari dela gobernatzen Nafarroan, Geroa Bairen barnean EAJ baitago sartuta.

Eta zera, ni ez nauzue oso Geroa Baizalea, eta are gutxiago EAJzalea ere. Baina halakoak ezin dira bota; zintzo eta zorrotz jokatu nahi badugu, ez bederen. Nahi izanez gero, eztabaidatzen ahal dugu Napar Buru Batzak faxisten altxamenduarekiko beldurrez edo konbentzimenduz hartu zuen jarreraz. Baina ezin diogu EAJri kunetero deitu, Fortunato Agirre Lizarrako alkatearen eta Nafarroako bertze hogei alderdikideren oroimena zikindu gabe.

Zorroztasun pixka bat, mesedez.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko azaroaren 20koa] bannerra-EHI

Azkoiengo baratzea

Atzo Azkoienen izan nintzen, Huerta de Peralta enpresako langileei nire elkartasuna adierazten, eta ahal izan nuen moduan laguntzen. Greba eguna izan baitzuten atzokoa, “enpresaren dinamika errepresiboa salatzeko”. Eta eguneko irudiak, soinuak eta usainak gogoratzeko modukoak izan ziren.

Huerta de Peralta enpresan barazkiak hazten dituzte, eta produktu freskoak ontziratu. 130 langile ditu – gehien-gehienak pertsona migratzaileak-, eta hartara sektore horretako enpresa handienetariko bat da. Hala ere, 2017 arte ez zuen ordezkari sindikalik izan. Orduan egin ziren lehenbiziko hauteskundeak. LABek 6 ordezkari lortu zituen; CCOOk, 2; eta UGTk, 1.

Emaitza hark ilusio handia eragin zuen sindikatu abertzalean, garaipenaren kokapen geografikoagatik eta, batez ere, langile horien prekarietate eta esplotazio egoera larria zelako oso. Ordezkari sindikalak lanean hasi eta gutxika-gutxika joan ziren lan baldintzak hobetzen: urteak lanean zeramatzaten langileei kontratu mugagabea egin behar izan zieten; jaiegunak ordaintzen hasi behar izan zizkieten; eta 12, 13 edo 14 orduko lanaldiak egin ordez, 7 orduko lanaldia ezarri behar izan zuten.

Enpresaburuek baina, orain arte egindakoagatik lotsagorritu ordez, mendeku dinamika bati ekin zioten, eta hasi ziren langileak kaleratzen eta zigorrak ezartzen. Eta langileak injustiziaren aurka matxinatu dira, noski. Atzo, barazkiak hazten lan egiten duten langile guztiek egin zuten greba; oro har, enpresako langile guztien %80.

Eta ikustekoak izan ziren irudiak: dozenaka magrebtar LAB sindikatuaren banderak astintzen eta euskarazko, gaztelaniazko zein arabierazko mezuak zituzten kartelei eta pankartei eusten.

Eta entzutekoak izan ziren soinuak: bozgorailu batetik arabierazko kanten Spotify-ko aukeraketa bat, iragarki eta guzti.

Eta aditzekoak izan ziren usainak: bazkalorduan Huerta de Peraltako langileek eta LABeko sindikalistek partekatu zuten kuskusa eta tea.

Eutsi gogor, lagunok!


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko azaroaren 13koa] bannerra-EHI

Inkestatxoa

Espainiako estatistika erakunde ofizialak CIS izena du, Ikerketa Soziologikoen Zentroa, eta tarteka-marteka barometro izeneko inkesta sorta argitaratzen du. Urriko barometroan, dozenaka galdera-emaitzen artean, batez ere batek erakarri du gure arreta, sentimendu erlijiosen ingurukoa hain zuzen ere.

CISen azken inkestak kontatu baitigu Espainia deitzen duten horretan Nafarroa dela sentimendu erlijioso txikiena duen erkidegoa. Inkestaren arabera Espainian %66,2k jotzen dute beren burua katolikotzat (Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan %64,6k), baina Nafarroan bakarrik biztanleen %38,1ek omen dute sentimendu hori.

Hori ikusita, ohe elastiko baten baleude bezala hasi dira batzuk saltoka. Konparazio batera, Uharteko kazetak atzo azalera eraman zuen albistea, poztasun handiz.

Baina ejem, ejem, eta ejem.

Nafarroa Garaia pixka bat ezagututa, gurean erlijioak izan duen eta oraindik duen pisua jakinda, nik uste okertzeko arrisku handirik gabe erraten ahal dugula emaitza horrek ez duela ez hanka ez buru. Sentitzen dut. Baina Nafarroan aunitzez katoliko gehiago ditugu.

Orduan, zergatik eman du CISek datu hori? Tira, CISek datu hori lortu du Nafarroan soilik 42 inkesta eginda. Eta hori erranik, gogoratu beharko dugu inkestak ez direla errealitatearen erregistro bat, errealitatearen interpretazio bat baizik. Eta kasu honetan, gainera, interpretazio hori egin dute oso lagin txikia kontuan harturik. Eta agian, hango batek erran zuen gisara, beharbada, apika, 42 inkesta horiek Nabarreria plazan egin zituzten, ortzirale gau batean, iturriaren inguruetan esertzen diren gazteen artean.

Beraz, lasaitu pixka bat. Oraindik ez baitugu zerua irabazi.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko azaroaren 6koa] bannerra-EHI

Mediku onenak

Iragan larunbateko manifestazio carpetovetonico eta zoldazuan, enegarren aldiz, mediku onaren eta euskaldunaren falazia erabili zuten. Espainolismoak itsututa ez dauden pertsona on eta zintzoekin ez da denbora gehiegi eman behar falazia hori desmuntatzeko, erraza baita medikurik onena euskalduna izan daitekeela frogatzea. Beraz, ez gara errepikatuko.

Baina gaur mediku onenen kontu horrekin gogoratu naiz berriz, Osakidetzako oposizioen eskandaluaren kontura. Izan ere, hizkuntzen auzia gorabehera, ematen baitu orain arte ez diogula kasu handirik egin mediku onenak aukeratzeko sistemei.

Isiltasun ozena omen da mediku espezialistak aukeratzeko probetan tranpak egiten direla. Vox populi. Nik neuk izan dut horri buruzko solasaldirik lagun mediku batekin, etsituta baitzebilen jakin bazekielako egin behar zituen oposizio batzuetan nork eramanen zuen lanpostua. Eta Osasunbideaz ari naiz, mediku espezialisten plazak lagunei edo antzinatasun handiagoa dutenei errazteko ohitura ez baita Osakidetzako ajea bakarrik.

Eta kontua hain ezaguna bada, eta zantzuak hanbertze badira, zergatik errepikatzen da hau behin eta berriz? Zergatik ez dago epaitegietara eramateko moduko frogarik? Berria egunkariak gaur hainbat lekukotzarekin osatu duen erreportajean bete-betean asmatu du, nire ustez. Sistema klientelar horrek kaltetzen dituen hautagaiek ez ohi dute salaketarik jartzen, batetik, “beldur” direlako eta bertzetik uste dutelako hurrengoan “beren txanda” ailegatuko dela.

Alegia, mafia moduko bat dago, baina denek mafia horren parte izan nahi dute. Eta horretan dabiltza gure mediku onenak, gurpil zoro horretatik ezin aterata.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko ekainaren 5ekoa] bannerra-EHI

Aukera organikoa

Aurreko batean elkarrizketa egin zioten Berria-n Isabel Elizalde Nafarroako Gobernuko Ingurumen kontseilariari. “Organikoa bereiztea: hori dugu erronka”. Huraxe izan zen Ion Orzaiz kazetariak elkarrizketaren lerroburu gisa paratu zuena, Isabel Elizaldek solasaldian Hondakinen Legea izanen denaren nondik norakoak azaltzen baitzituen. Apirilaren 24an onartuko omen dute legea, Elizalderen hitzetan bere departamentuaren lehentasunetako bat izan den legea. Bada, ez didazue ukatuko harrigarria dela lehentasun horrek hiru urte behar izatea argia ikusi ahal izateko. Baina, tira, bederen onartuko dute, eta ospa dezagun.

Ospa dezagun, ala ez. Izan ere, Elizaldek berak dioenez, Nafarroa oso urruti dago Europak hondakin frakzioetarako ezartzen dituen gutxieneko ehunekoetatik. Organikoarekin bereziki gaizki egiten dugu Nafarroan eta, orain, lege berriarekin, Nafarroako biztanle guzti-guztiei aukera emanen diete zabor organikoa bereizteko. “Aukera”. Aukera emanen diete organikoa bereizteko. Alegia, aukera emanen diete organikoa EZ bereizteko.

Iruñerrian, Nafarroako mankomunitaterik handienean, borzgarren edukiontziaren sistema ezarri zuten organikoa bereizteko. Borondatezko sistema da, eta horregatik datu arras apalak eman ditu orain arte. Herritar gehienen borondatea ez baita izaten nahi genukeen bezain ona.

Nafarroan errauste planta eraikitzeko bidea itxi zuten orain Nafarroako Gobernuan daudenek. Ongi. Baina organikoaren kontu honetan, ausardia handixeagoa eskertuko nuke nik. Bertzeak bertze, organikoa bereizten dugun gutxi horiei tonto aurpegia jar ez dakigun.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko apirilaren 24koa] bannerra-EHI

Abiadura handiko tristura

Zein da “Ongi etorri” esamoldearen kontrakoa? “Gaizki etorri”? Bada, horixe.

Jakinen baituzue gaur Mister Marshall datorkigula bisitan, Espainiako Sustapen ministro Iñigo de la Serna, alegia. Den-dena irensten duen abiadura handiko trenak Nafarroan suntsituko duen zatia zein izanen den baieztatuko digu ministroak.

Abiadura handiko trenaren aurkakoek elkarretaratzea antolatu dute De la Sernari errateko gaizki etorria dela, ez dutela Madrilen inposiziorik nahi eta trena bai, nahi dutela, baina ez halakoa, baizik eta publikoa eta soziala.

Elkarretaratzea egin aitzin idatzi ditut lerrook, baina nik uste aurreikus daitekeela lau katu egonen garela. Erran nahi baita ehun pertsona elkartuko bagina ere gutxi izanen ginatekeela abiadura handiko trena egiten ari den eta eginen duen triskantzaren tamainarako.

Gaur ezkor jaiki naiz, eta barkatu, e, baina ez dut uste inor ezustean harrapatuko dudanik erraten badut abiadura handiko trenaren aurkako borrokak ez duela sekula lortu herritar masa handirik erakartzea Nafarroan. Nik uste AHTaren aurkariak ongi borrokatu direla, kalean zein auzitegietan, kontra eginez eta alternatibak eskainiz. Baina ez da modurik izan. Jende gehien-gehienari bortz axola zaio, nahiz eta ustelkeriaren habia izan, nahiz eta ingurumenean ikaragarrizko suntsiketa eragin, nahiz eta merkantziarik ez garraiatu, nahiz eta milioi eta milioi euro irentsi, nahiz eta gutxi batzurendako trena izan, nahiz eta hiriburuak ez diren gainontzeko lurraldeak bakartu…

Ez dakit zuek, baina ni gaur triste nago, abiadura handiko tristuraz.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2018ko urtarrilaren 9koa] bannerra-EHI

 

 

 

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer