Abdurrahman Gok

Abdurrahman Gok kazetari kurduari urte eta erdiko espetxe zigorra ezarri zioten ekainaren 30ean, Ameden —Diyarbakir turkieraz—, leporaturik «erakunde terrorista baten propaganda egitea», PKK Kurdistango Langileen Alderdiari modu inplizituan aipamena eginez. «Erakunde terrorista bateko kide» izatea ere leporatu zioten, baina horretan absoluzioa eman zioten.

Gok fotokazetaria da, eta ezaguna gainera, hark dokumentatu zuelako Kemal Kurkut ikasle gaztearen heriotza. Polizia batek hil zuen Kurkut, tiroka, 2017ko martxoan kurduen Urteberri egun Newroz zela-eta Ameden egiten ari ziren ospakizunetan. Gokek zortzi argazkiko sekuentzia bat egitea lortu zuen, eta, haren bitartez, gezurtatuta geratu zen bertsio ofiziala, zeinaren arabera «terrorista suizida bat» baitzen Kurkut. Hala eta guztiz ere, absolbitu egin zuten ikasle gaztearen hiltzailea.

2018ko urrian hasitako ikerketa baten ondorioz akusatu dute Gok. Urte hartan, Turkiako Fiskaltza Nagusiak agindua eman zuen zenbait talde kurduren berrehun jabetza inguru ikertzeko, baita hedabide batzuk eta HDPren lokalak ere. 141 lagun atxilotu zituzten, eta beste 25 atxilotze agindu eman ere bai, «terrorismo» akusazio lausoetan oinarriturik. Orduko hartan, Gok ere atxilotu zuten, eta handik lau egunera utzi zuten libre, herrialdetik irtetea judizialki debekatuta.

Epaiketan, fotokazetariak aurre egin zion «propaganda terrorista» egin izanaren akusazioari, argudiaturik bere lana dela Siria iparraldean Estatu Islamikoaren kontra egiten ari diren borrokaz informatzea. Gokek azpimarratu zuen oso garrantzitsua dela kazetariak egotea gerra eremuetan, eta zera erantsi zuen: «Gatazka guneen inguruko txostenak lagungarri izan ziren, halaber, gerra kriminalak frogetan oinarrituta eramateko justiziaren aurrera. Halako egoeretan, kazetariek krimenak dokumentatu ditzakete, giza eskubideak babesten lagundu, lege zigorrak segurtatu, eta nazioartearen elkartasuna piztu». Kazetariak tinko esan zuen argazkiak Kobanen atera izana —Estatu Islamikoak setiatutako hiri batean— ez dela aski froga ebazteko krimen bat egin zuela.

Serdar Altan eta Safiye Alagas

Ekainaren 8an atxilotu zituzten kazetarietako bat da Serdar Altan, DFG Dicle Firat kazetarien elkarteko presidentekidea.

Serdar Altan

«Gobernua ahaleginean ari da boterean segitzeko, gertatutakoak gordez eta jendeari egia ezkutatuz. Horregatik erasotzen die kazetariei eta hedabideetako langileei. AKP-MHPren gobernuak bere ilegaltasunak eta praktika gizagabeak ezkutatu nahi dizkio iritzi publikoari, eta horregatik egiten ditu halako operazioak kazetarien kontra. Kazetariak atxilotu, atxilotzen dituzte, baina prentsa librearen tradizioa ezin da isilarazi halako praktika ilegalen bitartez. Prentsa librearen tradizioa beti izan da egia kontatzea, eta horretan segituko du gero ere. Kazetaritza ez da delitua».


Safiye Alagas Jin News emakumeen albiste agentziako zuzendaria da. Ekainaren 8an atxilotu zuten bera ere.

Safiye Alagas

«Esan nahiko nuke zutik gaudela oraindik, nahiz eta gobernuak eta agintari judizialek prentsa librearen tradizioaren kontra jo. Errealitatetik bertatik ateratzen dugu indarra. AKP-MHPren gobernuak ezin digu galarazi, bere jarreren eta praktiken bidez, gure lanbidean jardutea. Ezin dute erabaki kazetariak garen edo ez garen. Esaten dute ez garela kazetariak, baina bagara, eta gure lanean segituko dugu. Emakume kurduen kazetaritzak bide berriak urratu ditu. Jin News eragin handiko agentzia bat da, emakumeen kazetaritza egiten duena hala Turkian nola Ekialde Hurbilean. Emakume kurduen kazetaritza antolatu zenetik, gobernuak estu hartu ditu kazetari emakumezkoak; horixe da operazio honen motiboetako bat. Berretsi nahi dut uste osoa dugula gure lanean».

Gobernuaren jazarpena jasan duten kazetariak Turkian

Hileko txostena, Turkian ekainean kazetarien eskubideen kontra egindako urraketei eta prentsa askatasunari buruzkoa (iturria: Tigris-Eufrates Kazetari Elkartea, DFC)

https://youtu.be/ChMCg2S3UrM

Ekainaren 8an, Turkiako Poliziak operazio bat egin zuen zenbait kazetariren eta komunikabideren kontra, Diyarbakirko fiskalak aginduta —kurdueraz, Amed, Turkiaren mendeko Kurdistango hiriburua—, eta hogei kazetari atxilotu zituzten azkenean: Serdar Altan, Safiye Alagas, Gulsen Koçuk, Aziz Oruç, Omer Çelik, Suat Doguhan, Ramazan Geciken, Esmer Tunç, Nese Toprak, Zeynel Bulut, Mazlum Guler, Mehmet Sahin, Elif Ungur, Ibrahim Koyuncu, Remziye Temal, Mehmet Yalçin, Abdurrahman Oncun, Mehmet Ali Ertas, Lezgin Akdeniz eta Kadir Bayram.

Kaltetutako komunikabideen artean, bi berri agentzia daude —Mezopotamya agentzia (MA) eta Jin News emakumeen albiste agentzia—, kurduerazko egunkari bat (Xwebûn) eta hiru ekoiztetxe (Piya, Ari eta Pel).
Akusatu eta eragindako komunikabide guztiei hauxe leporatu diete, modu generikoan: «Talde terrorista bateko kide izatea».

Blog honetan, argitara emango ditugu kartzelatutako kazetariok BERRIAri bidalitako testuak. Kazetaritza ez baita krimen bat, eta elkartasunak esan nahi baitu plaza eman behar zaiela isilarazita eta idatzi ezinik utzi nahi dituzten horiei.

25 kazetariri eraso fisikoak egin dizkiete.
25 kazetariri miatu die etxea Poliziak.
35 kazetari atxilotu dituzte.
49 kazetariri abusuak egin dizkiete.
35 kazetariren lana blokeatu dute.
27 kazetari daude ikerketapean.
5 kazetari auzibidean dira.
10 kazetari zigortu dituzte.
4 kazetari espetxeratu dituzte; guztira 18 urte, 6 hilabete eta 12 egun.
6 kazetariri isuna jarri diete.
156 kazetari epaitzen ari dira, 71 epaiketatan.
4 argitaratze debeku.
12 notizia, blokeaturik.
76 kazetari daude espetxean (2022ko uztailaren 1ean):

  1. Abdulkadir Turay, Dicle berri agentziako korrespontsala.
  2. Abdurrahman Oncu, kameraria.
  3. Ahmet Metin Eightkardes, Zaman egunkaria.
  4. Ahmet Uzan, Sabah Egeli egunkariko albiste zuzendaria.
  5. Alaattin Akkasoglu, Akis egunkariaren jabea.
  6. Ali Ahmet Boken, TRTko berri koordinatzailea.
  7. Ali Asikar, Azadiya Welat egunkaria.
  8. Ali Unal, Zaman egunkariko zutabegilea.
  9. Aytekin Gezici, kazetari eta idazlea.
  10. Aziz Oruç, Mezopotamya agentziako editorea.
  11. Baran Karadag, Azadiya Welat egunkariko langilea.
  12. Cengiz Dogan, Mavi and Kent egunkariko editore nagusia.
  13. Cihan Acar, Today egunkariko korrespontsala.
  14. Çetin Çiftçi, Today egunkariak parlamentuan duen berriemailea.
  15. Devrim Ayik, Free People aldizkariko langilea.
  16. Dilan Playas, Azadiya Welat egunkariko langilea.
  17. Elif Ersoy, Walking Journal-eko editore nagusia.
  18. Elif Ungur, aurkezlea.
  19. Ercan Gun, Fox TVko albiste zuzendaria.
  20. Erdal Susem, Eylul aldizkariko editorea.
  21. Erhan Akkus, Today telebistako esataria.
  22. Erol Zavar, Odak aldizkariaren jabea eta editore nagusia.
  23. Fatih Ozgur Aydin, Arti Ivme aldizkariko zuzendari editoriala.
  24. Ferhat Çiftçi, Azadiya Welat Antep egunkariaren ordezkaria.
  25. Fevzi Yazici, Zaman egunkariko kazetaria eta idazlea.
  26. Gokhan Gumus, Azadiya Welat egunkariaren Dersimgo ordezkaria.
  27. Gultekin Avci, Today egunkariko zutabegilea.
  28. Harun Resit Çumen, Zaman egunkariko editore nagusi ohia.
  29. Hasan Tasar, TRTko Ankarako korrespontsala.
  30. Hatice Duman, Atilim egunkariaren jabea eta editore nagusia.
  31. Hudaverdi Yildirim, Can Erzincan telebistako erredaktorea.
  32. Ibrahim Halil Ozturkeri, TRTko produkzio eta irratigintzako zuzendari ohia.
  33. Ibrahim Karakas, Yeni Yasam egunkariko langilea.
  34. Ibrahim Koyuncu, kameraria.
  35. Ismail Çoban, Azadiya Welat egunkariko editore nagusi ohia.
  36. Kamuran Sunbat, Dicle berri agentziako Çukurovako korrespontsal ohia.
  37. Kenan Karavil, Radio World-eko editore nagusia.
  38. Lezgin Akdeniz, kameraria.
  39. Lokman Gezgin, kazetari independentea.
  40. Mahmut Gulecan, Ozgur Halk aldizkariko editorea.
  41. Mazlum Dogan Guler, kameraria.
  42. Mehmet Baransu, Taraf egunkariko kazetaria.
  43. Mehmet Ali Ertas, Xwebûn-eko editore nagusia.
  44. Mehmet Sahin, saio aurkezlea.
  45. Melih Gasgar, Cihan Balikesir berri agentziako korrespontsala.
  46. Miktat Algul, Mezitli FM-ko editore nagusia.
  47. Murat Capan, Nokta aldizkariko editorea.
  48. Mustafa Gok, Ekmek ve Adalet aldizkariaren Ankarako ordezkaria.
  49. Mustafa Unal, Zaman egunkariko kazetaria.
  50. Nedim Turfent, Dicle berri agentziako korrespontsala.
  51. Nese Toprak, aurkezlea.
  52. Osman Çalik, Samanyolu News Radioko transmisio zuzendaria.
  53. Omer Çelik, Mezopotamya agentziako editorea.
  54. Ozcan Keser, TRTko Estambulego kazetaria.
  55. Ozden Kinik, TRTko langilea.
  56. Ozlem Seyhan, Jin Newseko editorea.
  57. Ramazan Geciken, kameraria.
  58. Recai Morkoç, Cihan berri agentziako Antalyako eskualde bulegoko editorea.
  59. Remziye Temel, finantza aholkularia.
  60. Rifat Soylemez, Adana News egunkariaren jabea.
  61. Safiye Alagas, Jin Newseko zuzendaria.
  62. Sami Tunca, Mücadele Birliği egunkariko editore nagusia.
  63. Semih Elitas, Azadiya Welat egunkariko langilea.
  64. Serdar Altan, Dicle Firat kazetari elkarteko kopresidentea.
  65. Serkan Sedat Guray, Burc FM saioaren ekoizlea.
  66. Sertan Onal, Halkin Gunluğu egunkariko kazetaria.
  67. Seyithan Akyuz, Azadiya Welat egunkariaren Adanako ordezkaria.
  68. Sibel Mustafaoglu, Azadiya Welat egunkariko langilea.
  69. Suat Doguhan, kameraria.
  70. Turgut Usul, TRTko korrespontsala.
  71. Tulay Canpolat, Sabah egunkariko Ankarako korrespontsala.
  72. Ugur Yilmaz, Bitlisko Udaleko prentsa bulegoaren albiste atariko kazetaria.
  73. Vahit Yazgan, Zaman egunkariaren Egeoko ordezkaria.
  74. Zafer Ozcan, Today egunkariko ekonomia saileko editorea.
  75. Zeynel Abidin Bulut, saio aurkezlea.
  76. Ziya Ataman, Dicle berri agentziako korrespontsala.