Kontrakantxatik

Juan Ignazio Zulaika

Tag: Elezkano II.a

You are terrible!

2018ko maiatzaren 2a

Kaixo Jon. Altuna III.ari buruz nahi nizun idatzi, edo Elezkano II.aren gainean. Bizkaitarraren (Elezkano II.a) partida Bengoetxearen IV.aren aurka ez nuen ikusi. Bai, ordea, amezketarrarena Urrutikoetxearen kontrakoa. Underdog (faborito ez zirenak) egin dute aurrera, finalerdietara. Iazko lau onenak, aurten zerrendaburuak, kalean gelditu dira. Harrigarria!

Ados nago zurekin, Jon, esan zenidanean abantaila dutela aurretik partiduren bat jokatutakoek. Ematen du errodajea eginda datozela, final laurdenetan hotz-hotzean hasi beharrean baino.

Bada beste ondorio bat, begi-bistakoa. Berdintasuna. Elitean badira zortzi bat pilotari irabazi dezaketenak Buruz buruko esku-pilotako txapela. Inoiz gertatu ote da halakorik?

Sasoi puntua, konfiantza edo batek daki zer arraio pasatzen den burutik, urte batetik bestera gauzak erabat aldatzen dira. Katedrak ondo daki hori. Atzo bertan Donostiako Atano III.a pilotalekuan dirua bi halako atera zen Urrutiren alde. Nik neuk ere, faboritotzat nuen bizkaitarra.

Lanean sartu aurretik kafea hartzen dudan Fannys tabernan, nagusiak galdetu dit Donostiako partiduari buruz. Azaldu diot nire harridura eta aitorpena Altuna III.aren aldekoa. Atzo arte ez nuen uste ahalmenik zuenik txapela irabazteko, koska bat beherago ikusten nuen Altuna III.a.

Ados jarri gara berehala. Amezketarra crack hutsa dela, jeinu bat. Aralar mendikateko basajaunen besoetan, jaio berritan jaso zuela bedeinkazioa, alegia. Ikasi eta landu, bai; baina bada beste zerbait inon ikasten ez dena: talentua.

Luis du izena Fannysko tabernariak. Kirol zale amorratua, tenisa maite du batik bat. Nadal jainkotzat du. Ordu asko ematen ditu lanean eta ordu asko ematen ditu kirol programazioak ikusten aurrean dituen bi telebista pantailetan. Dagoeneko antzematen diot bi txupito hartu dituenean; berritsu.

“Eta atzelariak zer?”, esan dit. “Zergatik ez dute aurrera egiten? Zer gertatu zen Rezustarekin?”… Erantzuna emateko aukera eman gabe, berak. “Gehiago entrenatu behar dute, orduak sartu prestatzen, mentalitatea aldatu”…

Luisek estimazio handia dio bere buruari kirolaz ari denean. Kritikoa da entrenamenduekin, zaharkituta daudela metodologia asko, sistema berriak asmatu behar direla. Berdin zaio futbolaz, tenisaz edo pilotaz ari bada. Nadalek osaba Tonirekin hautsi aurretik abisatzen zidan Luisek, jende berriaz inguratu behar zela Nadal…

Nola azalduko diot nik Luisi atzelari baten zailtasunak buruz buru jokatzerakoan…

Kantxa osoa bete behar duzunean, zure esparrutik, konfort gunetik, mugitu eta frontisa hain gertu daukazula sentitzen den sentsazio arraroa. Ikara. Berdin zait eskuz edo erremintaz. Konbentzituta nago gauza bera sentitzen dutela: bertigoa. Txokoa zaindu beharra, edo zabala. Sakearekin asmatu behar, eta sakatu eta gero, zer? Aurrera egin jokaldia burutzeko? Nola, ordea? “Eta dejada botaz gero, salduta gelditzen banaiz? Atzera jo eta aurrelari demonio horiek sotamanoz dominatzera pasatzen baitira!

Hobe bertan goxo, binaka, atzeko koadroetan bizkarra zaintzen aurrelari bihurri horiei.

Kontatuko dizut, Jon, nire esperientzia buruz burukoan, balio delakoan ulertzeko atzelariaren zailtasunak.

Tampan (Florida) lehendabizi. Kiniela gehienak binakakoak izaten ziren, tarteka singleak, hots, banaka. Programatu zidaten buruz buru jokatzeko programatu ninduten; artean banaka inoiz jokatu gabea nintzena! Lehenengo egunetik azkeneraino, barregarri gertatu nntzen. Epelak entzun  behar izan nituenak! Harmailak lepo, 5.000 lagun batera buila eta iseka… tantoa galdu eta kaiolarako bidea, hura kalbarioa! Behin, nekez ahaztuko dut. Istiluaren artean, abots bat gainetik: “Zulaika, you are terrible!”

Ahots anonimo hura ez zen nire gurasoez akordatu. Ez, etsita nonbait. Amorrazioz desenkusatutako sentimendua leporatu zidan. “Zulaika, you are terrible!” Mingarria egin zitzaidan une hartan. Autoestimua birrindu. Ez nuen balio buruz buru aritzeko. Intendenteari erregutu nion ez jartzeko gehiago singletan, ni bezalako atzelari batentzat soberan zeudela banakako lan haiek.

Istorioa ez da hemen bukatzen. Dakizun bezala, Jon, Floridako eguraldi tropikala utzi eta ipar-ekialdera joan nintzen jokatzera. Bridgeport-era (Connecticut). Jai-alai pilotalekuko intendentea bestelakoa zen. Gogorragoa. Gupidagabea. Okurritu zitzaion atzelariz osatutako buruz buruko kiniela antolatzea. Igandeetan programatu zuen. Ia-ia inoiz banaka aritutakoak sail berean jarri gintuen. Ikusmin handia zegoen, batik bat lankideen artean. Pilotarien palkoa bete egiten zen gu jokatzen ikusteko. Gutaz barrez lehertzeko.

Nire itxaropena zen intendenteak amore emango zuela, aspertuko zela show-arekin. Ustelak erdiak ustel, ordea. Astean zehar ere gu programatzen hasi zen, aurrelariekin nahasita! Egunak joan egunak etorri, barregarri ginen. Ohartu nintzenean intendenteari bost axola zitzaiola, pentsatzen jarri nintzen. Eta zergatik ez ikasi buruz buru jokatzen? Sakea hobetu nuen, baita ere errebotea ere. Zesta-puntaz, Jon, zuk hain ondo egiten duzun bezala, horiek dira arma nagusiak. Ondo sakatu eta erreboteaz, min egin.

Handik aste gutxira ez nintzen aurreko “terrible!” hura. Gozatzen hasi nintzen, autoestimazioa gorantz. Eroso eta singleak jokatzeko desiratzen! Nire ibilbidean zehar lortutako satisfazio handiena ez da izan txapelaren bat edo beste irabaztea. Buruz buru egokitzen ikasi izana baizik.

Hau guztia, ordea, nola azaldu Fanniys tabernako Luisi, kirolaz hainbeste dakienari.

Aste ona izan, Jon!

Zabor guztia burura

Hasi da, Jon, eskuzko Banakako Txapelketa, eta dagoeneko hiru pilotari kanpoan geratu dira. Horietako bi, lur jota agertu dira partiduaren ostean. Lastima eman zidaten. Gauza bat da galtzea eta, bestea, horrenbeste sufritzea.

Lan latzak ematen dizkigu buruak kirolarioi. Oiartzabalek, Realeko jokalariak, zera zioen: “Irabazten duzunean buruak beste era batera funtzionatzen du. Batzuetan, arlo psikologikoa, fisikoa baino garrantzitsuagoa da”.

Arrazoi du futbolari eibartarrak. Garaipena da bitamina eraginkorrena morala altxatzeko. Nik ere frogatu nuen ederki nire garaian. Zuk ere, honezkero, dastatuko zenuen emaitzen zapore gazi-gozoa. Bolada txar batean murgilduta zaudenean, eta,  bat-batean, bi kiniela irabazten dituzunean, mundua beste modu batera ikusten da.

“Zertarako entrenatu horrenbeste!… Egun beltza, triste nago emandako irudiarengatik”, zioen Axier Arteagak, Elezkano II.aren aurka aise galdu ostean.

Okerrago sentitu zen Victor errioxarra, 21 eta 14 irabazten joan ondoren, 21 eta 22 galduz, Retegi Biren kontra.

“21 eta 14 irabazten nindoala zabor guztia etorri zait burura. Zure posibilitateetan konfiantza ez duzunean, zaila da partida aurrera ateratzea… Ondo aritu naizela, partida ona, ia-ia irabazi, 21a… buruan hainbeste gauza eta, ezin!”, adierazi zuen Ezcaraiko (Errioxa) gazteak aldageletan, begiak gorri-gorri negar saioa egin ostean.

Kontrakantxatik erreparatzeak ematen duen perspektibatik, esango dizut, Jon, zenbaterainoko kaltea egiten duen garaipenaren sakralizazioak. “Porrotaren agonia eta garaipenaren gloria”, zioen lelo batek Ameriketako telebista kate batean. Tirania horren mendean bizi behar kirolariak. Number one izan behar, bigarrenak ez du alerik balio.

Den-denak ondo atera behar du. Perfekzionismoaren eredutik zerbait desbideratzen denean, zerbait espero ez duzun bezala, ematen denean, frustrazioa sortzen da.  Jasanezina askotan. Munduaren akabera balitz bezala…

“Zertarako entrenatu horrenbeste”, galdera egiten zuen Arteagak. “Zaborrez bete zait burua”, Victorrek.

Arrakasta, garaile suertatzea, txaloak eta txapelak. Garaipena da helburu bakarra. Mundu perfektua. Garaipenetik kanpo, beste satisfaziorik ez balego bezala. Porrota, zeresanik ez, desgrazia bat bezala ikusten da; kaosa!

Bada, Jon, honetaz asko dakien psikologo bat, Tan Ben-Shahar izena duena, Harvarden (Amerikako) klaseak ematen dituena. Bera ere, kirolaria gaztetan, squashekoa, ezagutu zuen zer den perfekzionista izatea, gogotik sufritu zuen bere ibilbidean zehar. Ben-Shahar konturatu zen bi perfekzionista mota daudela: negatiboak eta positiboak. Jarrera positiboari “optimalismoa” deitzen dio.

Perfekzionistek errealitatea errefusatzen dute eta fantasiazko mundu batekin ordezkatzen dute: porrota ez da existitzen, ezta emozio negatiboak ere; optimalistek, aldiz, errespetu handia diote errealitateari, jabetzen dira datorrena datorrela onartu beharra dagoela, arrakastaz gozatzea dagokigula, leziotzat hartu behar dugula porrota. Errematea kanpora bota arren, ez dira hasten maldizioka; hurrengo tantoan zentratzen dira, aukera berri bat.

Badakit prestatzaile fisikoak, botileroak eta abar dituztela oraingo pilotariek. Halere, arlo psikologikoa landu gabe daukatela esango nuke, baztertuta. Eta horregatik sufritzen dute horrenbeste. Niretzat ere kirola arrakastarekin lotuta zegoen. “Porrotaren agonia eta garaipenaren gloria”, leloaren mendean beti.

Debuta egin nuenean, Zaragozan, 1970ean, bizi ginen ostatuan bazen pilotari markinar bat, fina, langilea. Partidu bat galtzen zuenean, bi egun ematen zituen mutu. Mamu baten itxura hartzen zuen, ikusi egin behar haren aurpegia!

“Galdu arren asko entrenatu dut, gaztea naiz eta bide honetatik gorantz egingo dut… pozik nago, badakit emandako irudia ez doala nirekin, hurrengoan izango dut aukera (Arteagak esan ez zituenak).

Victorrek berriz, esan balu: “Ondo aritu naiz, partida ona jokatu dut. 21 eta 14 irabazten nindoala, nahasi eta behera egin dut. Arlo hori jorratu behar dut, gainerakoan erakustaldia eman dut. Irabazteko obsesioa burutik kentzen dudanean, etorriko da saria. Gaurkoa lezio bat izan da nire ibilbidean. Erakutsi dut aparteko dohainak ditudala buruz buru jokatzeko. Datorren urtean hemen izango naiz berriro”…

Perfekzionismoaren mekanismoa ez da erabat desagertzen gure burutik. Nahiz eta optimalista izaten saiatu, bi aurpegiko txanponek, habia hartzen dute gure buruan. Positiboa izatea ez da urruneko lurralde batera iristea; baizik eta izar-gidari bat inoiz lortuko ez duzuna.

Aste ona izan, Jon!

Aizkolariak, pilotariak eta apaizak

Donostia, 2018ko apirilak 10.

Kirola lantegi krudela dela honezkero ikasi duzu, Jon. Lehenago edo geroago —lesioak alde batera utzita, kirolari baten minbizia baitira— gazi-gozoak agertzen dira kirolariaren ibilbidean. Horra hor, beharbada, kirolak epikatik duen handitasuna.

Karga handiko igandea izan zen atzokoa kirolari dagokionez: aizkolariak goizetik Tolosan (Gipuzkoa); pilotariak arratsaldez Bilbon (Bizkaia); eta golflariak gauean Augustan (Georgia); zu bizi zaren Floridatik gertu samar.

Denetara iristeko nahikoa lanak. Jainkoa izan behar horretarako, edo  Euskadi Irratiko Iñaki Elortza Txapas kazetaria. Gainerako hezur-haragizkook, irrati edo telebistaren ondoan izan behar gazi-gozoen berri izateko.

Aise irabazi zion 20 urte dituen Iker Vicente aizkolariak Arria V.ari. Ez dakit apustu honen berri izan duzun. 6.000 euro bana jarri zuten. Hiru hilabete prestatzen. Arria V.ak 40 urte ditu. Ezagutuko duzu seguruenik, EITBn agertzen da mendiko lasterketetan, atleta hutsa da azpeitiarra. Ordubete inguruan jo eta ke enborrak jardun eta  bukatu zuten euren lana, 2.000 zaleren aurrean, 40 euro bana ordaindu zutenak. 80.000 euroko poltsa bilduko zuten. Diru partitzea egingo zuten.

Bi apaizen arteko berriketa etorri zait burura, demaren emaitzaren ostean. Batek, Arria V.ak, dio. “Elizan bota den dirutik, billeteak jaso ohi ditut lehenbizi. Txanponak Jaunari uzten dizkiot”.

Beste apaizak, Vicentek, horrela erantzuten dio: “Ba, nik ez. Nik kolekta guztia goraka botatzen dut eta Jaunari esaten: Hartu behar duzuna. Eta lurrera erortzen dena jasotzen dut niretzat”.

Lehendabiziko apustua omen zuen Vicentek, eta gustatu zaiola irakurri diot gaurko egunkari batean. Ez da harritzekoa. Kirolaren alde gozoa dastatu zuen Otsagabiko (Nafarroa) gazteak.

Badakit, Jon, ikusi zenuela eskuz jokatu zuten Binakako finala. Partidua eskasa benetan. Sakanatik haizeak ekarritako erauntsiak birrindu egin zituen arerioen defentsak. Aitortu behar dizut nire pronostikoak txiki-txiki eginda geratu zirela. Elezkano II.a eta Rezustarengan konfiantza izugarria baineukan. Ez horrenbeste Ezkurdia eta Zabaletarekin. Nire kontsolamendua da Jokin Etxanizek, Aspeko guruak, aurreko egunetan egindako adierazpenetan, ez zuela ere espero halako deskalabrurik.

Txapelketan zehar Rezustaren bilakaera ikusita —maldan behera gero eta okerrago jardun baitu— ekarri dit gogora nik Tampako (Florida) pilotalekuan; Miamikoen kontra jokatu nuen torneo bat. Hasi, ikaragarri ondo hasi ginen. Bost partidatara play-offa, bikote onenak eskuratzen zuen txapela. Lehenbizikoa ondo irabazi genuen; bigarrena berriz, Miamin, irabazten joan eta gero galdu egin genuen. Hirugarren neurketa etxean, Tampan, jokatu beharrekoa, aise galdu genuen. Bukaeran, hurbiltzen zait sasi-filosofoa zen Txasio II.a eta esaten dit. “Andaluziar zaldi baten irteera izan duzue; bukaera, aldiz, Mantxako asto batena!”

Zaldiez ari naizela, bete ipuin bat etorri zait gogora. Elezkano II.a eta Rezustaren ibilbidea ikusita txapelketan zehar. Hemen ere, apaizak protagonistak.

Zaldia erosi nahi du apaizak (Rezustak). Saltzaileak zaldiaren ohiturak argitzen dizkio: “Jainkoari eskerrak” esatean, arrapaladan, korrika bizian, abiatzen da, eta “Amen” esandakoan seko gelditzen da.

Hala, erosten du zaldi hori apezak (Rezustak). Eta abiatu da. Arrapaladan, (partidu guztiak irabaziz). Bat-batean ordea, (finalerdietan, 17 eta 21 atzetik joan ostean) konturatzen da amildegia daukala aurrean, baina hitzak ahaztu egin zaizkio eta erreguka hasten da. Otoitza amaitzean, esaten du “Amen” eta zaldia gelditu egiten zaio. (21 eta 22 irabaziz sailkatu ziren Elezkano II.a eta Rezusta).

Amildegiaren ertz-ertzean baina bizirik! Sailkatuta. Esker  ona adierazteko unea, azken finean finalera iritsi baitira eta ailegatu da eguna. “Jainkoari eskerrak” ematen dizkio… Ondorena ezagutzen duzu…

Aste ona izan! Jon.

© 2018 Kontrakantxatik

Theme by Anders NorenUp ↑

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer