Murruak, zubiak, mamuak

Gorka Erostarbe

Rafael Berrio elkarrizketatzeko aukera izan nuen duela urtebete pasatxo. 1971 disko izugarriaren (Diarios kaleratu berri du, ildo berean eta maila bertsuan) ingurumariatik abiatuta hitz egin genuen. Bere ibilbideaz, besteak beste. 80ko hamarkadan Euskal Herrian sentitu zuen ezerosotasunaz eta indiferentziaz hitz egin zidan. RRVaren garaian bera eta beste zenbait ikusezin bihurtu zituztela gogoratzen zuen, amorru dexentekoz oraindik. Izan ere, 80ko hamarkada hartan, eta gerora ere bai, baita egun ere, murru handia izan da Donostia hiriburuaren eta probiantziako musika mugimendu eta korronteen artean. Ziur aski beste lurralde eta hiriburuen artean baino gehiago. Donostia irla bat izan da. Murruak nork eraiki dituen? Bi aldetakoek ziur aski. Baina uste dut, oro har, probintziakoek eta euskaraz jardun dutenek interes handiagoa izan dutela hiruburuan (gaztelaniaz ia beti) zer gertatu izan den jakiteko, irekiago jokatu dutela horretan, eta ezagutza handiagoa dutela, eta ez alderantziz.

Badago, badugu, gure kultur mundutxoan

Axiari, Antony eta joerak

Gorka Erostarbe

Badago, badugu, gure kultur mundutxoan joera snob samarrik. Ez gara hain desberdin. Ezta horretan ere. Badago, badugu, kultur mundutxoan ekitaldi eta leku jakin batzuetan egon behar bat, norbait izango bagara. Eta egon bagara azaldu beharko dugu han edo hemen, egon ez bagara, hainbestekoa izan ote den galdetuko dugu. Eta humanoa akaso, baina ez zait osasuntsua joera hori, ezta aberasgarria ere, nik ere praktikatzen dudan arren, bide batez esana.

Iazkoa hondarrean zela urteko musika une hunkigarri eta erakargarrienetakoa bizi izan genuen Lugaritz aretoan, Donostian. Joseba Irazokik kontzertu berezia eman zuen hainbat lagunez inguraturik. Gonbidatuen artean Be

Haur antzerkiaz

ANALISIA 2012ko abenduaren 30ean argitaratua
Agus Perez

Egun berezi hauetan haur antzerkia izaten da erregea, eta beharbada horregatik eduki dut azken hilabetean sail horretako hiru antzezlan mamitsu ikusteko parada. Guztiz desberdinak dira beren artean, baina hiruren ezaugarri komuna da haurrengan pentsatuak izan direla, eta, aldi berean, nagusion baitako zerbait ukitu dutela.

Egia esan, urtean zehar oso gutxitan ikusten dut haur antzerkia, batez ere eskaintza zabal-zabala dagoelako bestelako arte eszenikoetan

Hazi ez; ezin eutsi

2012ko murrizketak. GARIKOITZ GOIKOETXEA, JOXAN APEZTEGIA (BERRIA)

Murrizketak: esatearen esatez maiztuta geratu da hitza. Urteko balantzea ez da dantzan hasteko modukoa: mendekotasunak dituztenek zailago dute laguntzak eskuratzea; gizarteratze errenta jasotzea gaitzagoa da; aldiz, merkeagoa da langileak kaleratzea; eta errazagoa, langabezia sariak galtzea; pentsioak ez dira gaurkotu; auzitegira jotzeagatik pagatu egin behar da; protesiak, aulki gurpildunak, larrialdietarako ez diren anbulantziak, eta botikak pagatu behar diren bezala; osasun arreta galtzeko beldurrez daude paperik gabeko immigranteak; Eguberrietako saririk ez dute jaso funtzio publikoko langileek, eta lanaldi luzeagoak dituzte; eta ikastetxeek, irakasle gutxiago ikasle gehiagorentzat…

Orain arteko mozketa gehienek gizartearen katebegi ahulenei egin diete kalte nabarmena: etorkinei, pentsiodunei, eriei, ikasleei, mendekotasunak dituztenei, langabeei… Eta kalera aterarazi ditu. Hiru greba orokor, eta elkarretaratze, manifestazio, era guztietako protesta… Nafarroan, %416 ugaritu dira murrizketen eta gobernuen erabakien aurkako protestak. Eta desordena publikoko delituak 2011n dagoeneko ugaritu egin zirela azaldu zuten fiskalek urteko bilanean.

Osasuna eta hezkuntza, mundu guztiarentzat; gizarte babesa, ahulenentzat. Oinarri horien gainean sortu eta hedatu zen ongizatearen gizartea pitzatze bidean doan seinaleak sumatzeko ere balio izan du joan den urteak. Erdi mailako klasearen ametsak urtzen hasi ziren urtea ere izan da; etxe kaleratzeak, horren adibide.

Maiek ez zuten asmatu munduaren akaberarekin. Edo agian bai, eta munduaren akabera ez da kataklismo batekin iritsiko, pixkanaka handiago eginez joango den pitzadura batengatik baizik.

Edozein kasutan, egoera ekonomikoak ez du denbora gutxian iraultzeko itxurarik. Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak esan du: bi urte eutsi behar zaio, egoera aldatzen hasteko. Berriki kooperatiba ezagun batek bazkideei emandako datuekin bat: bi urtez atzera jarraituko du ekonomiak, eta enplegua sortzen hasterako hamarkada joango da.

Barne produktu gordinaren hazkundean oinarritu den ekonomiaren ajeak dira: hazkunderik gabe, ekoizpenik ez, enplegurik ez, kontsumorik ez, finantzabideak lotzeko modurik ez, ordainketak egiteko ere ez… Epe luzerako argi gehiegi ez, eta motzerako bi errezeta ari dira ematen gobernuak eta enpresak: ikerketan eta berrikuntzan inbertitzea; eta esportatzea eta nazioartera irtetea. Mondragon Internacionaleko presidenteak esan zuen, orain bi hilabete: «Aberria egitea kanpora joatea da». Eta badoaz langileak: Perura, Marokora, Alemaniara, AEBetara, Turkiara… Immigrazioa eteten eta emigrazioa hazten hasi da, aspaldiko partez.

Hazkundea posible den, egingarri, komenigarri eta beharrezko ote den, ez da eztabaidatzen. Ezinbesteko jotzen da; baina hazkunde bedeinkatua sustatzeko ere eskuak lotuta dituzte administrazio publikoek, beren defizitak estali beharrez; eta ezin da aldi berean hazi eta eutsi. Madrilen ahotik, Europak agintzen du, erakunde publikoek gastua murriztu eta austeritatea ezarri behar dutela zehazteko. Eta PPko gobernuaren neurriei aurka egin dieten administrazioek galdu egin dituzte auziak. Egingo dituzte murrizketa gehiago; erakunde publiko guztiek aitortu dute, gehiegi zehaztu gabe. Hazkundea hitza auskalo, baina Murrizketak behintzat hiztegian ongi finkatuta gelditu da, puska baterako.