Barrunbeetarako bidaia

Manex Munduate

Filma: The Railway Man
Saila: Sail Ofiziala

The Railway Man izen bereko Eric Lomaxen autobiografian oinarritutako filma da, gaztelerara Un viaje muy largo izenburuarekin itzuli dutena. Bidaia luze eta bikoitza irudikatzen du filmak, kanpokoa nahiz barnekoa.

Lomax Bigarren Mundu Gerran soldadu japoniarrek harrapatu eta lan esparru batera eraman zuten ofizial britainiarra da. Han, baldintza gogorretan bizitzeaz gain, torturak jasaten ditu. Handik urte batzuetara, Patricia ezagutu eta hartaz maitemindu ostean ezkondu egingo dira. Ingalaterrako iparraldean bizi dira, Eric jada erretiratuta dago, eta bizitza lasaia eraman zezaketen, baina ez. Iraganeko mamuak gainetik kendu ezinik darama bizitza osoa. Gerrako adiskide batek torturen lekuko izan zen soldadu japoniar bat bizirik dagoela esaten dionean jada ez dagoela zer eginik erantzuten dio. Handik gutxira lagunak bere buruaz beste egingo du, eta Loxman barnean preso dituen mamuei aurre egin beharrean aurkituko da.

Egiazko ekintzetan oinarritutako film guztietan gertatu ez arren, hau oso egiantzekoa suertatu zait. Karga sentimental dezentea izanagatik orekatua da: ez sinpleegia, ezta exageratuegia ere. Tenpusari dagokionez, denboran zeharreko jauziak egonagatik ez dago eten garbirik. Ekintzak erritmo egokian gertatzen dira gauzak bere bidean doaz, eta modu egokian uztartzen dira emozioen adierazpenekin. Bi ordutik gora irauten badu ere, ez zait astuna iruditu. Aktoreen papera ere, Colin Faith eta Nicole Kidman izen hutsei erreparatu gabe, nabarmentzekoa da, ongi asmatu dute emozioak islatzen. Niri, behinik behin, iritsi zaizkit.

Noski gertakarien ikuspegietako bat dela, are gehiago Lomaxen liburuan oinarrituta dagoela, eta filmeko lan taldeak bikotea harreman estua izateraino ezagutu duela jakinda. Hala ere, gurean baliagarriak izan daitezkeen ideiak islatzen dituelakoan nago: bai torturaren gaiari dagokionean eta baita bizikidetzari erreparatuz ere. Lomaxen autobiografia irakurtzeko gogoz utzi nau. Lan duina.

8?

Europako amets zapuztua

Kristina Martin

Izenburua: El Rayo
Saila: Zuzendari Berriak

Hassan Marokoko etorkinaren istorioa kontatzen du filmak. Road movie itxura du, baina, autoa beharrean, traktore bat gidatzen du protagonistak. Hassanek 13 urte daramatza Espainian, han-hemenka eta mota guztietako uztak biltzen. Besteak bezala, patera batean zeharkatu zuen itsasartea Europako ametsaren bila, Marokon emaztea eta lau seme-alaba utzita. Ametsa, ostera, amezgaizto bihurtu eta, lanik gabe egoteko, behintzat etxean egotea erabaki du.

Hassan gizon langile eta ondradua da, eta etxerako buelta ez du esku hutsik egin nahi. Hori dela eta, Gaztela-Mantxan traktore bat erosi eta Marokora eraman nahi du bertan lurrak lantzeko. Traktorea mugara kamioi batean eramatea oso garestia denez, traktorearen gainean bigarren mailako errepideetatik ehunka kilometro egitea erabakitzen du. Hainbat oztopo aurkitzen ditu bidean, Poliziaren trabak, traktorearen matxura, muga pasatzeko paperik eza… baina umiltasunez eta bizirauteko beharrak ematen dion indarraz, banan-banan denak gainditzen ditu.

Elkarrizketa gutxi daude, baina ezin esanguratsuagoak dira. Etorkinen desilusioa, Espainiako egoera ekonomiko larria, batzuen arrazakeria, besteen elkartasuna… hori dena islatzen da hitz gutxitan. Espainiako krisialdi ekonomikoa etorkinengan duen eraginaren isla da.

Puntuazioa: 7,5

Nerabe baten lehen sexu izpiak

Kristina Martin

Izenburua: Club Sandwich
Saila: Ofiziala

Hector 15 urteko mutikoak maitasunarekin eta sexuarekin dituen lehenengo bizipenak kontatzen ditu Fernando Eimbcke zuzendari mexikarrak, baina amaren ikuspegitik. Oso pelikula zaindua eta leuna da, lehen plano ugariekin eta elkarrizketa gutxirekin. Soiltasun gehiegizkoa, nire iritziz.

Paloma eta bere seme Hector Mexikoko kostaldeko hotel batean oporraldia igarotzen ari dira, denboraldiz kanpo. Ea hutsik dago hotela eta beraien arteko harreman berezia eta sendoa agerian gelditzen da. Arazoa sortzen da Jazmin iristen denean hotelera. Hectorren eta Jazminen arteko sexu tentsioa sortzen da eta amak, bere mutikoa gizon bihurtzen ari dela ohartzean, egoneza sentitzen du. Pelikulak oso modu leun eta naturalean tratatzen du sexuarekiko hurbilketa hori. Ez dauka zerikusirik Estatu Batuetatik iristen zaizkigun ohiko nerabeen serie eta pelikulekin. Protagonistek ez dituzte gorputz perfektuak, eta ez dira ausartak eta esperientziadunak.

Paloma, hasieran, gertatu behar denari uko egiten saiatzen da, baina, azkenean, modu naturalean ere, bere semea heltzen ari dela onartzen du eta ez dio bidean aurrera egiteko oztoporik jartzen.

Zuzendariak, emanaldiaren ondorengo prentsaurrean azaldu duenez, giza-harremanetan jarri nahi izan du arreta osoa. Hala ere, Mexikoko kostaldean grabatua dela kontuan hartuta, bertako paisaia liluragarriak faltan izan ditut.

Puntuazioa: 7

Biolentzia irtenbidea denean

Igor Susaeta

Filma: Tian zhu ding (A Touch of Sin)
Saila: Perlak

Txina erraldoiko lau probintzia hartu, eta horietako bakoitzean elkarlotzen ez diren istorio bana kokatu du Jia Zhangke zuzendariak. Kontakizunetako protagonistek biolentoak bilakatuko dituzten egoerak jasan beharko dituzte. Dahan ‘abokatuak’ ohoreari eusteagatik erabiliko du indarkeria; San’errek dibertimenduz edo ondorioen jabe ez delako; Xiaoyuk bere burua eraso lazgarri batetik defendatzeko; eta Xiaohuik gehiago ezin duelako.

Argazki ederra, pertsonaia markatuak eta irudi jakin batzuen bortikeria baliatuta, Zhangkek Txinaren egunerokoa azaldu nahi izan du, Pekin eta Shangai arranditsuetatik urrun. Dekadentea da munduko herrialde jendetsuenaren barnealdea, landa eremua, eta, aldi berean, liluragarriak dira hangoen aurpegikerak, keinuak, Mendebaldekoekin zerikusirik ez dituzten kodeek zizelkatutakoak.

Kode horien baitan biolentzia barneratu dute arazoei irtenbidea emateko errekurtso gisa, eta zuzendariak zergatik gertatu den jakin nahi du. Pelikula osoa egin du Shijie (2004) edo Still Life (2006) filmeen egileak. A Touch of Sin-ek ez du inoiz goia jotzen, baina ez du erritmoa galtzen. Gidoia ondo harilkatu du zuzendariak, eta asmatu du atmosfera triste bat sortzen. Cannesko zinema jaialdian gidoi onenaren saria eman zioten.

Puntuazioa: 7

Mamuen armada

Mikel Lizarralde
Filma: The Railway Man
Saila: Sail Ofiziala

Eric Lomaxek (Colin Firth) II. Mundu Gerran borrokatu zuen eta japoniarrek atxilotua, tortura latzak jasan zituen Thailandiako preso kanpaleku batean. Hamarkadak pasatu dira, baina ezin du han jasandakoa ahaztu; oraindik ere, torturaren eta batik bat Nagase, berez itzultzaile izanda, torturatzaile izan zuenaren mamuak jazartzen du. Trenak eta trenbideak ditu orain bere mina arintzen duten elementu bakarrak. Patti (Nicole KIdman) ezagutuko du, maiteminduko da eta ezkondu egingo dira. Baina mamuek hor segitzen dute, eta mamuei aurre egin beharko die.

‘Based on a true story’ beldurgarri horietako batekin hasten zaigu filma, irudiek erakusten digutena benetan gertatu zela dioen abisuarekin. Eta hortik aurrera jakingo dugu zer nolako torturak jasan zituen Ericek, zer gaiztoak izan ziren japoniarrak eta zer nolako trauma bizi izan zuten handik bizirik atera ziren soldadu britaniarrek. Patti saiatuko da Eric laguntzen, eta azkenerako irtenbide bakarra egongo da: bere torturatzailea izan zenarekin aurrez aurre egotea

Filmak eman zezakeen istorio dramatiko eta epiko baterako, baina Jonathan Teplitzky zuzendariak dena izorratzen du. The Railway Man-en arazoa ez baita zer kontatzen duen, baizik eta nola kontatzen duen. Manikeismo izugarriarekin