Kanonaren harkaitza

Euskaraz idazten du, inoiz ez beste hizkuntza batean; ez euskalkian, batuan baizik; eta abertzaletasunaren ingurukoa da ideologikoki. Horrelatsu definitu zuen euskal idazlearen gaur egungo kanona, ez hitz horiekin zehazki baina bai gutxi gorabehera, Luis Haranburu Altunak atzo, ETB1ean, Xabier Usabiagak gidatutako euskal kulturari eta Durangoko Azokari buruzko debatean. Gero beste hiru ezaugarri gehitu zizkion kanonari Laura Mintegik, eta Luis Haranburu Altunak esker onez hartu zituen: gizonezkoa da; erdigunekoa da, ez periferiakoa; eta ez dago politikoki markatuta.

“Ez dakit kanona, baina Cano bai ondo definitu dutela”, pentsatu nuen neure artean.

Argi dago, ordea, Harkaitz Cano ez dela kanonikoa soilik ezaugarri horiek betetzeagatik, eta nik uste dut (hau eztabaidagarriagoa den arren) kanonikoak direla ezaugarri horiek betetzen dituzten idazle batzuk, idazle asko. Egin liteke azterketa bat, antologiak, sari nagusiak eta Etxepare Euskal Institutuak antolatutako bidaietako idazleen zerrendak errepasatuz, eta aztertuz haietako zenbatek huts egiten duten Haranburu Altunak eta Mintegik aipatutako ezaugarrietan, eta zenbat bider bakoitzak. Baina orain ez dut astirik horretarako.

Bien bitartean, aitorturik ere litekeena dela ezaugarri horiek guztiak, bakoitza bere neurrian, lagungarriak izan daitezkeela (eta ez luketela izan behar), nik ez dut hain itxia ikusten euskal literaturaren kanona, ez zait hain harkaitz gotorra iruditzen.

Leave a Comment.