Askatasun egarri baten atzetik

Bande de filles (Perlak)

Ibaiak itsasoa bezala bilatzen du Mariemek askatasuna, nahi duena egiteko aukera izatea inoren menpeko izan gabe. Badaki bide horretan sortuko zaizkion oztopoei aurre egiteak nahigabe eta arazo asko ekarriko dizkiola, baina prest dago aurrera egiteko. Ez daki, edo ez du adierazten behintzat, zer nahi duen benetan, zein den bere ametsa. Baina argi du zer ez duen nahi, ezingo lukeela jasan bere burua amarenaren gisako bizimodu apal eta menpekora kondenatuta dagoela jakitea.

Mariemeri jarraituz hainbat jende eta giro ezagutuko ditu ikusleak, arrotzak alderdi batzuetatik baina oso gertukoak, ia etxekoak, beste askotatik. Tonu nagusia tristea eta iluna bada ere, badira une alai eta distirantak ere, bandako lau neskak, dena emanda, Rihannaren Diamonds kantatzen eta dantzatzen dutenekoa, adibidez.

Eskertzen zaio Celine Sciamma zuzendariari Paris inguruko banlieu-etako alderdi basatian paseotxo bat egiteko aukera atsegin hau.

 

bande-de-filles-girlhood-22-10-2014-4-g.

Noiz jaten da hemen?

The Salt of the Earth (Wim Wenders eta Juliano Ribeiro Salgado)

Nekez izan zitekeen kaxkarra Wim Wendersek Sebastião Salgadori buruz eta haren argazkien laguntzarekin egindako filma, eta The Salt of the Earth ez da film kaxkarra.

Sebastião Salgadoren bizitza eta ibilbide profesionala errepasatzen du pelikulak, Sebastião Salgado bera baino gehiago bere argazkiak erakutsiz, filmaren indarra haietan oinarrituz. Planteamenduak ez du huts egiten. Argazkiek pantaila bikain betetzen dute eta filmak primeran egiten du bere bidea.

Aretotik irtendakoan, ordea, galdera bat etorri zait burura, galdera guztien ama den galdera, Siniestro Total punk-rock talde galiziar gaztelaniadun mitikoak bere lehen diskoari izenburua emateko erabili zuen funtsezko galdera primigenioa: Noiz jaten da hemen? (“¿Cuándo se come aquí?”).

Miseriaren argazki erdiragarri horiek egin zituen egunetan, Sebastião Salgadok noiz eta zer jaten zuen jakiteko gogoz geratu bainaiz. Ez gai horren inguruan inolako susmo txarrik dudalako, jakin-minagatik baizik; neure burua antzeko egoera batean irudikatuz Sebastião Salgado hobeto ulertzeko.

Filmeko une batean, Sebastião Salgadok dio Ruandara egindako bidaietako batean gaixotu egin zela, “baina ez gorputzez arimaz baizik”. Ni, ordea, Sebastião Salgadoren gorputzak miseriaren aurrean nola erantzun zuen jakiteko gogoz geratu naiz. Non heukan burua, Wim, Sebastiãori horretaz galdetu behar hion unean? Seguru bazkaltzeko ordua iritsi zela justu orduan, eta, geroko utzita, bazkalondoan ahaztu egin zitzaiala.

The-Salt-of-the-Earth-3-e1400685371476

Ez duk erraza, comemierda

Retour à Ithaque (Perlak)

Habanako terraza batetik begiratuz gero ageri den paisaiaz gain, Laurent Canteten Retour à Ithaque filmak erakusten du oso laburra izan daitekeela atxikimendutik traiziorako bidea, adiskidetasunetik etsaigorakoa. Eta Iraultza bere burua jaten amaitzen duen munstro bat bilaka daitekeela. Hemen ere, geure artean, bestelako egoera batzuetan bada ere, ikusi, bizi eta egiaztatu izan dugun fenomeno bat; ez atmosferikoa, humanoa baizik, bete-betean humanoa.

Ez da hori guztia. Horrez gain, filmean ikusten da askoz ere zentzugabeagoa, eta batez ere askoz ere antzuagoa, dela inor epaitzea, inor erruduntzat jotzea, inori traizioa leporatzea, haren benetako arrazoiak ulertzera iristeko ahalegin zintzoa egitea baino.

Film hau ez da, nire ustez, ez Iraultzaren aldeko eta ez Kubaren aurkako, ez Iraultzaren aurkako eta ez Kubaren aldeko aldarri bat, zinezko Itaka batera iristeko zailtasunei aurrez aurre begiratzeko saioa baizik.

retour-a-ithaque