Hain espezialak garenez…

Esnatu gara gaur ere, ia egunero bezala, nahiko garaiz, altxatu naiz ohetik, ireki dut leihoa, atera naiz balkoira, eta hemen oso ohikoa den irudi bat ikusi dut: atari bateko zaindaria atariaren sarrera (eta gehiago) ari zen eskobatzen. Erratza pasatzean ateratzen den soinua hiri honen zarata berezkoetako bat da; bat gehiago zirku honetan, egia esan.

Ordu laurden geroago atera gara etxetik kiroldegira joateko, eta hori, 07:30etan-edo, Gelati kalean behera, 200-300 bat metrotan, lagunak eta biok beste bost pertsona ikusi ditugu eskobatzen. Hori bai, hori mimoz egiten dute, eta balkoitik jaiki berritan ikusitako morroiak berean jarraitzen zuen. Zakarrontzirik ez dago apenas kaleetan, kale garbitzaile ofizialak tarteka baino ez ditut ikusten, baina zaindariek, nago ni, egunean bizpahiru aldiz eskobatzen dutela haien nagusien sarrera.

Gure kaleko zaindari horiek artistak dira, gainera, zuhaitzak zaintzerakoan, apaintzerakoan eta horien hostoak mozterakoan. Irudi txukun horrek talka egiten du, ordea, parke eta kale batzuetan pilatzen den zerrikeriarekin. Baina mexikarrak, oro har (hau ere oro har), hori ez diet ukatuko, garbiak dira. Higiene pertsonalari dagokionean lehen mundu-ko herrialdeen gainetik dago Mexiko; argitaratuta daude horren berri ematen duten zenbait ikerketa. Horiek beraiek diote Mexiko puntaren puntan dagoela, gainera, xanpuaren kontsumoan.

Zer? Gure auzoaren argazki aratz eta dotorea atera dut, ezta? Hona  bizitzera etorri nahi duzue? Egoera idilikoa iruditzen al zaizue?

Ba ez, dena ez da hain idilikoa, eta horretarako beharrik ez dago, gainera. Folletoiak ikusteko beharrik ere ez dago ene uste apal edo, zergatik ez, harroan, baina hemen kontsumitzen dira; eta nola, gainera. Ohikoa da abarrotes edo ultramarinos batera joatea, eta horko dela jabea dela langilea, telebistan ematen ari diren folletoiari begira egotea iristen zarenean. Begira, duela lau urte inkesta bat egin zuten hemen 18 eta 29 urteko gazteen artean, eta horien heren baten folletoiak ideologien gainetik lehenetsi zituen. Tira, ez dakit zein zerikusi duten kontzeptu batek eta besteak, baina… Eta orain, guk, euskaldunok, esango dugu “bua, zeinen patetikoak mexikarrak…”. Tira, Euskalduna naiz eta zu? ustez graziosoa izatea asmo zuen programaren ataletako batek bando batean zein bestean eragindako erreakzio andana bezain, esango dut, patetikoa edo dotoreziarik gabea, beharbada. Guk espainolez zerbait esan nahi, eta bai programaren planteamendua, bai hor esandakoak eta baita hor agertutako pertsonek esandakoek bando batekoek sutsuki defendatzerakoan erabilitako moduak ere ez ote dira ba oso beste-enak, oso espainolak? Tira, hala iruditu zait niri… Guk ere garrasika erreakzionatzen dugula… Horretan, behintzat, ez garela hain espezialak.

Eta garrasika ez zebilen, baina atzo goizean aztoratuta zegoen Anita bizilaguna, Pedro Parra Reynoso gure eraikineko etxebizitzen jabearen konfiantzazko pertsona. Kasualitatez topo egin nuen Anitarekin eta, gainera, gauza bat galdetu nahi nion. Izan ere, astelehen iluntzean iritsi nintzen atarira, atearen zerrailetako bat ireki nuen, eta konturatu nintzen ezin nuela atea zabaldu. “Zer ostia!”. Alferrik, auskalo zerk bultzatuta, giltza atera, berriro sartu, eta atzera berriz ere saiatu nintzen. “Kagoendios…”. Bi zerraila dauzka ateak, bigarrena itxita zegoen, eta nik ez nuen horren giltzarik.

Duela bederatzi bat hilabete-edo jarri zuten bigarren zerraila, norbaitek etxebizitzen azpian dauden aparkalekura sartzea lortu, auto baten kristalak hautsi eta auto horren irratia lapurtu zuelako. Bigarren zerraila horretarako behar zen giltza eman zigun Anitak, baina guk ez genuen horrek kopiarik egin hasieran; konturatu ginen, gainera, inork ez zuela atea bi zerrailekin ixten, hala esan baldin badaiteke behintzat.

Lehengoan, hortaz, laguna etxean ez zegoenez, tinbreak jotzen hasi nintzen: A, C, G, H, W, Z… Aleatorioki, badakizue. Inork erantzuten ez zuenez, atariaren pareko espaloira jo nuen. Besoak mugitu nahi nituen, trash metal taldeetako abeslariek bezala oihu egin atentzioa erakartzearren… Baina ez, hor geratu nintzen, gora begira. Hirugarren pisuko musikariak ikusi ninduen eta eskuarekin keinua egin zidan, “banajoiak” esanez bezala,

Jaitsi zen, ireki zidan, eta galdetu nion ea zergatik hasi diren bizilagunak bigarren zerraila erabiltzen. “Ez al dakizu ba?”, galdetu zidan. Ezetz nik. “Ba, larunbat gauean, moto bat daukan neskaren etxean lapurtu zuten. Argazki kamera, DVDa…”. Joño, ez genekien ba ezer. “Bai, Polizia etorri zen”. Ba gu etxean geunden larunbat gauean, eta ez ginen ezertaz enteratu. Hori, ez enteratzearena, zer da: ona ala txarra? Izan ere, auto bateko irratiaren lapurketa ere larunbat gauez gertatu zen, orduan ere etxean geunden, eta orduan ere ez ginen enteratu.

Lagunari kontatu nion bizilagunak emandako notizia, eta hori, atzo goizean Anitarekin topo egin nuela. Esan nahi nion guri inork ez zigula esan bigarren zerraila erabiltzen hasi behan genuenik. Badakizue, esanekoak gara, badakigu obeditzen, eta gauza bat esaten baldin bazaigu, ba agindua beteko dugu. Horixe ba, atarian zegoela gas banatzaile bati zerbait esaten, eta jo nuela harengana. “Kaixoegunonkehayaupabuenosdias” esan, eta… “Esan dit, bai, bizilagun batek, larunbatean neska motodunaren etxean (ez dakit nola deitzen den) lapurtu zutela…”. Eta espantuka hasi zen Anita sekta brasildar arraro bateko kidea. “Bah!! Hori gezurra da. Etxea utzi die atzerritar batzuei, eta… Gero dio inork ez dituela bere ateko zerrailak behartu… Orduan? Gainera… Ez zara konturatu? Jendea sarri-sarri ateratzen da mozkortuta bere etxetik…”. Aho bete zotz, aho bete enpaste geratu nintzen, eta neure artean pentsatu nuen: “Bai, ez dago dudarik, fantasiarako joera dute, folletoi zaleak dira…”. Neska motoduna ez dut ezagutzen, ia agurtzen ere ez duen horietakoa da; ni neu baino askoz ere, askoz ere lehorragoa. Egin kontu…

Anitak purrustadari segida eman zion: “Laugarren pisuko atsoaren kontua da. Beti etxean dago, eta…”. Nik, bien bitartean, buruarekin baietz egiten nuen. Galdetu nion ea bilerarik egin ote den (junta esaten diote hemen… belarrira serio ematen du, ezta?), eta ezetz. Bere erantzunak zur eta lur utzi ninduen: “No. Va a venir el dueño, nos va a reunir, y se va a abrir una investigación para esclarecer los sucedido“. Hori da hori hitz egitea…

Giro arraroa nabaritu dut atarian azken asteetan. Gure ondoko bizilagunak, zakur zaunkarien jabeak, duela pare bat aste alde egin zuen agur esan gabe, jarri du Pedro ugazabak “se renta” iragarkia, txukuntzen ari dira apartamentua, eta Anitak “atsoa” gisa definitutako emakumea azken hilabeteetan baino askoz ere gehiagotan ikusi dit azken egunotan. Igual ni naiz, enparanoiatzen ari naizela? Gaur bertan ikusi dut, eta agurtzerakoan “señor” esan dit. Galtza motzetan eta Negu Gorriak-en kamiseta batekin nindoan ba…

Beste emakumezko batekin ikusten dut orain. Atzo biekin topo egin nuen eskaileran, eta, gurutzatzerakoan, galdetu zidan ea nirea zen aparkalekuan zegoen ez dakit zein auto. Begiratu nion, berriro galdetu zidan eraikian osoan aditzeko moduko tonuan, eta nik, solemneki, ia antzeztuz, ia-ia XXIII. mendeko gizakia sentituz, erantzun nion: “No, no tengo coche“. Barkamena eskatu zidan, baina ni ia atariko atean nengoen ordurako.

Autoez ari garenez… Zazpi-zortzi autorentzako lekua du aparkalekuak. Guk ere aparkalekua genuen hasieran, baina jabearekin hitz egin genuen, esan genion autorik ez genuela, bat edukitzeko asmorik ere ez, eta errenta jaitsi zigun. Ba guri zegokigun aparkalekuan astero hiruzpalau kotxe diferente ikusten ditut. Ez galdetu zergatik… Bestetik, bizilagun musikariaren arrebak, lehengusuak, neska-lagunak, lagunak, amoranteak edo dena delakoak, astean zehar barruan aparkatzen du, eta asteburuetan, balkoitik ikusten dudana kontuan hartuta, kanpoan. Auskalo zergatik… Gero, hemen bizi garenetik, 2015eko abendutik, atariko atearen eta eskaileraren artean moto bat dago aparkatuta. Azken hamasei hilabeteotan inork ez du mugitu ere egin, eta motoaren jarlekua baliatzen dugu korrespondentzia bertan txukun-txukun jartzeko.

Aipatutako motoa.

Azken astean nahiko arraroak izaten ari dira Gelati kaleko atari honetan… Kepasoguero eta Esteban bilbotarra faltan botatzen ditudala… Haiek beste poso bat ematen zioten atari honi…

Gure apartamentuko atean kartel bat daukagu jarrita, eta hori euskaraz idatzita dago. Lagunari (edo tira, nik neuk neure buruari) esaten diot lasai egoteko, kartel horrek babesten gaituela, pentsatuko dutela espainolak ezetz, errusiarrak garela, eta, badaezpada ere, inork ez gaituela erasotuko. Izan ere, hain gara espezialak…

Apuntetxoa (I): Kirola egitetik etorri ondoren, balkoian kafea hartzen. Azpian, zabor biltzaileak. Pasatu da emakumezko bat, urrundu da apur bat, eta biltzaileetan ausartenak esan dio: “Mamita!!! Yo te acompaño!!!”. Besteak barrez hasi dira eta emakumezkoak zerbait esan du; ez diot ulertu.

Apuntetxoa (II): Hemengo pijo edo fresa bat altu hitz egiten entzutea esperientzia ez-gomendagarri bat da.

Kantua: