Aste Santuan, soseguz

Pentsatuko duzue, bai. “Ostiral santua, eta morroi hau beroa ematen”. Ba bai, baina ez ezazue pentsa, hemen ere ospatzen da Aste Santua, eta, hortaz, ospakizun egunetan nik neuk ere merezitako atsedena, deskantsua, hartzeagatik, herenegun arratsalde-iluntzean idatzi nuen sarrera hau.

Lagunak jai du astelehena arte, baina ez gara inora joango, ez gara hiri-zirkuaren bihotzetik urrunegi ibiliko. “Ez, ez, gara kanpora joango. Hemen ibiliko gara, egunpasak egingo ditugu”. Maite dut ezer ez eta dena esaten duen justifikazio itxurako egindako esaldi hori. Euskal Herrian makina bat aldiz entzundakoa naiz. Izan ere, Andoni Aizpuruk bere programan (hori ez baita eguraldiaren parte hutsa) esaten duen bezala, “aprobetxatu” behar dira egunak, eta ia-ia delitua da ezer ez egitea. Tira, nahiz eta kanpora ez joan, nahiz eta egunpasarik ez antolatu, kosta egiten zait ba etxean gelditzea… Beraz, isilik egotea hobe izango dut.

Zergatik dira Aste Santuak opor egunak? 2017an? Beste hark esango zukeen moduan: really? Niri harrigarria iruditzen zait, baina, tira, gero gustura asko hartzen dugu jai Aste Santuan, eta Pazko Astean ere “egun batzuk” hartzea gogoko dugu.  “Deskonektatzeko…”. Aste Santuari zergatik eusten diogun jakitea gustatuko litzaidake. Eta ez dut uste beti bezala EAJk agintzen duelako denik, inondik ere. Batzuetan ahaztu egiten dut gurea herri kontserbadorea dela; finean, esanak esan, kontserbadoreak garela, eutsi zaleak… oraingoz behintzat.. Halere, egutegi ofizial bat-edo egituratzerakoan ez legoke lekuz kanpo Aste Santuko opor egunak beste nonbaiten kokatzea. PSEk, boterean egon zenean, hauspotu zuen Euskadi Eguna edo dena delako horterada hori, eta 2011tik 2013ra jai izan genuen egun hartan… Enrollatu ziren, bai, sozialistak… Nago ni zuetako gutxik dakizuela, buruz, noiz ospatzen genuen… Urriaren 25ean, lagunok.

Bederatzi, hamar, 11 edo hamabi urte genitueneko Aste Santuak gogoratzen ditut. Lagunari kontatu nion atzo gauean grisak zirela bai espirituz eta baita eguraldiari dagokionean ere, hala oroitzen ditut behintzat, baina egun haietan sosegu moduko batek blaitzen zuela Pagoeta ingurua (Urretxu), orduan guretzako mundua zena; hala esan baldin badaiteke behintzat. Erdi-behartuta zela pentsatzen dut, baina lagunok mezetara joaten ginen ostegunean eta ostiralean. Mezetara, baina bihurrikeriak egitera, zertara bestela. Izan ere, haurrak jolasa behar du… Ondo gogoan daukat lagun bati apaizak oinak garbitu zizkiola Ostegun santuan eta guk, mezetara joaten ginen ia bakoitzean bezala, ezin izan geniola barreari eutsi. Beste batean, eliza barruan, ospakizunaren erdi-erdian eta ia denen aurrean, zer okurrituko eta sekulako zarata ateratzen zuten aulki batzuekin jolastea. Bota zuen batek bat lurrera, gero beste bat besteak… Eta baita nik neuk ere, gauzek hausterakoan edo beste zerbait ukitzerakoan ateratzen duten zaraten zalea, oso zalea, izaki. Orduz geroztik, eta izango dira jada 25-26 urte, bizilagun batek ez dit aurpegira begiratu ere egiten… Aste Santuko kontuak, lagunok, Aste Santuko espiritu kristau onbera hori.

Gure espirituak, elizatik atera bezain pronto, futbolean jolastera joateko agintzen zigun, eta han joaten ginen, aldapan gora, geure kanpofubol kuttunera. Oraindik ere, handik pasatzen naizen aldiro hunkitzen naiz…

Gristasuna eta sosegua nahasten ziren Aste Santu haietan, eta oraindik ere ez zitzaigun tokatzen geure burua besteen aurrean justifikatzea eta “ez, ez, gara kanpora joango. Hemen ibiliko gara, egunpasak egingo ditugu” esatea. Aiogeroartebaiaiobenobengaaioagur!!!

Camilo lagun txiletar estimatuaren aholkuak jarraituz, testuinguratu dut ba gaurko kontakizuna.

Eta soseguz ari natzaizue idazten. Izan ere, Mexiko Hirian egin ditut egin beharrekoak zegozkidan lanei dagokienez, eta arindua hartu dut. Kristau eredugarri LEGEZ, ez dut erabateko arindua sentitu lan guztiak behar bezala bukatu ditudan arte.

Beraz, gaur goizerako lan guztiak eginak edukiko nituela jakinda, pasa den astean hitzordua egin eta gaur eguerdian ilea moztera jo dut Cynthiarenera, hiriko ileapaindegi cool eta estilosoenetako batera. Garagardo bat atera didate, eta ilea mozten zidan bitartean hitz eta pitz aritu gara. “Oh… Asko pozten naiz Euskal Herrira itzuliko zarelako…”. Ordaindu eta propina utzi ondoren, eguzkitan eta bakardadean bazkaltzea erabaki dut. Futbola, Bayern Munich eta Real Madrilen artekoa, ikusteko gogorik ere ez nuen… Ikusiko dut laburpena Kirolez Kirol-en. Beraz, terraza batera eguneko menu bat, menu corrido bat, jatera.

Lepo zegoen Metrobusa auzora itzuli naizenean, 16:30-etan, baina gaur ez, gaur amorrurik ere ez dut sentitu. El Chorrito azokako garbitokira gero, arropa garbiaren bila, eta behin zakuarekin etxera iritsita, galtzontzillo guztiak ote zeuden egiaztatzera. Ez, ez ezazue pentsa konponbiderik ez duen gaitz bat denik nirea, ez. Kontua da urte eta erdi honetan bizpahiru aldiz itzuli behar izan dudala Tonyren garbitokira, galtzontzilloren bat falta zelako. Tony deitzen diogu, baina auskalo nola deitzen den… Erreberentzia egiten didan morroia da. “Para servirle“.

Eta hona, kafetegira, nentorren bitartean, gogoratu dut asteazkena dela eta Ricardori euskara eskolak ematen egon beharko nukeela. Baina ez, duela bi aste eman nituen azken euskara eskolak. Kito. Izan ere, batzuetan besteetan baino gehiago, baina hasieran behintzat kosta egiten zitzaidan etxetik ateratzea, garraio publikoa hartzea, kafetegi batera, ezleku batera heltzea, arbela eta errotulagailuak ateratzea eta bi orduko eskola ahaztezin bat ematea. Onartu beharra daukat, halere, klasea hasi eta segituan berotzen nintzela; batetik, gogoko dudalako-edo, hori uste dut behintzat, didaktikoa izatea; eta bestetik, ikasleek erantzuten zutela, kontzeptuak barneratzen zituztela, ikusten nuelako. Hotzean pentsatuta, hemengo egonaldiak eman didan gauza onenetako bat izan da hori, euskara eskolak ematea. Arrazoiak, ordea, oso pertsonalak dira… Ondo gogoan daukadana da Ricardok behin esan zidana: “Baduzu pazientzia…”. Hortxe urtu nintzen ia… Abuztuatik martxoa bukaera arte asteazkenero eman dizkiot eskolak, eta tipoak ez du hutsik egin. Hutsik ez egitearena nabarmendu dut, hori ez baita ohikoena hemen. Abizen euskalduna du, aitona zuen bilbotarra, Musikenen egin nahi ditu gitarra ikasketak, gogoz prestatzen ari da hautaketa probetarako, eta lehen kolpean oso-oso lotsatia izanagatik, ikasle aparta izan da. Mila esker, Ricardo. Kafe bat hartzeko geratu behar dut harekin, eta ziur nago agurtzerakoan hunkitu egingo naizela… Horrelakoak gara erromantikoak, lagunok…

Nereari ere eman dizkiot eskolak; iazko urtarriletik, larunbat goizero, bere amaren etxean.  Amak esaten dit, hain zuzen, Trumpen semea naizela…Tira, batzuetan huts egin izan du Nereak, eta hilabete batean bi aldiz segidan huts egin zuen batean irmoki mintzatu omen nintzaion, bere hitzetan “erdi beldurtu” egin nuen… Izan ere, lagunok, hemen ez da hilabetero ordaintzen, klaseagatik baizik. Eta kontu krematistikoak kontu krematistikoak dira, aizue. Ez dut egun hura gogoratzen, baina orduz geroztik ez du kale egin. Aita zuen euskalduna, eta haren esanetan bere bizitzako zutarri nagusietako bat da euskara. Lotsa apur bat ematen dit hemen esateak, baina bueltatu behar nuela jakinarazi nion egunean negarrez hasi zen. Egia esan, ez nekien zer egin, zer esan… Kontua da gauza pertsonal asko kontatzen zizkidala klaseko atsedenaldian, hustu egiten zela nirekin…

Eta ni pozten naiz, zera idazteko eta esateko kapazak direlako: “Igor tonto samarra da. Klaseak ematen ditu astero, etxeko lana bidaltzen digu, materiala eman, baina oso serioa da klasean. Igorrek esaten du entrenatu bezala jokatzen dela. Halere, eskerrik asko klaseak eman dituzulako”.

Arrazoi askorengatik, eskerrik asko zuei. Saiatuko naiz zuentzako beste irakasle bat topatzen…

Gainera, beste bi ikasle eduki ditut. Tira, bati eskola bakarra eman nion, iazko urtarrilean. Esan zidan otsailean bi astez behin nahi zituela eta martxoan astero hasiko ginela. Atzetik ibiltzeaz aspertu eta irmoki mintzatu nintzaion. Erantzun ere ez zidan egin. Mexikarrek ez omen dute gatazka gogoko, hori dio herri jakinduriak.

Besteari larunbat arratsaldeetan eman nizkion eskolak, azaroa eta urtarrila bitartean. Bost bat klase izan ziren guztira, baina Gabonetatik bueltan, larunbatero zerbait zuenez, azken orduan abisatzen zuenez, eta beti haren atzetik ibili beharra neukanez, ba klaseak etetea erabaki nuen.

Baina beno, balioko zuen ikasteko…

Pena bakarra daukat: hemengo ikasleekin ez dut New Yorkeko Euskal Etxean izan nituenekin bezainbeste gozatu. Han zortzi-hamar pertsonari ematen nien, eta hemen, aldiz, bakarka. Hori batetik. Eta bestetik, ba ez dut hainbeste konektatu. Oraindik ere gogoan dauzkat New Yorken, Greenpoint auzoan, Lulu’s pubean, Joxean, Vito, Xanti, Lizet eta Timen konpainian edaten nituen garagardoak… Beste zirkunstantzia batzuk, beste jende bat, beste adin bat ikasleena…

Eta utzi nituen Mexikon euskara eskolak, eta arindua sentitu. Egin ditut egin beharreko lan periodistikoak, eta lasaitua hartu. Bakean ari natzaizue idazten Aste Santu bezperan, euria ari du, eta ia-ia behinolako Aste Santu grisetako sosegua sentitu dezaket.

Apuntetxoa (I): Bazkaltzen ari nintzela, tipo bat hurbildu zait. Baimena eman diot, hitz egiten utzi, eta egia esan espirituaz edo ez dakit zertaz aritu zait. “Eskerrik asko” esan diot eta alde egin du. Maite ditut egoera horiek.

Apuntetxoa (II): Laster lebitatzera iritsiko den auzoko yoga irakaslea sartu da duela ordubete-edo kafetegira, eta agurtu egin nau. Ez harritu laster lebitatzen ikusten baldin banauzue…

Kantua: Kantutzar krepuskularra.