Tortura sistema ilustratua

Legezko tautologia: legeak debekatzen duenez tortura, ez dago torturarik; legeak debekatzen duenez ustelkeria politikoa, ez dago agintarien ustelkeriarik. Tortura bat da, alta, espainiar Justizia sistemarentzat, hogei aldiz jada Estrasburgoko Auzitegiak Espainia zigortu izana tortura kasuengatik. Baina irmo jarraitzen du mesetako sistemak horrelako tortura europarraren aurrean hondoratu gabe, ez psikologikoki, ez fisikoki. Are gehiago, mesetako Justizia sistemari galdezka joatea legediaren kontrakoa da, kalumnia, ustezko torturatuaren lagun eta kolaboratzailetzat jotzeko arrazoi nahikoa. Inolaz ere aitortu gabe ezen torturaz galdetzea legediaren kontra joatea baldin bada, tortura lege duelako seinale dela. Hots, legezko tautologiaren ondorio paradoxikoa. Hain begi-bistakoa, ondorioa, non ezin daitekeen egia izan. Torturaren praxi zabala bezain begi-bistakoa eta, hortaz, bezain sinestezina. Horixe da ez ikusiarena egiten duen hainbat herritarren ikusmoldea. Paregabeko kontzientzia-garbigarria, Don Limpio edo Mr. Proper klasiko hura baino efikaz eta seguruago!

Ezin ahaztu, dena dela, torturaren praxia eta defentsa gizakien arteko etsaigoa bezain zaharra dela historia osoan. Eta Europan mende luzeetan, prozedura judizialaren parte, guztiz legezkoa, Jainkoak eta Erromako Elizak bermatua, izan zen Inkisizio garaietan tortura. Halako Jainkoaren epaia: oinazetan hiltzen zenaren erruduntasunaren froga dibinoa, oinazetan kulpak guztiak bere egiten zituenaren erruduntasunaren froga eztabaidaezina, oinazetan bere errugabetasunean tematzen zirenen deabruak lagunduriko burugogorkeriaren sufrezko froga begi-bistakoa…

Ilustrazioa etorri zen gero, eta bertan behera utzi horrelako sistema, bertan behera utzi zuen tortura legezko prozedura gisa. Ez, aldiz, haren praxia: tortura erabiltzen jarraitu zuten botere zibilek, polizia sistemek. Ez halako inertzia batengatik, baizik eta zientifikoki ere frogatuz haren komenentzia eta teorizatuz haren funtzioak eta metodoak. Eskuragarri du Interneten irakurle interesatuak CIAren (ia mundu osoko poliziei tortura-master tituluen emailea berau) hainbat eta hainbat paper desklasifikatu.

Hori bai, aurrerakuntza begi-bistakoa egin zuen Ilustrazioak: tortura, ikuskizun publiko izatetik, publikoki ezin onartuzko prozedura izatera pasatu zen. Hortik aurrera, herritar zintzoek halako Don Limpio kontzientzia-garbigarriarekin (ez ikusiarena egiten) zuritzen dute euren burua. Kasurik onenean, jakina, zeren bertze anitzek, garai haietako Erromak bezala, ez jada prozedura judizial gisa, merezitako zigorraren parte gisa baizik, aintzat hartzen baitu tortura: betiere, errudunak ez, ustezko “etsaiak” baizik, jasaten badu.

Ezin kexu ibili gu, Ilustraziokoa da espainiar Justizia sistema.

* * *

(Ezkerretik Berrituz aldizkarian, 55. zbk, 2018ko apirila, plazaratua).

Epaile horiek

Epaile horiek, zeinek uste duten Babel Dorrekoa Deabruak ezarri zigun zigor bat izan zela eta gu berrerosi eta euren paradisuko hizkuntzara eraman behar gaituztela.

Epaile horiek, zeinen gustuko hablar en cristiano lelo zaharraren nostalgia erlijioaren dogmak bezain misteriotsua den.

Epaile horiek, zeinen bi hizkuntzaren koofizialtasunari buruzko kontzeptua bien arteko hierarkia bat ezartzean datzan.

Epaile horiek, zeinek 2. mailako hizkuntza koofizialaz ez duten zertan ezer jakin, salbu-eta hizkuntza hau nola kateatu legez menderaturiko mailari.

Epaile horiek, zeinentzat bigarren mailako hezkuntza koofizialaz egiten dugunok feudalismoko halako aztarna bizidunak garen, oraindik ere halako jopuak, guk nahita glebari lotuta.

Epaile horiek, zeinek diskriminazio kargua betiere bigarren mailako hizkuntza koofizialari hartzen dioten lehen mailakoaren pareko koofizialtasuna lortzeko ahalegin ororen aurrean.

Epaile horiek, zeinen ustez administrazio publikoko lan-harremanek ez duten zertan izan 2. mailako hizkuntza koofizialaz, honen ezagutzaren baldintza onartuz, gehienez jota, sentimendu paternalista ezin esku- eta bihotz-zabalago batekin herritar koitaduekiko harremanetarako.

Epaile horiek, zeinentzat bigarren mailako hizkuntza koofizialaren hiztunok bigarren mailako herritarrok garen.

Epaile horiek, zeinek elebitasun koofiziala hizkuntza hegemonikoaren talaiatik baizik ulertzen ez duten.

Epaile horiek, zeinentzat elebitasun koofiziala traba nekagarri bat baizik ez den euren justizia-zerbitzu sagaratua betetzerakoan.

Epaile horiek, zeinen betekizun zibilizatzailea euren hizkuntza koofizial bakarraren abantailak guri barneratu araztean datzan, antzarei arto-orea nola, holaxe guri lege-inbutuekin.

Epaile horiek, zeinentzat 2. mailako hizkuntza koofizialeko hiztunok bazter-nahasle apetatsuak baizik ez garen eskubidedunak izan barik.

Epaile horiek, zeinen meritu literario bakarra argudiatzeak bihurritzean datzan, euren testuetan kriptikotasunaren maisu gaindiezinak agertzeraino, “denok ulertzen dugun” hizkuntza koofizial bakarrean, zer erranik ez.

Epaile horiek, sofistikazio gutxikoak elebitasunaren koofizialtasun hierarkizatuaren aldeko euren sofisma elebakarrekoetan.

Epaile horiek, zeinek euren toga beltzez gustura estaliko luketen 2. mailako hizkuntza koofizialaren zerraldoa, hizkuntza hil berri baten omenezko dolu egiten.

Epaile horiek, zeinen garuneko gai grisa euren epaietako kontuan-hartuzkoen eta argudiatzeen erredakzioa bezain opakua den.

Epaile horiek, zeinen elebitasuneko soziolinguistikaren ezagutza euren justizia sena bezain eskasa den.

& & &

(Aste honetako Argia-n plazaratua. Eta epaile horiengana honen oihartzuna heltzen ez bada, diodanaren froga eztabaidaezina).