Krisian ez dagoen espekulazioa

Xabier Lete II. Poesia Saria jasoa du Luis Garde Iriartek bere poesia bildumetako zazpigarren emanaldi honekin. “Arnasa handiko ahots poetikoa” eta “oreka bereziz”koa “gizarte kritika eta metapoetika” uztartzeko merituak aipatu zituen epaimahaiak. Bitxia da, bai, nola lotzen dituen kritika hori eta metapoesia, aipu hau lekuko:

“Poeta espekulatzailea da,
poeta eremuen birkalifikatzailea da.
Zapaltzen dituen orubeen lurrak,
arnasten dituen eraikinetako giroak
kalifikatu nahian
hainbeste iraultzen ditu
ezen bazterren iraultzailetzat jota
baztertua den”.

[Luis Garde: “Hic sunt dracones”, in: Eremuen birkalifikatzea, Pamiela, (Iruñea, 2014),

Eraikuntza eta lur orubeen espekulaziorako garai zail hauetan, abantaila handia poeta eta filosofo espekulatzaileenak! Harako 2008ko urriaren 9an txantxa bat baimendu nion ene buruari “Espekulazio metafisikoa” titulu eman nion aforismo batean. Bertze angelu batetik, sakonago eta luzeago, begiratzen dio Luis Gardek kontu berdintsuari, eta poetengana ederki bai ederki luzatu.

Erranen dute panfletario dela Luis Garderen liburu hau, eta da, baina indar poetikoz beterik, ironiaz beterik, poesiak berez duen zama espekulatzailea lur espekulazio kalifikatu ezinera eramateari muzin egin gabe, areago ere, hatza begi espekulatzaile horietan jostagarri baina sakon sartu nahian. Lastima lur eta ondare materialen espekulatzaileek ez dituztela horrelako espekulazioak irakurtzen! Erranen liokete, Garderi irakurriko baliote, espekulatzaile hutsa dela, oinak lurrean ez dituela beraiek dituzten bezala.

Baina bai oinak, bai erraiak (hauek goitika botata), baditu poetak lurrean, hain tinko lurrean jarririk non, berak dioen bezala, “bazterren iraultzailetzat jota baztertua den”, poeta.

Hain zuzen ere, zementuaren espekulatzaile fin eta sotilek nahiago lukete poetak bolizko dorreetan ixtea, ez dituzte eraikinak egiten inori burura dakion poesiaz paga ditzaketela. Alta, desabantaila hori du lur espekulazio ekonomikoak espekulazio poetiko eta filosofikoaren aurrean: burbuila ekonomikoa beti bukatzen da lehertzen, krisian, eta borbor poetiko eta filosofikoak, ordea, eguneroko kezkak hegan egitera altxatzeko gai izan daitezke, krisiaren haize-boladak abiarazle.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA