Garitano Indizea

Iluntzean auzoko dendari batek jakinarazi dit hizkuntzek espazioak dituztela. Nik murtik esan gabe eta aldegin aurretik, konforme ez dagoenaren tonuaz argitu dit: bere dendara sartuz gero espainolez egin behar diot. Espainoldun elebakarra denez, haren denda espainolezko eremua da. Performancetik kanpo ibili banintz, euskaraz eta espainolez mintzatuko nintzaion. Hala ere, ondo konprenitu dut zer esan nahi duen.

Orain dela hiru urte gertatu zen Erandion. Udalak hitzaldi bi antolatu zituen herritarrei bosgarren edukiontziari buruzko informazioa helarazteko. Bata euskaraz eta bestea espainolez. Entzuleei opari bana. Jende mordoa bildu zen espainolezkora. Aurkezpena arazo barik burutu zen. Euskarazkora ere bildu ziren herritar asko, baina ez zen hain ondo joan. Hizlariak euskarazko azalpenak ematen hasi orduko, “ez dugu ulertzen!” altxatu zen ahots bat. Hark lasai adierazi zuen euskarazko berbaldia zela eta berearekin jarraitu zuen. Baina jende artetik atzera ere kexak, irmoago: “Ez dugu ulertzen!”.

Hizkuntza jakin batean ez badakigu, zerbait galtzen ari garelako sentsazioa handia ala txikia da? Galtze-sentsazio hori neurtuko lukeen indizeari Garitano Indizea esatea erabaki dut, Eibarreko entrenatzaile ohiaren omenez. Bilbon espainolez jakin ezean, zerbait galtzen dugulako sentsazioa izugarri handia da. Euskarari dagokionez, berriz, Garitano Indizeak oso balio txikiak erregistatzen ditu erdaldunen artean, hutsaren hurrengoak kasu askotan.

Baina halako batean, Erandioko aurkezpenean, Almeriako prentsaurrean eta auzoko dendan gertatu moduan, balio horiek azpikoz gora jartzen dira, Burtsako egunik beltzena bailitzan: erdian dagoenak bazter ikusten du bere burua. Eta egoera horrek aurretiaz sumatu ezin den erreakzioa dakar.

 

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude