Etiketa honen artxiboa: Matematika

Erizaintza irauli zuen irudia

(Berrian argitaratua, 2013/11/07an)

Florence Nightingale (Florentzia, Italia, 1820-Londres, 1910) erizaintza modernoaren ama izan zen. Gaixoak gizatasunez zaintzeko neurriak hartu zituen, eta ospitaletako langileek eskuak behin eta berriz garbitu behar zituztela esan zuen, mikrobioek gaitzak eragin zitzaketela frogatuta ez zegoen garaian. Baina, ziurrenik, ez zuen lortu izango neurri horiek erietxe guztietara orokortzerik, estatistikarako ere trebezia aparta izan ez balu. Grafiko mota berri bat sortu zuen, infekzioek gerra ospitaleetan eragiten zuten triskantza irudikatzeko. Horri esker zabaldu zituzten begiak garai hartan osasun publikoan zeresana zutenek. Gaur, 19:30ean, Nightingaleri buruz hitzaldi bat izango da Bilboko Bidebarrietako Liburutegian.

Nightingale Italian jaio zen, baina sendia berehala itzuli zen sorterrira, Ingalaterrara. Familia aberatsekoa izaki, diru aldetik ez zuen eragozpenik izan heziketa sendoa jasotzeko; bai, ordea, emakumea zen aldetik. Aitak bezala, matematika oso atsegin zuen Florence Nightingale gazteak, eta gurasoen aurreiritzien aurka egin behar izan zuen gogor, hura irakatsiko zion tutoreren bat jar ziezaioten. Bai eta lortu ere. Hala esan du Arantza Urkaregi Matematikako doktoreak eta gaurko hizlarietako batek: «Garai hartako emakumeek filosofia, kultura eta halakoak ikasten zituzten bakarrik. Nightingalek hortik atera nahi zuen. Matematika ikasten hasi zen, eta haurrei irakatsi zien gero, baina erizaintza ikasteari ekin zion berehala. Garai hartan, zientziak ez zeuden horren bereizita; ez zen orain bezala».

Florence Nightingale, 1860ko irudi batean

Florence Nightingale, 1860ko irudi batean

Continue reading