Lapur banden etika

Izenburua: ‘Apuntes para una pelicula de atracos’ Zuzendaria: Leon Siminiani Saila: Zuzendari Berriak Leon Siminiani zinema zuzendariak aspaldidanik zuen gogoa lapurreten inguruko pelikula bat egiteko, eta 2013an topatu zuen beharrezko aitzakia: “Vallecaseko Robin Hood” -a atxilotu zuten, Madrilgo hainbat bankutan ebastea leporatuta. “Estolderietako banda” deitu zieten hedabideek, eta Espainiako krisi garaiko lapur ezagunenetarikoa bilakatu zen. Siminianik hala erabaki zuen taldeko buruarekin harremanetan jartzea eta prozesuaren inguruko dokumental bat egitea. Apuntes […]

Hustutako emakumeen istorioak

Izenburua: ‘Las herederas’ Zuzendaria: Marcelo Martinessi Saila: Horizontes Latinos Emakumezkoen istorio indartsua da. Gordina. Ezkutukoa, edo hain sarri kontatzen ez dena, azalera ateratzen duena. Emakumeen maitasun eta desio nahiak eta ezinak. Klase sozialen arteko desberdintasunak. Espetxea. Esperantza galduak. Ihesa. Marcelo Martinessi paraguaiarrak pixkanaka sartzen zaitu Chela eta Chiquitaren arteko bikote harremanean, galbidean doan harremanean. Erritmo pausatuz kontatzen baitu, Chiquita, bien arteko dinamikoena, iruzurrak leporaturik etespetxeratuko dutela, eta Chelak, bertan behera […]

Euskal Herriko ekoizpenen bilduma

  SAIL OFIZIALA: ‘Handia’: Jon Garaño eta Aitor Arregi zuzendariei elkarrizketa BERRIAn Angel Aldarondoren kritika BERRIAn Filmaren inguruko iritziak BERRIAn ‘Basquewood’ zutabea BERRIAn Zuzendariei elkarrizketa Zurriolako butaka saioan: ‘Morir’: Zuzendariari elkarrizketa BERRIAn ‘Voyeur enea’ zutabea BERRIAn Koldo Zuazua ekoizleari elkarrizketa Zurriolako butaka saioan: ZINEMIRA: ‘Bi txirula’ Zuzendariari elkarrizketa BERRIAn ‘Basquewood’ zutabea BERRIAn Iñigo Garcia zuzendariari eta Jon Elizalde protagonistari elkarrizketa Zurriolako butaka saioan: ‘Non’: Ximun Fuchs zuzendariari elkarrizketa Iparraldeko Hitza-n […]

Frida eta Anna

Filme batetaz asko eta ondo entzuten dudan bakoitzean, dardarka jartzen naiz. Gauza bera gaizki jartzen badute ere. Nahiago ezer ez jakin, eta gero neronek epaitu. Kontua da hori gertatu zaidala Carla Simonen Estiu 1993 pelikularekin: asko eta ondo hitz egin didate. Eta beti gertatzen ez den bezala, ikusi ostean, neronek ere bat egin dezaket iritzi orokortu horrekin: zeinen ederra, ongi egina… Frida da protagonista: ama galdu berri duen umezurtza —aita […]

‘The Florida Project’; Desprojektu baten auzoa

Ezusteko ederra. Beno, hitza ez da ederra, ziur  aski. Ezusteko aski interesgarria Sean Baker estatubatuarraren  ‘Florida Project’ filmak dakarrena. Pobreziaren, etxegabeen, bizitzari aurrez-aurre ausardiaz begiratzen dion jendearen erretratua. Gordina. Barne astintzailea. Hunkigarria. Amerikako Estatu Batuetan, bizileku iraunkorra ziurtatu ezin dutenentzat azken babesleku bihurtu dira motel merkeak. Gero eta gehiago dira behartsu ikusezin horiek. ‘The Florida Project’ Orlandoko aldirietan dago kokatua, Disney unibertso koloretsuaren auzoan. Kontsumoaren, aisialdiaren, bizi eredu artifiziosoaren auzoan. […]

Indarkeria matxistaren biktimak entzuten

Indarkeria matxista jasan duten bederatzi emakumeren lekukotza gogor eta hunkigarriak entzun daitezke Volar dokumentalean. Haien hitzetan, nabari da oso garrantzitsua dela egoera bera jasan duten beste andreekin egotea eta sentimenduak partekatzea. Asteburu batean landetxe batean bilduko dira, eta haien artean joango dira eraikitzen gizarteari kontatu nahi diotena. Testigantzen arteko trantsizioak mimoz zainduta daude Bertha Gaztelumendiren lanean. Zurriolako butaka saioan izan da gaur Gaztelumendi, eta dokumentalaren inguruko xehetasun guztiak kontatu ditu. […]

Nork zaintzen du zaintzailea?

Gertuko norbait gaixotzen denean, edozer pasatzen zaionean, orokorrean bigarren planoan egon ohi den praktika bat azaleratzen da, lehen baino nabarmenago, ukigarriago: zaintza. Zaintzailea bihurtzen da gaizki dagoenaren sostengu eta helduleku. Gaizki dagoenaren min guztiak sartzen zaizkio barren-barrenera, baina bera ez da protagonista, irmo mantendu behar du, laguna, gertukoa ito edo eroriko ez bada. Baina nork zaintzen du zaintzailea? Horixe bera da Fernando Francoren (Sevilla, Espainia, 1976) Morir filmak planteatzen duen […]

Borg / McEnroe; arrakastaren ertzak

  Ugaritzen ari dira azkenaldian kirolariekin lotutako ‘biopic’ filmak. Materiale ezinhobea eskaintzen dute, besteak beste, egungo gizartearen, norgehiagokan oinarrituriko kapitalaren oin-jokoen, erretratuak egiteko. Arrakasta eta porrota kontzeptu pozointsu eta erlatiboak dira. Eta, hori ondo dakite loria ezagutu duten kirolariek, 1980etako hasieran izar bilakaturiko Björn Borg eta John McEnroe tenislariek, esaterako. Bi horien arteko lehiarik epikoenean, 1980eko Wimbledon txapelketako finalean, oinarrituta osatu du ‘Borg / McEnroe’ filma Janus Metz zuzendari suediarrak. […]

‘La douleur’, barruraino sartzen den mina

Izenburua irakurtzearekin bakarrik ohartzen da bat La Douleur ez dela komedia bat, eta irauten duen 126 minutuetan pozerako tarte gutxi egongo dela. Sinopsiari begiratu bat botata: Paris, II. Mundu Gerra, deportatu duten senarra etxeratzeko ahalegin nekaezinean ari den Marguerite Duras —haren La Douleur liburuan (1985) oinarritua—. Irudi ederrak ditu,  Duras bikoiztuta agertzen diren uneak bezala —burutik pasatzen zaiona gorpuzten eta imajinatzen aldi berean—… Pelikula ederra bezain tristea, eta guztiaren gainetik […]

‘Handia’; ‘Freak’-aren unibertsotik harago

Moriartiren zeinu marka du, ezbairik gabe, ‘Handia’-k; lirismoa, sotiltasuna, soiltasuna, metafora jokoak, ezkutukoak pixkana azalaraztea… Zentzu horretan ez zait ‘Loreak’-en hain desberdina iruditu, nahiz eta guztiz bestelako istorioa den, eta guztiz bestelako bialiabide estetikoak darabiltzan. Gustatu zait bi anaien arteko harremanaren bidez garai bateko erretratua ez ezik, sasoi orotako talka islatzea: zaharra Vs berria. Eta gustatu zait, euren artean aldeak izan arren, zenbaitetan elkarrekiko azaltzen duten goxotasuna (bi gizonezko, XIX. […]