‘Toni Erdmann’ eta ‘Arrival’

Euskal Herriko ekoizpenak ikusi eta horien inguruan gidoiak eta zutabeak idazten ibili naiz Zinemaldian, aurreko lau urteetan bezala. Euskal ekoizpenetatik kanpo ikusi ditudanen artean, berriz, bi lan iruditu zaizkit nabarmentzekoak eta gomendatzeko modukoak: Maren Ade zuzendari alemaniarraren ‘Toni Erdmann’ eta Denis Villenueveren ‘Arrival’ —biak Perlak sailean—. Aita eta alaba baten arteko harremanaren bueltan dabil ‘Toni Erdmann’, hainbat eszenatan umorea erabiliz, baina bere mamiarekin. Gidoi aparta du filmak, pertsonaien bilakaeran ondo […]

‘I, Daniel Blake’, errealista, tamalez

Ken Loachen zinemak ez du artifizio handiegirik behar, ez efektu berezirik, ez soinu banda epikorik, ez eta argazkigintza liluratzailerik ere. Errealitateari so egiteko modu bat du, ordea, gehienetan fruituak ematen dituena. Baita oraingoan ere: I, Daniel Blake azken filmean (aurten Cannesen garaile), bihotzeko bat pairatu eta lan egiteko ezintasuna aitortu diezaioten borrokatzen duen arotz baten istorioa kontatu du, batetik. Bestetik, etxetik kaleratua izan den eta miserian erortzear den ama baten […]

Muguruzaren ‘Nola!’, Zinemira sailean

Fermin Muguruzaren ‘Nola!’ dokumentala Zinemaldiko Zinemira sailean emango dute, hilaren 20an —20:30— eta hilaren 21ean —22:45—. Dantzan jartzen zaituen lana da, New Orleansen girotua. New Orleans hiriak ez luke mereziko ostean (AEB) idaztea, ez baitu Ameriketako Estatu Batuetako toki bat ematen. Askatasun haizeak sumatzen dira bertako musikarien ahotsetan. Katrinaren hondamendiaren ostean, uretatik berpiztu zuten hiria, hango beltzek eta zuriek. Musika itzuli zen hirira. Eta hori modu erakargarrian kontatzen du Muguruzak. […]

Animaziozko film ilun eta liluragarria

‘Psiconautas’ filma aurkeztu dute Zabaltegi sailean A Coruñako Alberto Vazquez eta Bilboko Pedro Rivero zinemagileek. Hondamendi ekologiko batek astindutako uharte batean bizi dira bi protagonistak: Dinki eta Birdboy. Animazioaren munduan gehienetan ikusten diren istorioen aldean bestelakoa da film honetakoa. Gordina, zitala, mingarria. Tarteka umore beltzak arindu dezake ikuslearen egoera animikoa. Edonola ere, mundu liluragarri batean barneratzen da ‘Psiconautas’ ikustera esertzen denak. Gidoia aparta da, pertsonaiak landuak daude eta kritika soziala […]

Bakardadearen lengoaiak

‘After Eden’ (Hans Christian Berger) – Zuzendari Berriak Asko errepikatzen den kontua da, eta ez prexixamente berria, Zinemaldiko film asko eta askotan ageri dena. Mendebaldeko mundu deitzen zaion horretan, (jada gutxiago erabiltzen da ‘aurreratu’ izenondoa), materialtasunak eta ultraabiadurak gidatzen duen errealitatean, gizabanoak alderrai dabiltza, konexio teknolgikoak nonahi, eta hezur-haragizkoak urri. Nor bere burbuilan sartuta, hunkidura eragingo dion fereka baten aiduru… After Eden-ek bi arima alderraien erretratua agertzen du, pirotekniarik gabe, […]

Klaustrofobikoa

Son of Saul (Laszlo Nemes) Dena da zarata, dena bultzakadak, kolpeak, irainak (“JUDUTAR ZERRIA!!!!”), Auschwitzeko kontzentrazio esparrukoko gas kameren eta errausketa labeen bueltan. Dena da tristura, mesfidantza eta itxaropenik eza preso daudenen artean. Saul da horietako bat. Sonderkommando deiturikoetan lan egiten du, naziek gas kameretan akabatuko dituztenei urrea, dirua eta objektuko baliozkoak kentzen, kamerak garbitzen, gorpuak labeetara garraitzen, eta labe horiek elikatzen. Badaki denbora gutxirako jarduna izango dela berea, bera […]

Erlijioak itota

Iona (Scott Graham) Auskalo zergatik alde egiten duten Iona 30 urte pasatxoko emakumezkoak eta Billy Bull 15 urteko bere semeak aurrenekoaren jaioterrira, Hibreda uhartera, Eskoziako ipar-mendebaldera. Zergatik erretzen ote duten autoa. Zer dela-eta egiten dien harrera hotza Elisabeth Ionaren txikitako lagunak, eta haren senar Matther eta aita Danielek. Pixkanaka argituko da dena, urratsez urrats jakingo du ikusleak non dagoen ama-semeak arrastaka daramaten dramaren jatorria. Erlijioak zeharo blaitutako lurralde zoragarri bezain […]

Uriberentzat ez da sinesgaitza

Lejos del mar (Imanol Uribe) Jendeak barre egin dio prentsako emanaldian, eta sekuentzia dramatikoenak eta gordinenak pantailan agertzean burlaizez erreakzionatu. Ikus-entzule dezenteri ez zaie inondik ere sinesgarria iruditu Uribek kontatzen duena, eta gupidarik gabe erreakzionatu. Niri ez zait bada hain pelikula txarra iruditu… Kartzelan 22 urte igaro ostean, Parot Dotrinaren ondorioz aske geratzen da Santiago Argote Bengoa, eta Sotoko kartzelan ezagututako Emilioren etxera, Almeriara, joango da bizitzera. 28 urte lehenago […]

Opor amaiera dekadentea

‘Parasol’ (Valery Rosier) – Zuzendari Berriak Mallorca turistikoa hiru pertsonaia alderraien kokaleku ez ezik, noraez dekadente horren metafora gisa. Julienne 73 urteko emakumezko belgiarra da, eta Interneten ezagutu bide duen gizonezko baten peskisan joango da Mallorcara erretiratu talde batekin batera. Bizi gogoa arnasberritu nahiko du, baina ez du espero zuenarekin topo egingo. Alfie mutil gazte ingelesa da, oporretara gurasoekin joan dena kanpin batetara. Noraezean ibiliko da, ez lagun ez maitasunik […]

Maite denari dolar izena ematen zaionean

‘Shan He Gu Ren / Mountains May Depart’ (Jia Zhang-ke)- Perlak Bi ordu pasatxoko melodrama da Jia Zhang-Ke-ren Shan He Gu Ren filma. Horrela definiturik pentsa liteke asperdura eragin dezakeen produktua dela, baina ikusle hau asko asebete du. Asebete du adiskidetasun/ maitasun triangelu batetik abiatuta, giza harremanen konplexutasuna modu gordin eta era berean samurrez azaltzen baitu, baina hortik harantzagorako bidea egiten du, kapitalismoak, munduaren ikuskera materialistak, gizakiongan (kasu honetan 1990eko […]