Egilea

Jakes Goikoetxea

Jakes Goikoetxea

Bere artikuluetan bilatu

 ©BERRIA

Zientzia

Koherentzia bai, baina kontzientzia ez

Jakes Goikoetxea

Googleren Lamda robotak kontzientzia propioa duela esan du enpresako ingeniari batek. Elkarrizketak sortzeko robota da Lamda. Lamdaren hizkuntz gaitasuna izugarria dela aitortu dute Xabier Saralegik eta Gorka Azkunek, baina baztertu egin dute kontzientzia edo sentimenduak dituela.

Eltxo arrunta (<em>Culex pipiens</em>). ©AFROBRAZILIAN

Burrunba bat gauaren ilunean

Jakes Goikoetxea

Udaberriko eta udako bizilagunak izan ohi dira eltxoak. Ohikoa da haien hegaldien soinua gauean, ohikoak haien ziztadak, eta ohikoak ziztadek eragindako pikortak eta azkurak; ezezagunagoak dira, ordea, eltxo arruntaren bizitzaren zikloa, bizimodua eta eginkizunak.

Maia Garcia-Vergniory, Donostia International Physics Centerren. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Ezezaguna bai, exotikoa ez

Jakes Goikoetxea

Material topologikoek propietate bereziak dituzte. Berezko aldaezintasuna dute, duten kristal egituragatik, eta oso egokiak dira korronte elektronikoak garraiatzeko. Ikerketa batek ondorioztatu du naturako material gehienek egoera topologiko bat dutela gutxienez; Donostia International Physics Centerrek eta EHUk parte hartu dute.

Olibondoz egindako sukaldeko tresnak. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

ATZEKOZ AURRERA

Ekonahaste, bioborraste

Jakes Goikoetxea

Eguneroko bizimoduko arlo gehienetan erabili ahal izateko produktu ekologikoak eta biologikoak ikus daitezke egunotan Irungo Ficoba erakustazokan. Hasi da Bioterra azoka.

Eskoliosia 16 urteko neska baten erradiografian. ©UTAHKO UNIBERTSITATEKO OSPITALEA

Zientzia

Ornoak sigi-sagan

Jakes Goikoetxea

Eskoliosia bizkarrezurraren makurdura eta ornoen okerdura da. Haurrei eta gazteei eragiten die batez ere, hezurrak sortzeko, osatzeko eta heltzeko prozesu betean egoten baitira. Ariketen eta kortseen bidez aurre egiten diote, eta, kasurik larrienetan, kirurgia erabilita.

David Novoa fisikaria, EHUren Bilboko Ingeniaritza Eskolan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Zientzia

Hidrogenoaren koreografia argi hodietan

Jakes Goikoetxea

Zuntz optikoa barrutik hustu, hutsunean hidrogenoa sartu, argi seinaleak bidali, hidrogenoa 'dantzarazi', argiak dantzak sortutako energia bereganatu, eta argiaren frekuentzia aldatu, bere propietateak aldatu gabe: hori lortu du David Novoak. 'Science'-n argitaratu du ikerketa.

Haurrak eta Hazi eta Ikasiko boluntarioa eskolako lanak egiten, Morlanseko lokalean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Irakasle, konplize eta bidelagun

Jakes Goikoetxea

Donostiako Hazi eta Ikasi elkarteak eskolako lanak egiten eta ikasten laguntzen die zailtasunak dituzten familietako haurrei. Haurren itxaron zerrenda luzea dute, baina boluntarioak falta dituzte, boluntario euskaldunak.

Argazki oina argazki oi oina argaina argazki oina argazki oina. ©ARGAZKILARIA

Zientzia

Esne Bidearen 'bihotz' beltza

Jakes Goikoetxea

Sagittarius A* Esne Bidearen erdiguneko zulo beltzaren lehen irudia aurkeztu dute. Lau milioi Eguzkiren parekoa da, eta 27.000 argi urtera dago. EHT Gertakizunen Ortzimuga Teleskopio taldeak osatu du irudia, 2017ko behaketetan ateratako irudiekin eta lortutako datuekin.

1 2 3 4 5