<![CDATA[Ainara Arratibel Gascon | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 17 Aug 2022 09:51:55 +0200 hourly 1 <![CDATA[Ainara Arratibel Gascon | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Sufrituta, gozatzea lortu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2102/019/001/2022-08-11/sufrituta_gozatzea_lortu_du.htm Thu, 11 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/2102/019/001/2022-08-11/sufrituta_gozatzea_lortu_du.htm
Ziganda «oso gustura eta pozik» dago Sitgesko Torneoa irabazi, eta Eviangoan hirugarren geratu ostean. Sitgeskoa Europako Tourrean lortzen duen laugarren garaipena da, eta Eviangoan torneo handi batean lortu duen posturik onena berdindu du. 2020tik zegoen halako postu bat lortu gabe. Sufritutako garaipena izan zen Sitgeskoa, bi kolpeen aldeaz lortu baitzuen. «Azken egunean aurkariak gerturatu egin zitzaizkidan. Baina sufritzen jakin nuen. Oso torneo ona jokatu nuen». Sufrituta irabaztearen sentsazioa gustuko du: «Nahiz eta psikologikoki gogorra izan, goian egotearen parte da, eta hori ere kudeatzen jakin behar da».

Eviangoaren bi kolpera geratu zen onena izatetik. «Sendo eta ziurtasunez» jokatu zuela nabarmendu du. «Jada aste batzuk neramatzan horrela jokatzen, eta gertu ikusten nuen postu on bat lortzeko aukera. Sendo egoteak jokoan aukera gehiago izaten lagundu zidan». Caddie-a aldatu du, eta hori funtsezkoa izan dela uste du. «Putt-a hobetzen asko laguntzen ari zait, batez ere jaitsieretan. Behar nuen halako zerbait, eta hori topatu dut harengan. Oso ondo moldatzen ari gara. Izugarrizko prestakuntza dauka. Jokalariok behar izaten ditugu halako aldaketak, jokatzeko erari beste buelta bat emateko».Urrutiko jaurtiketetan beti ikusi du ondo bere burua. Arriskuak hartzea du gustuko. Azken kolpe horretan, ordea, arazo gehiago zituen.

Oraindik ere arlo horretan zer hobetua duela onartu du: «Evianen ikusi zen zenbat hobetu dudan. Gertu izan nuen garaipena. Asteburu osoan ez nuen bogey-rik egin, eta pare bat putt-etan zertxobait gehiago asmatu izan banu, aukera nuen torneoa irabazteko».

Denboraldi honetako hobekuntzako beste faktore garrantzitsu bat «heldutasuna» izan da haren ustez. «Hamar urte daramatzat jada zirkuituan. Oraindik urte batzuk geratzen zaizkit, baina uste dut fisikoki eta psikologikoki une oso on batean nagoela. Egunerokoa hobeto kudeatzen dut, baita torneoak ere».

Bi garaipen horiei segida eman nahi izan zien Eskoziako Irekian. Ez zen posible izan, ordea. «Evianen egindako ahalegina ordaindu nuen, lehen egunetan batez ere. Oso nekatuta nengoen psikologikoki eta fisikoki. Ondoren, berriz, haizeak dezente jo zuen, eta eragin egin zidan. Ez diot buelta gehiago eman nahi torneo horri. Aurrekoekin geratzen naiz».

Eustea helburu

Orain, helburua, «joko mailari eustea» izango da. «Ea posible den urtea amaitu bitarte beste torneoren bat irabaztea. Hortik harago, erregularra izan nahi dut. Horrek ahalbidetuko dit goian egotea». Hala ere, azaldu du ez dela erraza. «Denboraldian zehar kosta egiten da hobetzea, oso denbora gutxi baitugu entrenatzeko. Hegazkinean edo lehiatzen ematen dugu denbora gehiena. Zaila da gauzak lantzea».

Goian egotea «gero eta zailagoa» dela nabarmendu du. «Atzetik datozenak asko ari dira estutzen. Prestakuntza fisikoari eta teknologiak izandako bilakaerari esker, gero eta maila hobeagoan iristen dira». Gazte horiek beren ametsak dituzte, baina baita Zigandak ere. Hasi zenetik dauka bat: torneo handi bat irabaztea.]]>
<![CDATA[«Jokalariak joan diren arren, multzo indartsua daukagu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/015/001/2022-08-10/jokalariak_joan_diren_arren_multzo_indartsua_daukagu.htm Wed, 10 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1857/015/001/2022-08-10/jokalariak_joan_diren_arren_multzo_indartsua_daukagu.htm
Gogoan duzu zenbatgarren denboraldiaurrea duzun hau?

Egia esan, ez ditut zenbatu, baina asko. Bartzelonan hamabi urte egin nituen, hemen seigarrena dut, eta Osasunarekin besteren bat egingo nuen.

Nola daramatzazu?

Sasoiaurrea, ziurrenik, jokalari bati gutxien gustatzen zaion aldia da. Izan ere, entrenamendu eta karga fisiko handiena izaten den garaia da. Behin lagunarteko partidak jokatzen hastean, gauzak aldatu egiten dira. Gainera, Athleticekin Boltañan egonaldi bat egiten dugu, eta polita da taldekideekin egun batzuk pasatzea. Oporretan eguneroko horren falta sumatzen duzu. Han, bestelako jarduera batzuk ere egiten ditugu, eta dibertigarria izaten da.

Asko aldatu dira garai bateko denboraldiaurreak eta oraingoak? Hala bada, zertan?

Asko ez. Baina egia da, errendimendua eta jarduera neurtzeko gailuen bidez, prestatzaile fisikoek askoz neurtuagoa dutela gure egunerokoa. Horri esker, garai honetako lan kargak askoz gehiago egokitu ditzakete gure beharretara. Gauza zehatzagoak landu ditzakete jokalari bakoitzarekin, eta, horren bidez, taldearen errendimendua hobetu.

Nola ari zara ikusten taldea lehen pare bat aste hauetan?

Entrenamenduak exijenteak izaten ari dira, baina taldea ondo ikusi dut. Fisikoki lan ona egiten ari garela uste dut, eta azken egunetan jada hasi gara kontu tekniko-taktiko zehatzagoak egiten. Bigarren taldetik igo diren jokalarien lana ere azpimarratu nahiko nuke. Oso ondo ari dira, eta hemen geundenontzat pizgarria ere bada haien ilusioa ikustea.

Jada bi lagunarteko jokatu dituzue. Sporting Bragari 4-0 irabazi zenioten, eta Oviedori 2-0. Denboraldiaurreko emaitzak esanguratsuak ez izan arren, zer balorazio egiten duzu?

Hala da. Emaitzak ez dira esanguratsuak. Izandako sentipenekin geratzen naiz, batez ere baloi jabetza genuenean. Arlo horretan, aurreko sasoiaurrean baino hobeto hasi garela uste dut. Golak ere sartu ditugu, eta hori garrantzitsua da, aurreko sasoian kosta egin baitzitzaigun. Atzean ere sendo ikusi dut taldea.

Hainbat jokalari garrantzitsu jada ez daude taldean: Lucia Garcia, Ainhoa Vicente, Erika Vazquez, Vanesa Gimbert… Nola ari zaizue eragiten hori?

Argi dago jokalari garrantzitsuak zirela, baina urtero gertatzen den kontu bat da jokalarien joan-etorria. Multzo hau indartsua, langilea eta ona da. Esan bezala, igo diren gazteak gogo handiz daude. Baliatu egin nahi dute lehen taldean aritzeko eman zaien aukera. Pazientzia izan behar da haiekin. Hemen segitzen dugunok ere aurrerapauso bat eman nahi dugu joandakoen hutsunea ez antzemateko, eta gazteei hazten laguntzeko. Gainera, denboraldiaurrean beti hasten zara hutsetik, eta egunero-egunero joan behar duzu entrenatzailea konbentzituz. Multzoa grina handiarekin ari da lanean.

Iraia Iturregi entrenatzaileak zioen helburua aurreko sasoian martxora arte lehiatu zineten moduan lehiatzea izango dela, eta ziur dagoela hala eginez gero goiko postuengatik borrokan egongo zaretela azkenera arte. Bat zatoz? Zer egin behar duzue horretarako?

Uste dut garrantzitsua dela ondo hastea. Horrek konfiantza ematen dizu eguneroko lanean. Bestalde, baliatu behar dugu oso ondo ezagutzen dugula elkar, eta oso barneratua dugula entrenatzaileak zer nahi duen. Hori abantaila bat da. Izan ere, beste talde batzuk oso ondo indartu dira, baina egokitu egin behar dute, eta denboraldiaurreak irauten duen hilabete eta erdia gutxi da horretarako. Guk lan hori egina dugu, eta, nahiz eta gauza txiki batzuk aldatu, aurreko pare bat sasoietan ezarritako oinarrien gainean egingo dugu lan. Funtsezkoa izango da baita ere lesioekin gorabeherarik ez edukitzea.

Zein izango dira aldatuko dituzuen gauza txiki horiek?

Taldeak ausartagoa izango behar du baloi jabetzarekin, eta, hori posible ez denean, joan-etorrietan dugun ahalmena baliatu.

Pertsonalki, zer helburu duzu denboraldi honetarako?

Aurreko denboraldian ia bi hilabete eman nituen geldirik, soleoan min nuelako. Bai soleoan, baita bikietan ere gorabeheraren bat izan dut, eta eskatzen dudana da lesioekin arazorik ez izatea. Hortik aurrera, ahalik eta minutu gehien jokatu nahiko nituzke, taldeari laguntzeko. Hala ez bada, aulkitik ere nire onena emango dut, multzoaren mesedetan.

Adinean aurrera joan ahala, ez jokatzearena patxada handiagoz hartzen da?

Agian kontzienteagoa zara zer rol duzun. Baina patxadaz ez da hartzen, nahi duzuna jokatzea baita. Gainera, uste dut denek izango ditugula denboraldian garrantzitsuak izateko aukerak, luzea baita. Aurreko sasoian Iraiak erakutsi zuen hamaikakoa dezente aldatzen duela, eta sasoi onenean daudenen aldeko apustua egiten duela.

Nola daramazue, liga hasteko hilabete eskas falta denean, oraindik egutegia ez jakitea?

Ez da serioa et a profesionala ligari lehen aldiz profesional izendatu, eta hau gertatzea.

Lehen hiru postuen borrokan aritzeko aukera ikusten duzu?

Bartzelonak, Real Madrilek eta Atletico Madrilek talderik indartsuenak dirudite. Aurreko denboraldian ere hala zirudien, eta Atletico Madril ez zen Europarako sailkatu; Real Madrilek, berriz, ozta-ozta lortu zuen. Guk buruan duguna da aurreko sasoian bezala lan egiten jarraitzea, egunero eta isilean.]]>
<![CDATA[Euskal Herria Kopa prest dago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/016/001/2022-08-10/euskal_herria_kopa_prest_dago.htm Wed, 10 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1879/016/001/2022-08-10/euskal_herria_kopa_prest_dago.htm
A kategorian lekua ziurtatua zuten Lehen Mailan ari diren hiru taldeek: Realak, Athleticek eta Alavesek. Laugarren tokia Eibarrentzat edo Osasunarentzat zen. Bigarren Mailako bi taldeen artean zozketa egin zen, eta Eibarrek irabazi zuen.

Hain zuzen ere, Eibarren eta Alavesen arteko finalerdia, aipatu bezala, abuztuaren 28an jokatuko da, Elgoibarko Mintxeta futbol zelaian (Gipuzkoa), 12:00etan. Tolosako Berazubin (Gipuzkoa) neurtuko dituzte indarrak, aldiz, Realak eta Athleticek, 16:00etan (ETB). Finalari dagokionez, Reala sailkatuz gero, Azkoitian (Gipuzkoa) jokatuko da; Athleticek eginez gero, berriz, Sondikan (Bizkaia). Finala ere ETBk emango du, zuzenean.

Natalia Arroyoren, Iraia Iturregiren eta Mikel Cresporen taldeentzat denboraldiaurreko azken probetako bat izango dira Euskal Herria Kopako neurketak. Izan ere, irailak 10-11ko asteburuan hasiko da liga.

Aurten ere B kategoria bat izango du Euskal Herria Kopak. Sei talde egongo dira, bi multzotan banatuta. Oiartzunek San Inaziok, Mulierrek eta Gasteizko Aurrerak osatuko dute lehenbizikoa; eta, Bizkerrek, Tolosak eta Angeluko Isatsakek bigarrena. Multzo bakoitzeko hiru taldeek elkarren aurka jokatuko dute. Behin hori eginda, multzo bakoitzeko lehen sailkatuen artean jokatuko da finala, irailaren 3an, Berriozarren (Nafarroa).

Etorkizuneko aldiei begira, txapelketa antolatzen duen EH Kirolako ordezkariek ondorengo helburua jarri dute.«Gure nahia Euskal Herria Kopa lehiaketa bakar batean jokatzea da, Euskal Herriko herrialde guztietako taldeen artean. Behetik gorako formatuan izango litzateke, onenek finalera iristeko aukera izanda. Aurten ezin izan dugu horrela antolatu, egutegi estua dela eta. Baina jarraituko dugu bestelako aukerak aztertzen, berezko egiturara bueltatzeko».]]>
<![CDATA[Udan ere, txapela nahi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/017/001/2022-08-09/udan_ere_txapela_nahi.htm Tue, 09 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1893/017/001/2022-08-09/udan_ere_txapela_nahi.htm
Udako beste feria batzuetan edo Mastersean ez bezala, ez dira bikote mistoak. Aspek bere bikote finalista du, eta Baikok berea. Ezkurdia-Zabaleta izan ziren azkenak sailkatzen. Igandean sailkatu ziren. 22-13 hartu zituzten mendean Altuna III.a-Rezusta.

Altuna III.ak erakustaldia eman zuen lehen tantoetan, eta 6-1 ere egon ziren aurretik. Baina Zabaletaren joari eta Ezkurdiak aurreko koadroetan erakutsitako trebeziari esker, gai izan ziren partida hautsi eta iraultzeko. Ezkurdiak honela aztertu du gaurko finala: «Partida gogorra eta polita izango da. Binakako txapeldunordeak dira, eta finalerdietan Lasok sekulako erakustaldia eman zuen. Anderrek [Imaz], berriz, ziurtasuna handia ematen dio bikoteari». Ezkurdiak irabaziko balu, udako bigarren txapela luke, sanferminetako lau eta erdikoa irabazi ostean.

Ostiraletik daude finalerako sailkatuta Laso eta Imaz. 22-16 gailendu ziren Artola-Albisuren aurkako finalerdian. Buruz Buruko txapeldunak partida bikaina jokatu zuen. Hamahiru tanto egin zituen. «Finalerdia gogorra izan zen. Debuta egiten ari naiz Andre Mari Zuriaren ferian, eta ilusioa egiten dit finala jokatzeak», adierazi zuen finalerdietako partida amaituta Lasok. Bizkarreta-Gerendiaigoak ahaztu ditu dagoeneko sanferminetako lau eta erdiko finalean mina hartu eta gero izandako arazoak, eta sasoi betean dago. «Ongi sentitzen naiz, eta txinpartarekin nago».

Ezkurdia-Zabaleta dira faborito, batez ere atzeko koadroetan Etxarrengoak bere nagusitasuna erakusten badu. Baina Imaz ere uda polita egiten ari da. Beraz, uste baino partida orekatuagoa izan daiteke.

Ez da aste honetan pilotak izango duen saio bakarra. Izan ere, beste torneo batzuk ere aurrera doaz. Ostiralean jokatuko dira, esaterako, Emakume Master Cupeko udako torneoko finalerdiak. Bertan, batetik, Aldai-Capellanek Arrizabalaga-Osesen aurka neurtuko dituzte indarrak; bestetik, Garai-Erasunek Etxegarai-Gaminderen aurka jokatuko dute. Hondarribian izango da, 18:00etan hasita. Bikote irabazleek abuztuaren 27an jokatuko dute finala, Zumaian (Gipuzkoa).

Zesta eta erremontea ere

Aste betea izango dute pilotazaleek. Izan ere, uda partean jokatzen diren zesta puntako eta erremonteko txapelketak ere aurrera doaz. Etzi hasiko da, esaterako, Buruz Buruko Erremonte Txapelketa. Lehen partida izango da, eta egungo txapeldunak, Endika Barrenetxeak, atariko ligaxkatik aurrera egin duen Aritz Juanenearen aurka jokatuko du. Jaialdia 16:30ean hasiko da, Hernaniko Galarreta frontoian.

Ostiral gauean, 21:00etan, jokatuko dira Gernikako Grand Slameko finalerdiak. Bertan nor baino nor gehiago arituko dira Olharan-Lopez Barandika-Etxetoren kontra, eta Goikoetxea-Basque Erkiaga-Lekerikaren kontra.]]>
<![CDATA[«Lesioaren ondoren, indartsuago nago fisikoki eta mentalki»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/016/001/2022-08-05/lesioaren_ondoren_indartsuago_nago_fisikoki_eta_mentalki.htm Fri, 05 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1857/016/001/2022-08-05/lesioaren_ondoren_indartsuago_nago_fisikoki_eta_mentalki.htm
Zer moduz doa denboraldiaurrea? Gaurtik igandera, Sentimendu Kopa jokatuko duzue. Gogoz egongo zarete lehen lagunartekoa jokatzeko, ezta?

Lehen egunak ondo joan dira. Ilusio handia dugu. Ostiralean [gaur] lagunarteko partida dugula jakinda, asteari beste modu batera heltzen zaio. Torneo polita da jokatuko duguna, denboraldia prestatzeko ezin hobea, aurkariak maila handikoak baitira: Real Madril, Levante eta Osasuna.

Aurreko sasoiko lesio larria gaindituta, zer moduz zaude?

Pixkanaka, ohituz noa taldearen erritmora eta baloiarekin aritzera. Oraindik apur bat falta zait egon behar dudan moduan egoteko; kargak neurtuz goaz. Baina dena ondo doa.

Askotan etortzen zaizu burua lesioa? Beldurrik baduzu hanka sartzeko orduan edo jokaldi biziren bat egitean?

Tarteka etortzen zait. Baina osatze prozesuan oso lan psikologiko ona egin nuen. Beldurrik gabe joaten naiz baloiaren bila, eta buruz buruko jokaldietan ere ausart nabilela uste dut. Jokatzeko dudan erarako beharrezkoa dut.

Zure lesio mota bera izan duten jokalari askok diote fisikoki indartsuago bueltatzen direla. Zu ere hala itzuli zara?

Bai. Gimnasioan ordu asko egin ditut, eta gorputzez eta hanketatik indartsuago nago. Lesioaren ondoren, fisikoki eta mentalki indartsuago nago.

Nola bizi izan zenituen zelaietatik urrun emandako hilabeteak?

Larria zela berretsi zidaten momentua gogorra izan zen. Baina, egun batzuk pasatuta, gertatutakoa barneratu, eta baikor izaten hasi nintzen. Taldekideek eta entrenatzaile multzoak asko lagundu zidaten horretan. Egunero jasotzen nituen hitzek eta keinuek aurrera egiten laguntzen zidaten. Gainera, zelaian izan ez arren, taldeari laguntzen saiatzen nintzen, haren parte sentitzen. Aldagelan, bazkaltzeko orduan, partiden aurretik eta ostean... haiekin egoten saiatzen nintzen. Horrek asko lagundu zidan.

Denboraldi honetako fitxaketa onena zu izan zaitezkeela uste dute askok. Zer deritzozu?

Nire onena emango dut horretarako. Lehenbizi, hala ere, aipatu bezala, aurreko sasoi hasieran nituen sentipenak berreskuratu nahi ditut. Hortik abiatuta, konfiantza izan, jokatzen hasi, eta taldean lekua egin nahiko nuke. Prozesu horretan pazientzia izan behar dut. Min hartuta egon naizen hilabeteak ikasgai handia izan dira pazientzia lantzeko.

Lehia handia izango duzu hala ere, taldea bikain ibili baitzen zelai erditik aurrera.

Taldeak zelai erditik aurrera dituen jokalarion ezaugarria da leku batean baino gehiagotan joka dezakegula, eta asko mugitzen garela: Amaiur [Sarriegi], Nerea [Eizagirre], Sanni [Franssi]. Horrek lehia areagotzen du. Baina hori mesedegarria da taldearentzat.

Zu bi hegaletan moldatzen zara ondo. Hori abantaila bat da taldean tokia egiteko orduan? Non zaude erosoago?

Bai, lagungarria izan daiteke, aukera gehiago ematen dizkizulako. Añorgan eskuinean jokatu nuen, baina hemen batez ere ezkerrean. Nire hegal naturala da.

Zer eman diezaiokezu zuk taldearen erasoko jokoari?

Sakontasuna, buruz buruko jokaldiak, abiadura, gol aukerak eta konpromisoa defentsako lanean.

Eta zer eskatu dizu Natalia Arroyo entrenatzaileak?

Lehenbizi, baloiarekin sentipenak eta erritmoa hartzeko. Izan ere, ez da berdina osatzen laguntzen dizutenekin edo taldearekin aritzea. Hor zehaztasun eta erritmo handiagoa behar da.

Nolako Reala ikusiko da datorren denboraldian?

Helburua aurreko denboraldiko bidetik jarraitzea da. Anbiziotsuak gara, jokatzea eta lan egitea gustatzen zaigu, eta hori da bidea aurreko sasoikoa errepikatzeko.

Zer duzue hobetzeko?

Erasoan, adibidez, gol gehienak Amaiurrek eta Nereak sartu zituzten aurreko sasoian. Ea denboraldi honetan besteok ekarpen handiagoa egin dezakegun.

Aurreko sasoikoaren ondoren, zer uste duzu eskatuko dizuetela zaleek?

Zaleek eskatzen digutenetik harago, guk ere asko eskatzen diogu geure buruari entrenamendu eta partida bakoitzean. Hori da talde honen ezaugarri nagusia. Asko disfrutatzen dugu partida eta entrenamendu bakoitzean. Exijentziaren eta gozatzearen arteko oreka gakoa da.

Denboraldiko lehen helburua, Txapeldunen Ligako atarikoa, hain gertu egoteak desberdina egiten du denboraldiaurrea? Asko hitz egiten duzue horretaz?

Argi dago txapelketa hori ez dugula sekula jokatu, eta, alde horretatik, ilusio handia pizten digu. Baina, oraingoz, ez dugu horretaz hitz egin. Ia hilabete falta da zozketarako, eta, oraingoz, denboraldiaurre ona egitea dugu helburu. Aurkaria nor den jakitean hasiko gara pentsatzen. Edozein aurkari zaila izango da, baina ilusioa dugu multzo fasean sartzeko. Gainera, aurretik ligako bi partida izango ditugu, eta hor ere ezin dugu lo hartu. Ondo hasi nahi dugu. Liga da gure egunerokoa, eta hor ondo aritzeak eman digu Txapeldunen Liga jokatzeko aukera.

Espainiako Ligaren eta Espainiako Federazioaren arteko liskarrak direla eta, oraindik ez da egin ligako egutegia zehazteko zozketa. Nola bizi duzue hori?

Ez dago gure esku. Baina, egia esan, beti nahi izaten duzu jakin zein izango dituzun aurkariak hasiera horretan, eta, antolakuntza aldetik, klubentzat eta zaleentzat ere garrantzitsua da jakitea. Ea laster konpontzen den.

Berriz Txapeldunen Ligarako sailkatzeko borrokan egotea da helburua?

Bai. Argi dago exijentzia handiagoa izango dela, eta beste taldeak ere ondo indartu direla. Gehiago erreparatuko digute guri, eta hori kudeatzen jakin behar dugu. Baina prest gaude horretarako.]]>
<![CDATA[Txapelketa estua espero dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/020/001/2022-08-03/txapelketa_estua_espero_dute.htm Wed, 03 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1891/020/001/2022-08-03/txapelketa_estua_espero_dute.htm Barrenetxea IV.a, Javi Urriza, eta Imanol Ansa Ansa II.a txapelketan ariko dira. Parte hartuko duen beste erremontista Aritz Juanenearen, Josetxo Ezkurra Ezkurra II.a-ren eta Xabier Azpirozen artean erabakiko da. Txapelketa bere horretan abuztuaren 11n hasiko da, eta finala irailaren 10ean jokatuko da. Lehia «estua» espero dute parte hartzaileek.

Atzo eman zituzten txapelketaren inguruko xehetasunak, Hernaniko Galarreta pilotalekuan (Gipuzkoa). Lehenbizi, lau erremontistek ligaxka jokatuko dute. Abuztuaren 11n, 13an, 19an, 20an eta 25ean izango dira norgehiagokak. Lehen tokian amaitzen duen erremontista zuzenean sailkatuko da finalerako. Bigarrenak eta hirugarrenak finalerdietako partida jokatu beharko dute irailaren 3an. Bi erremontisten arteko berdinketa egonez gero, bi horien arteko partida irabazi duen pilotariak lortuko du sailkatzea. Hirugarren eta laugarren erremontistek berdintzen badute, ordea, tanteo globala hartuko da kontuan. Finalerdietako ligaxkako garaileak finala jokatuko du. Aurten, txapelketan erabiliko diren pilota guztiak berriak izango dira, eta era berdinean egindakoak.

Barrenetxea IV.a da egungo txapelduna. Iaz jantzi zuen bigarrenez txapela, Urrizaren aurka 30-24 gailendu ostean. Txapelketa estua aurreikusteko bi arrazoi nagusi eman ditu: «Une honetan jokatzen ari diren atariko ligaxkan maila asko hobetu da. Horrek esan nahi du txapelketan sartzen den pilotariak maila ona izango duela. Bestalde, sailkatuta gaudenen artean ere gauzak paretsuago daude. Urriza arazoekin ibili da sorbaldan, eta uztail hasieran geldirik egon zen. Bestalde, Ansa final askotara iritsi da aurten, esperientzia handia lortu du, eta ez zaio asko falta txapel bat irabazteko. Ni ere oso ondo ailegatuko naiz».

Txapelduna izatearen presioa ez du antzematen, baina badu beste gauza bat buruan. «Lehen txapela irabazi ostean, ez nuen batere txapelketa ona egin. Ez nuen ondo kudeatu, eta neure buruari behin eta berriz esaten ari naiz: txapeldun naiz txapelketa hasi arte. Hortik aurrera, ni gorriz aterako naiz, baina denak hutsetik hasiko gara. Lehen partida irabaztea funtsezkoa izango da. Lau punturekin hasteak patxada handia ematen dizu, buruz burukoa zure mamu guztiak agerian uzten dituen txapelketa baita. Denak gaude ohi baino urduriago».

«Detaile txikiek» erabakiko dute txapelketa, Barrenetxearen ustez. «Azken tantoetan defentsako lan on bat egitea funtsezkoa izango da txapelketa honetan. Hor, Urriza maisua da, eta gainontzekoek ondo landu beharko dugu hori, erabakigarria izango baita».

«Gozatzea» helburu

Ansa II.ak «ondo» ikusten du bere burua txapelketari begira. «Azken txapelketetan disfrutatu egin dut, eta horri esker oso emaitza onak lortu ditut. Buruz buru ko honetan ere hori egin nahi dut, eta gero gerokoak. Txapelketan tentsio handia dago. eta ez dut neure burua estutu nahi. Hori da bidea». Txapelketarik «bereziena eta konplexuena» dela onartu du. «Frontoia handi egiten da, eta zu hor bakarrik zaude. Arlo psikologikoak garrantzi handia du».

Barrenetxea IV.a ikusten du irabazteko faborito. «Agian piloteoan ez ditu Urrizak markatzen dituen aldeak ezartzen. Baina txinparta berezia du, eta sakean min handia egiten du». Dena den, aurkari guztiak «arriskutsuak» direla nabarmendu du. «Lehen Urriza eta Barrenetxea koska bat gorago zeuden, baina atzetik datorren belaunaldi gaztekoak indartsu gaude». Atariko ligaxkari ere egin dio azpimarra. «Juanenea oso indartsu ikusi dut. Azpirozen aurka oso nagusi izan zen. Egonkortua ikusten dut, eta ligaxkarako sailkatuz gero aurkari zaila izango da».]]>
<![CDATA[Gorago begiratu nahian ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1840/019/001/2022-08-02/gorago_begiratu_nahian.htm Tue, 02 Aug 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1840/019/001/2022-08-02/gorago_begiratu_nahian.htm Haito-k zuzentzen duen taldea. Aurreko sasoian ongi jokatu zuen Barakaldoko taldeak, eta beheko postuetatik aldendu zen. Sasoi honetan, txapelketa eredua aldatu dutela kontuan hartuta, helburua argia da: azken lau postuak saihestu, eta kanporaketak jokatzea. Bost jokalari fitxatu dituzte: Sara Moles eta Ane Valero hegalekoak, eta Andrea Zaldua, Nerea Gil eta Paula Molano albokoak. Molesek, Gilek eta Zalduak esperientzia dute Ohorezko Mailan, Aula Valladoliden, Sant Quirzen eta Bera Beran aritu ziren, hurrenez hurren; Valero eta Molano, berriz, harrobitik datoz, Kukullagatik. «Oso pozik nago fitxatu berriekin. Kalitatezko multzoa osatuko dugu. Uste dut egokitzapena erraza izango dela. Jokalari gazteentzat talde erakargarria gara». Taldearen bizkarrezurra lehengo berbera da: Mada eta Isi Fernandez-Agusti, Maddi Bengoetxea, Estitxu Berasategi eta Izei Permach, besteak beste. Ro'Casaren aurka izango dute ligako lehen partida, irailaren 3an. «Denboraldiaurreak beste astebete gehiago irautea nahiko genuke ; motz egiten da». Hain zuzen ere, sei lagunarteko jokatuko dituzte sasoiaurrean. Bera Bera, Beti Onak, Sabadell, Gijon, eta Sporting La Rioja izango dituzte kontrario. Gijonen aurka bi neurketa jokatuko dituzte. ]]> <![CDATA[Klasikoan, klasikoen legean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/022/001/2022-07-31/klasikoan_klasikoen_legean.htm Sun, 31 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1942/022/001/2022-07-31/klasikoan_klasikoen_legean.htm
Goibel esnatu zen eguna, eta Alejandro Valverderi (Movistar) omenaldia egin eta gero abiatu zen lasterketa. Eguneko ihesaldia bederatzi txirrindularik osatu zuten: Theo Delacroixek (Intermarche), Manuele Boarok (Astana), Eugenio Sanchezek (Kern Pharma), Mads Pedersenek (Trek), Martijn Tusveldek (DSM), Jon Barrenetxeak (Caja Rural) Oscar Cabedok (Burgos BH), Ibai Azurmendik (Euskaltel Euskadi) eta Fabien Grellierek (Total Energie). Bidea egin zuten, nahiz eta gero, besteak beste, Barrenetxea atzean geratu zen. UAEk hartu zuen tropel nagusiaren burua. Tadej Pogacar ondo zegoela zirudien. Eta pixkanaka aldea murriztuz joan ziren.

Jaizkibel igotzen hasi zirenean, minutu bat baino gutxiagoren errenta zuten iheslariek, eta, mendatean gora zihoazela, gero eta alde txikiagoa zuten. Donostiako Bulebarreko helmugarako 65 kilometro falta zirenean harrapatu zituzten. Pixkana lekua hartuz joan ziren faboritoak. Tropelaren aurrealdean agertu ziren, besteak beste, Evenepoel bera eta Simon Yates (Bike Exchange). Ezustean, ordea, Pogacar atzean geratu zen, igoeraren bigarren zatian. Esloveniarrak Frantziako Tourreko ahalegina ordaindu zuen. Hori jakinda, Quick Stepek hartu zuen orduan tropelaren burua. Multzo handia iritsi zen elkarrekin Jaizkibel gainera. UAEren egun beltzak segida izan zuen, Joao Almeidak erorikoa izan baitzuen. Ion Izagirre (Cofidis) ere erori egin zen, eta lasterketa utzi behar izan zuen, sorbaldan min hartu zuelako.

Quick Stepek luze jarri zuen tropela, eta lasterketa gogortu. Jaizkibelen sufritu zuten txirrindulariei beste beroaldi bat eman nahi izan zien Evenepoelek. Education First eta Bahrain ere azaldu dira. Erlaitzen hasieran, Yates, Evenepoel eta Daniel Felipe Martinez (Ineos) aurrean zeuden. Ia nahigabe, Evenepoelek eta Yatesek aurrera egin zuten. Flandriarrak nahikoa izan zuen estutu txiki bat egitea. Sivakov ere saiatu zen haiekin joaten, baina ezin izan zuen.

Yatesek kilometro pasatxo baino ezin izan zion eutsi Evenepoeli. 46 kilometro falta ziren, eta Erlaitzeko sasi-ordekan garaipena lortzeko zutarriak jarriz joan zen. 18 segundoren errentarekin iritsi zen gora.

Erlojupeko baten pare

Pedalkadaz pedalkada, aldea handituz joan zen. Azken 40 kilometroetan ikusgarri aritu zen. Yatesen atzetik, Carlos Rodriguez (Ineos), Sivakov eta Bennot geratu ziren. Bauke Mollema (Trek) ere gehitu zitzaien Baina jazarpen lanak ez zuen eraginik izan. Boskoteak ezer gutxi egin ahal izan zuen Evenepoelen indar erakustaldiaren aurrean.

Murgilen gora, ohiko pedalkada fresko eta arinari eutsi zion. Eserita igo zituen zatirik gogorrenak, zaleen zoramenerako. Ederki hauspotu zuten errepidearen bi aldeetatik. Gainean zuen errenta bi minuturena zen. Azken kilometroak gozamena izan ziren flandriarrarentzat, eta hala biribildu zuen erakustaldia. 2019an ere horrela egin zuen. Baina orduan oraindik txirrindulari ezezaguna zen. Atzo, berriz, begirada guztiak zeuden harengan jarrita, eta ausardia berberarekin jokatu zuen. Azken hiru asteetan Livignon, 2.200 metrora, egindako egonaldiak, fruituak eman dizkio. Espainiako Vueltari begira egindako prestaketa izan da. Baina lehen saria jaso du, nagusia, gainera: Klasikoa irabaztea.]]>
<![CDATA[Remco Evenepoelen garaipen ikusgarria, Donostiako klasikoan]]> https://www.berria.eus/albisteak/216601/remco_evenepoelen_garaipen_ikusgarria_donostiako_klasikoan.htm Sat, 30 Jul 2022 18:47:35 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216601/remco_evenepoelen_garaipen_ikusgarria_donostiako_klasikoan.htm <![CDATA[Merezi bai, baina irabaztea falta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/018/001/2022-07-30/merezi_bai_baina_irabaztea_falta.htm Sat, 30 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1891/018/001/2022-07-30/merezi_bai_baina_irabaztea_falta.htm
Txapelketa ikusita, bi taldeak «merezita» daude finalean, Bergararen arabera. Orain, irabazi egin nahi dute. Bien merituak aletu ditu segidan. «Alemania ikaragarri gustatu zait. Oso ondo daki zein joko komeni zaion, eta nahi zuen tokira eraman ditu partidak. Gainera, hagitz ongi lehiatu da». Martina Voss-Tecklenburgek zuzentzen duen selekzioak multzo moduan erakutsitako «sendotasunari» erreparatu dio. «Finalerdietaraino ez zioten golik sartu. Taktikoki oso ondo landuta dago, jokalariek elkartasun handia dute presioan, eta fisikoki indartsua da. Alemaniarren izaera eraginkor eta zehatz hori erakusten dute». Bi jokalari nabarmendu ditu joko horren erakusle gisa: Alexandra Popp eta Lena Oberford. Lehena selekzioko kapitaina eta izarra da. «Golak sartzeaz gain, izugarria da taldeari defentsako lanean ematen diona. Hura izaten da presioa egiten aurrena. Frantziaren aurka, ikustekoa izan zen azkenera arte nola aritu zen horretan». Oberfordek egiten duen lan isila ere goraipatu du. «Oreka handia ematen du».

Bergarak nabarmendu du Ingalaterrak ez duela hain txapelketa «osoa» egin: «Multzo gisa Alemania baino gutxiago izan dela uste dut, eta, hain erasokor jokatuta, atzean hutsune gehiago uzten ditu, batez ere hegaletatik. Baina aurrean ikusi da zer-nolako erraztasuna duen golak egiteko, eta hori ere oso garrantzitsua da halako txapelketetan». Sarina Wiegmanek zelai erditik aurrera dituen jokalarien «abiadura eta mugikortasuna» nabarmendu ditu: Beth Mead, Georgia Stanway, Francesca Kirby, Lauren Hemp... «Horrekin min egin diezaiokete Alemaniari».

Finalaz azterketa hau egin du: «Uste dut Alemaniak ezarriko duela jokoaren erritmoa. Partida pixkanaka landuz joango da. Ez da urduri jarriko, eta zelaian ondo jarrita egongo da. Ingalaterrak, berriz, bizi jokatuko du, eta ondo aprobetxatu beharko ditu Alemaniak utziko dizkion aukera apurrak».

Aukera apurrak alferrik galtzen ez dituzten aurrelari horietatik bat du selekzio bakoitzak: Mead eta Popp. Biak txapelketako goleatzaile nagusiak dira: seina sartu dituzte, eta Inka Grings alemaniarraren marka berdindu. Orain arte, hark sartuak zituen Europako Txapelketako azken fase batean gol gehien. 2009ko Eurokopan sartu zituen.

Bergararentzat, «zaintzen oso zailak» diren bi aurrelari dira. Bietako bat aukeratzea zaila egiten zaio. Baina, bat esatekotan, Popp nabarmendu du. «Mugitzeko orduan, oso inteligentea da. Askotan egiten du atzera, aurkariak ezustean harrapatu eta buruz edo oinekin indarrez sartzeko. Atzelarientzat, ez dira batere erosoak halako aurrelariak. Izan ere, defendatzen zailak izateaz gain, asko zailtzen dizute baloia ateratzea, presioarengatik».

Bilakaeraren isla

Gringsek sei gol sartu zituen Eurokopa hartan jokatu zuten, hain zuzen, elkarren aurkako finala Alemaniak eta Ingalaterrak. Alemaniarrak gailendu ziren, nagusitasunez: 6 -2. Bihar irabaziz gero, bederatzigarren titulua lukete —hamahiru aldiz jokatu da txapelketa—; ingelesek, berriz, lehena. «Alemaniak alde ditu eskarmentua eta lehiakortasuna; Ingalaterrak,berriz, zaleen babesa».

Izugarri gozatu du txapelketarekin. «Tekniko-taktikoki, fisikoki eta ikusgaitasun aldetik emakumeen futbola zer bilakaera izaten ari den islatu du».]]>
<![CDATA[Agertoki paregabean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2013/018/002/2022-07-28/agertoki_paregabean.htm Thu, 28 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/2013/018/002/2022-07-28/agertoki_paregabean.htm
Etapako protagonista Coralie Demay (St Mitchel) izan zen. Ihesean ibili zen, eta 36 kilometro falta zirenean harrapatu zuten. Lurrezko bidearen azken zatietan hainbat gorabehera izan zituzten txirrindulariek. Kaltetuena Mavi Garcia (UAE) izan zen. Herrialde Katalanetakoa hirugarren izan zen Giroan, baina atzo ahazteko moduko eguna izan zuen. Bi aldiz erori zen, eta taldeko autoak ia harrapatu egin zuen. 3.11ra iritsi zen helmugara.

Cecilie Uttrup Ludwigek (FDJ), Annemiek van Vleutenek (Movistar) eta Elisa Longo Borghinik (Trek) ere arazoren bat izan zuten, baina faboritoen multzoan iristea lortu zuten.

Erlojupekoa balitz bezala

Reusserrek 23 kilometro falta zirenean jo zuen erasoa. Canyonek beste edozein taldek baino txirrindulari gehiago zituen atzetik zetorren multzoan, eta aurrera bidali zuen Alena Amialusik. Baina Evita Muzicek (FDJ) eta Veronica Ewersek (Education First) harrapatu egin zuten.

Reusserrek ondo estutu zituen hortzak, eta erakutsi zuen zerbaitegatik izan zela iaz bigarren Olinpiar Jokoetan eta Munduko Txapelketan erlojuaren aurkako proban. Erlojupeko bat balitz bezala egin zituen azken kilometroak, eta bakarrik iritsi zen.]]>
<![CDATA[Alemania finalera, Poppen golei esker]]> https://www.berria.eus/albisteak/216469/alemania_finalera_poppen_golei_esker.htm Wed, 27 Jul 2022 12:15:19 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216469/alemania_finalera_poppen_golei_esker.htm <![CDATA[Lehen eguna igaro dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/018/001/2022-07-27/lehen_eguna_igaro_dute.htm Wed, 27 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1893/018/001/2022-07-27/lehen_eguna_igaro_dute.htm
Anaitasunak egun betea izan zuen atzo. Goizean, fitxatutako lau jokalariak aurkeztu zituen: Joao Pinto eta Ernesto Goñi ezker albokoak, eta Julen Elustondo eta Xavi Castro erdikoak. Goñik lehen taldean eta bigarrenean jokatuko du. «Ilusio eta gogo handiz nago. Ahalik eta azkarren egokitu nahi dut taldera». Erasoan «funtsezko jokalari» izateko ailegatu da Castro. «Erdian jokatzen dut, baina alboko gisa ere joka dezaket. Batez ere erasoan moldatzen naiz ondo. Nire indarguneetako bat jokoa ikusteko gaitasuna da».

Joao Pintok «golak» eman nahi dizkio taldeari. «Nire eskarmentuarekin ere taldeari laguntzea espero dut». Elustondo, berriz, etxera itzuliko da. Aurreko lau denboraldietan Villa Arandan jokatu zuen. Ezkerrean zein eskuinean ondo moldatzen da. «Gure helburua betetzea espero dut». Denboraldi honetan ez dute taldean segitzen Ander Izquierdok, Xabier Etxeberriak, Hector Gonzalezek, Juan del Arcok eta Pavel Bulkinek. Helburuen inguruan galdetuta, argi mintzatu zen Carlos Garcia kirol zuzendaria. «Aurreko urtekoa hobetzea izan behar du gure helburuak; bestela, hobe etxean geratu».

Sei fitxaketa

Beti Onak-ek ere atzo izan zuen lehen entrenamendua. Aurreko sasoiko taldearekin alderatuz, bi jokalarik baino ez dute utzi taldea. Baina maila gorenean aritzearen exijentzia kontuan hartuta, taldea indartu behar izan du. Guztira sei jokalari fitxatu dituzte: Patricia Encinas atezaina, Kassia Cesar eta Paula Garcia Locay ezker albokoa, Graciela Ayelen eskuin hegalekoa, Natalia Montilla ezker hegalekoa eta Maria Angeles de Uriarte pibotea.

Atarrabiako klubeko zuzendaritzak onartu du ez dela erraza izan taldea osatzea. Izan ere, maiatzean lortu zuten mailaz igotzea, eta ordurako jada Ohorezko Mailako talde gehienek osatua zuten multzoa. Dena den, «gustura» daude egin ahal izan duten taldearekin. Besteak beste, Ayelenek eta De Uriartek Argentinako selekzioarekin jokatu dute. Ez dute ahaztu nahi, halaber, harrobiaren garrantzia, eta helburu argi bat dute: «Mailari eustea izango da erronka, eta gorenean sendotzeko urratsak egitea. Ez dugu izan nahi gora eta behera ari den talde bat».

Ligako lehen partida irailaren 3an jokatu du Atarrabiako taldeak, igo berri den beste talde talde baten kontra: Logroño. Horri begira sasoi betean iristeko, lagunarteko zenbait neurketa jokatu ditu. Abuztuaren 13an, Zubileta Evolution Zuazoren kontra neurtuko ditu indarrak; 17an eta 20an, Sporting La Riojaren aurka; eta 24an, Super Amara Bera Beraren kontra.]]>
<![CDATA[Ingalaterra finalerako sailkatu da nagusitasunez]]> https://www.berria.eus/albisteak/216427/ingalaterra_finalerako_sailkatu_da_nagusitasunez.htm Tue, 26 Jul 2022 09:32:27 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216427/ingalaterra_finalerako_sailkatu_da_nagusitasunez.htm <![CDATA[Jolasa, jokoaren gainetik]]> https://www.berria.eus/albisteak/216230/jolasa_jokoaren_gainetik.htm Sun, 24 Jul 2022 10:54:59 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216230/jolasa_jokoaren_gainetik.htm Ibai Zabala eta Larraitz Lukas gorenera iritsi ziren kirolean. Haur eta nerabe askok dute amets hori. Ereduak horretara bultzatzen ditu, baita, maiz, gurasoen espektatibek ere. Zabalak eta Lukasek, ordea, argi dute: «Adin horretan, kirolak gozamena izan behar du, ez zama». ]]> Irudiaren deskribapena

Aurrez ez zuten elkar ezagutzen Larraitz Lukasek eta Ibai Zabalak. Baina elkartu eta berehala hasi dira hitz egiten. Hizlari onak dira, eta talaia horretatik mintzatu dira, saskibaloian eta futbolean jokatzen ari diren nerabe batzuen soinua dutela inguruan. Batzen dituen haria: kirola eta hezkuntza. Biek nabarmendu dute ondo kudeatuz gero kirola tresna egokia izan daitekeela gizartearentzat. Eurek hortik jaso zituzten egunerokoan erakusten dituzten zenbait balio.

Nola duzue gogoan zuen kirolarekin izaniko lehen harremana?

IBAI ZABALA: Ez dut oso gogoan. Badakit aitonarekin joan nintzela lehen aldiz frontoira. Aitak maiz esaten zidan: «Ez dakit nola atera zaren pilotari, etxean ez baitugu zaletasunik izan». Futbolzaleak ziren. Hortik harago, dudan oroitzapena frontoia haurrez beteta ikustea da. Ederra zen. Tamalez, hori aldatu egin da. Gaur egun, frontoira doan neska edo mutikoa bakarrik egoten da askotan. Eta hori ez da onena. Horregatik, beti esan ohi dut talde kirolak interesgarriagoak direla, balio erantsi bat dutela. Talde izaeraren, lanaren, balioak zabaltzen dituzte. Bakarkakoek indibidualismoa dakarte, eta gerora sumatu egiten da haurrarengan.

LARRAITZ LUKAS: Azken horri lotuta, adibide bat jarriko dut: harremanak izateko zailtasunak dituen haur bati baloi bat eman, eta ia ziur beste haurrekin jokatuko duela, hitzik gabeko jolasa baita. Hortik abiatuta, harremanak izaten hasiko da beste haurrekin. Beraz, nik beti esaten dut ez dela baloia patioetatik kendu behar, baizik eta ondo kudeatu behar dela. Nire kirolarekin izan nuen lehen harremanari dagokionez, gurasoek beti esaten didate futbol baloi batekin jaio nintzela. Anaia izan nuen eredu.



Askotan, eskolako patioetan edo frontoietan izaten zen lehen harreman hori kirolarekin. Zer oroitzapen dituzue?

ZABALA: Frontoietan bi aldaketa nagusi egon dira, nire ustez: batetik, lehen beteta zeudela, eta orain hutsago; eta, bestetik, zorionez, emakumeak plaza horretan sartzen direla, eta orain edozein herritako frontoitan ikusten direla neskak jokatzen.

LUKAS: Patioak asko aldatu dira. Alde batetik, lehen, neskek gonak eta soinekoak eramaten zituzten; orain, berriz, baita bestelako arropak ere. Bestetik, gaur egun neska-mutikoak elkarrekin aritzen dira. Gainera, mutikoei ez zaie entzuten halako gauzak esaten: «Zu neska zara: ezin duzu jokatu». Hezkuntzak alde horretatik lan handia egin du, eta etxean ere haurrek jasotzen duten mezua oso bestelakoa da.

Ibai Zabala eta Larraitz Lucas, Donostian
Aldatu arren, oraindik ere egitasmo asko daude eraldaketa horretan segitzeko.

LUKAS: Nik uste dut espazio gehiago behar dugula, harremanak sustatzeko, esperimentatzeko...

LUKAS: Patioan arreta handia jartzen da gaur egun. Baina ale txiki bat da pilo horretan. Oinarria hezkuntza eta etxea dira. Ikastetxe batek astean bitan patiotik baloia kentzea eraginkorra izango da baldin eta atzetik oinarri sendo bat badago etxean ere.

LUKAS: Erabat ados. Nik hamaseigarren urtea dut ikastolan, eta gogoan dut gurasoetako batek esan zidala: «Nire umea ikastera dator hona». Baietz erantzun nion, ikasiko zituela gauza batzuk. Eta berehala aipatu zidan: «Nik zuri uzten dizut ikas dezan». Eta esan nion: «Nirekin urtebete egongo da; zurekin bizitza osoa». Hor amaitu zen elkarrizketa. Irakasleak 26 txipiroi kudeatu behar ditu, olagarro on bihurtzeko, eta askotan ez gara iristen; ez dugu baliabiderik.

Larraitz Lucas eta Ibai Zabala
Larraitz Lucas eta Ibai Zabala. JON URBE, FOKU Zer iritzi duzue soin hezkuntzari gaur egun eskolan ematen zaion tokiaz?

LUKAS: Lehen, astean behin izaten genuen. Orain, berriz, ikasgai gehiagotan sartzen da jarduera fisikoa. Baina gidatua. Gehiago mugitu behar ditugu umeak, eta pantaila aldera batera utzi. Baina hor ere kontraesan bat dago. Nire alaba hurrengo ikasturtean bosgarren mailan hasiko da, eta ordenagailu eramangarri bat izango du eskolan.

Egin zenuten eskola kirola? Zer oroitzapen duzue?

ZABALA: Nik bai, egin nuen.

LUKAS: Utzi zizuten? Niri ez.

ZABALA: Multikirola esaten zitzaion. Hori bai, gero frontoira joaten nintzen pilotan jokatzera.

LUKAS: Nik jesuitetan ikasi nuen. 10-11 urte izango nituen. Gogoan dut entrenamendu batzuen ondoren Kontxan jokatu behar nuela. Izugarrizko ilusioa nuen. Pentsatu nuen: «Anaiak bezala Kontxan jokatuko dut». Baina, bezperan, entrenatzailea etorri zitzaidan esanez neska nintzela, eta apaizek esan zutela ezin nuela jokatu. Sekulako kolpea izan zen. Eta, azkenerako, saskibaloian jokatu nuen. Gerora itzuli nintzen futbolera.

"Niri ez zidaten utzi eskola kirola egiten. Gogoan dut Kontxan jokatu behar genuela futbolean, eta apaiz batek esan zidan ezin nuela, neska nintzelako"

Larraitz Lucas. Irakaslea, futbolari ohia

Haur askok beren lagunek egiten dutelako aukeratzen dute kirol jakin bat. Hor ikusten da nolako indarra duen kirolak sozializatzeko?

ZABALA: Egia da baduela indarra. Baina nire kasuan, ez. Ni frontoira joaten nintzen, beteta zegoen, eta horietako bat nintzen.

LUKAS: Nik uste dut bi aldeak daudela. Nik neuk nortasun handia nuen, futbola oso gustuko nuen, eta nire kabuz aukeratu nuen, ez lagunengatik. Gure eskolan, aurten ehun bat umek egin behar izan zuten aukeraketa hori, eta erdiek baino gehiagok gustuko zutelako egin zuten. Egia da, hala ere, batzuek kirola egin nahi dutela, ez direla oso abilak, eta lagunek aukeratzen duten kirola egiten dutela azkenean.

ZABALA: Abilezia aipatuta, nik hor azpimarra bat egingo nuke: ume askok zergatik aukeratzen duten kirol bat egitea: gustuko dutelako, edo trebeak direlako?

LUKAS: Dudarik gabe, eta hori frustrazioari lotuta dago. Berez, frustrazioa txikitatik lantzen dugun zerbait da. Baina gero eta ume gehiago daude frustrazioak kudeatzeko arazoak dituztenak, eta hori gurasoen espektatibekin dago lotuta. Izan ere, askok uste dute beren seme-alabak onenak direla edo izan behar dutela denean, tartean kirola. Baina, agian, momentuz, ez da horrela.

ZABALA: Horren atzean, porrota onartzea eta porrotaren aurrean erantzun on bat izatea ere badago. Hori ere ikasi egin behar da. Egun batean Bielsari entzun nion galtzen duenak irabazten duenak baino gehiago ikasten duela, eta nik uste dut hala dela. Baina gaur egungo gurasoek sufrimendurik gabeko bizitza bat nahi dute seme-alabentzat. Normala da. Baina sufrimendua, mina, porrota, bizitzaren parte da, eta kudeatzen jakin behar da. Bestela, hortik dator frustrazioa.

LUKAS: Hori txikiei askotan esaten diegu, baina gero nork bere buruari esatea zaila da.
"Egoitzak ez direlarik existitzen, eskubidea izateak ez du ezer aldatzen: diru laguntzak ez dira aski"

Ibai Zabala. Irakaslea, pilotari ohia

Zuek nabaritu zenuten gurasoen, etxekoen presioa edo haien espektatiben zama?

ZABALA: Nik, zorionez, ez. Eta nire izaera kontuan hartuta, ziur nago presioa izan banu ez nintzela sekula pilotaria izango. Nik uste dut hori izan zela gakoetako bat pilotari izateko. Etxekoek partidetara eramaten ninduten, behar nuenerako ondoan nituen, eta aholkuren bat ematen zidaten. Baina presiorik, zorionez, ez zidaten egiten.

LUKAS: Nire kasuan bai. Baina uste dut, zer egoeratan nengoen kontuan hartuta-oso emakume gutxik jokatzen zuten futbolean-, ondo etorri zitzaidala, eta neurri batean horri esker ere lortu nuela iritsi nintzen lekura iristea. Partida batean bi gol sartu, eta aitak esaten zidan ez nituela bost sartu. Edo baloi baten atzetik korritzen ez banuen, garrasi egiten zidan... Ziurrenik, orain dakidan guztia jakingo banu, eta egoera gaur egungoa balitz, ez nuen onartuko.



Ez du erraza izan behar presio horrek. Are gutxiago zuk kirol bat egin nahi ez eta gurasoek horretara bultzatzen bazaituzte etengabe.

LUKAS: Gaur egun, askotan ikusten dira ume batzuk nahitaez kirol bat egin behar dutenak beren gurasoek hala nahi dutelako. Lehen, berriz, kontrakoa zen: nahi zenuelako jokatzen zenuen edo jolasten zinen.

ZABALA: Bai, eta horri lotuta bada beste ideia bat, ez dagoena bakarrik kirolari lotuta: onena izan behar hori, besteen gainetik egon behar hori. Bada hitz bat nik batere gustuko ez dudana: norgehiagoka. Beste norbait baino gehiago aritze hori. Horren inguruan hausnartu beharra dago.

"Gaur egun, ume batzuk ikusten dira nahitaez kirol bat egin behar dutenak gurasoek hala nahi dutelako. Lehen, gustuko zenuelako jokatzen zenuen gehiago"

Larraitz Lucas. Irakaslea, futbolari ohia

Eta zeuen buruari presio handia jartzen zenioten?

LUKAS: Nik bai, baina konturatu gabe.

ZABALA: Nik ez dakit hitza presioa den. Baina norberak nahi izaten duena da zerbait egiten duenean ahalik eta ondoena egin, emaitza onena lortu. Hor beti dago presio edo gogo bat, eta horrek urduritasun bat dakar. Ilusioaren eta presioaren arteko nahasketa bat da. Baina adin eta maila batera iristean, presioak indar handiagoa hartzen du.

Zer adinetan hasi zineten jabetzen kirola zaletasun bat baino gehiago zela, eta goi mailan aritzeko modua zenutela?

ZABALA: Nik ez nuen horretan pentsatu ere egin. Pentsa, debuta egin baino 8-9 hilabete lehenago pilota uztekotan egon nintzen. Eskuko minez egon nintzen, eta ebakuntza egin zidaten. Baina segitu egin nuen. Handik gutxira, aitak esan zidan: «Zu egunen batean profesionala izango zara». Nik zoratuta ote zegoen erantzun nion. Handik hilabetera, profesionaletako lehen kontratua sinatu nuen. Dena oso bizkor joan zen. Ostegun batean deitu ninduten, larunbatean gerentearekin batu, kontratua sinatu, eta aurrera. Nik uste dut horrek lagundu egin zidala, presiorik ez izateko.

LUKAS: Ni Añorgan ari nintzen jokatzen, eta Antxon del Puerto taldeko ordezkaria etorri zitzaidan esanez Espainiako selekzioko begirale bat etorriko zela ni jokatzen ikustera. Horren ostean, bi astez Madrilera entrenatzera joateko deitu ninduten. Eta hor eskolan esan zidaten: futbola edo ikasketak. Institutua amaitu, eta joan egin nintzen. 17 urte izango nituen.

Larraitz Lucas eta Ibai Zabala
Gaur egun, ia kirol gehienek dituzte eskolak. Eredu hori egokia iruditzen zaizue?

ZABALA: Ez dakit Larraitzek zer pentsatuko duen, baina nik erantzuna argi daukat: ez da egokia.

Zergatik?

ZABALA: Haurrak, nerabeak profesionalizatzen ari garelako, eta ahaztu egiten zaigu umeek ume izan behar dutela, eta egin behar dutena jolastea dela. Gaur egun, tamalez, dena jokatzea da, eta ahaztu egin da jolastea. Horretan ere gurasoek autokritika egin beharko lukete, konplize ere badira eta. Askok buruan duten bakarra beren semea edo alaba aparteko kirolaria izatea da. Baina, adin horietan, oinarrizkoena da umeek kirola eginez gozatzea, kirola egitea, eta gero gerokoa.

LUKAS: Erabat ados. Lehen, kirol guztiak probatzen genituen; orain, berriz, fokua bakarrean jartzen dute. Are gehiago, haurrak elkarrekin era ludiko batean jokatzen ikustearen falta sumatzen dugu. Hori galdu egin da apur bat. Dena da lehia.

Larraitz Lucas eta Ibai Zabala
Larraitz Lucas eta Ibai Zabala. JON URBE / FOKU Eskolek ekarri duten kirolaren ikuspegi profesional horrek eta sare sozialetan kirolariek ematen duten irudiak aldatu egin dute haurrek kirolaren inguruan duten ikuspegia?

ZABALA: Erakusten dena arrakasta da. Baina kirola ez da hori soilik. Une txarrak asko dira. Nik, adibidez, bost ebakuntza izan nituen eskuetan. Hori ere errealitate bat da, eta umeei, nerabeei, erakutsi egin behar zaie.

LUKAS: Dena ez da polita kirolean. Horretarako ez ditugu prestatzen. Eta beste bi gauzatan ere pentsatu beharko genuke: zenbat irauten duen arrakastak, eta zenbatek lortzen duten.

Klubek, eskolek, gero eta gazteago hartzen dituzte umeak. Zer iruditzen zaizue?

ZABALA: Prozesu horretan, icebergaren puntan, ume horietaz aprobetxatuko direnak daude: futbolean, klubak; pilotan, enpresak... Nik ez nuke sekula nire seme edo alaba bat halako leku teknifikatu batera eramango. Agian oker nago. Baina zergatik egingo dut hori? Kirolean ona den neska edo mutiko bat bihar ere ona izango baita. Ez zaio ahaztuko. Pilota enpresa batek 15 urterekin profesional izateko aurretiazko kontratu bat egin nahi badizu, lasai egon. Ondo jokatzen baduzu, 18 edo 20 dituzunean kontratua egingo dizu. Ez zoratu.

"Kirol eskolen eredua ez dut gustuko, umeak profesionalizatzen ari baikara. Sekula ez nuke nire seme edo alaba bat halako batera eramango"

Ibai Zabala. Irakaslea, pilotari ohia

LUKAS: Niri galdetu izan didate alabetako batek halako proposamen bat jasoko balu zer egingo nukeen. Eta argi erantzuten dut: kanpora joan behar badu, ez. Eta etxean bada, ordutegien eta ikasketen arabera. Guk hezi behar ditugu gure umeak. Ezin ditugu edozein lekutan edo edozeinekin utzi. Futbolean asko gertatzen da hori. Aurrekoan, lagun batek esan zidan bere semeari halako proposamen bat egin ziotela kanpora joateko, eta onartu egin zutela. Horrekin mezu bat ematen ari zara nerabeari: «Ez gaituzu behar, heldua zara, autonomoa...».

ZABALA: Eta bada beste mezu bat hor ematen diozuna: «Kirola da garrantzitsuena». Gainera, egunen batean gaizki badago, arazoren bat badu… Zu ez zaude hor. Pilotan ez da halakorik gertatzen, haurrek herriko eskoletan jokatzen dutelako normalean, lagunekin. Baina irits daiteke pilotara ere eredu hori.

Larraitz Lucas eta Ibai Zabala
Larraitz Lucas eta Ibai Zabala. JON URBE, FOKU Klubek, ordea, esaten dute baldintzak oso onak direla. Eta, besteak beste, bertan irakasleak dituztela ume horiek ikas dezaten.

LUKAS: Baina gurasoak ez daude.

ZABALA: Aipatu izan da jokalariei esaten dietela hainbat ikasgai gainditu gabe uzten badituzte ez dutela klubean jarraituko.

ZABALA: Ez da egia. Onak badira, jarraitu egingo dute. Haientzat kirolak garrantzi handiagoa du haurren heziketa prozesuak baino.

Kirol eskolak gero eta indar handiagoa hartzen ari diren honetan, eskola kirolaren eredua ez al da zaharkituta geratu?

LUKAS: Ikastetxeek bultzatu egiten dute haurrek kirola egitea, baina egia da patioko espazioak gero eta txikiagoak direla, eta denak ez direla sartzen. Lehen, adibidez, patioan bi futbol ate zeuden, eta askotan bi partida jokatzen ziren aldi berean. Edo frontoi bakarra zegoen, eta partida bat baino gehiago jokatzen zen. Tartean, teniseko pilotarekin. Orain, halakoak ez dira uzten.

ZABALA: Beharbada, egungo eredua hain moderno ikusten dugu, aurrekoak zaharkitua baitirudi.

LUKAS: Nik uste dut zera gertatzen dela: gizartea bizkor doala, eta hezkuntzak ere erritmo horretan joan nahi duela, baina ez duela baliabide nahikorik horretarako. Eskola kirolak ez luke hain arautua, mugatuta egon behar, eta haur guztiak hartu beharko lituzke kontuan.

Hainbat herritan, gurasoek eta ikastetxeek zenbait egitasmo jarri dituzte martxan, bestelako eskola-kirol eredu bat sustatzeko, astialdiari lotuta. Zer iruditzen zaizue?

LUKAS: Ondo dago. Nik uste dut, gainera, ikastolek berek bultzatu beharko luketela hori eskola ordutegiaren barruan. Umeek kalea, jolas tokia, natura ezagutu behar dute...

ZABALA: Oso aberasgarria. Nire ustez, horrela beharko luke, aipatutako profesionalizazioaren aurka joateko. Kirol guztiak proba ditzatela, eta goza dezatela lagunekin horietan jolastuz.



Eta zer egin behar dute erakundeek?

LUKAS: Dirua, beharra eta baliabideak dauden bitartean, mugituko dira. Baina ez dakit zenbaterainoko garrantzia ematen dioten eskola kirolari. Baina benetan aldaketa nahi dugunok ez gaude hor. Kanpoko erakunde batek hori arautzea ez dut uste erabat eraginkorra denik.

Orduan, gurasoak izan daitezke aldaketa horren bultzatzaileak?

ZABALA: Ez dakit, ba... Pilota munduan ikusi dudana kontuan hartuta, tamalez, hainbat arlotan gurasoek gehiago egiten dute kalte, mesede baino. Baina, aldi berean, gurasoak beharrezkoak dira. Gaur egun, ez dago garai batean zegoen boluntario izaera hori. Ez dago lehen bezainbeste entrenatzaile, begirale, musu truk haurrekin sekulako lana egiten dutenak. Beraz, gurasoen egitekoa are garrantzitsuagoa da orain.

LUKAS: Hala da. Adibidez, hemen, La Sallen, dena zen futbola. Baina baziren ikasle batzuk eskubaloia egin nahi zutenak. Eta guraso talde batek hori bultzatu zuen.

Larraitz Lucas eta Ibai Zabala
Boluntario lan egiten duten begirale eta entrenatzaile horiei aitortza handiagoa egin beharko litzaieke?

ZABALA: Dudarik gabe. Gero iritsi ziren bestelako entrenatzaileak, baina nik halako biri esker lortu nuen pilota munduan izan nintzena izatea. Horiek egin zuten lanak ez du preziorik.

LUKAS: Nik ere halako asko izan nituen, eta beti eskertuko diet.

Zer gomendio emango zeniokete kirolean bidea egiten hasten ari den nerabe bati?

ZABALA: Asko. Baina bi nabarmenduko nituzke. Lehena, egiten duenaz gozatzeko; eta, bigarrena, ingurukoek diotenari kasu handirik ez egiteko. Joateko urratsez urrats, kirolari bakoitzak bere garapena baitu. Ni, adibidez, haurren kategorian eta kadeteetan herriko hirugarrena nintzen. Behin baino gehiagotan gerturatu zaizkit gurasoak galdetuz: «Nola ikusten duzu nire semea edo alaba?». Eta gauza bera erantzuten diet: «Bi begirekin».

LUKAS: Guztien gainetik, patxadaz hartzeko esango nieke, eta momentua bizitzeko. Izan ere, bizitzako beste alorretan bezala, kirolean ere ez dakizu bihar zer gertatuko den. ]]> <![CDATA[JOLASA, JOKOAREN GAINETIK]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1980/002/001/2022-07-24/jolasa_jokoaren_gainetik.htm Sun, 24 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/1980/002/001/2022-07-24/jolasa_jokoaren_gainetik.htm
Nola duzue gogoan zuen kirolarekin izaniko lehen harremana?

IBAI ZABALA: Ez dut oso gogoan. Badakit aitonarekin joan nintzela lehen aldiz frontoira. Aitak maiz esaten zidan: «Ez dakit nola atera zaren pilotari, etxean ez baitugu zaletasunik izan». Futbolzaleak ziren. Hortik harago, dudan oroitzapena frontoia haurrez beteta ikustea da. Ederra zen. Tamalez, hori aldatu egin da. Gaur egun, frontoira doan neska edo mutikoa bakarrik egoten da askotan. Eta hori ez da onena. Horregatik, beti esan ohi dut talde kirolak interesgarriagoak direla, balio erantsi bat dutela. Talde izaeraren, lanaren, balioak zabaltzen dituzte. Bakarkakoek indibidualismoa dakarte, eta gerora sumatu egiten da haurrarengan.

LARRAITZ LUKAS: Azken horri lotuta, adibide bat jarriko dut: harremanak izateko zailtasunak dituen haur bati baloi bat eman, eta ia ziur beste haurrekin jokatuko duela, hitzik gabeko jolasa baita. Hortik abiatuta, harremanak izaten hasiko da beste haurrekin. Beraz, nik beti esaten dut ez dela baloia patioetatik kendu behar, baizik eta ondo kudeatu behar dela. Nire kirolarekin izan nuen lehen harremanari dagokionez, gurasoek beti esaten didate futbol baloi batekin jaio nintzela. Anaia izan nuen eredu.

Askotan, eskolako patioetan edo frontoietan izaten zen lehen harreman hori kirolarekin. Zer oroitzapen dituzue?

ZABALA: Frontoietan bi aldaketa nagusi egon dira, nire ustez: batetik, lehen beteta zeudela, eta orain hutsago; eta, bestetik, zorionez, emakumeak plaza horretan sartzen direla, eta orain edozein herritako frontoitan ikusten direla neskak jokatzen.

LUKAS: Patioak asko aldatu dira. Alde batetik, lehen, neskek gonak eta soinekoak eramaten zituzten; orain, berriz, baita bestelako arropak ere. Bestetik, gaur egun neska-mutikoak elkarrekin aritzen dira. Gainera, mutikoei ez zaie entzuten halako gauzak esaten: «Zu neska zara: ezin duzu jokatu». Hezkuntzak alde horretatik lan handia egin du, eta etxean ere haurrek jasotzen duten mezua oso bestelakoa da.

Aldatu arren, oraindik ere egitasmo asko daude eraldaketa horretan segitzeko.

LUKAS: Nik uste dut espazio gehiago behar dugula, harremanak sustatzeko, esperimentatzeko...

ZABALA: Patioan arreta handia jartzen da gaur egun. Baina ale txiki bat da pilo horretan. Oinarria hezkuntza eta etxea dira. Ikastetxe batek astean bitan patiotik baloia kentzea eraginkorra izango da baldin eta atzetik oinarri sendo bat badago etxean ere.

LUKAS: Erabat ados. Nik hamaseigarren urtea dut ikastolan, eta gogoan dut gurasoetako batek esan zidala: «Nire umea ikastera dator hona». Baietz erantzun nion, ikasiko zituela gauza batzuk. Eta berehala aipatu zidan: «Nik zuri uzten dizut ikas dezan». Eta esan nion: «Nirekin urtebete egongo da; zurekin bizitza osoa». Hor amaitu zen elkarrizketa. Irakasleak 26 txipiroi kudeatu behar ditu, olagarro on bihurtzeko, eta askotan ez gara iristen; ez dugu baliabiderik.

Zer iritzi duzue soin hezkuntzari gaur egun eskolan ematen zaion tokiaz?

LUKAS: Lehen, astean behin izaten genuen. Orain, berriz, ikasgai gehiagotan sartzen da jarduera fisikoa. Baina gidatua. Gehiago mugitu behar ditugu umeak, eta pantaila aldera batera utzi. Baina hor ere kontraesan bat dago. Nire alaba hurrengo ikasturtean bosgarren mailan hasiko da, eta ordenagailu eramangarri bat izango du eskolan.

Egin zenuten eskola kirola? Zer oroitzapen duzue?

ZABALA: Nik bai, egin nuen.

LUKAS: Utzi zizuten? Niri ez.

ZABALA: Multikirola esaten zitzaion. Hori bai, gero frontoira joaten nintzen pilotan jokatzera.

LUKAS: Nik jesuitetan ikasi nuen. 10-11 urte izango nituen. Gogoan dut entrenamendu batzuen ondoren Kontxan jokatu behar nuela. Izugarrizko ilusioa nuen. Pentsatu nuen: «Anaiak bezala Kontxan jokatuko dut». Baina, bezperan, entrenatzailea etorri zitzaidan esanez neska nintzela, eta apaizek esan zutela ezin nuela jokatu. Sekulako kolpea izan zen. Eta, azkenerako, saskibaloian jokatu nuen. Gerora itzuli nintzen futbolera.

Haur askok beren lagunek egiten dutelako aukeratzen dute kirol jakin bat. Hor ikusten da nolako indarra duen kirolak sozializatzeko?

ZABALA: Egia da baduela indarra. Baina nire kasuan, ez. Ni frontoira joaten nintzen, beteta zegoen, eta horietako bat nintzen.

LUKAS: Nik uste dut bi aldeak daudela. Nik neuk nortasun handia nuen, futbola oso gustuko nuen, eta nire kabuz aukeratu nuen, ez lagunengatik. Gure eskolan, aurten ehun bat umek egin behar izan zuten aukeraketa hori, eta erdiek baino gehiagok gustuko zutelako egin zuten. Egia da, hala ere, batzuek kirola egin nahi dutela, ez direla oso abilak, eta lagunek aukeratzen duten kirola egiten dutela azkenean.

ZABALA: Abilezia aipatuta, nik hor azpimarra bat egingo nuke: ume askok zergatik aukeratzen duten kirol bat egitea: gustuko dutelako, edo trebeak direlako?

LUKAS: Dudarik gabe, eta hori frustrazioari lotuta dago. Berez, frustrazioa txikitatik lantzen dugun zerbait da. Baina gero eta ume gehiago daude frustrazioak kudeatzeko arazoak dituztenak, eta hori gurasoen espektatibekin dago lotuta. Izan ere, askok uste dute beren seme-alabak onenak direla edo izan behar dutela denean, tartean kirola. Baina, agian, momentuz, ez da horrela.

ZABALA: Horren atzean, porrota onartzea eta porrotaren aurrean erantzun on bat izatea ere badago. Hori ere ikasi egin behar da. Egun batean Bielsari entzun nion galtzen duenak irabazten duenak baino gehiago ikasten duela, eta nik uste dut hala dela. Baina gaur egungo gurasoek sufrimendurik gabeko bizitza bat nahi dute seme-alabentzat. Normala da. Baina sufrimendua, mina, porrota, bizitzaren parte da, eta kudeatzen jakin behar da. Bestela, hortik dator frustrazioa.

LUKAS: Hori txikiei askotan esaten diegu, baina gero nork bere buruari esatea zaila da.

Zuek nabaritu zenuten gurasoen, etxekoen presioa edo haien espektatiben zama?

ZABALA: Nik, zorionez, ez. Eta nire izaera kontuan hartuta, ziur nago presioa izan banu ez nintzela sekula pilotaria izango. Nik uste dut hori izan zela gakoetako bat pilotari izateko. Etxekoek partidetara eramaten ninduten, behar nuenerako ondoan nituen, eta aholkuren bat ematen zidaten. Baina presiorik, zorionez, ez zidaten egiten.

LUKAS: Nire kasuan bai. Baina uste dut, zer egoeratan nengoen kontuan hartuta-oso emakume gutxik jokatzen zuten futbolean-, ondo etorri zitzaidala, eta neurri batean horri esker ere lortu nuela iritsi nintzen lekura iristea. Partida batean bi gol sartu, eta aitak esaten zidan ez nituela bost sartu. Edo baloi baten atzetik korritzen ez banuen, garrasi egiten zidan... Ziurrenik, orain dakidan guztia jakingo banu, eta egoera gaur egungoa balitz, ez nuen onartuko.

Ez du erraza izan behar presio horrek. Are gutxiago zuk kirol bat egin nahi ez eta gurasoek horretara bultzatzen bazaituzte etengabe.

LUKAS: Gaur egun, askotan ikusten dira ume batzuk nahitaez kirol bat egin behar dutenak beren gurasoek hala nahi dutelako. Lehen, berriz, kontrakoa zen: nahi zenuelako jokatzen zenuen edo jolasten zinen.

ZABALA: Bai, eta horri lotuta bada beste ideia bat, ez dagoena bakarrik kirolari lotuta: onena izan behar hori, besteen gainetik egon behar hori. Bada hitz bat nik batere gustuko ez dudana: norgehiagoka. Beste norbait baino gehiago aritze hori. Horren inguruan hausnartu beharra dago.

Eta zeuen buruari presio handia jartzen zenioten?

LUKAS: Nik bai, baina konturatu gabe.

ZABALA: Nik ez dakit hitza presioa den. Baina norberak nahi izaten duena da zerbait egiten duenean ahalik eta ondoena egin, emaitza onena lortu. Hor beti dago presio edo gogo bat, eta horrek urduritasun bat dakar. Ilusioaren eta presioaren arteko nahasketa bat da. Baina adin eta maila batera iristean, presioak indar handiagoa hartzen du.

Zer adinetan hasi zineten jabetzen kirola zaletasun bat baino gehiago zela, eta goi mailan aritzeko modua zenutela?

ZABALA: Nik ez nuen horretan pentsatu ere egin. Pentsa, debuta egin baino 8-9 hilabete lehenago pilota uztekotan egon nintzen. Eskuko minez egon nintzen, eta ebakuntza egin zidaten. Baina segitu egin nuen. Handik gutxira, aitak esan zidan: «Zu egunen batean profesionala izango zara». Nik zoratuta ote zegoen erantzun nion. Handik hilabetera, profesionaletako lehen kontratua sinatu nuen. Dena oso bizkor joan zen. Ostegun batean deitu ninduten, larunbatean gerentearekin batu, kontratua sinatu, eta aurrera. Nik uste dut horrek lagundu egin zidala, presiorik ez izateko.

LUKAS: Ni Añorgan ari nintzen jokatzen, eta Antxon del Puerto taldeko ordezkaria etorri zitzaidan esanez Espainiako selekzioko begirale bat etorriko zela ni jokatzen ikustera. Horren ostean, bi astez Madrilera entrenatzera joateko deitu ninduten. Eta hor eskolan esan zidaten: futbola edo ikasketak. Institutua amaitu, eta joan egin nintzen. 17 urte izango nituen.

Gaur egun, ia kirol gehienek dituzte eskolak. Eredu hori egokia iruditzen zaizue?

ZABALA: Ez dakit Larraitzek zer pentsatuko duen, baina nik erantzuna argi daukat: ez da egokia.

Zergatik?

ZABALA: Haurrak, nerabeak profesionalizatzen ari garelako, eta ahaztu egiten zaigu umeek ume izan behar dutela, eta egin behar dutena jolastea dela. Gaur egun, tamalez, dena jokatzea da, eta ahaztu egin da jolastea. Horretan ere gurasoek autokritika egin beharko lukete, konplize ere badira eta. Askok buruan duten bakarra beren semea edo alaba aparteko kirolaria izatea da. Baina, adin horietan, oinarrizkoena da umeek kirola eginez gozatzea, kirola egitea, eta gero gerokoa.

LUKAS: Erabat ados. Lehen, kirol guztiak probatzen genituen; orain, berriz, fokua bakarrean jartzen dute. Are gehiago, haurrak elkarrekin era ludiko batean jokatzen ikustearen falta sumatzen dugu. Hori galdu egin da apur bat. Dena da lehia.

Eskolek ekarri duten kirolaren ikuspegi profesional horrek eta sare sozialetan kirolariek ematen duten irudiak aldatu egin dute haurrek kirolaren inguruan duten ikuspegia?

ZABALA: Erakusten dena arrakasta da. Baina kirola ez da hori soilik. Une txarrak asko dira. Nik, adibidez, bost ebakuntza izan nituen eskuetan. Hori ere errealitate bat da, eta umeei, nerabeei, erakutsi egin behar zaie.

LUKAS: Dena ez da polita kirolean. Horretarako ez ditugu prestatzen. Eta beste bi gauzatan ere pentsatu beharko genuke: zenbat irauten duen arrakastak, eta zenbatek lortzen duten.

Klubek, eskolek, gero eta gazteago hartzen dituzte umeak. Zer iruditzen zaizue?

ZABALA: Prozesu horretan, icebergaren puntan, ume horietaz aprobetxatuko direnak daude: futbolean, klubak; pilotan, enpresak... Nik ez nuke sekula nire seme edo alaba bat halako leku teknifikatu batera eramango. Agian oker nago. Baina zergatik egingo dut hori? Kirolean ona den neska edo mutiko bat bihar ere ona izango baita. Ez zaio ahaztuko. Pilota enpresa batek 15 urterekin profesional izateko aurretiazko kontratu bat egin nahi badizu, lasai egon. Ondo jokatzen baduzu, 18 edo 20 dituzunean kontratua egingo dizu. Ez zoratu.

LUKAS: Niri galdetu izan didate alabetako batek halako proposamen bat jasoko balu zer egingo nukeen. Eta argi erantzuten dut: kanpora joan behar badu, ez. Eta etxean bada, ordutegien eta ikasketen arabera. Guk hezi behar ditugu gure umeak. Ezin ditugu edozein lekutan edo edozeinekin utzi. Futbolean asko gertatzen da hori. Aurrekoan, lagun batek esan zidan bere semeari halako proposamen bat egin ziotela kanpora joateko, eta onartu egin zutela. Horrekin mezu bat ematen ari zara nerabeari: «Ez gaituzu behar, heldua zara, autonomoa...».

ZABALA: Eta bada beste mezu bat hor ematen diozuna: «Kirola da garrantzitsuena». Gainera, egunen batean gaizki badago, arazoren bat badu… Zu ez zaude hor. Pilotan ez da halakorik gertatzen, haurrek herriko eskoletan jokatzen dutelako normalean, lagunekin. Baina irits daiteke pilotara ere eredu hori.

Klubek, ordea, esaten dute baldintzak oso onak direla. Eta, besteak beste, bertan irakasleak dituztela ume horiek ikas dezaten.

LUKAS: Baina gurasoak ez daude.

ZABALA: Aipatu izan da jokalariei esaten dietela hainbat ikasgai gainditu gabe uzten badituzte ez dutela klubean jarraituko.

LUKAS: Ez da egia. Onak badira, jarraitu egingo dute. Haientzat kirolak garrantzi handiagoa du haurren heziketa prozesuak baino.

Kirol eskolak gero eta indar handiagoa hartzen ari diren honetan, eskola kirolaren eredua ez al da zaharkituta geratu?

LUKAS: Ikastetxeek bultzatu egiten dute haurrek kirola egitea, baina egia da patioko espazioak gero eta txikiagoak direla, eta denak ez direla sartzen. Lehen, adibidez, patioan bi futbol ate zeuden, eta askotan bi partida jokatzen ziren aldi berean. Edo frontoi bakarra zegoen, eta partida bat baino gehiago jokatzen zen. Tartean, teniseko pilotarekin. Orain, halakoak ez dira uzten.

ZABALA: Beharbada, egungo eredua hain moderno ikusten dugu, aurrekoak zaharkitua baitirudi.

LUKAS: Nik uste dut zera gertatzen dela: gizartea bizkor doala, eta hezkuntzak ere erritmo horretan joan nahi duela, baina ez duela baliabide nahikorik horretarako. Eskola kirolak ez luke hain arautua, mugatuta egon behar, eta haur guztiak hartu beharko lituzke kontuan.

Hainbat herritan, gurasoek eta ikastetxeek zenbait egitasmo jarri dituzte martxan, bestelako eskola-kirol eredu bat sustatzeko, astialdiari lotuta. Zer iruditzen zaizue?

LUKAS: Ondo dago. Nik uste dut, gainera, ikastolek berek bultzatu beharko luketela hori eskola ordutegiaren barruan. Umeek kalea, jolas tokia, natura ezagutu behar dute...

ZABALA: Oso aberasgarria. Nire ustez, horrela beharko luke, aipatutako profesionalizazioaren aurka joateko. Kirol guztiak proba ditzatela, eta goza dezatela lagunekin horietan jolastuz.

Eta zer egin behar dute erakundeek?

LUKAS: Dirua, beharra eta baliabideak dauden bitartean, mugituko dira. Baina ez dakit zenbaterainoko garrantzia ematen dioten eskola kirolari. Baina benetan aldaketa nahi dugunok ez gaude hor. Kanpoko erakunde batek hori arautzea ez dut uste erabat eraginkorra denik.

Orduan, gurasoak izan daitezke aldaketa horren bultzatzaileak?

ZABALA: Ez dakit, ba... Pilota munduan ikusi dudana kontuan hartuta, tamalez, hainbat arlotan gurasoek gehiago egiten dute kalte, mesede baino. Baina, aldi berean, gurasoak beharrezkoak dira. Gaur egun, ez dago garai batean zegoen boluntario izaera hori. Ez dago lehen bezainbeste entrenatzaile, begirale, musu truk haurrekin sekulako lana egiten dutenak. Beraz, gurasoen egitekoa are garrantzitsuagoa da orain.

LUKAS: Hala da. Adibidez, hemen, La Sallen, dena zen futbola. Baina baziren ikasle batzuk eskubaloia egin nahi zutenak. Eta guraso talde batek hori bultzatu zuen.

Boluntario lan egiten duten begirale eta entrenatzaile horiei aitortza handiagoa egin beharko litzaieke?

ZABALA: Dudarik gabe. Gero iritsi ziren bestelako entrenatzaileak, baina nik halako biri esker lortu nuen pilota munduan izan nintzena izatea. Horiek egin zuten lanak ez du preziorik.

LUKAS: Nik ere halako asko izan nituen, eta beti eskertuko diet.

Zer gomendio emango zeniokete kirolean bidea egiten hasten ari den nerabe bati?

ZABALA: Asko. Baina bi nabarmenduko nituzke. Lehena, egiten duenaz gozatzeko; eta, bigarrena, ingurukoek diotenari kasu handirik ez egiteko. Joateko urratsez urrats, kirolari bakoitzak bere garapena baitu. Ni, adibidez, haurren kategorian eta kadeteetan herriko hirugarrena nintzen. Behin baino gehiagotan gerturatu zaizkit gurasoak galdetuz: «Nola ikusten duzu nire semea edo alaba?». Eta gauza bera erantzuten diet: «Bi begirekin».

LUKAS: Guztien gainetik, patxadaz hartzeko esango nieke, eta momentua bizitzeko. Izan ere, bizitzako beste alorretan bezala, kirolean ere ez dakizu bihar zer gertatuko den.]]>
<![CDATA[Txapelduna kanporatu, eta Frantzia finalerdietan da]]> https://www.berria.eus/albisteak/216345/txapelduna_kanporatu_eta_frantzia_finalerdietan_da.htm Sat, 23 Jul 2022 23:50:59 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216345/txapelduna_kanporatu_eta_frantzia_finalerdietan_da.htm <![CDATA[Suediak 92. minutuan lortu du Eurokopako finalerdietarako sailkatzea]]> https://www.berria.eus/albisteak/216316/suediak_92_minutuan_lortu_du_eurokopako_finalerdietarako_sailkatzea.htm Fri, 22 Jul 2022 23:49:42 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216316/suediak_92_minutuan_lortu_du_eurokopako_finalerdietarako_sailkatzea.htm <![CDATA[Paredes, Garcia eta Sarriegi txapelketatik kanpo geratu dira]]> https://www.berria.eus/albisteak/216204/paredes_garcia_eta_sarriegi_txapelketatik_kanpo_geratu_dira.htm Thu, 21 Jul 2022 11:05:55 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/albisteak/216204/paredes_garcia_eta_sarriegi_txapelketatik_kanpo_geratu_dira.htm <![CDATA[Bigarren urratsa egiteko garaia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2102/018/001/2022-07-20/bigarren_urratsa_egiteko_garaia.htm Wed, 20 Jul 2022 00:00:00 +0200 Ainara Arratibel Gascon https://www.berria.eus/paperekoa/2102/018/001/2022-07-20/bigarren_urratsa_egiteko_garaia.htm
Ustekabeei dagokienez, Tirapuk Norvegia eta Italia kanpoan geratu izana aipatu du: «Norvegiaren kasuan, aurreko txapelketan ere lehen fasean geratu zen kanpoan. Alde horretatik ez da hain ezustea izan. Bai, ordea, egin duen jokoa. Ez du talde gisa funtzionatu. Italia, berriz, atzean erakutsitako sendotasunari esker beti ibili da ondo, baina oraingoan nahiko bigun ikusi dut arlo horretan». Danimarkari ere erreparatu dio: «Zituen jokalariak kontuan hartuta, proposamena nahiko pobrea egin du».

Horrekin batera, ez zuen espero hainbat selekziok atzealdean egindako akatsak egitea: «Selekzio gehienak, oro har, hobeto aritu dira erasoan defentsan baino. Espainiak lehen bi partidetako hasieran egindakoak eta Norvegia eta Italiarenak... ez dira ohikoak».

Baina futbolak memoria eskasa du, eta ezinbestekoa da aurrera begiratzea, final-laurdenetara. «Joko eta emozio aldetik partida politak izatea espero dut. Emakumeen futbolean azken urteetan gora egin du nabarmen jokoaren intentsitateak eta abiadurak, eta txapelketa honetan ere ikusi da. Gainera, kanporaketak iritsi ahala hori areagotu egiten da».

Lehen fasean ikusitakoaren ostean, askok etxeko selekzioa, Ingalaterra, ikusten dute faborito. Ez du horren garbi, ordea, Tirapuk: «Sartu duen gol kopurua eta etxean jokatzen duela kontuan hartuta, baliteke hala izatea. Baina Austriaren kontrako partidan ez nuen hain fin ikusi. Espainiak lanak eman diezazkiokeela uste dut, aukerak izan ditzakeela. Ingalaterrak erasora jokatzen du, eta ez da atzean itxiko; Espainiari ondo datorkio hori».

Alemania eta Frantzia «oso ondo» ikusi ditu: «Alemania beti dago hor. Belaunaldi aldaketak izan arren, txapelketa guztietan lehiatzen da ondo. Zerbaitegatik da Eurokopa gehien irabazi duten selekzioa alde handiarekin». Frantzia, berriz, beti aritu da multzoen faseetan ondo, eta kanporaketetan huts egin izan du: «Beti izan ditu jokalari oso onak bakarkako jokaldietan, baina oraingo honetan multzo moduan ere oso ondo ikusi dut». Ikusteke dago Marie Katotoren faltak nola eragiten dion. Aurrelariak txapelketa utzi behar izan zuen, eskuin belauneko lotailu gurutzatua apurtu baitzuen. «Golegile petoa da, eta kanporaketetan funtsezkoa da. Gainera, multzoarentzat beti da kolpea halako jokalari garrantzitsu bat galtzea».

Frantziak Herbehereak izango ditu aurkari. Egungo txapelduna da selekzio laranja, baina ez da asko hitz egin haren inguruan. «Aldearekin irabazi arren, Suitzaren kontra kostatu egin zitzaion, eta Portugali ere estu irabazi zion. Kanpoan geratu diren selekzioen artean, gehien gustatu zaidana Portugal da. Jokalari oso teknikoak eta interesgarriak ditu. Talde moduan sendoagoa izatea falta izan zaio». Suedia, berriz, faborito ikusten du Belgikaren kontra: «Txapelketen azken txanpara iristen da. Multzo sendoa du».

Euskal futbolarien lana

Eurokopan ari diren euskal futbolariei dagokienez, Irene Paredes «beti bezain ondo» ikusi du. «Gainera, Alexia ez egonda, are liderragoa da zelaian». Lucia Garciak «aukera gutxi» izan ditu bere indarguneak erakusteko: «Nik uste dut hegalean jokatuta gehiago emango lukeela, aurrelari moduan espazio gutxi izan baititu min egiteko». Amaiur Sarriegik minuturik ez jokatu izana «ulertzen zaila» da Tirapurentzat: «Espainiari zerbait falta bazaio, gola da, eta Amaiurrek hori dauka». Baina garbi du Realeko jokalariak oinak lurrean dituela. «Ziur nago buruan izango duen bakarra lanean segitzea izango dela, eta ikastea». Damaris Egurrola «patxadaz» ikusi du: «Ondo aritu da, eta jokalari baliotsuenaren saria eman diote partidetako batean».]]>