<![CDATA[Aitor Biain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 08 Jul 2020 17:05:10 +0200 hourly 1 <![CDATA[Aitor Biain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Arabako zerga bilketaren jaitsiera kalkulatu baino txikiagoa izango da ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/017/001/2020-07-07/arabako_zerga_bilketaren_jaitsiera_kalkulatu_baino_txikiagoa_izango_da.htm Tue, 07 Jul 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1846/017/001/2020-07-07/arabako_zerga_bilketaren_jaitsiera_kalkulatu_baino_txikiagoa_izango_da.htm <![CDATA[Arabak «pixka bat» hobetu du zerga bilketaren aurreikuspena]]> https://www.berria.eus/albisteak/183874/arabak_pixka_bat_hobetu_du_zerga_bilketaren_aurreikuspena.htm Mon, 06 Jul 2020 17:11:02 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183874/arabak_pixka_bat_hobetu_du_zerga_bilketaren_aurreikuspena.htm ]]> <![CDATA[Nortasunari eusten jarraitzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1898/026/001/2020-07-03/nortasunari_eusten_jarraitzeko.htm Fri, 03 Jul 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1898/026/001/2020-07-03/nortasunari_eusten_jarraitzeko.htm
Erakundeen aitortza jaso zuen taldeak atzo, eta hura amaitu berritan iritsi zen albistea. ACB liga irabazi aurretik bi aldeen arteko adostasuna gertu zegoen, baina behin titulua lortuta itxi dute akordioa. Ivanovicek hirugarren aroa du Baskonia zuzentzen: iragan abenduaren 24an ailegatu zen azkenengoz, Velimir Perasovicen lekua hartzeko. Taldea ezinean zebilen bai Euroligan bai ACB ligan. Hasiera batean kosta egin zitzaion egoerari neurria hartzea, baina koronabirusaren pandemiak eragindako etena baliatu du taldearen adore eta izaera lehiakorra berreskuratzeko. Eta ligako txapeldun egin du beste behin; hirugarrena du Baskoniarekin.

Duela hamar urte ere haren eskutik lortu zuen ACB liga irabaztea Gasteizko taldeak. Euroliga eta ACB liga artean 613 partidetan zuzendu du Baskonia Ivanovicek, 412 garaipen lortuz. 2001. urtean iritsi zen lehen aldiz Gasteizera, eta bost denboralditan ACB liga bat eta bi Espainiako Kopa irabazi zituen. Bigarren aroa 2008. urtean hasi zuen, eta 2013an amaitu. Tarte horretan, liga bat eta Kopa bat irabazi zituen.

Ez da berritze bakarra, halere. Josean Kerejeta presidenteak iragarri baitzuen Ilimane Diopek ere taldean jarraituko duela datorren sasoian; baita Sedekerskis, Raieste eta Kurucs gazteek ere. Zalantza gehiago ditu Luca Vildozak, ordea. Argentinarra talde handien ahotan dabilela iragarri baitzuen haren ordezkariak. Oraingoz ezer argirik ez badago ere, Baskoniarekin negoziatzeko prest azaldu da. Bestalde, litekeena da Tornike Xengelia kapitainak eta Shavon Shieldesek ere taldea uztea.

«Koronabirusaren liga»

Duela hamar urte 30.000 lagun inguru bildu ziren Andre Maria Zuriaren plazan liga garaipena ospatzeko. Gutxitan ikusten da plaza horrela, eta aurten ere hala beharko luke, baina, koronabirusaren ondorioz, ospakizun xume batekin konformatu behar izan du taldeak. Izurritearen eraginez moldatutako liga txapelketa berezia irabazi baitu taldeak, eta ospakizunak ere halakoxeak izaten ari dira. «Garaipen berezia izan da, oraingo egoera bezalaxekoa», esan zuen Kerejetak. Ateak itxita egin zuten ekitaldia Buesa Arenan, jendea ez pilatzeko. Xumea bezain hotza izan zen.

Erakundeetako ordezkariek harrera egin zieten jokalariei eta ordezkariei. Bertan izan ziren Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako jarduneko lehendakaria, Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusia eta Gorka Urtaran Gasteizko alkatea. Garaikur bana jaso zuten presidentearen eskutik, eskertza moduan. «Koronabirusaren ligaren txapeldun izango gara betirako, eta hala gogoratuko gaituzte», adierazi zuen Kerejetak. Presidenteak berak aitortu zuen«urte zaila» izan dela taldearentzat. «Ametsa bera baino ederragoa izan daiteke errealitatea, ordea», erantsi zuen.

Naia Najera Iglesias haurrak ordezkatu zituen zaleak. Hark jaso zuen zaleei eskainitako garaikurra. Xengeliak ere haiei eskaini zien garaipena, eta eskerrak eman zizkion entrenatzaileari: «Inoiz ez diogu lehiatzeari utzi. Baina Duskori esker berreskuratu dugu nortasun lehiakorra. Liga irabaztea posible zela sinetsarazi zigun berriz ere».]]>
<![CDATA[Ospakizun berezia, egoera berezi baterako]]> https://www.berria.eus/albisteak/183717/ospakizun_berezia_egoera_berezi_baterako.htm Thu, 02 Jul 2020 09:49:41 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183717/ospakizun_berezia_egoera_berezi_baterako.htm <![CDATA[Eusko Jaurlaritzak amaitutzat jo ditu erietxeetako agerraldi berriak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1941/013/002/2020-06-28/eusko_jaurlaritzak_amaitutzat_jo_ditu_erietxeetako_agerraldi_berriak.htm Sun, 28 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1941/013/002/2020-06-28/eusko_jaurlaritzak_amaitutzat_jo_ditu_erietxeetako_agerraldi_berriak.htm
Izan ere, beste hamalau lagunek eman dute positibo PCR probekin azken orduetan Hego Euskal Herrian: zortzi kasu atzeman dira Nafarroan, hiru Araban, eta hiru Gipuzkoan. Hain zuzen, azken kasu horietako batek lotura izan dezake Orioko (Gipuzkoa) agerraldiarekin, eta Jaurlaritza harreman hori aztertzen ari da. Beste bi hildako erregistratu dira, halaber.

Ospitaleen egoera arinduz doa, nolanahi ere. Une honetan, zazpi pertsona daude ZIU zainketa intentsiboen unitatean Hegoaldeko erietxeetan, hau da, bezperan baino bi gutxiago; kopurua azken hiru hilabeteetako txikiena da. Osakidetzak herritarrei gogorarazi die, ordea, birusa ez hedatzeko segurtasun neurriak zorrotz bete behar direla lehen mailako arreta guneetan ere.

EAEn positibo eman dutenen erdiek 20 urte baino gutxiago dituzte. Azken egunetan gora egin du kutsatutako gazteen kopuruak, baina Murgak ez dio arreta berezirik jarri datu horri. Izan ere, esan du PCR probak egiten zaizkiela egun kutsatu baten senitarteko guztiei edo gertuko harremana izan dezaketenei, sintomarik izan ez arren, eta horregatik azaldu direla kasu horiek orain. Kezkatuta azaldu da udako jaietan gerta daitezkeen kutsatzeekin, kasu horien jarraipena egitea «ia ezinezkoa» litzakeelako.

Bestalde, txertoaren kanpaina urriaren hasierara aurreratzea aztertzen ari da Jaurlaritza. Izan ere, Murgak azaldu du gerta litekeela gripea eta koronabirusa aldi berean izatea, eta horrek COVID-19 kasuak goiz atzematea «zaildu» dezake haren hitzetan.

Bizkaiko egoitzak, garbi

Bizkaiko zahar etxeetan ez da COVID-19a duen gaixorik. Aldundiak jakinarazi du egoiliar bakarra dagoela gaixo, baina hura ospitaleratuta dagoela. Denera, positibo eman zuten 1.612 adinekok gainditu dute gaitza. Izurria hedatzen hasi zenetik 290 hildako zenbatu dituzte egoitzetan, eta beste 32 kasuren susmoa dute.]]>
<![CDATA[«Bizirik sentitzea zer den aldarrikatu nahi dugu zuzenekoetan» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1946/030/001/2020-06-28/laquobizirik_sentitzea_zer_den_aldarrikatu_nahi_dugu_zuzenekoetanraquo.htm Sun, 28 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1946/030/001/2020-06-28/laquobizirik_sentitzea_zer_den_aldarrikatu_nahi_dugu_zuzenekoetanraquo.htm Gorrotoaren ahotsa lehen diskoaren 25. urteurrena ospatzeko kontzertu birarekin. «Inoiz baino indartsuago geunden, eta bira oso berezia izan zen. Jende askorentzat oso disko maitatua da, eta hala sentitu genuen guk ere». Zuzeneko gutxi izan ziren, baina sekulako harrera izan zuten. «Areto guztiak bete genituen, eta ez gaude ohituta halakoetara». Aparretan zela etorri zen kolpea, ordea; izan ere, ordurako mandarina baten tamainako tumore bat zuen eztarrian. «Minbizia diagnostikatu zidaten bira amaitu eta hilabetera edo. Oso aurreratuta zegoen jada». Berehala etorri zen tratamendua, eta, harekin batera, «infernua». Gaixotasunaren garairik latzenean zela jaso zuen Iñigo Muguruzaren heriotzaren albistea ere: «Beste kolpe gogor bat». Arorik ilunena igarota, baikor mintzo da, eta gogotsu da zuzenekoetara itzultzeko. Urriaren 31n itzuliko da Anestesia zuzenekoetara, Atarrabian (Nafarroa). Zer moduz zaude? Ondo. Egia esan, tratamenduak emaitza onak izan ditu. Kimioa eta radioa hartu nituen bi hilabetez, eta oso gogorra izan zen, egunero sekulako egurra jaso bainuen. Baina oso albiste onak eman zizkidaten azken mediku azterketan: desagertu da tumorea; ia-ia mirakulu bat izan da, nolabait esateko. Aztarna batzuk baditut oraindik, hori ez baita lehen bezala geratzen, noski. Kapitulua ez duzu erabat itxi oraindik. Ez, eta ez dakit inoiz ixten den ere. Kontrolatu egin behar da; gorputzak egin du behin, eta berriro egiteko gaitasuna baduela badakigu. Orain, hiru hilabetean behin azterketa medikoak egin behar ditut, eta bitartean ahalik eta ondoen zaindu. Baina bai, egia esan, 2019a oso gogorra izan zen niretzat. Hori gutxi ez, eta beste kolpe bat eman zizun bizitzak. Nola hartu zenuen Iñigo Muguruzaren heriotza? Iñigorena izan zen... ia-ia akabatu egin ninduen. Oso ahul harrapatu ninduen; tratamendutik ateratzen ari nintzen ordurako, baina oraindik arazo askorekin, eta bat-batean etorri zen hura. Galdetu nion bizitzari: «Baina orain zergatik hau?». Beste froga oso gogor horietako bat izan zen niretzat. Iñigo asko maite nuen, esperientzia pila bat izan ditugu elkarrekin, eta ez bakarrik musikari lotutakoak; harreman pertsonalean ere asko maite nuen. Oso pertsona sentibera zen, adimentsua; balio handiko pertsona zen. Eta bat-batean hori jakitea kolpe ikaragarria izan zen. «Gora bizitza» da orain zure aldarria, ordea. Baikortasun puntu bat du mezu horrek. Bai, kuriosoa da, baina horrelako egoeretan ikusten da zenbaterainoko indarra eduki dezakegun barruan. Inoiz ez dakigu nola erantzungo diogun halako egoera bati, baina litekeena da okerrenean pentsatzea. Nire kasuan, ordea, diagnostikoa jaso nuen egun hartan, hasierako harriduraren ondotik, pentsatu nuen gauza bakarra izan zen egin beharreko guztia egingo nuela hura konpontzeko; ez nintzen behera etorri, ez nintzen deprimitu. Egia esateko, harritu ninduen barruan nuen indarrak eta lasaitasunak, ordura arte inoiz ez bainituen eduki edo erabili. Rockarekin bat datorren aldarri bat da? Ez dakit. Norberaren nortasunaren araberakoa da hori. Rocka da niretzat adierazteko tresna bat, eta ez dakit zer harreman izan dezakeen batak bestearekin. Baina, agian, bai, aldarri horrek batzen ditu nire nortasuna eta jarrera. Bizi izandako guztiak balio izan dizu atzera begira jartzeko? Bai, noski. Horrelako garai gogorrek behartzen zaituzte atzera begira jarri eta zertan asmatu duzun edo zertan ez pentsatzera, edo orain arteko bidean zerbait aldatu behar duzun hausnartzera. Heriotzatik gertu egoteak balio izaten du hobeto bizitzen jakiteko, edo ikasten jarraitzeko. Bizitza erdia baino gehiago eskaini diozu musikari. Erreparatu diozu bide horri? Egia esan, gaixo egon naizen azken urtean oso deskonektatuta egon naiz musikatik. Ez nuen gitarra eskuetan hartzen inoiz; hilabete batzuk mundu horretatik hain kanpo egoteak begirada aldarazi zidan. Tarteka ikusten nuen gure disko bat, gure erreportaje bat, elkarrizketa bat, poster bat... eta sentitzen nuen ni ez nintzela bertan azaltzen zen hura. Aldendu egin nintzen ni nintzen hartatik; dagoeneko ez nintzen Mikel Anestesia, zulo hartatik bizirik atera nahi zuen beste pertsona bat baizik. Aldatu egiten dira kontzeptuak. Lortu duzu Mikel Anestesia harekin berradiskidetzea? Pixkanaka, bai, eta Iñigori egin genion omenaldi kontzertua izan zen gakoa horretarako, nire harridurarako. Ordura arte gitarra jo gabe egona nintzen urtebete inguruz, eta hamar bat izango ziren baxua zorrotik atera gabe. Taldekideak proposatzera etorri zirenean, pentsatzen zuten ezingo nuela parte hartu, bai baitzekiten oso gaixo eta ahul nengoela. Baina baiezkoa eman nien. Eta, entseatzen hasi, orain dela hogei urteko edo gehiagoko kantuak jotzen hasi, eta berehala ohartu nintzen gai nintzela eta disfrutatzen nuela. Horrek hurbildu ninduen musikara berriz. Gogorra da agian horrela esatea, baina Iñigori esker lortu dut berriz ere musikara hurbiltzea; hari gertatutakoak eman zidan indarra martxari berrekiteko. Anestesiarekin batera ekin diozu martxari, hain zuzen. Entseguak egiten hasi zarete. Gaixotasuna pasatu ondoren hasi ginen Anestesiarekin zerbait egiteko asmotan. Taldeak etenaldiak egin izan ditu beti, eta, normalean, itzuli izan garenean izan da disko berri bat argitaratu dugulako edo antzeko beste aitzakia batekin. Kasu honetan, ordea, hainbeste hilabete zuloan eman ondoren, ez nuen nire burua beste disko bat egiteko gai ikusten. Entseatzen hasi ginen soilik sentitu ahal izateko berriro elkarrekin egotea zer den, eta zoragarria da. Sentipen horretatik abiatu da bira txiki bat egitearen ideia, baina disko berri baten aitzakiarik gabe; bizitza bera ospatzeko egin nahi dugu, errautsetatik atera eta hegan egiten hastea zer den aldarrikatu nahi dugu. Horregatik jarri diozue Fenix Tour izena? Hala da. Errauts askotan izan naiz nire bizitzan, eta berriz jaio naiz, baina hau bezain egoera gogorrik ez dut inoiz jasan. Niretzat oso garai berezia da, eta, oholtzara igotzeko gai naizenez, bizirik egotea zer den aldarrikatu nahi dugu zuzenekoetan: «Hemen nago, bizirik, eta gitarra jotzeko prest», esan nahi dut. Urrira atzeratu behar izan dituzue zuzenekoak. Nolakoa izango da kontzertu bira hori? Beste gaixotasun bat iritsi zaigu denoi bat-batean: koronabirusa. Bat-batean harrapatu gaitu gu ere, gure nahia maiatzean hastea baitzen, eta gutxi gorabehera abendura arte irautea. Baina inork ez daki zer gertatuko den datozen hilabeteetan. Zuzeneko kontzertuak atzeratzen ari dira, eta traba ugari ditugu ezer antolatzeko. Maiatzetik urrira atzeratu dugu aurreneko kontzertua, baina hori ere ezin dugu ziurtzat eman. Momentuz, bost kontzertu ditugu iragarriak, baina ateak irekita utzi ditugu, eta egoeraren arabera erabakiko dugu zer egin. Zer puntutan dago taldea? Garai berezia da taldearentzat ere. Inoiz ez gara profesionalak izan, baina, pasatutakoaren ondoren, zalantza ugari genituen taldearen geroaz, inork ez baitzekien nola egongo nintzen ni. Hasi ginenean, ordea, ilusio handia sentitu genuen guztiok, eta ilusio horri heldu diogu. Entseguetan konturatu gara gure soinua oraindik oso indartsua dela. Ni neu ere hunkitu egin naiz entzutean; ikaragarria da;, bizirik sentitzeko beste arrazoietako bat izan da. Aurrera begira jarri eta lan berri bat argitaratzeko asmorik baduzue? Nahiko genuke, bai. Taldearen gasolina izan dira beti diskoak. Lan bakoitzarekin bizpahiru urte eman ditugu biran, eta eten bat egin izan dugu gero. Batzuetan etena laburragoa izan da, eta beste batzuetan luzeagoa, baina azkenerako guk geuk ere zerbait sortu behar izaten dugu gozatzen segitu ahal izateko. Azken urteetan etenak asko luzatu dira, baina normala da hori, 32 urteko bidea egin baitu taldeak. Zerbait benetakoa dugunean eskaini izan diegu entzuleei beti. Aurrera begira, ordea, posible da berriz ere lokalean sartu eta konposatzen hastea, baina oraingoz lasai gabiltza. 30 urte baino gehiago dituen talde batek derrigorrean behar ditu horrelako etenak irauteko? Gure kasuan, bai. Nik ez daukat formularik talde guztientzat, baina gure kasuan argi dago baliagarriak direla. Inertziaren aurka egiteko balio izan digute; gauzak nahi genuen bezala eta nahi genuenean egin ditugu beti, eta hori luxu ikaragarria da. Taldeak utzi behar izan du zerbait atzean gaurko egoerara iristeko? Ez nuke esango. Gure modura egin ditugu gauzak; inoiz ez gaitu inork baldintzatu. Esan Ozenkirekin hasi ginen, baina diskoetxe aske bat zen, artistari bere askatasun osoz adierazten uzten ziona. Ez dugu inoiz presiorik jaso, eta beti egin ditugu gauzak guk nahi izan dugun erara eta nahi izan dugunean. Jarraitzaile fidelak ditu Anestesiak. Hori ere izango da gaur arte irauteko arrazoietako bat. Noski. Etenaldi luzeak egin ditugu, eta gerta zitekeen jarraitzaileak galtzea bide horretan. Baina gure kasuan guztiz kontrakoa gertatu da: bere garaian baino jarraitzaile gehiago ditugu, eta jende gehiago etortzen da gure kontzertuetara; horietako asko gazteak, gainera. 80ko hamarraldiko musikarekiko nostalgia puntu bat badago, eta belaunaldi berriak erakarri ditu horrek. Ez dakit jarraitzaileen beherakada etorriko zaigun edo ez, baina goraka egin dugu azkenaldian. Sormenari dagokionez, indartsu sentitzen zara? Baietz esango nuke. Azken urteetan banabil beste proiektu batekin bueltaka. Beste abesti mota batzuk sortuak ditut, agian Anestesiarentzat balio ez dutenak edo oso egokiak ez direnak. Saiatu naiz beste estilo batzuetako kantuak sortzen; indartsuak, baina pisutsuagoak, geldoagoak, melodikoak... Ideia batzuk baditut buruan. Oraindik nahiko esperimentala da, eta ez daukat talde bat osatuta bereziki horretarako. Badut hartu-emana lagun batzuekin; elkarrekin zerbait egiteko nahia dugu, baina ezer garbirik ez daukat oraindik. Ilusioa piztu dit proiektuak. Tarteka ere egiten ditut Anestesiarentzako kantuak. Ez dakit nondik joko dugun, baina ideiak baditut, bai. Trash metalaren barruan aritu da Anestesia batez ere, baina beti gitarra soinu propioari eutsita. Ez duzue tentaziorik izan hortik atera eta beste soinu batzuk probatzeko? Egia esateko, ez. Anestesiaren ezaugarrietako bat soinua baita. Nahiko modu naturalean sortu zen taldea, eta beti esan izan dut soinuarengatik eratu genuela. Gitarra baxuaren anplifikadorean konektatu nuenean hasi zen guztia, eta hortik abiatuta finkatu genuen gure soinu propioa. Horregatik, erdi brometan esaten dut nire anplifikadorea izorratzen den egunean Anestesia bukatu beharko dugula. Bost urte dira azken lana kaleratu zenutela (Zirkulutik espiralera, 2015). Hastapenetara egindako itzulera bat zela esan zenuten. Ildo horri jarraitzea gustatuko litzaizuke? Ez daukagu oso argi. Gustatzen zaigu diskotik diskora aldaketak egotea gure estiloan, eta horregatik egiten ditugu etenak ere, hein batean. Askok agian ez dute sinetsiko, eta irudituko zaie betiko zarata egiten dugula, baina taldea ondo ezagutzen dutenek nabarmentzen dituzte aldaketak. Azken bi diskoak (Terapia, 2006 eta Zirkulutik espiralera, 2015) nik grabatutakoak dira, eta, bien artean oso desberdinak izan arren, esango nuke hurbiltzen direla Anestesiak izan beharko lukeen soinura. Hurrengoa nolakoa izango den? Auskalo! Estudioa aipatu duzu. Koronabirusaren krisiak eragin du zure estudioko jardunean? Zer lan egiten ari zara orain? Hogei bat urte izango ditu nire estudioak, eta egia da garai batean askoz ere lan gehiago izaten nuela gaur egun baino. Estudio txiki gehiago daude, eta horrek ere izan du eragina. Azkenaldian oso lan gutxi egiten ari naiz. Talde bat bestearen atzetik grabatzen aritu naiz urteetan, baina orain askoz ere lasaiago ari naiz lan kargari dagokionez. Orain, bertsolari batzuen disko bat prestatzen ari naiz, eta oso gustura, egia esan, ni neu ere bertsozalea bainaiz. Baina, gainontzean, rock taldeei dagokienez, asko gelditu da joera. Pandemiak eragindako krisiak kulturari buruz hausnartzeko balioko duela uste duzu? Kulturaren alorreko jendeak egin duena da jendeari eskatu beraietaz ez ahazteko. Horrelako egoeretan, lehentasuna beste gauza batzuei ematen zaie. Eta, kasu honetan, lehentasun handiagoa eman zaio tabernetan egoteari kirola egiteari baino, adibidez. Egon dira neurri arraroak, eta kultura, noski, agintarientzat ez da lehentasuna; tabernetara joatea bai, baina kontzertu batera joatea ez. Zuzenekoetatik bizi gara gu, eta hori oraindik oso zalantzan dagoen kontu bat da; ez dakigu nolakoa izango den: edukierak, segurtasun neurriak... Egoera arraroa da denontzat. ]]> <![CDATA[Kattalin Minerrek jaso du EHGAM-en Urrezko Hirukia]]> https://www.berria.eus/albisteak/183469/kattalin_minerrek_jaso_du_ehgam_en_urrezko_hirukia.htm Sat, 27 Jun 2020 17:16:39 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183469/kattalin_minerrek_jaso_du_ehgam_en_urrezko_hirukia.htm Hala azaldu zion idazleak berak BERRIAri: «Konturatu nintzen ezinegona eragiten zidana zela gaia oso isilik zegoela, batez ere duela hamabi urte izan zuen erantzunarekin eta oihartzunarekin alderatuta. Nolabait, gai hau plano intimora pasatu genuela sumatu nuen. Sozialki ez ginen memoria egiten ari. Eta ez hori bakarrik: intuizioa nuen ez ginela ari transmisioa bermatzen». Trapuzko Espartina, aldiz, «TERF feminista erradikal trans-baztertzaileei» eman diete, «beren gorroto diskurtso transfoboagatik». Elkarteak salatu du Hazte Oir eta Vox bezalako elkarte eta alderdien «mezu bera» erabiltzen dutela: «Gure aburuz, ez dira feminista askatzaileak, gizabanakoon askatasunaren zapaltzaileak baizik, norbera sentitzen dena sentitzeko eta kontsekuenteki bizitzeko eskubidearen urratzaileak. Gizaki-zikiratzaile hutsak»]]> <![CDATA[Murgak dio agerraldi berriak «kontrolatuta» dauzkatela]]> https://www.berria.eus/albisteak/183464/murgak_dio_agerraldi_berriak_kontrolatuta_dauzkatela.htm Sat, 27 Jun 2020 08:07:24 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183464/murgak_dio_agerraldi_berriak_kontrolatuta_dauzkatela.htm Bizkaiko zahar etxeetan ez da COVID-19a duen gaixorik. Bizkaiko aldundiak jakinarazi du egoiliar bakarra dagoela gaixo, baina hura ospitaleratuta dagoela. Diputazioaren arabera, zahar etxeetan positibo eman zuten 1.612 adinekok gainditu dute gaitza. Izurria hedatzen hasi zenetik, koronabirusak eragindako 290 hildako zenbatu ditu erakundeak egoitzetan, eta beste 32 kasuren susmoa dute.]]> <![CDATA[Woody Allenen 'Rifkin's Festival' filmarekin hasiko da Donostiako Zinemaldia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/032/001/2020-06-26/woody_allenen_rifkins_festival_filmarekin_hasiko_da_donostiako_zinemaldia.htm Fri, 26 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1891/032/001/2020-06-26/woody_allenen_rifkins_festival_filmarekin_hasiko_da_donostiako_zinemaldia.htm Rifkin's Festival pelikulak emango diola hasiera 68. Zinemaldiari. Filmaren nazioarteko estreinaldia izango da, baina lehiaz kanpo emango dute. Irailaren 18an hasiko da jaialdia, eta Kursaalen emango dute filma. Zinemaldiak ez du jakitera eman Allen Donostian izango den.

Zuzendari estatubatuarrak iazko udan filmatu zuen filma Donostian, Pasaian (Gipuzkoa) eta Zumaian (Gipuzkoa), besteak beste. Zinemaldian girotutako komedia erromantikoa da, eta bikote estatubatuar baten istorioa kontatzen du: senar-emazteak liluratuta geratuko dira zinemaldiarekin, hiriaren edertasunarekin eta xarmarekin, eta baita zinemaren munduaren fantasiarekin ere; emazteak maitasun istorio bat izango du zinema zuzendari frantziar batekin eta senarra, aldiz, hirian bizi den emakume batekin maiteminduko da. Elena Anaya, Louis Garrel, Gina Gershon, Wallace Shawn, Christoph Waltz eta Sergi Lopez dira aktore nagusiak.

Filmaketak berak hainbat protesta eragin zituen Donostian. Protesta zaratatsura deitu zuten zenbait eragilek, nagusiki, proiektuaren atzean dagoen turismo eredua salatzeko, eta filmak hirian eragin ditzakeen kalteez ohartarazteko. Gainera, Allen eraso matxistak egiteagatik salatua izan dela ere adierazi zuten.

Hainbat aldiz Zinemaldian

Aurtengoa ez da Allenek Donostiako Zinemaldia inauguratuko duen lehen aldia; izan ere, 2004an, Melinda and Melinda lanarekin ere hala egin zuen. Urte hartan, Zinemaldiak Donostia saria eman zion, eta zuzendariaren obraren atzera begirakoa ere antolatu zuen Woody Allen ezagutu goiburuarekin.

Aurrez ere haren filmak eman ditu Zinemaldiak, nolanahi ere: Manhattan (1979), Zelig (1983) eta Manhattan Murder Mistery (1993). 1985ean, Zabaltegi sail sortu berria The Purple Rose of Cairo filmarekin inauguratu zuten. Azken urteetan, berriz, Perlak sailean eman dira bere filmetako batzuk: Match Point (2005), Vicky Cristina Barcelona (2008), Whatever Works (2009) eta Irrational Man (2015).

Donostiako 68. Zinemaldia irailaren 18tik 26ra egingo da, eta osasun egoerak baldintzatuta egongo da ezinbestean. Antolatzaileek oraindik ez dute jaialdiaren beraren aurkezpena egin, baina jakinarazi dute segurtasun neurriak egokituta egin beharko direla emanaldiak.]]>
<![CDATA[Woody Allenen filmak irekiko du Zinemaldia]]> https://www.berria.eus/albisteak/183359/woody_allenen_filmak_irekiko_du_zinemaldia.htm Thu, 25 Jun 2020 13:35:39 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183359/woody_allenen_filmak_irekiko_du_zinemaldia.htm Viggo Mortensen aktorearen ibilbideari aitortza egingo dio jaialdiak, Donostia Sariaren bitartez. Eta, bestetik, gaur jakinarazi dute Woody Allenen Rifkin’s Festival pelikulak emango diola hasiera 68. Zinemaldiari.Filmaren nazioarteko estreinaldia izango da, baina lehiaz kanpo emango dute. Irailaren 18an hasiko da jaialdia, eta Kursaalesn emango dute filma. Zinemaldiak ez du esan Allen Donostian izango den. Zuzendari estatubatuarrak iazko udan filmatu zuen pelikula Donostian, Pasaian (Gipuzkoa) eta Zumaian (Gipuzkoa), besteak beste. Zinemaldian girotutako komedia erromantiko bat da, eta bikote estatubatuar baten istorioa kontatzen du: senar-emazteak liluratuta geratuko dira zinemaldiarekin, hiriaren edertasun eta xarmarekin eta zinemaren munduaren fantasiarekin; emazteak maitasun istorio bat izango du zinema zuzendari frantziar batekin, eta senarra, berriz, hirian bizi den emakume batekin maiteminduko da. Elena Anaya, Louis Garrel, Gina Gershon, Christoph Waltz eta Sergi Lopez dira aktoreak. Filmaketak berak hainbat protesta eragin zituen Donostian. Protesta zaratatsura deitu zuten zenbait eragilek, nagusiki, proiektuaren atzean dagoen turismo eredua salatzeko, eta filmak hirianeragin ditzakeenkalteezohartarazteko.Gainera, Allen eraso matxistak egiteagatik salatua izan dela ere adierazizuten. Ez da lehen aldia Allenek Zinemaldia inauguratzen duena; izan ere, 2004an, Melinda and Melinda lanarekin ere hala egin zuen. Urte hartan, Zinemaldiak Donostia saria eman zion, eta zuzendariaren obraren atzera begirakoa antolatu zuen. Aurrez ere haren filmak eman ditu Zinemaldiak, nolanahi ere: Manhattan (1979), Zelig (1983) eta Manhattan Murder Mistery (1993). 1985ean, Zabaltegi sortu berria The Purple Rose of Cairo filmarekin inauguratu zen. Azken urteetan, ordea, Perlak sailean eman dira haren filmetako batzuk: Match Point (2005), Vicky Cristina Barcelona (2008), Whatever Works (2009) eta Irrational Man (2015).]]> <![CDATA[Wolfratexek 28 milioi maskara egingo ditu hilero, Bergaran]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/017/001/2020-06-19/wolfratexek_28_milioi_maskara_egingo_ditu_hilero_bergaran.htm Fri, 19 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1879/017/001/2020-06-19/wolfratexek_28_milioi_maskara_egingo_ditu_hilero_bergaran.htm
Bi lerro dituzte oraingoz, eta bederatzi langile: zazpi milioi maskara egiten ari dira hilean. Uda amaierarako, ordea, 28 milioi ekoitzi nahi ditu enpresak, eta horretarako beste bi makina jarriko dituzte datorren astean. Denera, hamazazpi lanpostu sortzea espero du enpresak. Egiten dituzten maskarak kirurgia arlokoak dira, 2R motakoak, babes handienekoak. Mondragon taldeko Bexen Medical ere babes handieneko 60 milioi maskara egiten ari da hilero, Etxebarrin (Bizkaia).

Euskal Herrikoak ez ezik, mundu osoko bezeroak ere badituztela adierazi zuen Agirrebeñak; erakunde publikoak eta osasun arloko enpresak nahiz banatzaileak dira denak. Hain zuzen, Gipuzkoako Foru Aldundiak milioi bateko eskaria egin dio enpresari, eta beste zortzi milioi erosiko dizkio Osakidetzak. Hala ere, Agirrebeñak esan zuen 100 milioi ere egin ditzaketela, «makinak egiteko gaitasuna eta teknologia» dutelako eta lehengaiak ere «tokikoak» direlako.

«Gerra bat izan zen»

Arlo pribatuaren eta publikoaren lankidetza azpimarratu zuten arduradun publikoek ere. Eusko Jaurlaritzako Industria sailburuorde Javier Zarraonandiak eta Gipuzkoako ahaldun nagusi Markel Olanok gogora ekarri zuten zer-nolako zailtasunak izan zituen administrazioak birusa gogorren jotzen ari zen garaian babes materiala eskuratzeko. «Gerra bat izan zen», esan zuen Zarraonandiak. Bada, material hori bertan ekoizteko euskal enpresek egindako apustua azpimarratu du. Olanok, berriz, industriak krisi egoeretan egiten duen ekarpena nabarmendu zuen.]]>
<![CDATA[Wolfratexek 28 milioi maskara ekoitziko ditu hilero Bergarako lantegian]]> https://www.berria.eus/albisteak/183025/wolfratexek_28_milioi_maskara_ekoitziko_ditu_hilero_bergarako_lantegian.htm Thu, 18 Jun 2020 17:22:07 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/183025/wolfratexek_28_milioi_maskara_ekoitziko_ditu_hilero_bergarako_lantegian.htm
Ez da Euskal Herrian maskarak ekoizten ari den enpresa bakarra. Mondragon korporazioko Bexen Medicalek 20 milioi maskara egingo ditu Etxebarriko (Bizkaia) lantegian. Sei ekoizpen lerro dituzte martxan, eta 60 enplegu sortu dira guztira.<br />
«Gerra bat» Arlo pribatuaren eta publikoaren lankidetza azpimarratu dute arduradun publikoek ere. Eusko Jaurlaritzako Industria sailburuorde Javier Zarraonandiak eta Gipuzkoako ahaldun nagusi Markel Olanok gogora ekarri dute, esaterako, zer-nolako zailtasunak izan zituen administrazioak birusa gogorren jotzen ari zen garaian babes materiala eskuratzeko. «Gerra bat izan zen», esan du Zarraonandiak. Bada, material hori bertan ekoizteko euskal enpresek egindako apustua azpimarratu du,eta gogorarazi die Jaurlaritza «bidelagun» izango dutela aurrerantzean. Markel Olanok ere industriak krisi egoeretan egiten duen ekarpena nabarmendu du, eta enpresen lankidetza txalotu. «Horrelako egunetan ikusten da zer funtzio duen industriak gure herrian. Lan kolektiboa izan da, auzolaneko proiektu bat, eta erakusten digu nola egin behar diren gauzak hemendik aurrera». ]]>
<![CDATA[Hirugarren urteurrena aurrez aurreko saioekin ospatuko dute Artgian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/026/001/2020-06-18/hirugarren_urteurrena_aurrez_aurreko_saioekin_ospatuko_dute_artgian.htm Thu, 18 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1893/026/001/2020-06-18/hirugarren_urteurrena_aurrez_aurreko_saioekin_ospatuko_dute_artgian.htm
Pablo Otxoa de Olza margolariaren erakusketa batek zabalduko du ospakizuna gaur bertan, hain zuzen. Batez ere, arte urbanoa jorratzen du margolari iruindarrak: hiri handietako paisaiak marraztu ditu azken 30 urteetan, eta ale horietako batzuk jarri ditu ikusgai erakusketan uztailaren 4a bitarte. New York, Bartzelona eta Buenos Aires eredu gisa dituzten hirietako kaleak eta eraikinak ikus daitezke errotuladore bidez marraztutako zuri-beltzeko nahiz koloretako irudietan. Paperaren gainean marraztutakoak dira gehienak, baina badira mihisearen gainean egindakoak ere; 30 bat dira denera.

Artistak adierazi du «hilabeteak» behar izan dituela ehunka piezatatik gutxi batzuk aukeratzeko: «Ildo bat, gai bat hautatu behar izan dut lehenik margolanak aukeratzeko. Hiria izan da hori. Horri esker, errazagoa izan da irudien hautaketa lana. Aitortu behar dut, hala ere, aukeraketak balio izan didala nire obrari beste modu batean begiratzeko». Itxialdi garaian egindako 45 eranskailuk osatzen dute erakusketa. 20:00etan izango da irekiera ekitaldia. Ondoren, Xiomara Zugazagoitia eta Willy Granados musikariek osatutako La Trama taldeak kontzertua eskainiko du.

Berri Txarrak taldearen etenaren aurreko kontzertu bira jasotzen duen liburua ere aurkeztuko dute Artgian. Berba eta Irudia argazki liburuaren nondik norakoak azalduko dituzte Eider Iturriaga eta Ibai Arrieta argazkilariek bihar, 19:00etan. «Munduan hara eta hona aritu ginen, iaz, talde baten atzetik, baina, justu, liburua aurkezten hasi behar genuenean, pandemiaren kontu hau iritsi da. Mugituz aritu ostean, erabat geldirik egon gara», adierazi du Iturriagak barre artean. Liburuaren xehetasunez gain, ordea, zuzeneko musikaren argazkilaritzaz aritzeko tartea ere izango da solasaldian. «Zuzeneko argazkietatik harago doan liburua baita guretzat. Finean, musika talde batekin bira bat egitea zer den erakusten du: agertokiaren gainean eta azpian gertatzen dena jasotzen du». Solasaldiaren ostean, zuzeneko emanaldia eskainiko du Doctor Sax bakarlariak.

Larunbatean amaituko dira ospakizun ekitaldiak Mirena Nafarrateren performancearekin. Eta zu, zeren beldur zara? izeneko ikuskizuna aurkeztuko du eguerdian, aretoan bertan. Gasteizen jaiotakoa da Nafarrate, baina azken urteetan Bartzelonan dihardu antzerkigintzan lanean.

Aretoaren edukiera mugatua izango da ekitaldi guztietan; beraz, beharrezkoa da aretoari sare sozialen, webgunearen edo posta elektronikoaren bitartez abisatzea bertaratu nahi izanez gero.

Laguntzak berreskuratu

Artgia aretoa bultzada handia izan da urte hauetan guztietan artista gazteentzat eta hasiberrientzat. Lekue pozik azaldu da orain arte egindakoarekin. «Hilero erakusketa bat egin dugu ia-ia; beraz, 36 inguru egin ditugu guztira. Horrez gain, antzerkiak, kontzertuak eta bestelako ekitaldiak ere antolatu ditugu. Oso pozik gaude gune honi eusteagatik. Orain artekoaren bidetik jarraitzea espero dugu. Gure nahia da gauza berriak erakusten jarraitzea».

Ekitaldiak antolatzeaz gain, artista gazteentzako diru laguntzak ere ematen ditu Artgiak. Laguntza programa geldirik dute orain, ordea, baina ahal bezain azkar berreskuratzea da aretoaren lehentasunetako bat, Lekuek azaldu duenez. «Laguntza publikoak kendu dituzte, baina espero dugu beste enkargu batzuen bitartez laguntza horiei eustea. Beharrezkoak dira, bigarren krisia baita hau gazteentzat. Gainontzean, artearen alorrean lan egiteko zailtasunak izango dituzte askok». ]]>
<![CDATA[Hiru aldiz finalista Bizkaikoan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2079/026/002/2020-06-17/hiru_aldiz_finalista_bizkaikoan.htm Wed, 17 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/2079/026/002/2020-06-17/hiru_aldiz_finalista_bizkaikoan.htm Altzu bertsotan. Francoren diktadura indarrean zela ekin zion plazarik plaza aritzeari, artean 17 urte zituela. Ez zion inoiz erronkari muzin egin, ordea, eta tinko eutsi zion, harik eta 1989an kantatzeari utzi zion arte. Oztopo ugari izan zituen bidean, baina guztiei aurre egin eta gerraostean plazak eta txapelketak berreskuratu zituen belaunaldiko bertsolarietako bat izan zen. Igandean zendu zen, 86 urterekin.

Berriatuan (Bizkaian) jaio zen Arregi, 1934an. Jon Mugartegi ere bertan jaiotakoa da, eta, hain zuzen, Mugartegi bera eta Jon Azpillaga Berriatuara joan zen bizitzera 16 hilabeterekin izan zituen bertsotan kantu lagunik ohikoenak. 2018an hil zen Mugartegi, eta eta 2017an, berriz, Azpillaga.

1960ko hamarkadan, hiru aldiz hartu zuen parte Arregik Bizkaiko Bertsolari Txapelketan, eta hiruretan iritsi zen finalera: 1962an, 1964an eta 1966an. Horrez gain, Txapelketa Nagusian ere hartu zuen parte, birritan: 1982an eta 1984an.]]>
<![CDATA[Arnasgune izan nahi dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1983/008/001/2020-06-14/arnasgune_izan_nahi_dute.htm Sun, 14 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1983/008/001/2020-06-14/arnasgune_izan_nahi_dute.htm
Landa turismoak indar handia hartu du azken urteetan Hego Euskal Herrian batez ere. Eta aurtengo udan ere arnasgune izan nahi du oporren beharrean diren eta ohiko helmuga turistikoetatik ihesean diren bisitari horientzat. Beatriz Huarte Nafarroako Landa Turismoko Federazioaren idazkariak argi du landa turismoaren eskaintza «aproposa» dela aurreikusten den normaltasun berriari begira, eta indarguneak zerrendatu ditu. «Intereseko helmuga gara, barnealdekoa, segurua, lasaia eta masifikatu gabea. Hori aukera paregabea da guretzat». Itxialdiaren ondorioz hilabete emankorrak galdu ditu sektoreak, baina Huartek adierazi du «indartuta» ateratzeko baliatu dutela. «Gure estrategia eta produktuak birdefinitu ditugu, eta marketinean formakuntza jaso dugu».

Baikor azaldu da udari begira, lehendik eginda zeuden erreserbak mantendu direlako eta berriak ere jasotzen hasiak direlako. Aurreikuspenak «onak» direla dio. Uztailerako %50 eta %70 arteko okupazioa espero dute, eta abuztuan, %70 eta %90 artekoa. «Iraila ere mugitzen hasia da; erreserbak badira, eta hilabete ona izango dela uste dugu».

Zuhurragoa da, ordea, Idoia Ezkurdia Nekatur elkarteko arduraduna. «Badirudi landa turismoa aukera bat izan daitekeela natura eta lasaitasuna bilatzen duten horientzat, baina konplikatua da zehaztea alternatiba izango garen edo ez». Izan ere, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako landetxeetan erreserbak bertan behera uzten ari ziren duela hamabost egun arte. «Gertutasuna da gure bereizgarritasuna, eta hori aukera da guretzat eta bezeroentzat». Joera aldaketa erakuts lezakeen aldagai bat sumatu du Ezkurdiak, dena den. «Etxe osoak edo logelak alokatzeko aukera eskaintzen dute gure landetxeek, eta jasotzen ari garen eskaera gehientsuenak etxe osoarenak dira. Horrek erakutsi lezake, agian, zein den bisitariek nahi duten ostatua».

Egoera «konplikatua» dela dio, eta ziurgabetasun handia dutela oraindik. «Egia da erreserben kopurua handitzen ari dela, baina ez dugu aurreikusten iazko zenbakietara iristea. Eta ikusiko da gerturatzen garen ere». Orain %23ko okupazioa espero dute uztailerako eta %34koa abuzturako. Iaz, garai honetan egindako erreserben arabera, udarako espero zen okupazioa %39koa eta %51koa zen, hurrenez hurren. Elkarteen arabera, Hegoaldean«gertuko bezeroak» izango dituzte batez ere; bertakoak». Madrildik, Kataluniatik eta Valentziatik ere etorriko dira, hala ere.

Aldiz, aldaketa bat espero dute atzerriko bisitariei dagokienez. «Azken bost urteetan nabarmen ugaritu dira bisitari atzerritarrak: %11 ziren orain urte batzuk, baina %21 ere izan azkenaldian. Kopuru handia da, baina aurten ez dugu espero hainbeste izango direnik», dio Ezkurdiak. Bi eragile azpimarratu ditu Nekaturreko arduradunak: mugikortasuna eta psikologia. «Gauza bat da hona etortzeko aukera izatea, eta, beste bat, beraien herrialdetik ateratzeko aukera izatea. Europako herrialdeak ere kanpaina indartsuak egiten ari dira barneko turismoa sustatzeko. Frantzia da horren adibide». Birusaren hedatzearen bilakaerak eta osasun egoerak ere izango du zeresana, Ezkurdiaren hitzetan. «Baikorrago gaude azkenaldian, egoera kontrolatuta dagoela ematen du eta. Baina kutsatzeko beldurra badago oraindik, eta horrek izango du zeresanik».

Protokoloak zehaztuta dituzte landetxeek, eta kartelak ere jarri dituzte segurtasun neurriak gogorarazteko. Maskarak, eskularruak eta eskuak desinfektatzeko gelak ere erosi dituzte. «Bezeroen aldetik ez dugu inolako kezkarik jaso, halere, lasai daude eta konfiantza osoa dute ostatuetan eta hartu diren neurriekin», adierazi du Huartek.

Kanpinak, bisitarien zain

Kanpinak dira gertuko turismoaren beste alternatibak. Naturaz, erosotasunaz eta aisialdiaz gozatzeko izaten dituzten aukerengatik, familia ugariren opor lekurik aproposenak dira. Askorentzat bigarren etxearen parekoak ere izaten dira. Urruñako Mendi Azpian kanpinean (Lapurdi) , esaterako, erreserbak jasotzen hasiak dira datozen hilabeteetarako, baina tentuz mintzo da Frederic Martiarena kudeatzailea. «Uztailerako erreserba gutxi batzuk baditugu, eta abuzturako, zertxobait gehiago. Baina ez dira asko oraindik; beraz, ez dakit jendeak nahiago izango dituen kanpinak bestelako ostatuak baino; zaila zait esatea».

Kanpina apirilaren lehenean ziren irekitzekoak. Erreserba ugari zituzten Aste Santuaren bueltarako, baina den-denak bertan behera utzi behar izan zituzten itxialdiaren ondorioz. Martiarenak onartu du kolpea izan dela, baina irailean zerbait berreskuratzea espero du.

Iñigo Vicente Aiegiko (Nafarroa) Iratxe kanpineko arduraduna ere iritzi berekoa da. «Apiriletik ekainera asko galdu dugu. Denboraldiaren hasiera izaten da guretzat, eta, ekonomikoki indartsuena uda izaten bada ere, Aste Santuaren bueltako egunak sasoiaren atariko gasolina izaten dira guretzat». Vicente, hala ere, baikor dago, eta uste du kanpinak gune egokiak izan daitezkeela masifikazioetatik urruntzeko ahaleginean diren turistentzat. «Kutsatze kopururik handienak leku itxietan eman dira, eta kanpinetan egunerokoa kanpoan egiten da. Zentzu apur batekin eta segurtasun neurriak hartuta, kanpinak toki aproposak izan daitezke oporrak lasai igarotzeko».

Mugikortasuna noiz baimenduko zain daude erreserbak jasotzen hasteko. Izan ere, Gipuzkoakoak dira kanpinean jasotzen dituzten bezero asko eta asko. Vicentek aitortu du, ordea, ziurgabetasun handia dutela oraindik, eta Bizkaian eta Araban gertatu diren kutsatzeen berragertzeak «geldialdi moduko bat» eragin duela erreserbei dagokionez. «Dena berriz mugitzen hastean erreserbak ere ugaritzen joango direla espero dugu. Eguraldia hobetzeak ere asko laguntzen du».

Prebentzio neurrien inguruko formakuntza jaso dutela azaldu du kanpineko arduradunak. Bezeroei lasai egoteko adierazi die: «Segurtasun neurriak hartu ditugu, eta arauak ezarri ditugu eremu partekatuetarako. Baina jendeari zentzuz jokatzeko deia egingo nioke. Denon ardura da, eta denoi dagokigu neurriak hartzea». Vicente kexu azaldu da, halere, araudia aldiro aldatzen ari delako. «Kartelak prestatu ditugu segurtasun neurriak gogorarazteko. Baina lehen bi metroko distantzia zena orain metro eta erdikoa da. Aldatu behar ditugu; beraz, guretzat ere ez da erraza, eta ahalegin handia egiten ari gara».

Etxearekin edonora

Gaizka Segurolak autokarabanak alokatzen ditu Azkoitian (Gipuzkoa), eta adierazi du koronabirusaren eraginez bezero ugarik egin dutela ibilgailu horien aldeko apustua oporretarako. «Inoiz autokarabanarik alokatu ez duen bezero asko ditugu aurten. Jendeak beldur handia dio oraindik birusari, eta hori nabari da».

Enpresa berria da Lema Autokarabana, eta txikia; bi ibilgailu baino ez dituzte. Baina uztaileko eta abuztuko erreserba guztiak beteta dituzte ia-ia, Segurolak adierazi duenez. «Autokarabana asko alokatu izan ditugu, eta hasieran pentsatzen genuen gazteak izango zirela bezero gehienak. Baina ez: haurrak dituzten familiak dira gehienak». Ibilgailuok ahalbidetzen duten askatasuna azpimarratu du Segurolak: «Aukera asko ematen dute, eta jendea hori ari da bilatzen». Euskal Herrian autokarabanentzat egokitutako toki ugari direla dio Lemako arduradunak, eta argi du gero eta gehiago izango direla aurrerantzean. «Herri txiki asko orain hasi dira konturatzen onura asko izan ditzaketela guneei horiei esker».]]>
<![CDATA[Iruña-Veleiako grafitoak faltsuak direla ondorioztatu du epaileak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/023/001/2020-06-11/iruntildea_veleiako_grafitoak_faltsuak_direla_ondorioztatu_du_epaileak.htm Thu, 11 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1877/023/001/2020-06-11/iruntildea_veleiako_grafitoak_faltsuak_direla_ondorioztatu_du_epaileak.htm
Ikusi gehiago: Lurmen enpresak helegitea jarriko dio epaiari

Horrebestez, auziko hiru akusatuak zigortu ditu epaileak. Gil eta Cerdanez gain, Oskar Escribano geologoa ere zigortu baitzuen epaiketako lehen egunean, idatziak eta irudiak faltsutzeagatik. Escribanok berak aitortu zuen Veleia idatzi zuela pieza batean, lankideei «broma» bat egiteko. Akusazioarekin hitzartu zuen urtebeteko kartzela zigorra onartzea eta 2.000 euroko isuna ordaintzea. Hark ere ez du espetxera joan beharko.

Egile, zuzenean edo zeharka

Hasieran, akusazio partikularrak, hau da, Arabako Foru Aldundiak zazpi urte eta erdiko zigorra eskatzen zuen Gilentzat, eta fiskaltzak, bost urte eta erdikoa. Ondarea hondatzea eta iruzur egitea leporatzen zioten, baina omisio delitua eta dokumentuak faltsutzea ere egotzi zioten azken unean. Akusazio horiek zirrikitu bat ireki zuten, zigor txikiagoak ezarrita ere, Gili erantzukizunak eskatzeko. Izan ere, epaiketan agerian gelditu ziren aztarnategian egindako lanaren hutsuneak eta akatsak, baina akusazioek ez zuten lortu piezak Gilek berak faltsutu zituela ziurtatzea. Bada, Isabel Diez epaileak azken bide hori baliatu du Gil zigortzeko.

Batetik, epaileak ondorioztatu du grafitoak «gaur egungoak» direla. Epaian frogatutzat ematen da «zeramikazko benetako 36 pieza arkeologiko erromatar berantiarretan inskripzioak egiteko ebakidurak» markatu zituela Gilek berak edo haren aginduz beste norbaitek, «aztarnategietako aurkikuntzei ez zuten balio historiko-kultural erlijioso bat emateko asmoz». Gainera, epaileak nabarmendu du grafitoak «piezak garbitzeko prozesuan» agertu zirela, eta ez aztarnategian, piezak aurkitu zituzten unean bertan. Urtebeteko espetxe zigorra ezarri dio ondarea hondatzeagatik.

Iruzur egiteagatik eta dokumentuak faltsutzeagatik ere zigortu du Gil. Izan ere, epaileak dio ezin dela frogatutzat eman grafitoak Gilek berak egin izana. Aldiz, onartu du Gil, aztarnategiko zuzendari zen neurrian, bertan geratzen zenaren jabe zela, eta, beraz, baita arduradun ere. Epaiak dio Gilek bazekiela idatziak faltsuak zirela, eta, jakinda ere, Cerdani eskatu ziola txostenak egin zitzala benetakotzat irudikatzeko eta diru publikoa eskuratzeko.

Epaiak jasotzen duenez, Cerdanek hiru txosten egin zituen guztira, baina «analisi espektroskopikoak egin gabe» osatu zituen hirurak, eta analisiak ez zituen laborategietan eskatu. Hala ere, txosten horien fakturak kobratu zizkion indusketen ardura zuen Lurmen enpresari, eta hark, Arabako Foru Aldundiari. Epaileak frogatutzat jo du Gilek eta Cerdanek «hitzartu» egin zutela «legez kanpoko onura ekonomikoa» lortzeko jardun hori, bazekitelako dirua jasoko zutela. Aurreneko bi fakturak 5.817,40 eta 6.650,40 eurokoak ziren; hirugarrena ez zuten kobratu.

72 euroko kalte-ordaina

Gilek eta Cerdanek itzuli beharko diote txostenengatik jasotako diru hori Arabako Foru Aldundiari: bien artean, 12.490, 20 euroko isuna ordaindu beharko baitute. Horrez gain, 72 euro eman beharko dizkio Gilek Eusko Jaurlaritzari kalte-ordainengatik: bi euro kaltetutako pieza bakoitzeko, alegia. Izan ere, epaiak jasotzen duenez, ezin izan da frogatu 36 pieza baino gehiago hondatu izana denera. «Analisien fakturengatik jarritakoa alde batera utzita, ez da zehaztu zenbateko kalte ekonomika izan duen Arabako Foru Aldundiak aztarnategi arkeologikoan egindako inbertsioengatik», dio epaiak.

Hasieran, akusazioak adierazi zuen guztira 476 pieza hondatu zituela Gilek, eta 285.000 euroko kalte-ordaina eskatu zuen horiengatik. Jaurlaritzako Kultura Ondarearen Zuzendaritzako teknikariek kalkulatu zuten pieza bakoitzak 600 euro balio zuela; bada, kaltetutako bakoitzarengatik beste 600 euro eskatu zituzten. Azken ondorioak azaltzeko egunean, ordea, faltsutu ziren piezak 291 izan zirela ondorioztatu zuten, eta horiengatik 102.600 euroko ordaina eskatu zioten indusketen arduradunari.]]>
<![CDATA[Tabernak: barra, berriro erabilgarri ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1894/006/001/2020-06-09/tabernak_barra_berriro_erabilgarri.htm Tue, 09 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1894/006/001/2020-06-09/tabernak_barra_berriro_erabilgarri.htm normaltasun berrirako bidean: terrazetan hasi ziren zerbitzua ematen aurrena, eta barruko mahaietan ondoren. Orain, tabernaren esentzia ere berreskuratu dute barrako kontsumoarekin, nahiz eta bezeroen edo bezero taldeen artean bi metroko tartea errespetatu beharko den. Ez da edukiera mugarik izango aurrerantzean, halere. Nafarroan, aldiz, astebete atzeratuko da barrako zerbitzua. Nafarroako Gobernuaren arabera, segurtasun distantzia zaintzeko zailtasunagatik, hain zuzen ere. Iragan ostiralean emandako irizpideen arabera, gainera, terrazen %75 bete ahalko da gehienez fase berri honetan; taberna barruan, berriz, edukieraren bi heren. Ostalariek ez dute begi onez hartu erabakia. Nafarroako ostalaritzako enpresa txikien elkarteak kritikatu du neurria atzeratzeak «nahasmendu handia» eta «ziurgabetasunera itzultzea» dakarrela. «Esan digutenez, pandemiaren bilakaeraren arabera, posible da datorren astean baimentzea. Baina uste duzue, segurtasunik gabe eta irizpideak nola aldatzen diren ikusita, norbaitek ireki ahal izango duela?», azaldu dute ohar bidez. Ohartarazi dute beste sektoreetan baino negozio gehiago itxiko dituztela ostalaritzan, eta horregatik dela garrantzitsua arauak «argiak» izatea. Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, berriz, kanpoko mahaietan eserita kontsumitu daiteke bakarrik oraingoz. Arauak arau, ordea, ez dira irizpideak oso estu betetzen ari; azken egunetako argazkiei erreparatuz gero, ostatu asko beteta egon baitira. Ostalarientzat urrats garrantzitsua da barrako zerbitzua berreskuratu izana, baina argi dute ez dela erabateko normaltasunaren isla. Alvarezek aurreikusi du aurreneko asteak «ahulak» izango direla, eta negozioak aterako duen etekina «itxurazkoa» baino ez dela izango. «Osasun krisi batetik abiatu garela ikusita, espero dut 2008an baino azkarrago onbideratzea, baina teoria bat besterik ez da». Bi langile ditu aldi baterako erregulazioan oraindik, eta zain dago egoerak nola eboluzionatuko, haiek ere laneratzeko. Aingeru Martinezen hitzetan ere, barrako zerbitzua berreskuratu eta edukieraren muga ezabatu izanak etekin «apur bat gehiago» baino ez die emango tabernei. «Lasaitasun bat da, bai, baina oinarrian ez du aldaketa handirik ekarriko, edukiera mugarik izan ez arren segurtasun distantziei eutsi beharko zaie eta. Beraz, mahaietan eserita dagoen adina jende sartu ahalko da tabernara». La Rubia tabernarentzat ere, konfinamenduaren osteko aurreneko eguna izan zen atzokoa, eta Martinezek azaldu du arrazoi horregatik ez zutela lehenago zabaldu. «Beldur ginen jendeak nola erreakzionatuko zuen lokal barruan mugitu ezinda eta aldiro eserita egon beharrez. Batzuei kosta egiten zaie segurtasun tarteari eustea, baina gutxi batzuk baino ez dira. Esan behar da gehienek oso ongi zaindu dituztela tarteak». Bi langilerekin ekin diote jardunari, eta beste bi dituzte aldi baterako enplegu erregulazioan. «Epekako irekiera sistemak asko lagundu du horretan, gainerakoan ezinezkoa izango zen-eta langile guztiei eustea jardunaren herenarekin». Asteburuan «nolabaiteko normalitatea» berreskuratzea espero du. Aurrera begira «zuhur» dago, ordea. «Turismoaren aldetik askotariko jarrerak ikusten dira: mugitzeko nahia dute batzuek, baina badira kutsatzeko beldurrari eusten diotenak ere. Beraz, ikusiko dugu zein den bilakaera. Jairik gabe ere gelditu gara, baina, eguraldiak laguntzen badu, jendeak zerbait ospatuko du». ]]> <![CDATA[Jazzaldirik ez Gasteizen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2015/035/002/2020-06-06/jazzaldirik_ez_gasteizen.htm Sat, 06 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/2015/035/002/2020-06-06/jazzaldirik_ez_gasteizen.htm
Antolatzaileek jakinarazi dute urte hasieran jaialdia «ia itxia» zutela: «Kartel eder bat eta lehen lerroko musikariak» prest zituzten. Lehen emanaldiak ere iragartzen hasiak ziren: Branford Marsalis, The Charlie Parker Legacy Band, Anne Paceo eta Antonio Sanchez ziren Gasteizen aritzekoak.

Osasun larrialdiak baldintzatuta alternatiba bila hasi zirela azaldu dute idatzian. «Lau proiektu desberdin prestatu genituen. Uztailean dena ondo joanez gero, jaialdia Gasteizek merezi zuen poztasun txikia izatea nahi genuen. Eta inoiz baino irekiagoa izatea. Dena streaming bidez ikustea, ia dena doakoa izatea eta, osasun neurri posible guztiekin, Gasteiz jazzaren festa bihurtzea». Azkenean, baina, jaialdia egiteko berme nahikorik ez dutela ikusi dute.]]>
<![CDATA[Gasteizko Jazzaldia ez da egingo azkenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/182404/gasteizko_jazzaldia_ez_da_egingo_azkenean.htm Fri, 05 Jun 2020 20:46:05 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/albisteak/182404/gasteizko_jazzaldia_ez_da_egingo_azkenean.htm <![CDATA[Arabako Aldundiak «sakrifizioak» egin beharko ditu obra publikoetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/011/001/2020-06-02/arabako_aldundiak_sakrifizioak_egin_beharko_ditu_obra_publikoetan.htm Tue, 02 Jun 2020 00:00:00 +0200 Aitor Biain https://www.berria.eus/paperekoa/1890/011/001/2020-06-02/arabako_aldundiak_sakrifizioak_egin_beharko_ditu_obra_publikoetan.htm
Baina horiekin ere ez du aski izango ogasunak diru sarreretan izango duten apalaldiari aurre egiteko, eta ezinbestekoa izango zaio zorra handitzea. Arabak, hain zuzen, epe motzera zorpetzeko gaitasuna handitu nahi du, eta, horretarako, aurrekontuak kontrolatzeko legea moldatuko duela iragarri du Ramiro Gonzalez ahaldun nagusiak, Batzar Nagusietan krisiari aurre egiteko ondutako planaren aurkezpen agerraldian.

Gaur egungo foru arauak zehazten du diru sarrera arrunten %10 izan behar duela epe laburreko zorpetze mugak. Baina muga hori aldatu nahi du diputazioak, zorpetze ahalmenak 248 milioi euroren langa gaindi dezan. Gonzalezek esan du gehienez ere urtebetean itzuli beharreko epe laburreko mailegu edo kredituak hitzartu ahal izango dituela horri esker, eta aldundiaren likidazioa «modu nabarmenean» hobetzen lagunduko duela ondorioz. Gaurko gobernu bileran onartuko dute aldaketa.

Ez da Arabako ahaldun nagusiak moldatu nahi duen lege bakarra, halere. Egonkortasunerako legea ere moldatu nahi du, defizita eta gastu araua ere malgutzeko. Gaia aztertzeko eskatu zion Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoari, baina Gonzalezek esan du erabakiaren zain daudela oraindik.

«Lehen neurriak hartu ditugu, baina etorkizunera begira lan egin behar dugu, datozen urteetarako Arabaren lehentasunak planifikatuz eta erabakiz», esan du Gonzalezek. Uste du, halere, «goiz» dela krisiaren benetako eragina neurtzeko, aurreikuspenak aldatzen ari direlako itxialdia arintzearekin batera. Gainerako alderdiei, baina, eskatu die «egonkortasun politikoari eusteko».]]>