<![CDATA[Aitor Manterola | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 28 May 2020 19:32:20 +0200 hourly 1 <![CDATA[Aitor Manterola | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Zuhurtziaz goaz Europan jokatzera, gure bidetik atera gabe»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/022/001/2020-05-27/zuhurtziaz_goaz_europan_jokatzera_gure_bidetik_atera_gabe.htm Wed, 27 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1905/022/001/2020-05-27/zuhurtziaz_goaz_europan_jokatzera_gure_bidetik_atera_gabe.htm
Jokatuko da ACB liga orain?

Gustatuko litzaidake betiko normaltasunera itzultzea, merkatari txikiek irekitzea, jendeak erostea, herritarrak lasai terrazetan garagardoa edatea eta abar. Baina orain ez dakigu zer gertatuko den. Kirolak ohikora itzultzea ona litzateke, baina garbi eduki behar dugu lehentasuna gizarte osoaren osasuna dela, eta ea nola kudeatzen dugun hori guztia.

Jokatzen bada, zer iruditzen zaizu ACBk aukeratutako formatua?

Ohiko moduan izatea zoragarria litzateke, baina gustatzen zait formatua, Koparen itxura duelako, eta zaleentzat erakargarria litzateke formatu berria. Baina jokalarientzat partida asko lirateke, eta horrek sekulako nekea eragingo lieke. Etxean egon dira mugitu ezinda, eta oraingo prestaketa denboraldi-aurre bat da, baina denboraldian, oso gogorra.

Txapeldunen Ligan jokatzeko aukera irabazi duzue sasoi honetan, eta Europan ariko zarete datorren denboraldian.

Denboraldi ona egiten ari ginen, eta lan horrek emandako saria da. Polita da Europara itzultzea, Bilbo eta Bizkaia kontinentean zehar erakustea. Baina zuhurtzia guztiarekin goaz, badakigulako zer garen eta nondik gatozen eta nora goazen. Gauzak ondo egiten ari gara, eta horrek guztiak lasaitasuna ematen digu.

Euroligan jokatu zenuen Bilbo Basketekin, Eurocupeko finala ere bai , eta zer da Europan lehiatzea?

Eurocupeko finala jokatu genuenean edo Euroligan aritu ginenean, oraingoen aldean beste egoera batzuk ziren, eta talde haiek baziren horrelako lehiaketak jokatzeko egindakoak. Oraingoa beste zerbait da, beste helburu batzuk dauzka, eta denboraldi hau oso ona ari ginen egiten. Ea gai garen umiltasun berarekin jarraituz datorren sasoian ere partidak irabazteko, ondo jokatuz.

Txapeldunen Liga oraingo Bilbo Basketen neurrira egindako txapelketa da?

Ez dakit ez ote den gure neurria baino handiagokoa. Aurrekontua daukaguna daukagu, eta badakigu hori dela gure bidea. Lehiari dagokionez, ACBtik ez jaistea da erronka eta helburua, eta sasoi honetan, hori lortzeaz gain, Europarako sailkatzea lortu dugu. Dena dela, zuhurtziaz joan behar dugu Europara, eta gure bidetik ez atera. Baliatu egin behar dugu aukera on hori, jokalariak hazten joateko, ondo jokatzeko, taldea egiteko, baina betiere, oso kontuan izanda gure helburu nagusia ACBn jarraitzea dela. Etxeko liga da, eta asteburuero asko izaten dugu jokoan. Europakoa sari bat da, guretzat eta zaleentzat, aukera izango dutelako taldea sarriago ikusteko.

Europako eta ACBko partidak aste berean jokatu beharko dituzue, eta komeniko litzaizueke taldean jokalari gehiago izatea. Hala izango da?

Beharko genituzke jokalari gehiago, baina ezin izango dugu egin. Gauza bat da zer nahiko genukeen, eta bestea da zein den klubaren egoera. Saiatu behar dugu Europan ondo lehiatzen, zaleek goza dezaten, eta garbi izan behar dugu orain baino gutxiago entrenatu ahal izango dugula. Taldeak jokatuz joan beharko du hobetzen, entrenamenduak gutxitu egingo direlako aste barruan partidak izango ditugulako.

Entrenatzaile gisa, beste esperientzia bat bizi izan beharko duzu astean gutxiago entrenatu behar horrekin. Plangintza aldatzera behartuko zaitu horrek, seguru.

Asko aldatuko da metodologia eta lan egiteko modua. Baina aterako gara aurrera, lana ondo eta umiltasunez egiten segitzen badugu.

Europan jokatzeko aukeraz gain, bada beste albiste handi bat taldean: zure kontratu berritzea. Nork esango zizun 2009an, etorri zinenean, 11 urte geroago hemen izango zinela, eta entrenatzaile, gainera.

Bilbokoak nahi duten lekuan jaiotzen direla esaten da, ezta? [barrezka]. Hiru denboraldirako etorri nintzen, gauza onak bizi izan ditut, eta horiei esker sekulako lotura egin dut zaleekin. Gauza txarrak ere bizi izan ditut, eta are gehiago lotu naute horiek zaleekin. Harreman hau hautsiko da egunen batean, bizitza honelakoa delako eta tokatu egingo delako egunen batean haustea, baina bitartean, gozatu egin nahi dut eguneroko lanaz, taldeaz, Miribillaz eta abarrez.

Entrenatzaileak beti izan behar omen du maleta prest.

Jokalariek ere bai. 17 urte nituenetik nabil horrela, nahiz eta ez naizen zalea lekuz asko aldatzekoa. Azkenean, Bartzelonan, Joventuten eta Real Madrilen jokatu nuen Bilbo Basketera etorri aurretik, eta hemen 11 urte daramatzat.

Zein dira zure helburuak entrenatzaile gisa?

Duela gutxitik naiz entrenatzaile, eta sekulako anbizioa eta gogoa daukat, urte gehiago daramatzan beste batek agian eduki ezin ditzakeenak. Baina beste horiek zakurragoak dira nire aldean. Nire nahia da hobetzen joatea, taldeak gero eta hobeto jokatzea, gauzak ondo egiten segitzea, eta pixkanaka hazten joatea. Espero zen baino azkarrago ari gara gauzak egiten.

Entrenatzaile batentzat zailena zer da, gauzak erraz egitea?

Entrenatzaile bakoitzak dauzkagu gure bideak eta moduak gauzak egiteko, eta nik neure estiloa daukat lanerako. Saiatzen naiz estilo horrekiko leiala izaten.

Estilo horretan ezinbestean egon behar dute zure entrenatzaile izan zirenengandik jasotako ikasgaiek, ezta?

Zorte onekoa naiz nire ibilbidean entrenatzaile asko eta oso maila onekoak izan ditudalako. Ondo konpondu izan naiz guztiekin, eta haien gauza onak eta ez hain onak barneratu ditut, eta, horrela, nik neure estiloa landu ahal izan dut. Azkenean, neure bidea aurkitzen aritu naiz.

Zer alde dago jokalari izan ala entrenatzaile?

Entrenatzaile gisa, partida batean askoz gauza gehiagotan jarri behar izaten da arreta, jokalariek onena atera dezaten. Jokatzetik erakustera igarotzea da entrenatzaile izatea. Ardura ere aldatu egiten da, entrenatzaileak egunero duelako hori jokalariak ondo aritzeko.

Entrenatzaileak moldatu egin behar du estiloa jokalarien ezaugarrietara, ala zuena aldaezina da?

Entrenatzaile ona da taldera moldatzen dena. Baina alferrik litzateke guk azkar jokatu nahi izatea eta jokalari motelak fitxatzea, adibidez. Entrenatzaileak egin dezakeen onena da jokalariak ulertzen saiatzea, haien onena atera ahal izateko. Hori funtsezkoa da guretzat, diru aldetik ez garelako gehien dugunak, eta daukagunari ahalik eta etekin handiena atera behar diogulako.

Ezohiko egoera honetan, nola dago jokalarien merkatua?

Mugimendua badabil, eta guk, diru gutxi dugunez, aurrea hartuta ibili behar dugu, garestitu baino lehen. Urte guztian elkarlanean egiten dugu lan Rafa Pueyo kirol zuzendariarekin, eta ahalik eta talde onena egiten saiatzen gara.

Oraingo taldetik zenbat jokalari dira jarraitzekoak?

Gustura asko emango nizuke primizia bat, baina ezin dut [barrezka]. Bosgarren ginen ligan etena izan zenean, eta gustatuko litzaiguke LEB ligatik datorren taldearen bizkarrezurrak gurekin jarraitzea. Baina ea gai garen lortzeko, eta horren gainean, ahalik eta jokalari onenak ekartzeko, betiere gure baliabideen barruan.

Nola eragingo dio egoera honek saskibaloiari?

Ekonomiari orokorrean nola eragin diezaiokeen ere inork ez daki, eta saskibaloian berdin gertatzen da. Egoera berria da, pandemia batean gaude, eta onena da poliki-poliki joatea, egunetik egunera, eta prest egotea etor daitekeenaren aurrean, izan ona edo izan txarra. Ona litzateke datorrenari aurrea hartzen saiatzea.

Zer egoeratan itzuli zaizkizu jokalariak?

Denboraldi-aurrean, jokalariak prest etortzen dira, udan ez direlako geldirik egoten, kirola egiten dutelako, modu batera edo bestera. Baina orain ohetik sofara, sofatik aulkira eta horrela egon dira, oso denbora gutxi egon dira zutik, eta giharrak beren lekuan jarri behar dituzte orain. Lasai joan behar dugu egoera honetan.

Alderdi psikologikoak fisikoak bezainbateko garrantzia izango du egoera honetan?

Lan psikologikoan nik lagun ditzaket jokalariak, baina haien lana da hori neurri handi batean. Gorputzak jokatzeko moduan jarri behar dituzte berriz, eta lan fisikoak du garrantzia.

ACB ligan 18 ala 20 taldek lehiatu behar duzue datorren denboraldian?

Ez dakit. Hau ere kolokan dago, beste guztia bezala, kirolean eta bizitzan. Ez dakit irailean hasiko den liga berria, urrian izango den, zaleekin edo zalerik gabe jokatuko dugun... Zalantza asko daude, eta onena da ikustea nola doan guztia.

Burutik pasatu zaizu Miribillan zalerik gabe jokatzea?

Entrenatu zalerik gabe egiten dugu egunero, baina zalerik gabe jokatzea ez dut imajinatzen. Zaleak guretzat birikak eta bihotza dira, energia ematen digute, eta ezin da hitzekin azaldu hori dena. Sentitu egin behar da jokatzen ari zarenean. Zaila izango litzateke zalerik gabe jokatzea, baina lehentasuna osasuna da orain.

Zer ondorio atera dituzu konfinamendutik?

Asko. Pentsatzeko denbora pila bat izan dugu. Autokritika egin dut, adibidez. Konturatu naiz ez garela ezer, eta pandemia batek milaka pertsona hil ditu. Ikusi dut ez geundela prest horrelako egoera bati aurre egiteko, eta, uste dugun arren munduaren erdigune garela, oso ahulak gara.]]>
<![CDATA[Itsasoa zainetan, kresala aurpegian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1941/026/001/2020-05-26/itsasoa_zainetan_kresala_aurpegian.htm Tue, 26 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1941/026/001/2020-05-26/itsasoa_zainetan_kresala_aurpegian.htm Britannia belaontzi azkarra, datorren urteko Amerika Kopan Ingalaterra ordezkatuko duena, Ineos enpresa aberatsaren babesean. Hamalau eguneko berrogeialdia pasa beharko du orain Fernandezek, eta gero batuko zaie taldekideei.

Horixe du erronka hurrengo hamaika hilabeteetarako, 2021eko apirilean jokatuko baita Amerika Kopako finala, azken garailearen [Zeelanda Berria] eta finalera helduko den taldearen artean. Fernandezen taldeak Italiakoa eta Amerikako Estatu Batuetakoa gainditu beharko ditu martxoan, final handian egon ahal izateko, Aucklanden (Zeelanda Berria). Ezaguna du bela munduko probarik zaharrena [lehen aldiz 1851n jokatu zen], 2013an Italiako taldearekin eta 2017an Ingalaterrakoarekin parte hartu zuelako; baina oraingoa berezia izango da: «Ez naiz itsasoan lehiatuko. Nire posizioa trimmerrarena da, bela nagusiaren arduradunarena, eta horretan ariko den marinelari laguntzen ibiliko naiz, baina lehorretik. Patroiaren aholkulari ere ibiliko naiz, talde osoaren ikuspegia edukitzeko kanpotik». Lehiaketa egunetan ez bada ere nabigazioan ariko, entrenamenduetan aukera izango du ontziratzeko.

«Duela urte batzuk eskaini izan balidate aukera hau, ez nuen onartuko, baina heldu zait ordua gauza hauek guztiak beste modu batean hartzeko», azaldu du, iradokiz buruan izan dezakeela itsasgizon ibilbideari amaiera emateko aukera. Baina hori ezinezkoa da, marinela beti izango delako marinel: «Itsasoa utzi? Ez. Nire lekua munduari buelta emateko probetan dago, eta badut asmoa horrelako lehiaketetan jarraitzeko». Horietan ere aritua baita 2005etik 2018ra artean: sei aldiz eman dio buelta munduari Volvo Ocean Race eta Barcelona World Race probetan. Aurrenekoan, etapaka osatzen da munduaren bira, eta zortzi-hamar marineleko eskifaia joaten da belaontzietan. Bigarrengoan, bina marinel joaten dira, eta ez dago etaparik; hasi eta buka egin behar da. 2011n osatu zuen proba hori, Iker Fernandez lagunarekin batera. «Itsasoan 95 egun pasatu genituen, eta guztietan gozatu nuen».

Iritsi den lekuraino heldu ahal izateko eta erronka horiek guztiak betetzeko, nonbaiten behar du eduki hasiera Fernandezen itsas zeharkaldiak, eta hasiera horrek leku izen bat eta pertsona bat ditu gordeak: «Esako urtegian hasi ginen, umetan, aitarekin. Ni jaio nintzen urtean atera zuen ikastaroa aitak, eta hura izan genuen maisu Eneko anaiak eta biok». Anaia ere belaontzien jardunetik bizi da, eta Brasilgo selekzioko entrenatzailea da. Esatik Euskal Herriko kostaldeko probetara igaro ziren, eta lehen aldiz 1985ean lehiatu zen, Hondarribian. Aurreneko garaipena hiru urte geroago lortu zuen, Donostian.

Geroko eta oraingo ibilbide osoaren mugarria 1998an hasi zen jartzen Ibarrako marinela: «Orduan erabaki genuen Ikerrek eta biok Olinpiar Jokoetan murgiltzea [hirutan aritu da], eta, sekulako lana egin ondoren, 2004an, Atenasen, urrezko domina irabazi genuen. Horrek ireki zizkidan beste ate guztiak». Ate asko izan dira harrezkero: munduari buelta emateko sei aldiak eta Amerika Kopako hiru partaidetzak. Itsasoaren gaziak eta gazitasun horrek sorrarazten dituen gozotasunak eta garraztasunak bidaide izan ditu Fernandezek, eta denetan gozatu duela dio, onartuz modalitate bakoitza berezia dela: «Olinpiar Jokoetan dena zaindu behar duzu doi-doi, norbere pisua dela, prestakuntza dela. Munduari buelta emateko probak Paris-Dakar lasterketaren antzekoak dira; abentura kutsua dute, nahiz eta Volvo Ocean Race izan irabazteko modalitate zailena. Amerika Kopa ezberdina da, itsasontziak irabazten duelako marinelek baino gehiago, eta alde horretatik 1 Formularen antza dauka».

Familia eta lana, oreka bila

Bela munduko ia ate guztiak zeharkatu baditu ere, badu bat ireki gabea: munduari buelta bakarka ematea, Vendee Globe proba entzutetsuan. Oraingoz, ordea, ez dago Fernandezen planen artean: «Ez dit atentziorik ematen. Ez daukat bakar-bakarrik munduari buelta emateko asmorik. Proposatu didate, baina ezezkoa eman izan dut. Hala ere, ez noa esatera ez dudala inoiz egingo». Itsasoan jarraitzekoa denez, batek jakin egingo duen edo ez: «Zorteko gara, belan ez delako lehia adinarekin bukatzen. 43 urte dauzkat orain, eta beste makina bat urte segi dezaket, nabigatzen edo erakusten, egindakoa zabaltzen...». Etorkizunak esango du zertan murgilduko den, eta aukera faltagatik ez da izango, behintzat: «Jules Verne izeneko proba ere badago, trimaran handietan egiten dena. 50 egunetan munduari itzulia ematen zaio, eta hori ere helburu polita da. Baina beti lanean nabil, eta ez naiz hasi oraindik horrekin pentsatzen».

Itsasoan jarraituko duela garbi dauka, baina horrek ez du esan nahi orain arteko guztia ematen segituko duenik. Familiaren aipamena egin du: «Seme bat eta alaba bat dauzkat, eta, umeak zirenean, emaztearekin etortzen ziren ni nenbilen lekuetara, eta egonaldi luzeak egitea tokatzen zitzaidanean tokiren batean, nirekin egoten ziren. Baina orain zailagoa da, eta orain neu joaten naiz, beste hirurak etxean utzita. Oreka aurkitzen ari naiz horretan. Lehen, urtean hogei bat egunez bakarrik egoten nintzen etxean, eta eskerrak etxekoak nirekin etortzen ziren». Oraingo erronkan, adibidez, Amerika Kopan, irail aldera joango da taldea Zeelanda Berrira, eta sei bat hilabetez han egon beharko dute: «Aurreneko aldiz aritu nintzenean Amerika Kopan, urte erdiz nirekin egon ziren etxekoak Zeelanda Berrian, baina, oraingoan, zaila izango da. Itzuliko naiz etxera, baina».

Auskalo nolako emaitza ateratzen duen Britannia ontziak lehiaketa entzutetsu horretan, baina Fernandezek, eskarmentuaren talaiatik begiratuta, irabazteari edo ez irabazteari ere hartua dio neurria: «Irabazi ditut gauza asko, eta beste batzuetan, galdu ere bai; edo irabazi ez. Duela bi urteko Volvo Ocean Race proban, adibidez, bigarren izan ginen, eta azkeneko etapan bertan proba irabazteko aukera izan genuen. Ez ginen garaile izan, baina egindako bidea zoragarria izan zen. Irabazteko gogoz geratu ginela ez dut ukatuko, baina ederra izan zen proiektuaren hasieratik geunden kide guztiak amaierara arte iristea. Ikerrekin ere bigarren egin nuen 2011ko Barcelona World Racen, baina oso proiektu ona izan zen. Azkenean, irabazi batek egiten du».

Itsasoko bizimodua

Proba hauetan guztietan, amaitu ondorengo datuetan sailkapena bakarrik azaltzen da, eta horietan ez da ageri marinel bakoitzak bizi izandakoa. Onetik eta txarretik. «Une onak asko izaten dira, eta egoerak ere bai: elkarbizitza, lehiaketa bera, nabigazioa...», esan du Fernandezek. Horiekin gozatzea ere bada irabaztea, azken batean. Elkarbizitzaren gaiari heldu dio. Munduari buelta emateko etapako proban, zortzi-hamar lagun 28 metro luze dituen belaontzi batean sartuta joatea ere bada abentura bat: «20-22 eguneko etapak izaten dira normalean, eta tarte horretan ez dugu lehorrik zapaltzen. Elkarbizitza ona izaten da ia beti, elkar ezagutzen dugulako gehienok eta, batez ere, benetan nahi duena eta ahal duena ontziratzen delako. Ezagutu izan ditut marinel on askoak moldatu ezinda ibili direnak horrelako probetan. Gustatu egin behar zaizu; azkenean, leku txarragorik ez baita egoteko itsasontzia baino, han bertan egon nahi ez baduzu. Niri asko gustatzen zait, eta sekulako erronka da niretzat». Une txarrak eta haserrealdiak ere izaten dira eskifaiako kideen artean, nola ez: «Denok ez gara berdinak, eta denok ez gaude aldarte onean egunero. Momentu txarretan lo gutxi egiten da, eta errazagoa da liskarrak sortzea, eta, halakoetan, psikologo lanak egitea tokatzen da, egoera horiek inorentzat mesedegarri ez badira». Ba omen da haserreak baretzeko konponbide akatsik gabeko bat: «Patroiari kasu egiten badiote, eta belaontzia azkar joaten bada, beste gauza guztiak ez dira garrantzitsuak».

Naturak eragindako une txarrak ere tokatzen zaizkie parean sarri askotan: «Ekaitz indartsuak ez dira gozoak izaten. Nahiz eta iragarpen onak izan gaur egun, etortzen dira uste baino indartsuagoak, edota zerbait hausten dute ontzian. Halakoetan, erabaki asko hartu behar izaten dira, eta ontzi gainean hiru edo lau marinel egoten gara, besteak barruan lo agian, eta esnatu bai, ez...». Beldur handia zerk eragiten dion kontatu du: «Norbait uretara erortzea da txarrena, eta ontziko arduradun joanez gero beti edukitzen dut beldur hori, eroriz gero ez dagoelako bueltarik. Azkenean, bizpahiru eguneko ekaitzak luze joaten dira».

Une txarren artean, beste bat ere aipatu du: «Aspertzeko momentuak ere badira. Hegoaldera pasatzea kalma ekuatorialetan batere haizerik ez dagoenean eta izugarrizko beroa egiten duenean ez da samurra. Ontzia ez da mugitzen egunez, eta gauez, zerua betetzen denean, lainoak husten dira, euria ekarriz. Haizea pixka bat mugitzen da, baita belaontzia ere. Aliseoetan sartu, eta martxa». Aspertu behar horrek badu, baina, gauza onik: «Atseden hartu eta lo egin behar da, gero segituan etortzen direlako adi egoteko garaiak, lanerako ordua».

Gozatu ere egiten da, baina, itsaso zabalean: «Haizea indartsua baina indartsuegia ez denean, olatuetan, 25 metroko ontzian surfean joatea olatuak bata bestearen atzetik hartuz, 35 itsas korapiloko abiaduran [70 km orduko], potentzia hori sentituz, gauza ederra da. Gure arteko hizketaldi oso onak sortzen dira, eta hor egiten da lagunartea, bizitzen ditugunak oso indartsuak izaten direlako». Naturaren babesean sorturiko une horiek ez dira inoiz aldatuko, nahiz eta teknologiak gero eta eragin handiagoa izan. Fernandezek, ordea, antzinako jakinduria du gustuko: «Marinel sena eduki egin behar da; batez ere, munduari buelta emateko».]]>
<![CDATA[Jokatzekotan, jaitsiera eta guzti]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/023/001/2020-05-20/jokatzekotan_jaitsiera_eta_guzti.htm Wed, 20 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1893/023/001/2020-05-20/jokatzekotan_jaitsiera_eta_guzti.htm
Orain, TKEko hamabi klubek erabaki beharko dute proposamena eztabaidatu edo ez, eta, baiezkoa ematen badiote eztabaidari, onartu edo ez bozkatu beharko dute, maiatzaren 30eko batzarrean. Hori da prozedura, baina ia ziurtzat jo daiteke Zarautzen proposamenak ez duela bide luzea egingo.

Borja Rodrigo TKEko presidenteak esandakoa argigarria da alde horretatik: «Errespetatzen ditut proposamen guztiak, eta klubek erabakiko dute zer egin, baina presidente moduan hitz eginda, eta garbi utzita erabakia klubena dela, nahiago dut lehiaketa ohiko bidetik joatea. Uretan izaten bada Eusko Label liga uda honetan, jatorrizko moduan edo horren oso antzekoa den molde batean izango da, jaitsierekin, igoerekin, sarekin eta abarrekin. Bestela, lehiaketaren eta TKEren itxura kaltetuko litzateke, eta alferrik izango litzateke hainbat eragile lehiaketa jokatu ahal izateko egiten ari diren ahalegina».

BERRIAk jakin duenez, Zarautzen eskaria gustuko duten klubak badira, eta haietako bat saiatu zen proposamen horrekin eta beste batzuekin eskaera bateratu bat aurkezten TKEn, baina ez zuen lortu adostasunik eskaera guztietan. Azkenean, Zarautzek egin zuen bere kabuz eskaria.

Hil honen azken larunbateko batzarrean, klubek aurtengo egutegiarekin zer egin ere erabaki behar dute, baina Rodrigok azaldu du ez dutela presarik erabakiak hartzeko: «Ematen du gauza ondo doala, eta Eusko Jaurlaritzarekin elkarlanean ari gara. Baina haiek eta guk oso garbi daukagu presarik ez dugula, eta lehiaketaren hasiera astebetez atzeratzea ez litzateke arazoa izango, betiere beste izurrite bat etorriko ez balitz». Rodrigoren aurreikuspenetan, krisi honetako egoera orokorra kontuan hartuta kasu guztietan, ekainean zehar itzuli ahalko dira arraunlariak ohiko eran entrenatzera: «Egun horretatik hamabost egunera hasiko lirateke Eusko Label eta Euskotren ligak». Aste honetan eta hurrengoan, bi liga horietako arraunlariei test serologikoak egingo zaizkie, «COVID-19ak gure ligetan izan duen eraginaren argazki zehatza edukitzeko».

Beste ligetan, aukera berria

KAE ligako klubek bihar arteko epea dute elkarteak aurkeztu zien proposamenari ekarpenak egiteko, eta bada berrikuntza bat: Getxok bere burua aurkeztu du laugarren eremua izateko. Aurreko ostiralean egindako batzarrean, laugarren eremu bat sartzea eta estropada kopurua hamabira igotzea eskatu zioten klub askok elkarteari. Bilera horretan, Getxoren izena plazaratu zuten hainbatek, eta herri horretako klubak asteon egin du proposamena, bertako udalaren oniritziarekin. Horrenbestez, Getaria, Castro Urdiales eta Pasaiarekin batera osatuko lituzke eremuak, eta, orain, KAE eta ETE ligako egutegietan, aukera legoke aurreikusita dauden bederatzi estropadak jokatu beharrean hamabi jokatzeko. Hala balitz, astebururen batean larunbat-igande jokatu beharko lukete.

KAEko klubek maiatzaren 25etik 31ra bitarteko aukera izango dute elkarteak hilaren 25ean aurkeztuko dien azken proposamena bozkatzeko. Baliteke eremuarena ez izatea aldaketa bakarra lehen proposamenetik, eta ager daiteke beste konturen bat, baina hori datorren astean jakingo da ziur.

KAE ligaren lehiaketa proposamenean ETE liga ere sartzen da, bi elkarteek iaz hasitako elkarlanari segida emateko asmoz. Egutegi bera litzateke aurten bientzat, aurrera ateratzen bada eta erakundeek lehiatzeko baimena ematen badiote proposamenari. ETE emakumezkoen ligako klubek herenegun egin zuten bilera, eta garbi daukate, lehiatzekotan, KAEren barruan egingo dutela osorik aurten —iaz estropada batzuk KAE ligako egutegitik kanpo antolatu zituzten—. Ontzat joko lukete laugarren eremu bat sartzea eta hamabi estropadakoa izatea egutegia. Eskatu duena da lehiatzeko baimena liga guztiei ematea, eta ez soilik handienei, Eusko Label eta Euskotren ligei.]]>
<![CDATA[BALOIA BERRIZ PUZTUKO DUTE]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1994/002/001/2020-05-17/baloia_berriz_puztuko_dute.htm Sun, 17 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1994/002/001/2020-05-17/baloia_berriz_puztuko_dute.htm
Diru sarrerak jasotzen hasteko nahi dute ligek eta klubek kosta ahala kosta lehiari berrekin. Baina denen diru sarrerak ez dira berdinak, eta, batzuek telebistetatik baino diru gehiago jasotzen dutenez zaleen inguruan antolaturiko negozioetatik, klub horiek besteek baino gehiago sufrituko dute krisi honen eragina, lehia berriz hasita ere. Gorka Leunda (Donostia, 1975) kirol aholkularia da Avento Kirol Aholkularitza enpresan, ekonomialaria ikasketaz, eta eskarmentu handia du futbolean eta kirolean. Diru sarrerez, uste du talde handiek gehiago pairatuko dutela krisi hau: «Lehia berriz hasten bada, telebisten dirua bermatuta daukate, zalerik gabe bada ere. Baina paradoxa bat dago hemen. Klub handienek, Bartzelonak eta Real Madrilek, adibidez, telebistatik jasotzen dute diru gehien, baina haien diru sarreretan batezbesteko txikiena da telebistena, zaleengandik sartzen zaien dirua gehiago delako. Klub horiek dira orain kaltetuenak. Klub txikiak, berriz, ondo aterako dira krisi honetatik, telebisten diru sarrera aurrekontu ia osoa delako kasu batzuetan».

Paradoxarena honela azaldu du Leundak: «Berez, eredu sendoagoa da autofinantzaketa, telebistena baino, eta klub handiak eredugarriak dira alde horretatik, telebisten negozioa erortzen bada hondoa jotzeko arriskurik ez daukatelako». Baina gertatuko al da hondamendi ekonomiko hori? Leunda ezezkoan da: «Telebistak aterako dira irabazten orain, eta, nola zaleek ezingo duten zelaira joan partida bertatik bertara ikustera, telebistako ikusleak edo bezeroak asko ugarituko dira. Futbolaren negozio eredua ez da aldatuko, baizik aberastasuna eskuz aldatuko da».

Balizko egoera horretara heldu aurretik, ordea, ukaezina eta zalantzarik gabea da kluben diru sarrerak gutxitzeak hainbat ondorio eragingo dituela. Fitxaketen merkatuari erreparatu dio Leundak: «Klubek konpromiso jakin batzuk dauzkate jokalariekin, kontratuen bidez. Espainiako Ligan, LFPk muga bat jarria dio talde bakoitzari jokalarien soldaten batura hortik gora ez igotzeko. Baina orain, diru sarrerak gutxituta, klubek agian ezingo diete jokalariei ordaindu agindua dietena, eta horrek jokalariak saltzera behartuko ditu. Baina ez nahiko luketen prezioan, eskaintza baino txikiagoa izango delako eskaria».

Klub handiek oraingo diru sarrerak berriz eduki ahal izateko, ezinbestekoa edo oso garrantzitsua izango da autofinantzaketa berreskuratzea, baina, Leundak dioen bezala, «hori zaleak zelaietara itzultzean gertatuko da». Bitartean, beste ate batzuk aurkitu beharko dituzte klub horiek diru sarrerak bermatzeko, eta telebista eskubideei helduko dietela uste du: «Egoera honetan, eta fitxaketen merkatua aldatzen hasten bada, klub handien eta txikien arteko aldea murriztu egingo da, eta lehia berdindu. Hori ez dute onartuko klub handiek, eta, autofinantzaketa bere onera itzuli artean, telebista eskubideen tartatik zati handiagoa eskuratzen saia litezke, duela urte batzuetako ezberdintasunak berreskuratzeko». Orain, telebistatik gehien jasotzen duten taldeek 2 edo 2,5 aldiz gehiago biltzen dute gutxiena jasotzen duenaren aldean, eta duela urte batzuk, ezberdintasuna 1 eta 7 artekoa zen. «Horretara itzuli nahiko dute klub handiek, eta, etorkizunean, esparru horretan ikusten dut nik jokatuko dela futbolaren borroka handiena».

Balizko egoera horretara heldu bitartean, klub batzuek beste hautu batzuk egin dituzte diru sarreren galera orekatzen saiatzeko, eta aldi baterako enplegu espedienteak erabili dituzte zenbaitek. Euskal Herriko gizonezko taldeen artean, Alavesek egin du hori, klub apal batek. Handienetakoa den batek ere gauza bera egin du, baina: Bartzelonak. Leundak gogoeta hau egin du erregulazio espedienteen inguruan: «Garrantzi handiagoa dauka jokalariekin akordioa egiteak soldata jaisteko. Onura ekonomikoa baino gehiago, irudi aldetik galera sortzen die klubei. Irabazi asko eduki eta ABEE eskatzea egoera honetan, eta fitxaketak egiteko asmoak dituztela jakitea, ez zait ondo iruditzen, nahiz eta legea alde izan. Legeak aldatu beharko lirateke». Kezka klubetako langile arruntek sortzen diote: «Gehiago kezkatzen nau langile soilen egoerak. Askoz ere arruntagoak dira. Kontraesan handiak daude klub handi horietan, gizartearentzat erreferente dira edo bilakatu nahi dute, eta gauza horiek zaindu egin beharko lituzkete».

Leundaren hausnarketak entzunda, ez du ematen futbolaren negozio eredua aldatu egingo denik: «Beti bezala jarraituko du diru aldetik. Beherapen handirik ez da egongo. Gizonezkoen futbolak beti izan ditu pribilegioak beste kirol eta sektoreen aldean, dirutza handiak mugitzeko, eta halaxe jarraituko du. Osasungarria litzateke hala ez izatea gizarte aldetik, baina ez da gertatuko. Epe laburrera ez, eta luzera ez zait iruditzen ezer aldatuko denik». Etxeko lanak jarri dizkie klubei egoera honetan: «Hausnartu egin beharko da honek guztiak nolako aldaketa estrukturala ekarriko duen. Aurrea hartu behar zaio etorkizunari, eta horixe egin behar lukete klubek. Uste dut horretan ariko direla».

Kluben ikuspegia

Fran Canal (Ourense, Galizia, 1966) Osasunako zuzendari nagusia da duela bost urtetik, eta, futbolaren etorkizunaz galdetzen zaioenean, ziurtasuna eta ziurgabetasuna, biak erabiltzen ditu erantzunetan. «Batek daki eredu honetan sartuta jarraituko dugun ala ez», esan du, alde batetik. «Negozio eredu hau sendoa da», bota du, bestetik. Ziurgabetasuna antzematen zaio kudeatzaileari, eta kezka ere bai, egungo egoera nolakoa den kontatzen hasi denean, garbi azaldu baitu nola dauden klubak: «Arazoa da erori egin zaigula hau dena: ez gara aritu entrenatzen hainbat astetan, partidarik ez da jokatzen, txarteldegirik ez daukagu, bazkiderik ez... Futbolaren mundua geratu egin da». Dena dela, kezkari azkar eman dio konponbidea: «Martxan jarri baino ez da egin behar, ez da besterik».Telebista eskubideen garrantzia nabarmendu du segituan: «Telebistarik gabe ez zen egongo futbolaren negozioa gaur egun dagoen bezala. Futbolaren munduak telebista behar du: oso eragile garrantzitsua da. Talde askotan, diru sarreren zati bat da». Ez du uste burbuila bat denik telebisten negozioa: «Jokalariek diru zati handi bat kobratzen dute, klubek diru gehiago jasotzen dugulako telebistetatik. Hainbeste ordaintzen badigute, telebistek ere dirua irabazten dutelako ordaintzen digute. Atzean ezer ez dagoenean bai, orduan da burbuila. Higiezinena hala izan zen, jendea espekulatzen zebilelako milioika etxeren atzean Beste kontu bat da ona edo txarra den, edo puztuta dagoen, gehiegi ordaindua den edo ez. Baina sekula ez da burbuila izango, oinarri sendoa duen negozio bat baita». Gehiegi ordaintzen den galdetuta, hauxe izan da erantzuna: «Gehiegi ordaintzea zera da, balio duen baino gehiago ordaintzea. Eta zenbat balio du? Jendea ordaintzeko prest dagoena. Printzipio ekonomikoak dira».

Telebista eskubideen dirutzak jasotzeari kirol justifikazioa eman dio: «Telebista eskubiderik gabe, orain 40 urte bezala, futbola egongo zen. Ez, ordea, taldeak oraingo mailarekin, beste herrialde batzuetako taldeek jokalari on guztiak kenduko zizkigutelako».

Klubek hilero kobratzen dute telebistaren dirua, denboraldi osorako tokatzen zaien kopuru horretatik, eta baliteke talde batzuk larri ibiltzea gastuei aurregiterako orduan. Canalen ustez, baina, LFPk ondo lotuta dauzka kontu horiek: «Garbi dago krisi hau gertatu ez balitz arazorik ez genukeela izango. Baina ezin gara neurriz kanpo ibili gastuetan, ligak baimena eman gabe, kontrol zorrotza ezarria duelako».

Neurriak zorrotzak izanagatik ere, garbi dago lehia berriz hastea ezinbestekoa dutela klubek, eta hori onartu egin du Canalek: «Ez bada jokatzen, ez dugu ekoitziko gure produktua, eta gure bideragarritasuna zalantzan egongo da, ez da bermatuta egongo». Beste kontu bat da zaleak noiz itzuli ahal izango diren zelaietara: «Ez naiz aditua horretan, eta ezin dizut esan noiz jokatuko dugun berriz zaleekin». Ahalik eta lasterrena izatea gustatuko litzaioke, «zaleen presentziak eta partidak bizitzeko moduak egiten duelako ezberdin futbola». Baina ezin ahaztu arlo ekonomikoa ere: «Azkenean, Espainiako barne produktu gordinaren %1,4 da futbolarekin lotura duen guztia, eta horregatik, pixkanaka, nolabaiteko normaltasun batera itzuli beharko dugu».

Zaleak itzulita ere, krisiaren erasoak lehengo gaitasun ekonomikorik gabe utziko ditu zale gehienak, eta horrek eragina izango du futbolaren barruko prezioetan. Osasunaren kasuan, ondo moldatuko dira egoera berrira, Canalen ustez: « Gu beti bizitzaren neurrira egokitzen gara, eta ardura dugu gure jendearekin. Gure bazkideengan pentsatuko dugu, Osasuna bazkideena baita». Elkarri laguntzeko borondatezko ekintza klubeko langile guztiek ere egin dute, ABEE ez ezartzeko: «Langile guztiok jatsi dugu soldata, %5 soldata txikiena dutenek, eta %20 jokalariek, kirol zuzendariak eta nik. Honek funtzionatzen jarrai dezan egin dugu; saiatu egin behar genuen langileek bermea izan genezan proiektua ez erortzeko, eta, jakina, lanpostuak ez galtzeko. Oraingoz, eusten ari gara».

«Futbola ez da eredugarria»

Krisi garai honen aurretik entzuten zen futbolaren negozio ereduaren aurkako ahotsik, eta iritzi hori dutenei bost axola krisiak kirol horren oraingo jarduna ere aurrean eramatea. Krisiak areagotu egin du kontrako jarrera, nola litekeen halako dirutzak ordaintzea jokalariei, nola den posible klubei telebistak dirutza handiak ematea, edo zer arraio den jokalari bat fitxatzeko 100 milioitik gora ordaintzea, eta abar. Kopuruak beldurtzekoak direla ezin da ukatu: Euskal Herriko 1. Mailako taldeen denboraldi honetako datuak batzen badira, 417 milioi euro, eta Lehen Mailako guztien kontuan hartuta, 4.000 miliotik gora. Aurreko denboraldian, Europako bi liga handienek, Espainiakoak eta Ingalaterrakoak, 3.876 milioi euro jaso zituzten telebista eskubideen truke. Mundu osoan iaz, 7.000 milioi dolar gastatu zituzten klubek fitxaketetan. Aldiz, gizartean beharrezkoa den osasungintzan, esate baterako, Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailaren aurtengo aurrekontua 3.941 milioikoa da.

Futbolaren negozioa zilegi den edo ez, horra galdera. Erantzun azkarra eman dio Juan Aldazek (Donostia, 1979), EHUko soziologoak: «Zilegi izan edo ez, horixe da errealitatea, eta, gainera, ez da aldatuko». Halako dirutzak erabiltzearen atzean gizartearen zaletasuna dago, jendeak ematen duen diruarekin osatzen baitira neurri batean hain kopuru handiak. Nola liteke langabezian dagoen herritar batek milaka milioi irabazten dituen jokalari bat mirestea? Aldazen ustez, «agian, behar ditugu horrelako idoloak, eredutzat hartuak direnak, baina eredu ez direnak. Azkenean, futbolariek bizimodua errazten digute; zuri eta beltz aukera egiteko baliagarriak dira, eta gizakiok behar hori badaukagu. Partidara zoaz, eta kirola bera oso oinarrizkoa da, baina jendeari gustatu egiten zaio. Ongizatea behar du zaleak, eta futbolak ematen dio hori». Soziologoak uste du futbola gizartearen ispilua dela: «Gure dinamika hau da: gehiago gehiago da. Errendimenduko kirolean oso iltzatuta dago citius, altius, fortius delakoa».

Gustatuko litzaioke futbolaren eredua beste bat izatea, baina ezkorra da Aldaz: «Eraldaketa egoteko aukera dagoen garaiotan, ez da eraldatuko, eta ez da pizgarria izango. Globalizazio oldarkorra, kontsumismorik indartsuena, eta osasungarria ez den kirol jarduera irudikatzen ditu. Masa ikuskizun izango da aurrerantzean ere». Autokrikitika eskaria egin dio gizarteari: «Ogia eta zirkua da boterearentzat futbola, baina manipulaziorena ez dadila aitzakia izan, norbere ardura ere badelako, baita beste ikuskizun mota bat ez bultzatzea ere». ]]>
<![CDATA[«Futbolak ere gerrikoa estutu beharko du»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1985/006/001/2020-05-17/futbolak_ere_gerrikoa_estutu_beharko_du.htm Sun, 17 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1985/006/001/2020-05-17/futbolak_ere_gerrikoa_estutu_beharko_du.htm
Jokatuko da futbola?

Probak egiten hasi dira, eta, oraingoz, dena ondo doa. Alemaniarrak hasi dira jokatzen, eta ematen du aldeko itsasoa dagoela lehiaketa berriz itzultzeko. Gero, ikusi egin beharko da zer gertatzen den. Baina aldeko dinamika dago.

Esan izan duzu kasu positiboren bat azaltzen bada dena pikutara joango dela. Azaldu dira kasu batzuk, baina aurrera jarraitzen du jokatzeko asmoak.

Ikusi egin beharko da nork ematen duen positibo, norekin egon diren, kutsatu ahal izan duten jende gehiago eta abar. Arazo asko sortuko lirateke, eta ikusi egin beharko litzateke konponbiderik baduten edo ez.

Klubek bizirik irauteko ezinbestekoa da orain jokatzea?

Ez nuke bizirik irauteko esango, baina oso beharrezkoa dute bizitzeko. Espainiako Liga oso indartsua da, eta ez da itoko futbola ez bada orain itzultzen, baina behar du oxigeno hori, dinamika oso txarretan ez sartzeko, behintzat.

Adibidez?

Arazoa da futbola diru asko galtzen ari dela egoera eta krisi honetan: sarrerak, merchandisinga, kamiseta salmentak, bazkide kuoten zati bat, publizitatea, babesleak, museoak edota estadioetarako bisita gidatuak... Horiek denak kopuru oso garrantzitsuak dira, eta, telebistena gehitzen badiegu, egoera zaila litzateke. Kontua da gehiago ez zailtzea, eta konponbideak aurkitzea. Zaleak zelaietara lehen bezala ez dira itzuliko txertoa azaldu arte, beharko delako konponbide eraginkor hori zelai batean 30.000 lagun sartzeko, adibidez. Azkenean, zaleak zelaira ezin joatea ez da kasuistika bakarra; lehen aipatu ditudan egoera horiek guztiak ere harekin batera daude.

Konponbideen artean legoke klubei telebisten dirua ematen jarraitzea jokatzera itzuliko ez balitz ere?

Hori oso zaila da, ezin zaielako eskatu telebistei dirua ematen jarraitzea ezeren truke. Gauza bera eskatu beharko litzaieke bazkideei eta babesleei, adibidez, eta horrek ere ez luke zentzurik, inola ere. Futbola jokatzeagatik ordaintzen dute telebistek, eta, ez badago, zergatik ordaindu behar dute?

Klubak telebistaren diruari esker bizi dira?

Telebisten dirua oso zati garrantzitsua edo funtsezkoa da kluben diru sarreretan, baina klub handiek badituzte beste sarrera batzuk beste hainbat kontzeptutan. Klub txikiek, aldiz, ez hainbeste. Nola orekatzen dira, nolabait esateko, klub txikiak handiekin? Bada, telebistaren diruari esker. Desoreka hori orekatu egiten da neurri batean. Klub handiei, telebisten dirua ez zaie aurrekontuen erdira iristen.

Telebisten dirua modu orekatuagoan banatu beharko litzateke talde guztien artean?

Orain lehen baino orekatuago banatzen da Espainiako ligan: gutxien jasotzen duenak baino 2,5 gehiago jasotzen du gehienak. Lehen 1 eta 6ko aldea zen. Oraingo proportzioa da erabiltzen dena Europako ligetan, eta arrazoizkoa iruditzen zait.

Erabaki hori ligena da, baina zuk, telebistako enpresari bezala, aukera izaten duzu erabakia alde batera edo bestera mugitzeko?

Niretzat nahiko orekatuta dago orain. Telebisten diruaren erdia kopuru berdinetan ematen zaie klubei. Ezberdintasunak lehiaketetako sailkapenen bidez zehazten dira, eta beste aldagai honegatik ere bai: talde handiek bazkide gehiago dituzte, audientzia handiagoak dauzkate, eta hori dena ezin da albo batera utzi telebisten dirua banatzerakoan.

Burbuila bat da futbolaren negozioa, eta hausteko arriskua dago?

Burbuilarena duela hogei urteko kontua zen, nahiz eta orain ere hazten ari den. Baina futbola ez dago arriskuan. COVID-19a lagungarria izango da milioi pila balio duten fitxaketak amaitzeko, eta hori ona da gizartearen mailan, izugarria zelako klub batek 100 eta 150 milioi ordaintzea jokalari batengatik. Orain ezinbestean ardurarekin jokatzera itzuli behar dute agintariek, ez delako dirurik eta baliabiderik egongo horrelako fitxaketak egiteko.

Fitxaketetako dirutzei eta soldata izugarri handiei mugak jartzearen aldekoa zara?

Soldatei muga jartzearen aldekoa naiz ni, futbolean eta beste gauza askotan oreka behar delako. Fitxaketen kontua birusak ahulduko du, eta eztabaida horrek ere indarra galduko du. Hori bazen burbuila bat, artifiziala, eta ez zuen zentzurik, agintari batzuen apetak eragindakoa zelako.

Krisi honen barruan, gero eta jende gehiago ari da kritikatzen futbolean mugitzen eta ordaintzen den dirutzen gaia. Zein da zure iritzia?

Ez zait iruditzen jokalarien soldatei eragingo dienik honek, baina, lehen esanda bezala, muga bat jartzearen aldekoa naiz, ezin delako 50 eduki eta 100 ordaindu soldatetan. Gutxiago ordaindu beharko litzateke, eta muga baten barruan ibiltzea araua izan beharko litzateke. Horrek arduratsu jokatzera behartuko lituzke agintariak: diru sarreren kopurua baino gehiago ez gastatzea, azken batean.

Zeinen eskumena litzateke soldatetan muga jartzea, ligena?

Bai, jakina.

Estatuek mugak jartzea aukera bat litzateke?

Ez dakit hainbesteko boterea eman behar zaien gobernuei gauza batzuetan. Zergatik sartu beharko luke eskua futbolean, eta ez beste desorekak dituzten beste batzuetan? Ez dakit gobernuen lana litzatekeen. Ligetan badago kontrol ekonomikoa, eta horren barruan beharko luke soldatei muga jartzeak ere.

Krisi ekonomikoaren eraginez gutxitu egingo zaizkizue bezeroak telebistei, eta zuek ere eragingo duzue krisia?

Futbol munduko produktu guztien prezioek behera egingo dute: kamisetek, bazkide kuotek, sarrerek eta abar. Krisia oso handia izango da, eta jendeak ez du orain bezalako bitarteko ekonomikorik edukiko. Futbolak ere gerrikoa estutu beharko du.

Futbola negozio hutsa da?

Ez da negozioa bakarrik. Futbola hazi eta garatu egin da, eta leku garrantzitsua hartu du kirol munduan eta gizartean. Futbolari esker egitasmo asko gizarteratu daitezke, joan zaitezke estadioetera, jendearekin solasaldiak izateko aukera ematen du, eta sozializazio hori oso garrantzitsua eta ona da.

Futbolean hainbeste diru ez zegoenean ere bazegoen hori, baina.

Hainbeste ez, eta orain, mugimendua handiagoa denez, horrek berak sortzen du negozioa. Bere horretan ez da txarra. Beste kontu bat da prezioak neurriz kanpokoak izatea. Futbola eta kirola hazi izana, eta horrek guztiak pisu ekonomikoa edukitzea ez da txarra. Lehen ere ordaintzen ziren futbola ikusteko sarrerak, baina ez orain bezala, orain oihartzun handiagoa duelako. Gizartea ez zegoen orain dagoen bezain garatua.

Emakumezkoen futbola Mediaproren apustua da aspalditik. Zergatik?

Duela zazpi edo zortzi urtetik ari gara gu emakumezkoen futbolarekin, eta bakarrak izan ginen apustua egiten. Laguntza handia eman genuen garapenean, ikusten genuelako gizarte mailan ere oso garrantzitsua izango zela futbolaren alde egitea. Esperientziak esan digu erabaki ona izan zela.

Emakumezkoen futbolean iritsiko dira gizonezkoenean mugitzen den dirutza handi horietara?

Ez behintzat berehalakoan. Ez dezagun puztu emakumeen futbolaren burbuila. Garatu egin behar du, eta sortu egin behar du mugimendu ekonomikoa, telebista eskubideen arloan, babesleetan, sarreretan, asoziazioetan eta abar. Horrek eragingo ditu diru sarrerak, eta horri esker lortuko da emakumezko jokalariek orain kobratzen dituzten miseriak ez kobratzea.

Telebista ezinbestekoa da edozein kirolentzat ez dadin bazter batean geratu?

Kirolek egin behar duten planteamendua da aisialdirako aukerak direla, eta lehiatu egin behar dutela beste aukera batzuekin, kirolez kanpokoak direnekin ere bai: Internet, telesailak, pelikulak eta abar. Eskaintza handia dago merkatuan, eta kirolek plangintza egin behar dute ez badute lurpean geratu nahi beste eskaintza batzuen aldean. Telebista bozgorailua eta zabalkundea da, eta kirol horien banatzailea.

Kirol bakoitzak moldatu egin behar du gizartearen joeretara?

Moldatu edo. Gazteen kasuan esaten da ezin dutela 90 minutuko futbol partida bat ikusi, baina ez zait iruditzen horrela denik. Hala ere, gazteek beste modu batera ikusten dute telebista; beste era batera gozatzen dute aisialdiaz 50 urteko pertsonen aldean. Horri erantzunak eman behar zaizkio; egokitzen jakin behar da gizarteko geruza ezberdinetara, eta futbolak ere agertoki horretan jokatu behar du. Bestela, ez bada egokitzen, sufritu egingo du.

Futbol partidak motzagoak izango dira egunen batean, moldatu behar horretan?

Ez. Futbolak alde duena da ez dagoela spoiler-ik. Inork ez daki zein izango den partida baten emaitza aldez aurretik. Horrek ematen dio indarra zuzeneko emankizunari, eta sekulako zaletasuna sortzen du; eztabaida ere bai. Futbolaren arrakastaren erdia da astelehenetako hizketagai nagusia izaten dela, eta horrek egiten du handi. Ez dut uste asko aldatu beharko duenik futbolak, eta are gutxiago partiden iraupenak. Baina kontuan izan beharko ditu gizartea nora eta nola mugitzen ari den.]]>
<![CDATA[«Merezitako oparia izan da liga nagusira igotzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/023/001/2020-05-09/merezitako_oparia_izan_da_liga_nagusira_igotzea.htm Sat, 09 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1864/023/001/2020-05-09/merezitako_oparia_izan_da_liga_nagusira_igotzea.htm


Ohorezko B mailan onenak izan arren, bulegoko erabaki batekin igoera lortzeak garraztasuna eman dio?

Ezin izan dugu bizi momentu berezi hori, zelaian igotzeak ematen duen une bakar hori, baina etorriko da behar bezala ospatzeko garaia ere. Urte asko daramatzagu hau prestatzen, eta orain gozatu egin behar dugu. Merezitako oparia izan da.

Igoera fasearekin harreman berezia duzue: aurreko sasoian, jokatu egin zenuten, baina igo ez. Orain, berriz, jokatu gabe igo zarete.

Finalerdietan geratu ginen aurreko denboraldian. Denboraldi honetan, Valentzian bukatu genuen liga erregularra, irabazita. Kanporaketen aurreko partida behar zuena zer, eta sasoiko azkeneko partida izan zen. Igoerarena, azken batean, baina guk jakin gabe. Final bat balitz bezala hartuko dugu norgehiagoka hori.

Espainiako Federazioak ez zizuen igoera eman, kanporaketak jokatzera behartuz. Zer sentitu zenuen?

Ez genuen uste halakorik egingo zutenik. Egundoko ezberdintasuna zegoen gizonezkoen eta emakumezkoen erabakien artean, eta ez genuen ulertzen. Guk ligako partida guztiak jokatuta eduki arren, kanporaketa jokatu behar genuela ebatzi zuen; gizonezkoek, aldiz, liga bukatu gabe zuten, baina amaitutzat eman zien, igoerak eta jaitsierak zehaztuz.

Ligan partidarik galdu gabe amaitzea lortu zenuten, eta hori bai, zaila da, ezta?

Bi urte generamatzan igoera prestatzen, partidak ondo landuz eta fisikoki gorputzak ondo jarriz. Liga honetan, alde handiarekin irabazi ditugu partidak, baina atzean sekulako lana dago.

Nolako taldea zarete?

Jokalari garairik ez daukagu, eta azkar jokatzen ikasi dugu. Baloia asko mugitzen dugu.

Ia jokalari guztiak etxekoak izanda, horrek beste zerbait ematen dio igoerari?

Eibar edo ingurukoak gara gehienak, eta harro gaude herriko jokalariekin horrelako lorpen handi bat lortzeaz. Gainera, ia denak oso gazteak dira, eta oraindik badute nahi beste denbora errugbian jokatzen segitzeko. Hiru jokalari berri ere ekarri ditugu, indartzeko. Guri erakustera ere etorri dira, eta taldea osatu dute.

Klubak Cristina Guntin entrenatzailea ekarri zuen duela bost urte, eta goranzko pausoa ematen orduan hasi zineten.

Klubari buelta eman zion senarrarekin batera [Gaston Ibarburu, gizonezkoen taldeko entrenatzailea]; lan egiteko modua aldatu zuten. Eskolarekin hasi ziren lanean, akademiarekin, eta nesken taldeari sekulako bultzada eman zioten. Zazpi edo zortzi jokalari bakarrik ginen orduan, eta urtero borrokan ibiltzen ginen taldea osatzeko. Taldean ere gauza asko aldatu ditu: entrenatzeko eta jokatzeko modua, besteak beste.

Datorren sasoian, helburutzat mailari eustea jarriko duzue, eta liga nagusian taldea egonkortzea ere bai, ezta?

Lehen helburua mantentzea izango da, eta jokalari gazteak taldera erakartzea, prestatzen joateko horiek eta atzetik datozenak. Ikasi egin behar dugu maila berria nolakoa den, bakarka eta talde bezala. Azkenean, errugbian ikasten segitzea da asmoa.

Talde hau bera gai izango litzateke mailari eusteko, ala indartu egin beharko litzateke?

Zail samarra dago egoera honekin indartu daitekeela pentsatzea, ekonomia aldetik erraza ez delako izango. Hitz egiteko dago, baina uste dut gaudenok egin beharko diogula aurre datorrenari, ikasten segituz eta talde bezala.

Iñaki Arrizabalaga presidenteak esan berri du kanpoan dabiltzan Euskal Herriko jokalariak taldera erakartzen saiatu behar duzuela.

Saiakera egingo dugu, eta ongi-etorriak izango dira. Gainera, maila honetan jokatzeak erakarri egiten du, eta oso ondo egongo litzateke kanpoan dabiltzanak etxera etortzea.

Eibar kirolean ezaguna da futbola, pilota, txirrindularitza eta eskubaloiagatik batez ere, baina errugbiko taldeak 40 urte daramatza dagoeneko; seiehun bazkide ditu, eta bada zerbait.

Klub txikia gara oraindik, eta asko haz gaitezke. Lan handia egiten da bazkideak lortzeko, eskolara umeak erakartzeko. Kalean gure izena ere gehiago entzuten da, eta, irabazten dugunean, gero eta herritar gehiago gogoratzen dira gurekin. Errugbia indarra hartzen ari da Eibarren.

Haurren talde mistoa ere entrenatzen duzu. Ez da ohikoa emakumezko bat mutilak entrenatzen ikustea. Zer daukazu esateko gai horretan?

Kluba lan handia ari da egiten berdintasunaren gaian; emakumezkoaren kirola asko ari da bultzatzen. 16 urtez azpikoak entrenatzen ditut, eta badira sei bat mutil; sekulako zortea da niretzat. Haiek niri asko erakusten didate, jokatzeko modua eta nola duten barneratuta berdintasunarena. Txikitatik horren jabe izatea oso garrantzitsua da. Oraingo umeek badakite zer den berdintasuna, eta, txikitatik bultzatzen bada, genero ezberdintasunarena ez da arazo izango etorkizunean.]]>
<![CDATA[Probatu dutenei ez zaie gustatu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1924/028/001/2020-05-07/probatu_dutenei_ez_zaie_gustatu.htm Thu, 07 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1924/028/001/2020-05-07/probatu_dutenei_ez_zaie_gustatu.htm
Euskal Herrian bada kirolaririk egoera horretan jokatu behar izan duenik. Martxoaren 10ean, Ipurua estadioan, Eibarrek eta Realak ateak itxita eta zalerik gabe jokatu behar izan zuten, LFPk horrela agindu zuelako; koronobirus gaitzaren hedapenari aurre egiteko aurreneko neurrietako bat izan zen. Lehendik ere gorabeherekin zetorren partida, Zaldibarko zabortegiko gertaera ilunek eraginda atzeratu egin baitzen Lehen Mailako 24. jardunaldiko partida hori. Kontua da zalerik gabe jokatu zutela Eibarreko eta Realeko jokalariek, eta erabat lekuz kanpo sentitu ziren.

Horren berri eman dute orain gutxi Anaitz Arbillak eta Mikel Oiartzabalek, Eibarrek eta Realak beren komunikazio lekuetan emandako elkarrizketa digitaletan. Arbillak hausnarketa hau egin du: «Oso hotza izan zen Realaren aurkako partida. Futbolarentzat tristea eta itsusia da ateak itxita jokatzea. Ezin dira bizi ohiko bizipenak». Argi eta garbi esan du ez aukera horrekin aurrera jarraitzearen aldekoa: «Aukera ere ez litzateke izan behar zalerik gabe jokatzea». Oiartzabalek, bestalde, jokalari denen edo askoren irudipenaren berri eman du: «Ez zaigu gustatzen ateak itxita jokatzea. Zalerik gabeko futbola ez da futbola». Ipuruan bizi izan zuenari buruz, hauxe ekarri du gogora: «Sentsazio arraroa da; ez gaude horretara ohituta».

Futbolarekin jarraituta, partida batean zaleak parez pare ikusi ez zituen beste bat Alberto Undiano Mallenco epaile ohia izan zen. 2007ko martxoan tokatu zitzaion, Getafen (Espainia), herrialde horretako Kopa txapelketako final-laurdenetan. Aurrez aurre Betis eta Sevilla. Aurrenekoen zelaian, istilu larriak izan ziren, eta zale batek jaurtitako botila batek Juande Ramos Sevillako entrenatzailea jo zuen. Partida bertan behera uztea erabaki zuen Undianok, 30 minutu geratzen zirenean akaberara heltzeko. Espainiako Federazioarena izan zen erabakia ondoren: geratzen zen ordu erdi hori Getafen jokatuko zuten, eta ateak itxita, zalerik gabe. «Lehen aldia eta azkenekoa izan zen horrelako esperientzia bat bizitzen nuena», esan du. Eta honela definitu du gau hartan Getaferen estadioan bizi izandakoa: «Arraroa eta berezia izan zen».

Oso gogoan dituen egoeretako bat partida aurretik bizi izan zuen: «Sekulako garrantzia eman nion kontzentrazioari, eta ez oso partida garrantzitsua zelako, azkenean denak baitira neurri berekoak alde horretatik. Nola oso giro hotza zegoen zelaian, ezinbestekotzat jo nuen arretari sekula baino garrantzia handiagoa ematea, nahiz eta, lehen esan dudan bezala, beste partida bat gehiago izan». Baina bazuen kezka berezi bat, beste edozein partidatan izan ez zuena: «Arreta galtzeko beldurra neukan, eta beste entrenamendu bat zela pentsatzeko kezka».

Zelaira atera zenean bi taldeetako jokalariekin batera, ezohiko irudia agertu zitzaion parean: «Harmaila hutsik zegoen, eta besteetan hain ohikoa den zarataren aztarrenik ere ez zen». Ekin zion partidari, eta gogoratzen da orduan bizi izan zuenaz: «Jokalariek eta entrenatzaileek esaten zuten guztia entzuten nuen. Partida normal batean, gertu gaudenean bakarrik entzuten dira horrelakoak». Aulkietatik zelaira iristen diren aginduak ere inoiz baino hobeto entzun zituen: «Arraroa egin zitzaidan agindu guztiak aditzea. Azkenean, ez gaude ohituta horrela pitatzera».

Esan du ezohiko isiltasunak ez zuela ezberdintasunik ekarri jokalarien eta epailearen arteko harremanetan: «Partida normal batekoa bezalakoa izan zen. Berotualdi txiki batzuk gorabehera, epaileen eta jokalarien arteko hartu-emana errespetuzkoa da, eta partida hartan isiltasunak ez gintuen baldintzatu elkarri zuzentzerakoan; gehiago entzungo zen kezkarik ez neukan, behintzat».

Iraganetik orainaldira egin du jauzia Undianok, ateak itxita jokatzea zer izan daitekeen asmatzen saiatzeko: «Telebistatik gauza gehiago entzuteko aukera izango da, baita baloia jotzean sortzen den zarata berezi hori, jokalariek esaten dutena eta abar». Zaleen irainik entzun gabe pitatzea zer izan litekeen pentsatzen ere jarri da, betiere nabarmenduz «hipotesiak» direla: «Epaileak ez ditu aintzat hartzen zaleen irainak, eta haiek gabe aritzeak ez du ezer aldatuko alde horretatik». Garbi daukana da denek bizi beharko dituztela egoera berriak, hala gauzatzen bada behintzat, eta horrek aldez aurreko lanketa eskatzen duela: «Egoera berri hauek entrenatu egin beharko dituzte epaileek, jokalariek eta entrenatzaileek».

Entzun ohi ez diren soinuak

Undianok bizi izandakoa lehenagotik ezagutu zuen Euskal Herriko talde batek. Baskoniari aurreko mendean egokitu zitzaion ateak itxita eta zalerik gabe jokatzea. 1988an izan zen, Bartzelonan, Espainiako Kopako final-zortzirenetako kanporaketaren joaneko partidan. Palau Blaugrana kiroldegian zaleak sartzeko debekua ezarri zuen ACBk, lehiaketaren antolatzaileak, aurreko denboraldiko ligako finalean Bartzelonako zaleek istiluak eragin zituztelako Real Madrilen aurkako partidan.

Zigor haren eraginez, Baskoniak ezohiko egoera bat bizi behar izan zuen, eta harmailak hutsik zirela jokatu zuen. Talde horretan zegoen Koldo Mauraza, eta «berezia» izan zela dio. Gehien oroitzen duena edo buruan geratu zaion egoera bakarretako bat ondorengoa da: «Isiltasun harekin, baloiak pistan botea ematean ateratzen zuen soinua oso berezia izan zen». Beste egora batzuk ere aipatu ditu, denak ezohikoak: «Jokalariek esaten genuen guztia entzuten zen, eta oso deigarria zen joko antolatzaileak jokaldia nola agintzen zuen entzutea». 1988ko urriaren 18an bizi izandakoa berezia izanagatik, uste du hobe dela ahalik eta gutxien gertatzea: «Lagunen arteko partida baten antzekoa izan zen, azukrerik gabeko kafea bezalakoa». Izan ere, garbi dauka jokalariek norbaitentzat jokatzen dutela: «Haientzat eta taldearentzat jokatzen dute, baina zaleentzat ere bai».

Harmailak hutsik ikustea arraro egin zitzaion Xabier Mikel Errekondori ere, Bidasoako jokalari zela Santanderren Tekaren aurka ateak itxita jokatu behar izan zuenean. 1991ko maiatzaren 25ean izan zen, ligako partidan, Albericia kiroldegian. Jokatu aurreko astean, egoera berrirako prestatzen hasi zirela kontatu du: «Taldean harrituta bezala hartu genuen erabakia. 'Ateak itxita jokatu behar genuela?' esaten genion elkarri. Mentalizatuz joan ginen». Partida eguna heldu zenean eta kantxa zapaltzean, besteetan oso zaratatsua zen kiroldegia hutsik ikusteak zerbait «berezia» eragin zion.

Jokoan sartuta, atentzioa beste zerbaitek eman ziola dio: «Besteetan ez bezala, jokalarien arteko hitzak eta entrenatzaileen aginduak oso garbi entzuten genituen. Oihartzun handi bat bezala egiten zuten. Nolabait alderatzeko, herrietako pilotalekuetan sortzen den oihartzunaren parekoa zen. Zapatilek lurrean ateratzen zuten soinua, baloiak botea eman zuenean ateratzen zuena, dena zen berezia». Bitxikeriaren bat ere bizi izan zutela kontatu du: «Entrenatzailea haizea hartzera ez bidaltzen saiatu behar izan genuen gustuko ez genuen aginduren bat edo kargu hartzeren bat egiten zigunean [barrezka]. Besteetan, zaleekin, halakoak taldekideen artean esaterakoan, ez zen arriskurik egoten entrenatzaileak entzuteko, baina egun hartan bai».

Errekondok dio arreta izan zela beste ezberdintasun bat: «Neure buruari askotan esaten nion partidan zehar segitzeko lanean, arreta ez galtzeko. Banuen kezka hori, beste edozein partidatan izaten ez nuena. Zaleekin jokatzean, egoerak eta zaratak berak mantentzen zaitu kontzentratua, ohiko edo berezko zerbait izaten da. Baina partida hartan ez zegoen horrelakorik».]]>
<![CDATA[Emakumezkoen maila nagusian ariko da Eibar azkenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/180885/emakumezkoen_maila_nagusian_ariko_da_eibar_azkenean.htm Mon, 04 May 2020 10:29:53 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/albisteak/180885/emakumezkoen_maila_nagusian_ariko_da_eibar_azkenean.htm <![CDATA[Hernani Errugbi Elkartea: "Ez dugu ulertzen, ez gatoz bat erabakiarekin"]]> https://www.berria.eus/albisteak/180825/hernani_errugbi_elkartea_ez_dugu_ulertzen_ez_gatoz_bat_erabakiarekin.htm Sat, 02 May 2020 19:37:48 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/albisteak/180825/hernani_errugbi_elkartea_ez_dugu_ulertzen_ez_gatoz_bat_erabakiarekin.htm Espainiako Federazioak behartu du horretara. Erabakiaren aurrean, iritzia plazaratu du klubak, agiri bidez: "Ez dugu ulertzen, ez gatoz bat erabakiarekin". Europako beste liga batzuetako adibideak emanditu: "Federazio eta Ligak beren txapelketak bertan behera utzi dituzte igoerarik eta jaitsierarik gabe, Frantzian, Italian, Ingalaterran, Eskozian, Galesen edota Irlandan gauzatu den bezala. Espainiako Errugbi Federazioak, ordea, Hernanimailaz jaitsi du". Erabaki horrek beste kalte bat ere eragin dio klubari: 23 urtez azpiko harrobiko taldea denAtletico SSk maila galdu beharko du.Erabakiaren aurrean, "apalduta, lotsatuta eta ezin ezer egin batean" sentitzen direla azaldu du elkarteak. Azkenik, erabakia "momentuz onartu" egingo dutela diote, baina "zer gertatuko den esperoan" geratuko direla. Getxok, berriz, kontrako aldartea erakutsi du, igoeragatik poza azalduz,agiri bidez:"Taldeak denboraldian egindako lan oso onaren truke jasotako merezitako saria da".]]> <![CDATA[«Nire bizitzako azken egunera arte gogoratuko dut Baskonian bizitakoa»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1911/024/001/2020-05-02/nire_bizitzako_azken_egunera_arte_gogoratuko_dut_baskonian_bizitakoa.htm Sat, 02 May 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1911/024/001/2020-05-02/nire_bizitzako_azken_egunera_arte_gogoratuko_dut_baskonian_bizitakoa.htm
Nola daramazu koronabirusaren krisi hau, kontuan izanda emaztea medikua duzula?

Nahiko ondo, eta normaltasunez. Emazteak erietxe batean egiten du lan, eta, etxera itzultzen denean, hartu beharreko neurriak hartzen ditugu. Bestelakoan, niretzat aukera ona ari da izaten seme-alabekin etxean lasai egoteko. Ikasketetan laguntzen saiatzen ari naiz.

Mundua aldatuko du krisi honek?

Ez zait iruditzen. Hau pasatzen denean, hasieran gauzak beste modu batera egiten hasiko gara agian, baina uste dut denborarekin lehengora itzuliko garela. Kapitalismoan sartuta jarraituko dugula iruditzen zait.

Europako saskibaloiari eragingo dio honek guztiak?

Ez zait iruditzen. Aldaketa txiki bat eragin dezake, baina ez dut uste handia izango denik.

Baina klubek diru gutxiago izango dute, ezta?

Ez dut uste. Antzera segituko dutela iruditzen zait.

Zure ibilbidea aztertzen hasita, etxeko taldean ekin zenion: Izar Gorrian.

Bai. Bere garaian, aitak jokatu zuen han, eta gure taldea da. Lehen taldera heldu nintzenean, agintariei hitzeman nien kanpora jokatzera joaten banintzen nire ibilbidearen amaiera etxean egingo nuela. Izar Gorria ondo dago orain; talde ona dauka, eta sasoi honetan ere Euroligan ari da.

Oso gazterik joan zinen NBAra, nahiz eta denboraldi bakarra egin zenuen han, Minnesota Timberwolves taldean. Ezin zenuen aukera hori pasatzen utzi.

Oso garbi izan nuen beti NBAn jokatu nahi nuela, eta, aukera iristean, heldu egin nion. Orduan, orain baino zailagoa zen liga handi horretan sartzea, eta zer esanik ez jokalari txikientzat, ni bezalakoentzat, eskoltentzat. Ez nuen asko jokatu, egia esan: partidako bost bat minutu, batez beste, baina beti esaten dut asko ikasi nuela Ameriketako Estatu Batuetan, eta, pauso hura eman izan ez banu, ziurrenik ez nintzen iritsiko gero iritsi naizen lekuraino.

Etxera itzuli zinen, Izar Gorrira, baina denboraldi bakarra bete zenuen, 2004-05 sasoian Valentziara joan baitzinen, ACB ligako abenturari hasiera ematera. Urtebetez han jokatu eta gero, Real Madrilen beste bat egin, eta Baskoniak fitxatu zintuen 2006ko udan. Nola gauzatu zen fitxaketa?

Erraza izan zen. Ezagutzen nuen Baskoniaren filosofia, eta banekien Balkanetako ezaugarriak zituela taldeak; besteak beste, Dusko Ivanovic egona zelako entrenatzaile. Ni fitxatu nindutenean, Velimir Perasovic zen entrenatzailea, eta horrek guztiak bultzatu ninduen Baskoniaren eskaintza onartzera. Bete-betean asmatu nuen, nire ibilbideko urterik onenak bertan egin bainituen.

Hasieratik harrapatu omen zintuen Baskoniaren inguruko guztiak: izaerak, zaleak...

Iritsi orduko jabetu nintzen hura zela nire lekua. Maitemindu egin nintzen klubaz eta inguruko guztiaz. Orduan, Baskoniak garaipen asko lortzen zituen, eta hori ere gauza handia zen.

Garaipenenak bost dituzu Baskoniarekin: hiru aldiz Espainiako Superkopa, eta behin Kopa eta ACB liga. Horietako zein duzu gustukoena?

Garbi dago ACBren barruan liga dela garrantzitsuena, baina niretzat Kopakoa oso berezia izan zen. 2009ko final hura ez zait sekula ahaztuko. Ez dakit nola jokatu nuen ere, sabeleko min handiarekin ibili nintzelako. Ia-ia ezin nuen ibili ere egin, baina, ez dakit nondik indarrak atera, eta jokatu egin nuen. Luzapenean irabazi genuen, ozta-ozta. Talde hobea ginen Unicaja baino, eta horregatik irabazi genien finalean.

Gasteizko ospakizunak ere ez dituzu ahazteko izango.

Ez. Izugarriak izaten ziren, eta betirako geratuko zaizkit bihotzean Baskonian bizitako gauza guztiak. Nire bizitzako azken egunera arte gogoratuko ditut han bizi izandakoak.

Zaleen kuttuna ere bazara, berriki izendatu baitzaituzte Baskoniaren historiako eskoltarik onena, eta horrek esan nahi du klubean inoiz izan diren bost jokalari onenen artean zauzkatela.

Gauza handia da hori, kontuan izanda nire postuan jokatu dutela Baskonian Perasovicek eta Macijauskasek, besteak beste.

Iazko abenduan omendu egin zintuen klubak, Sergi Vidalekin batera, eta, Buesa Arenako kantxaren erdian, kaleko arroparen azpian zeneraman Baskoniaren kamiseta atera zenuen.

Aurretik pentsatutako zerbait izan zen. Une berezi hori indar handiz bizi izan nahi nuen, eta, nola minutu bakarra genuen uneaz gozatzeko, esan nion Sergi Vidali [beste omenduari] berak hamabost segundo bakarrik izango zituela zaleei hitz egiteko, eta gainontzeko 45 segundoak nik beharko nituela, kamiseta erakusteko [barrezka]. Oso momentu polita izan zen.

Sarri samar etortzen zara Gasteizera, ezta?

Bai. Lagunak dauzkat, eta etxe bat ere badugu. Oso pozik joaten naiz.

Semea, Ivan, euskal herritarra duzue, gainera, gasteiztarra.

Txagorritxuko ospitalean jaio zen, abenduaren 24 batean. Saskibaloian jokatzen du, eta polita izango litzateke hark noizbait Baskonian jokatzea [barrezka].

Zuk bezala egiten ditu jaurtiketa libreak.

Egun batean bideo bat grabatu genuen, eta mundu guztian zabaldu dela uste dut. Esan nion nik 58 jaurtiketa libre segidan sartu nituela Baskoniarekin, eta ez nintzela eredu txarra teknika eta mekanika kopiatzeko [barrezka].

Serbiako Federazioko presidenteorde zara, eta jokalari gazteekin ari zara lanean. Zehazki, zertan?

Programak eskaintzen dizkiegu, saskibaloian jokatzeko aukera ahalik eta osatuena izan dadin: materiala, arropa, ordutegiak... Helburua da gero, lan horrekin, aukera gehiago izatea talde profesionaletako ateak irekitzeko. Ondo ari gara, baina diru eskasia da gure arazoa.

Jokalari gazteak nahikoa ditu berezko dohainak elitera iristeko?

Ez. Lan asko egin behar da, eta, hala ere, gehienak ez dira iristen, batez beste %1 besterik ez baita heltzen profesionaletara.

Horregatik da garrantzitsua ikasketei garrantzia ematea.

Horixe esaten diet jokalari gazteei, ikasi egin behar dutela, hori dela garrantzitsuena eta bizitzan aurrera egiteko biderik ziurrena. Kirolarena oso zaila da, eta, gainera, ez du edozeinek balio, azkenean presio eta neke handia eragiten baitu eliteko kirolak.

Zer aldatu da saskibaloian zuk jokatzen zenuenetik?

Lehen, jokalari askoz hobeak ziren oraingoen aldean. Talentu handiagoa zegoen. Orain, indarra eta fisikoa dira nagusi. Aldatu den bestea da taldeetan azkar kentzen eta jartzen dituztela jokalariak denboraldi batetik bestera. Atzerritarrak ere mordoa dira orain, eta horrek guztiak zaildu egiten du taldeek egitasmo luzeak eta egonkorrak eratzea. Badakit hori ez dela erraza, garaipenak lortzeko premia handia baita.

Baskoniak ere asko aldatzen du taldea denboralditik denboraldira.

Bai, hala da, baina ez da erraza kontrakoa egitea. Denek nahi dute ahalik eta ondoen ibili, eta horrek presa betean sartuta dauzka ia talde guztiak. Baskonian, hala ere, ni iritsi nintzenerako, bazen jokalari argentinarren arrasto luzea, eta, atzerrikoak baziren ere, horrek izaera berezia ematen zion taldeari.

Baskoniak galdu egin du izaera hori?

Ez da erraza beti talde eta jokalari antzekoak izatea. Gauzak aldatu egin dira. Jokalariak erakutsi egin behar du baduela izaera berezi hori Baskoniara heltzean. Baskoniara datorren denek dakite zer den kluba, eta horretara egokitu behar dute. Beti izan da horrela, baita gure garaian ere.

Nolakoa da gaur egungo Baskonia?

Emaitzei dagokienez, ez zen ondo ari denboraldian zehar, baina, Ivanovicekin, gauzak askoz hobeto egiten ari zen taldea. Denbora behar da gauzak bere onera ekartzeko, eta horretan ari zen Dusko [Ivanovic] krisi hau dena lehertu zenean.

Ivanovic klubean dela, jokalariek orain badute zeini jarraitu Baskoniaren izaera hori barneratzeko?

Nik uste dut baietz. Baina jokalariak azkarra eta saiatua izan behar du. Jakin egin behar du Ivanovici jarraitzen badio bide onetik joango dela. Lehen guk bagenekien hori dena.

Orain, ordea, entrenatzaileen indarra ez al da apaldu eta jokalariena indartu aldagela barruan?

Baietz esango nuke. Lehen beste modu batekoak ziren gauza hauek, eta entrenatzailea zen nagusia aldagelan. Orain, NBAren tankera hartuta dabil Europako saskibaloia, eta entrenatzailea ez da hain garrantzitsua jokalarientzat. Ez zait gustatzen oraingo hau.]]>
<![CDATA[Athletic ez dator bat UEFAren erabakiarekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/180784/athletic_ez_dator_bat_uefaren_erabakiarekin.htm Fri, 01 May 2020 21:16:28 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/albisteak/180784/athletic_ez_dator_bat_uefaren_erabakiarekin.htm <![CDATA[Gizonezkoen Ohorezko Mailako bi ligak bertan behera geratu direnez, Hernani jaitsi egin da, eta Getxo, igo]]> https://www.berria.eus/albisteak/180783/gizonezkoen_ohorezko_mailako_bi_ligak_bertan_behera_geratu_direnez_hernani_jaitsi_egin_da_eta_getxo_igo.htm Fri, 01 May 2020 12:17:18 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/albisteak/180783/gizonezkoen_ohorezko_mailako_bi_ligak_bertan_behera_geratu_direnez_hernani_jaitsi_egin_da_eta_getxo_igo.htm <![CDATA[Protokoloarekin zia eta boga]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/022/001/2020-04-29/protokoloarekin_zia_eta_boga.htm Wed, 29 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1909/022/001/2020-04-29/protokoloarekin_zia_eta_boga.htm
Testenak hautsak harrotu ditu, kirolak horretan gizarteko beste esparru batzuen aldean lehentasunik izan behar ez duelakoan. Agiriarekin gertatu denaren inguruan, hauxe esan du Borja Rodrigok, TKEko presidenteak: «Barneko agiria da protokoloa, irekia, oraingo egoera orokorra oinarri hartuta prestatua. Maximo batzuk ageri dira baldintzetan. Gero, aldatu egingo da ziurrenik, egoera orokorra aldatzen doan neurrian, eta garbi daukagu sekula ez garela joango gizartearen aurretik».

Dokumentuaren inguruan, Joxemi Elduaien Hondarribiako presidenteak ondorengoa adierazi du: «Protokolo hau oraingo egoeraren araberakoa da, eta guk oso garbi daukagu gizartearen arazo orokorraren barruan mugitu beharko genukeela. Udan estropadak izateko ilusioarekin ari gara lanean, denok dugulako itxaropena egoera orokorrak hobera egingo duela, baina betiere egoera osoa ikusita». Hasier Etxaburu Ondarroako zuzendaritzako kidearen ustez, «azkarregi» jokatu zuen TKEk: «Ostiralean banatu zitzaigun klubei agiria, eta larunbatean eztabaidatu genuen. Arraunlarien haserrea eragin zuen filtrazioak, kontuan hartuak ez zirelako izan protokoloa lantzerakoan. Hori izan da txarrena». Bestelakoan, jarrera onarekin ikusten du TKE: «Udan lehiatu ala ez erabaki behar duen erakundeari protokolo bat aurkeztu behar zaio, eta horretara dator hau, eskatu egingo zaiolako zerbait aurkezteko». Protokoloaren ezaugarriez, ondorengoa esan du: «Egoera orokorra joango da ixten agiria, eta, agian, hemendik bi astera, sobran daude baldintza batzuk». Testen ordainketa zeinen esku geratuko litzatekeen ere kontuan hartzekoa dela dio: «Ikusi egin beharko da zenbateko gastua eragiten digun TKEri eta klubei».

Arraunlarien artean, Iñaki Goikoetxea Isuntzako patroiak dio ez dela erraza izango protokoloa gauzatzea: «Orain, behintzat, zaila ikusten dut hau guztia. Testak guri egitea osasungintzako langileei egin ez dizkietenean... Baina agian, hemendik aste batzuetara egoera aldatu egingo da, dena baita zalantza. Horregatik da behin-behineko zirriborroa». Amaia Sexmilo Arraun Lagunakeko arraunlariak taldearen barruko erabaki baten berri eman du: «Nahiago dugu kontu hauen inguruan ez aritu, ezta gure artean ere. Ondo ari gara etxean entrenatzen, eta ez dugu nahi kanpoko egoerak gure lana baldintzatzea. Gero, bakoitzak izango du protokoloaz bere iritzia».

KAE eta ETE ligen iritziak

Kantauriko Arraun Elkartea ere ari da protokoloa lantzen, baina testik gabekoa, Gorka Leunda kudeatzaileak esan duenez: «Ez dugu hainbesterainoko baliabiderik, eta gainera, ez dugu uste berme direnik, gaitza pasatu duenak berriz pasatuko duenik ezin delako ziurtatu, ezta besteei ez diela kutsatuko ere». Onartu du ulertzen duela TKEren jarrera: «Lehiatzeko baimena eman behar dionari ahalik eta bermerik handiena aurkeztea ondo dago, eta gu ere horretan ari gara lanean». Maiatzaren erdialdera aurkeztuko die KAEk klubei protokolo bat.

ETE ligan ez dute protokolorik landu, Maika Tameron zuzendaritzako kideak esan duenez: «Egoera orokorra ikusi arte ez gara mugituko, baina garbi dugu guk ezin dugula TKErena bete, kostu ekonomikoengatik, eta klubei testak ordaintzeko eskatzea ez zaigu burutik pasatu ere egin».]]>
<![CDATA[Tostak izenik ez zuen garaiko patroia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/030/001/2020-04-28/tostak_izenik_ez_zuen_garaiko_patroia.htm Tue, 28 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1878/030/001/2020-04-28/tostak_izenik_ez_zuen_garaiko_patroia.htm Roke da horietako bat (Santurtzi, Bizkaia, 1962), eta 1985eko garailearen lekuan ageri da. Santurtzi eta Sotera traineruaren izenak dauzka alboan.

Aurreko mendeko amaierako patroi horrek mende berria ere ezagutu zuen patroitzan, 2007a izan zuelako azken denboraldia, etxeko taldean. Eta mende berriko bigarren hamarkadaren amaiera ere ezagutzekoa da, itzuli egin delako arraun mundura: Santurtzi B-ko arraunlarien artean ageri da izen ezaguna, KAE 2 ligan aritzeko.

Itzulera nolatan gauzatu den azaldu du: «Semea dabil taldean patroi, beste batekin batera. B taldearen egitasmoa asko gustatu zait, eta animatu egin naiz», esan du. Gazteei erakusten zebilen, koronabirusaren krisiak dena kareletik bota duen arte, baina, erakusteaz gain, udan estropadaren bat edo beste egiteko asmotan da, egiten badira behintzat: «Lehiatuko naiz berriz, egingo dut estropada bat edo beste», esan du, ziurtasunez. Ilusioarekin heldu dio erronkari, eta beharko horrela izan, kirol jarduera eta lanbidea uztartzea ez daukalako erraz: «Arrantzalea naiz 1989tik, eta egunero 03:00etan jaikitzen naiz, itsasora joateko. Itsasontzi bat daukat, eta lau laguneko eskifaia».

Ez zaizkio arrotzak egiten ari arrauneko material berri guztiak. Izan ere, ez da denbora asko pasatu traineruen lehiatik jauzi egin zuenetik, eta are gutxiago igaro da iaztik, lehiatu ez bazen ere: «Iazko taldean, Eusko Label ligako Santurtzin, entrenamendu batzuetan motordun ontzian joan nintzen». Ezagutzen ditu, hortaz, traineru berri eta berritzaileenak, nahiz eta inoiz ez den aritu platanitoa izena daraman moldean: «Horretan ez dut inoiz nabigatu, baina esan didate oso ondo joaten dela itsasoan». Ezagutzen duena zuntzezko ontziaren aurreko moldea da: «2008an bageneukan, baita lehenagotik ere. Zurezko traineruaren aldean trinkoagoa da. Beste zahar haiek ez ziren hain egonkorrak nabigatzeko. Balantza egiten bazen, txopan albo batera eta proan beste aldera erortzen zen trainerua».

«Dena aldatu da arraunean»

Materialari segika, beste gai bat atera da: patroiaren arrauna. «Kontuz gai horrekin, hatza begian sartzea bezalakoa delako nire kasuan», esan du erdi barrezka. Rokek garbi dauka patroiaren arraunak egurrezkoa izan beharko zuela beti, baina galdu zen molde hura, eta ia inork ez du erabiltzen. Zuntzezkoak dira gehienak gaur egun, eta horrekin moldatzen ikasi beharko du: «Hemen Santurtzin ez daukagu egurrezkorik, eta dagoeneko ez dira egiten». Bi moldeen arteko aldea oso nabarmena da Rokeren ustez: «Zuntzezkoak ez dira inoiz hausten, baina patroiak eragiten dion indarra ez da egurrezkoarekin joaten den bezain zuzen joaten. Indar hori azkarrago heltzen zen heldu behar zuen lekura egurrezko arraunarekin».

Beste arraun mundu bat ezagutu zuen aurreko mendean, eta materiala ez ezik, beste gauza guztiak aldatu direla esan du: «Dena aldatu da, dena». Zerrendatzen hasi da aldaketa multzoa: «Profesionalizatu egin da arraun mundua. Oraintxe bertan ez dira asko izango arraunetik bizi direnak, baina duela urte gutxi, batzuk baziren. Gure garaian, berriz, dirua galtzen genuen». Arraunlarien ezaugarriekin jarraitu du alderaketan: «Oraingoak atleta hutsak dira. Entrenamenduak eta prestakuntza erabat aldatu dira, eta horrekin batera, elikadura. Guk lehen bapo jaten genuen estropaden aurretik, eta orain pentsaezina da hori». Pisuaren gaiak patroiak ere harrapatu ditu: «Pisuan ez bazaude, izan arraunlari edo izan patroi, badakizu zer egin behar duzun: ahoa itxi. Ni ez nabil gaizki horretan, 64 kilotan nagoelako».

Aldatu ez dena garaipenen balio mugagabea da. Ez du ahazteko Rokek 1985eko Kontxako bandera preziatua: «Beti izan da arraunlarientzat goia jotzearen parekoa Donostian irabaztea, eta gure garaian ere hala zen, oso berezia». Baina lehiagatik baino gehiago, estropadaren ingurukoak ematen dio balioa Santurtziko patroiaren ustez: «Bandera emateko unea oso berezia da, ospakizunak ere bai, eta familien barruan duen segidagatik ere bai; horregatik da niretzat ezohikoa». Baina beste estropada bat ere badu oso kutuna: «Zarauzkoa beti egin izan zait Kontxakoa baino gustagarriagoa, eta han ere irabazitakoa naiz. Oso handia da eremu eta estropada horretan ere irabaztea. Hemen, lagun artean aipatzen dudanean hori, ez didate sinesten». Pilatu zituen makina bat garaipen Rokeren Sotera mitiko horrek: «1985ean, oso denboraldi ona egin genuen, eta hainbat estropada irabazi ere bai. Talde gaztea ginen, eta ia denak etxekoak».

Horretan ere aldatu da arraun mundua Rokeren ustez, baita Santurtzi ere: «Orain, fitxaketek egiten dute aldea. Eusko Label ligan sekulako maila dago, eta prestakuntzan talde guztiak antzeko ibiltzen dira. Horregatik, fitxaketa onak dituenak aukera dauka koskatxo hori igotzeko. Tostek izena daukate orain». Hala ere, garbi du harrobia lantzea ezinbestekoa dela: «Santurtzin, urte batzuetan, ez zen zaindu edo ez zuten zaindu nahi izan, eta orain, bigarren taldea uretan izanda, etxeko arraunlariei aukera eman nahi zaie hemen hazteko, talde nagusiko atea bota dezaten laster. Denbora eman behar zaie liga nagusian talde lehiakorra osatu dezaten, eta bitartean, fitxaketak egin beharra dago maila onari eusteko».]]>
<![CDATA[Kartzela zigorra ezarri die epaileak 'Osasuna auziko' 11 auzipetuetatik bederatziri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/023/001/2020-04-25/kartzela_zigorra_ezarri_die_epaileak_osasuna_auziko_11_auzipetuetatik_bederatziri.htm Sat, 25 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1877/023/001/2020-04-25/kartzela_zigorra_ezarri_die_epaileak_osasuna_auziko_11_auzipetuetatik_bederatziri.htm Osasuna auziaren epaia, epaiketa bukatu zela bi hilabete ere igaro ez direla, eta akusatuen aulkian eseri ziren 11 lagunetatik bederatzi zigortu ditu. Urtebete, eta zortzi urte eta zortzi hilabete bitarteko espetxe zigorrak ezarri ditu. Zigorrik handiena Angel Bizkai Osasunako kudeatzaile izandakoak jaso du: zortzi urte eta zortzi hilabeteko espetxe zigorra; fiskalak bost urte eta 11 hilabete eskatzen zituen. Diego Makirriain fundazioko presidente ohia eta Jordi Figueras jokalaria absolbitu ditu. Bidegabeko jabetzea, kontuen faltsutzea eta kirol ustelkeria egiteagatik zigortu ditu.

Bizkairen kasuan, isunak ere ezarri dizkio epaiak —325.000 euro ordaindu beharko ditu, kirol ustelkeriagatik—, eta inhabilitatua egon beharko du 11 hilabetez, kudeatzaile edo antzeko lanposturik eduki gabe kirol elkarteren batean. Miguel Artxanko presidente ohiari eta Jesus Peralta zuzendaritzako kide izandakoari sei urte eta zortzi hilabeteko kartzela zigorra ezarri die auzitegiak. Bi horiei ere isunak ezarri dizkie, eta 900.000 euro ordaindu beharko dituzte kirol ustelkeriagatik. Horrez gain, ezingo dute bi urtez kirol elkarteren bateko zuzendaritzan egon.

Artxankoren zuzendaritzan presidenteorde zen Juan Antonio Pascuali sei urte eta sei hilabeteko espetxe zigorra jarri diote epaileek. Horrek ere 900.000 euroko isuna ordaindu beharko du kirol ustelkeriagatik, eta bi urtez ezingo du kirol elkarteren bateko zuzendaritzan jardun. Sancho Bandres orduko diruzainari bost urte eta sei hilabeteko espetxe zigorra ezarri zaio. Cristina Valencia eta Albert Nolla higiezinetako agenteei bederatzi hilabeteko kartzela zigorra jarri die epaiak. Azkenik, Antonio Amaya eta Xabier Torres orduan Betiseko jokalari zirenei urtebeteko kartzela zigorra ezarri diete epaileek, eta ezingo dute jokatu bi urtez. Horrez gain, 900.000 euroko isuna ordaindu beharko dute bi horiek ere.

Epaiak dakarren beste agindu bat hauxe da: zigortuek Osasunari 2,340 milioi euro eman beharko dizkiote kalte-ordainetan, 2012tik 2014ra klubeko altxortegitik modu irregularrean atera zuten diru kopurua, hain zuzen. Artxankok eta Peraltak, gainera, 1.000 eta 2.600 euro itzuli beharko dizkiote klubari, dietak behar ez zen bezala kobratzeagatik. Bizkaik, berriz, 600.000 euro itzuli beharko dizkio Osasunari, zehaztu gabeko mailegu batengatik. Zigortuek aukera daukate epaiari helegitea jartzeko Auzitegi Gorenean.

Osasuna auziko epaiaren bidez, lehen aldiz zigortu da kirol ustelkeria Espainiako ligan, eta, hain zuzen, delitu horretatik abiatu zen auzia. Javier Tebas LFPko presidenteak bultzatu zuen hasiera. Izan ere, Bizkai 24 urtez Osasunako kudeatzaile izan zenak 2015eko otsailean LFPren aurrean aitortu zuen Miguel Artxanko presidentearen bi denboraldietan sei partida erosi zituela Osasunak. Tebasen arabera, 2013-2014ko denboraldian Valladolideko presidente Carlos Suarezek ohartarazi zion Osasunak partidak eros zitzakeela.

Sabalza: «Pozik gaude»

Osasunako presidenteak epaiaren balorazioa egin zuen atzo bertan, eta «pozik» daudela adierazi. Klubak egia azaleratzeko egindako lana nabarmendu zuen: «Osasunak ez balu salaketa jarri, epai hau ez litzateke egongo». Gogoratu zuen nola bere zuzendaritza izan zen auzitara jo zuena: «Klubean sartu ginenean gustatzen ez zitzaizkigun hainbat gauza ikusi genituelako». Epaiarekin Osasunaren irudia «kaltetu» daitekeela onartu arren, «orrialde beltz hau pasatu ahal izateko ezinbestekoa zen epaitegiek beren lana egitea». Osasuna «klub zintzoa» izan dela esan du, eta orain, hau guztia igarota, betiko bereizgarriak berreskuratu dituela.]]>
<![CDATA[Luis Sabalza: «Pozik gaude epaiarekin»]]> https://www.berria.eus/albisteak/180474/luis_sabalza_laquopozik_gaude_epaiarekinraquo.htm Fri, 24 Apr 2020 21:45:38 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/albisteak/180474/luis_sabalza_laquopozik_gaude_epaiarekinraquo.htm <![CDATA[«Uste dut uda honetan arrauna ikusiko dugula»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/022/001/2020-04-23/uste_dut_uda_honetan_arrauna_ikusiko_dugula.htm Thu, 23 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1857/022/001/2020-04-23/uste_dut_uda_honetan_arrauna_ikusiko_dugula.htm
Zer aldatu zaizue prestakuntzan, ageriko kontuez gain?

Aldaketa handiena eragin diguna izan da etxetik egin behar dugula lan guztia, eta, arrauna taldeko kirola izanik, banatuta egin behar dugu: horixe da gure oztopo edo traba handiena orain. Bestela, arraunlaria ohituta dago etxean entrenatzen, neguko entrenamendu aldian askotan egiten dugulako lan horrela. Baina egoera normal batean etxean entrenatzen ari denean, arraunlariak badaki asteburuero uretara joango garela. Gaur egun, denok gaude etxean eta denok gaude bakarrik, jakin gabe noiz izango dugun elkartzeko aukera. Horrek dena aldatzen du. Lan fisikoa eta teknikoa moldagarria dira, teknologia erabiliz moldatu daitezkeelako lan horiek egoera honetara. Baina buruko lanean gertatzen ari dira aldaketa handienak, arraunlaria ezer baino lehen pertsona baita. Arraunlari bakoitzaren egoera psikologikoa kontuan izan gabe, ez luke zentzu handirik arlo fisiko-teknikoa kontrolatzeak. Haienganako gertutasunean gure esku dagoen guztia egiten saiatzen ari gara.

Ahalik eta normaltasun itxura handiena eman nahian, aste honetan esfortzu proba egin dute zure arraunlariek.

Saialdi berezi bat da. Lan eta ardura asko eskatzen du, eta, logistika aldetik sekulako zama izaten ari den arren, lortzen ari gara. Egokitu beharra daukagu, batez ere lan psikologikoa ondo egin ahal izateko.

Aditu asko esaten ari dira kirola lehiara itzultzen denean lan fisikoak bainoago lan psikologikoak izango duela aparteko garrantzia emaitzetan. Zu ere bide horretatik zoazela garbi dago.

Hala da. Ez dakigu orain igarotzen ari garen egoera honek zenbateko eta nolako eragina izango duen gutako bakoitzarengan lehiara itzultzen garenean, eta hori ezin dugu orain neurtu. Aukera baldin badaukagu uretaratzeko, baldintzak ez dira orain artekoak bezalakoak izango, eta horrek bakoitzari nola eragingo dion oso gertutik zaindu beharko dugu; egunero egon beharko dugu arraunlarien gainean egoera horiek neurtzeko, eta, hala ere, batek daki zer gertatuko den. Garbi dago oraingo lan psikologikoak eragin egingo diola geroko egoerari eta lan egiteko modu berriari. Hori ez badugu neurtzen ondo, zaila izango da orain egiten ari garen lan eta ahalegin guztiari etekina ateratzea.

Traineru estropadak jokatuko dira udan?

Inork ezin du hori erantzun, ausartegia izatea bailitzateke, eta ez dut txoriburua izan nahi. Baina nahiago dut jendeak esatea Salsamendi ameslaria dela batere ez dela mugitu esatea baino. Gaur egin dezakeguna da udan uretan izateko aukera emango ligukeen zerbait egitea. Hori gure esku dago. Noiz lehiatu ahal izango dugun ez dago gure esku, baina nola lehia gaitezkeen proposatzea badago gure ardurapean, eta hori da garrantzitsua. Garbi dago lehiatzekotan ez garela lehen bezala lehiatuko, eta horretara egokitzen eta prestatzen saiatu behar dugu. Gure kasuan, arraun munduak elkar hartuta joan behar dugu, mahai gainean jarriz nola itzul gaitezkeen lehiara. Agintari eta eragile guztiekin ere ari beharko dugu elkarlanean, jakina.

Zuen esku baino gehiago, ez al dago egoera orokorraren eta gobernuen esku?

Irudi batekin azalduko dut zer den hau dena: esan digute tunel bat eraikitzeko, eta ausartzen denak jakin behar du tunel horretako azkeneko metroko harria kentzea beste batzuen esku dagoela: agintarien esku, alegia. Baina ez daki noiz kenduko dioten azkeneko metroko harri hori, eta ez daki kenduko dioten ere. Baina garbi dago tunela eginda badago azkeneko harria kentzen duten momentuan bertan aukera izango dela beste aldera pasatzeko. Ordurako ez baduzu tunela egin, ez zara sekula pasatuko. Gainera, beste oztopo bat ere bada: lanean ari den bitartean tunela egiteko beste inor ez da konturatzen zertan ari den. Zein dago prest tunela zulatzen hasteko? Oso jende gutxi. Konpromisoa eta lana behar dira. Tunela egiten badugu, agian uretan izango gara udan; ez badugu egiten, inola ere ez. Arraun munduan gure esku dagoen guztia ari gara egiten tunela egiteko, bukatuta egoteko.

Lehiatzeak, arrauna indartzeaz gain, gizartean mezu sendoa zabalduko lioke?

Gizarte osoaren onerako izango litzateke, eta itxaropena baino zerbait gehiago badaukat hala izango dela. Baina tunela eraiki behar lehendabizi. Denboraldi berezia izango litzateke, aztergai asko izango lituzkeena, baina uste dut udan arrauna ikusiko dugula, nolakoa izango den ez badakit ere. Gizarteari alaitasuna, ilusioa eta entretenimendua adierazteko modua izan daiteke gu uretan izatea, baita jendeari erakusteko modua ere nola lan egin dugun hori gauzatzeko.

Zerbait zehatza badakizu zuk udan lehiatzeko aukeraz.

TKEk bilera informatiboa dauka larunbatean, eta etxeko lanak dauzkagu talde guztiok egun horretarako. Denon arteko lana da, eta, guk ez badugu egiten, ez du inork egingo. Hemen kontua da zerbait jakinda ere inork ez dakiela ezer, baina arraun mundua lanean ari da, eta seriotasunez.

Zer ari zara ikasten krisi egoera orokor honetatik?

Egokitzeko erakusten ari garen gaitasuna harrigarria da, eta batez ere haurren kasuan. Elkarkidetza, laguntasuna eta umiltasuna ari gara erakusten, baina gaiztakeria handia ere badabil, badago-eta jendea egoera honetaz baliatzen ari dena beste inori begiratu gabe nahi duena egiteko. Hurrengorako, ikasi behar da zer behar dugun horrelako bati aurre egiteko, bizimodua gelditu gabe.

]]>
<![CDATA[Ezagutza, gaitasuna, eta balioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2008/029/001/2020-04-21/ezagutza_gaitasuna_eta_balioa.htm Tue, 21 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/2008/029/001/2020-04-21/ezagutza_gaitasuna_eta_balioa.htm zerbait hori harengan duten konfiantza izateko. Sekula entrenatzaile izan gabe, klub historikoa zuzentzeko aukera onena zela pentsatu zuten egoera historiko batean: Arsene Wenger mitikoak taldearen ardura utzi zuenean, 1996tik 2018ra aulkiko nagusi izan ondoren. Agintarien nahia ez zen gauzatu, ordea, iazko abendura arte, Artetak beste euskal herritar bat ordezkatu zuenean: Unai Emery.

Arsenalen lehen deia jaso zuenean Manchester Cityn zebilen Arteta, irakasle onenetako baten alboan ikasten. Pep Guardiolaren laguntzaile lanetan ari zen 2016tik. Hor egindako lanak ez ezik, Arsenaleko jokalari ohi eta kapitain izateak piztuko zuen Londresko klubaren agintarien arreta, lan mardul bat egiteko egokiena izan zitekeelakoan: alderrai dabilen Arsenal arrastoan sartzea, Wengerren garaiko nortasuna berreskuratzeko, zelaian eta bulegoetan.

«Lortuko du», esan du Kike Marin (Donostia, 1967) kazetariak, Arsenaleko zalea ere badenak. Beste horrenbeste pentsatzen dute klubeko agintariek ere, Marinek esandakoaren arabera: «Barruko jendea pozik dago Artetaren lanarekin, eta uste dute gauza handiak lortuko dituela». Lorpenik handiena Wengerren bidera itzultzea litzateke oraintxe bertan, garaipenez harago: «Irabaztea ez da batere erraza, eta Ingalaterran zer esanik ez, talde handiak daudelako, baina agian irabazle ere izango da».

Arsenal berreraiki eta berreskuratzeko lanak zein diren xehatu du Marinek: «Zelaian, Wengerren jokatzeko moduak izan behar du helduleku, eta bulegoko lanean, Alsaziako entrenatzailearen filosofiara itzuli. Hura abila izan zen jokalari gazteak merke erosi, errendimendu bikaina atera, eta garesti saltzen». Hori dena berreskuratu behar du Donostiako entrenatzaileak, albora utzi gabe unean uneko lehia: «Ahalik eta emaitza onenak lortzen ere saiatu behar du, Arsenalek beti goian egon behar duelako, eta Europan jokatzeko sailkatu. Batez ere, Txapeldunen Ligan aritu behar du, diru sarrera handienak bertan baitaude».

Klubeko agintariek hori dena gauzatzeko bidean ikusten badute Arteta, zerbaitegatik izango da. Marinek hiru zatian banatu ditu entrenatzaile hasiberriaren ezaugarriak: «Ezagutza, gaitasuna eta balioa dauzka». Ezagutzari dagokionez, klubeko jokalari izan zen garaiko irakaspenak jarri ditu oinarrian: «Oso ondo ezagutzen du kluba, bost denboraldiz egon baitzen bertan. Kapitain ere izan zen. Hori dena oso lagungarria da zaleekiko, eta esan beharrik ere ez dago, haiek alde dituela». Horrez gainera, Artetak ondo baino hobeto daki zein den Arsenalen nortasuna eta zer gustatzen zaien zaleei: «Saiatzen ari da betiko jokoa berreskuratzen».

Jokalariek ondo hartu dute

Horren barruan, Artetak entrenatzaile laguntzaile izan zenean ikasitakoak ere oso garrantzitsuak direla dio Marinek: «Sekulako aukera izan zuen Cityn Guardiolarekin ikasteko, baita haren laguntzaile multzo handiarekin ere. Guardiolak berak esan du Artetaren inguruan hasita zegoela ulertzen haren entrenatzeko metodologia». Arsenaleko agintarien ustez, Wenger eta Guardiola soka bereko bi entrenatzaile izan daitezke, eta horrek ere eragin zuen Artetaren aldeko apustua. Marinek ere ikusten die antza alsaziarrari eta kataluniarrari: «Guardiolarena posizio jokoa da, baloia erreferentzia duen moldea. Baita presio handia egitea ere baloia galdu eta segituan. Wengerrek ez zuen metodologia itxi eta biribildu Guardiolak egin duen bezala, baina badute antzik biei gustatzen zaizkien jokatzeko estiloak».

Artetaren gaitasunaren inguruan, prestakuntza nabarmendu du kazetariak: «Arteta asko prestatu da entrenatzaile izateko, lan handia egin du, eta asko ikasi. Horrek ere ematen dio aparteko zerbait». Balioaren inguruan, jokalari ohia izateak ematen dio entrenatzaile ona izateko oinarri sendoa: «Ez da edozein jokalari ohi, jokalarien jardunaren menpe dagoen horietako bat. Artetak gertutasun handia du jokalariekiko, Guardiolak bezala. Ederki ari da baliatzen gaitasun hori jokalariei azaltzeko zer nahi duen haietaz, eta egin behar dutena nola egin behar duten ere oso gertutik azaltzen die. Jokalariak hobetzeko gaitasuna du, hau ez da edozein».

Hobetzen ari zen, besteak beste, Mezud Ozil. «Jokalari berezia da, eta hura artaldean izateko behar da ezkerreko eskua ere». Jokalariekiko gertutasun hori eta egin beharrekoa modu zehatzean azaltzeko abilezia lanabes «oso onak» dira gazteekin: «Gainean egoten da, eta hori ere aldeko du. Oso pedagogikoa ari da izaten, eta aldagelan oso harrera ona egin diote jokalariek».

Artetaren eta Arsenalen harremanak ia perfektua ematen du, akatsik gabea, eta ez du ematen okertuko denik aldagai guztiak ikusita. Baina futbolean bada borrero handi bat, asmo onenak ere azkar zapuzten dituena: emaitzak. Nahiz eta horretan ere ondo ari zen Artetaren Arsenal —15 partidatan, zortzi zeuzkan irabazita, eta bi bakarrik galduta—, hutsa behar izaten da okertzen hasteko. Marinek, baina, nahiko garbi dauka Arsenaleko agintariek lanean utziko diotela: «Denbora emango diote gauzak aldatzeko». Artetak berak eskakizun zehatza egin zien agintariei eskaintzaz hitz egiten aritu zirenean: «Inork baino hobeto daki emaitzak oso garrantzitsuak direla Arsenalen, baina denbora eskatu zien zuzendaritzakoei, gauzak aldatzeko. Gainera, eskatu egin zien klubean has daitezela aldatu beharreko gauza batzuk aldatzen». Artetak egin dezakeelako eskakizun hori, Marinen ustez: «Ez da edozein Arsenalen, eta haren iritzia aintzat hartua izango da. Wengerrek ere bazuen gaitasun eta botere hori, zelaiko lanetik harago zihoana, eta Artetak ere bai».

Bada Arsenalek ahalik eta azkarren berreskuratu behar duen beste bereizgarri bat ere: harrobia. «Talde ona izan da beti lan horretan. Jokatzeko moduarekin bat datozen jokalariak hazten lan handia egin izan da aspalditik, eta Artetak ondo baino ezagutzen du lan hori ere. Gero, etekina ateratzen saiatuko da jokalari horiei; lehendabizi, zelaian, eta gero, bulegoan, garesti salduz, Wengerrek egiten zuen bezala». Azkenean, funtsean, horixe baitu bidea: «Hark utzitakoa berreskuratu nahi du, eta, jakina, bere bereizgarriak ere ezarri».]]>
<![CDATA[«Etorkizuna ez da izango orain bezain koloretsua»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/024/001/2020-04-18/etorkizuna_ez_da_izango_orain_bezain_koloretsua.htm Sat, 18 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1864/024/001/2020-04-18/etorkizuna_ez_da_izango_orain_bezain_koloretsua.htm
Zein da zure balorazioa txapelketan egin zenutenaz?

Finalerdietara sailkatu ez arren, ondo aritu ginen, ikusita zein bikote zeuden. Sistemarengatik geratu ginen finalerdietara sailkatu gabe, eta, orain bezala aritzen bagara hurrengo txapelketetan, goian ibiliko gara.

Berpiztu egin zaitu egindako lan onak?

Orain arteko Binakako Txapelketarik onena egin dut, eta, hobetzea dudanez helburu, pauso txiki bat eman dut aurrera, eta nahikoa gustura nago egindakoarekin.

Zein da zure egunerokoa konfinamenduan?

11:00ak aldera, lagun batzuek pilota partidak ikusteko ohitura hartu dugu, online konektatuta. Nire partidak edo besteenak. Finalak edo partida handiak aukeratzen ditugu, eta iruzkinak egiten aritzen gara.

Erraza al da norbera jokatzen ikustea beste batzuk zure jokoa epaitzen ari direnean?

Lehen gehiago kostatzen zitzaidan. Ez nuen gustuko nola jokatzen nuen, eta besteek esandakoak onartzea ere kosta egiten zitzaidan. Orain, gutxiago eragiten dit jendeak esandakoak. Nire partidak ikustekotan, neuk bakarrik egin behar izaten nuen, besteek esandakoak ez entzuteko, oso aintzakotzat hartzen nituelako.

Zer aldatu da pilotan?

Jokatzeko modua oldarkorragoa da, eta gehiago arriskatzen da, airez batik bat. Pilotak ere asko aldatu dira. Bizi eta motel baino gehiago, azkarrago edo makalago ibiltzean dago aldea. Lehengo biziak lasaiagoak ziren, eta oraingoak azkarragoak dira. Lehengoek gora egiten zuten botea, eta oraingoek irrist egiten dute. Horregatik, lehengo pilotariak hobeak ziren edo oraingoak hobeak garen alderatzeak ez du zentzurik, baldintzak ezberdinak baitira zeharo, pilotak batez ere.

Eta, pilota partidak ikusi eta gero, sukaldera?

Gure etxean, beste askotan bezala, ama da sukaldari nagusia, baina niri ere tokatzen zait laguntzea. Harekin ikasten ere ari naiz. Bazkaldu ondoren, zerbait irakurri edo musika entzuten dut, eta arratsalde erdian entrenatzen hasten naiz.

Ahal den bezala, jakina.

Bai. Garajean egiten ditut indar lanak, eta hango atearen kontra eskuak egiten aritzen naiz. Gero, astean behin edo bitan, baserrira joaten naiz, herrian bertan, eta erresistentzia eta abiadura lanak egiten ditut. Aita eta osaba ibiltzen dira normalean baserrian, baina, entrenatu nahi dudanean, neu ere joaten naiz.

Esango dizute joateko animaliekin laguntzera ere, ezta?

Oraintxe esan duzu [barrezka]! Alferra esaten zaio lurra berdintzeko erabiltzen den harriari, eta aitari azaldu zaio egun hauetakoren batean harri hori, eta esan zuen ez zuela uste hainbeste alfer zirenik han, orain hasi baikara joaten lehen joaten ez ginenak. Aitari txanda egin beharko diot lan horietan.

Bertsotan ere aritzen zara, bizilagun batzuk balkoira aterata, ezta?

Aurretik entrenatzera joanda ere, 19:00etarako libre egon beharra dago egunero, bertsotarako.

Nola hasi zineten?

Bi bizilagun daude, umeak, bertso eskolara joaten direnak, eta haien irakaslea ere bizilaguna dugu. Eskolan ikasitako bertsoak abesten hasi ziren, eta nik ere bota behar nuela... Gero, beste batzuk ere animatu ziren, eta, orain, gaiak jarriz ibiltzen gara. Sekula bertso bat kantatu ez dutenak ere animatzen dira, eta egunetik egunera hobeak botatzen dituzte. Zortzi bat lagun aritzen gara.

Konfinamenduan sortu edo piztu zaizu zaletasunen bat?

Zerbait esatekotan, sukaldaritza. Lehen, arroza eta entsalada bakarrik egiten nituen, eta orain hasi naiz jaki gehiagorekin. Denbora dugu, eta Interneten begira ibiltzen naiz. Gainera, Argiñanok ere urtero bidaltzen digu Gabonetan pilotari guztiei haren libururen bat. Urteetan ireki gabe izan ditut, plastikoa kendu gabe, eta egunotan ari naiz haietan begira.

Baiko enpresan, aldi baterako erregulazioa daukazue; etorkizunak kezkatzen zaitu profesional zaren aldetik?

Nire kasuan, etxean bizi naiz gurasoekin, eta ez dauka aparteko gasturikt. Kezkarik ez dut, baina garbi daukagu denok aterako garela galtzen: enpresa, pilotariak... Dirua galtzen hasi gara, baina oso ondo gaude beste kirol batzuekin alderatuta. Espero dugu udan itzuliko garela jokatzera, eta lehengo baldintzetan izatea espero.

Krisi honen bueltan, asko zabaltzen ari den gogoeta bat da kirolari gehiegizko garrantzia eman izan zaiola. Ados zaude?

Gizartean eta komunikabideetan hainbesteko tartea izatea baino gehiago harritu izan nauena da zer tonutan aritzen den jendea, sekulako garrantzia balu bezala. Uste dut jendeak ez dakiela neurria hartzen, eta krisi honek bere lekuan jarriko du hori ere.

Nolako mundua izango dugu hau pasatzean?

Ohitu egin gara hainbeste aberastasun material edukitzera, batetik bestera bidaiatzera; erraz ibili izan gara orokorrean, eta, akaso, hurrengo belaunaldientzat zaila izango da berdin bizitzea. Erronka handiak datoz: klimarena, etorkin oldeak, petrolioaren bukaera... Etorkizuna ez da izango orain bezain koloretsua, eta hori dena nola kudeatuko den nik ez dakit, gehiago dakitenek ere ez dakite eta.]]>
<![CDATA[Helburuari eutsi diote gazteek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/023/001/2020-04-17/helburuari_eutsi_diote_gazteek.htm Fri, 17 Apr 2020 00:00:00 +0200 Aitor Manterola https://www.berria.eus/paperekoa/1872/023/001/2020-04-17/helburuari_eutsi_diote_gazteek.htm Libia traineru mitikoa, baina etxeko arraunlari gazteek aurreneko eskarmentualdia jaso zuten. Egina zuen arraun elkarteak egitasmo berriaren lehen urratsa.

Bigarrengoa, agian, aurrenekoa baino zailagoa zen: maila nagusia galtzeak dakarren ilusio galerari gaina hartzen ez uztea eta iazko gazteei eta taldearen zati handi bati eustea. Iazko udazkenean, lan hori ondo egin zuten denen artean, eta Mikel Arostegi (Orio, Gipuzkoa, 1984) entrenatzaileak zehaztu du kopurutan lan horrek emandakoa: «Iazko taldearen %80k jarraitzen dute, eta utzi dutenak iazko beteranoak dira gehienbat». Gazteekin Libia betetzeko egitasmoa beste urrats bat egiteko pronto jarri zen udazkenean, eta arraunlari gazteek ondo baino hobeto eutsi diote helburuari. Ikusi besterik ez dago Arostegiren kuadrillak ateratako emaitza onak neguko jaitsieretan.

Entrenatzailea pozik da egindakoarekin: «Emaitza onak atera zaizkigu neguko estropada horietan, eta ilusioa daukagu, nahiz eta badakigun estropada horiek ez dutela dena esan nahi». Zalantza hori hilabete batzuk geroago argituko da, argitzen bada. Duda uxatzen duena beste baieztapen hau da, taldearen eta klubaren osaketari dagokiona: beharrezkoak dira arraunlari gazteak eta etxekoak. «Talde batek maila galtzen duenean, gure kasuan bezala, arraunlariak desanimatu egiten dira , eta arriskua egoten da dena bertan behera uzteko. Gurean, gazteek jarraitu egin dute; arraunerako ilusio handia dute, eta horrek asko ematen dio taldeari». Arostegiri gertutasun ariketa ederra antzematen zaio hitz horietan, eta iazko lan mardula ez da aparte ibiliko horretan: «Oraindik zaildu gabeko arraunlariak dira, eta iaz Eusko Label ligan aritu behar izan zuten KAE 2tik zuzenean igota. Liga nagusian sekulakoa da maila, eta handia tentsioa, eta gazte hauentzat sekulako jauzia da azpiko ligetatik handienera pasatzea hain denbora gutxian». Entrenatzaileak garbi dauka KAE 1 liga egokiagoa egingo zaiela haziz joateko berezko pausoak emateko: «Ondo etorriko zaie gogortzen segitzeko».

Ez du esan nahi, baina, bigarren maila horretan lasai ibiltzeko eran izango direnik, ezta gutxiago ere. Nahikoa kontrario ikusi ditu neguko jaitsieretan: «Pedreña dabil sendoen eta indartsuen. Deustu ere ondo aritu da, eta ez ahaztu Getariarekin. Arkotek ere lan onak egin ditu, eta San Juan ere gai da gu pasatzeko».

Lehiarekin zer gertatuko

San Pedroko arraunlariak ere etxean ari dira entrenatzen, beste guztiak bezala, eta Arostegi bera da horietako bat, arraunean ere egiten baitu entrenatzaile izateaz gain. Lehiarekin zer gertatuko den zalantzarekin bizi dela dio: «Batzuetan pentsatzen dut udan estropadak jokatzeko moduan izango garela, baina beste zenbaitetan, ez». Esan du kezka horrek ez duela laguntza handirik ematen egunero etxe barruan entrenatzeko: «Baina, tira, talde guztiak gaude egoera beretsuan, eta segitu egin behar dugu lanean; pazientziaz hartu, eta segitu». Ez dago arraunlarien gainean, egunero zer egingo eta zer ez, badakielako «zintzo entrenatzen ari direla». Kasu egiten die tarteka: «Ni neu ere arraunlari izanda, badakit zer pentsatzen eta sentitzen ari diren egoera honetan».]]>