<![CDATA[Amagoia Mujika Tolaretxipi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 17 Oct 2019 08:02:01 +0200 hourly 1 <![CDATA[Amagoia Mujika Tolaretxipi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Denon etxea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/033/003/2019-10-15/denon_etxea.htm Tue, 15 Oct 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/033/003/2019-10-15/denon_etxea.htm
Elkar ulertzetik gutxi dauka, ordea, mendekuak; ez da demokrazia itxuroso batean kabitzen arazo politiko bat erabaki judizial zigortzaile batek konponduko duelako mentalitatea; ez dira kabitzen manifestazio baketsuak egiteagatik eta bozkatzeko eskubidea gauzatzeagatik edozein demokraziatan kezkagarriak liratekeen zigorrak; Kataluniako auzia ez da arinduko eztabaida matxinadatik sediziora desbideratze hutsagatik.

Orain aro berri bat hasiko dela uste du Pedro Sanchezek. Katalunia dagokion tokira itzuliko dela, Espainiaren barnera, «denon etxera». Baina lanak izango ditu etxera ekartzen atzo zigortu zituen guztiak, preso dauden buruzagien aurkako erabakia erabiliz zapaldu dituen herritarrak.]]>
<![CDATA[Emakumeei deia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/014/003/2019-10-11/emakumeei_deia.htm Fri, 11 Oct 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/014/003/2019-10-11/emakumeei_deia.htm impeachment-aren oihartzuna isilarazteko baliatuko du nazioartean sortu duen zarata; Recep Tayyip Erdoganek, berriz, nazioartean protagonismoa nahi luke, erdigunean jarri, etxean galdu duen babesa berreskuratzeko. Ez baitu kurduak ezereztea baino antidoto hoberik bere nagusikeria erakusteko. Zenbat eta zarata handiagoa atera, hobe.

Zarata, protagonismoa, harrotasuna eta gizonkeria giza hondamenaren iturri dira, ordea; kurduak berdintasunean eraikitzen ari diren herria deseraikitzeko bidea. Kurduek Kobane Estatu Islamikotik askatu zutenean gizateria osoaren alde aritu zirela gogorarazi du Meryem Kobane komandanteak, borrokaren muinean emakumeen askatasuna lortzeko helburua baitago. Horregatik egin die batez ere emakumeei dei; haien alde borroka dezaten, babes ditzaten, etorkizunaren alde. Gerra hau amaitzen ez bada, ondorioak katastrofikoak izango baitira, ez bakarrik kurduentzat, munduarentzat baizik.]]>
<![CDATA[Borrokak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-10-03/borrokak.htm Thu, 03 Oct 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-10-03/borrokak.htm
Bidaideen artean baitira 1992an Burdinaren Martxa egin zuten langile ohiak ere. Borroka hura eta haren balioa bere eginez atera dira Bilbotik. Duela 27 urte, bostehun kilometroko ibilaldiaren ondoren, Bizkaiko Labe Garaietako eta Asturiasko Ensidesako langileek ez zuten euren helburua bete, baina presio izugarria egin zuten, eta irakasgai asko eman zituzten: borrokak duintasuna dakarrela, borrokak memoria duela, eta elkartasun ariketa izugarria dela.

Burdinaren Martxa Madrilera heldu zen egun berean egokitu zen PSOEren mitin bat. Felipe Gonzalezek hamar urte zeramatzan gobernuan. Presidenteari gogorarazi zioten langile haietako askori esker zegoela gobernuan.

Orduan milaka lanpostu suntsitzea eragotzi nahi zuten, eta ez zuten lortu; orain pentsio duinak bermatu nahi dituzte, eta lortuko dituztela diote. Kanpainan direnekin egingo dute topo oraingoan ere, baita pentsiodunen mezuak bere egingo dituzten presidentegaiekin ere, baina borroka politikarien bidea baino luzeagoa dela gogoraraziko diete. Burdinaren borroka gogoan.]]>
<![CDATA[Greta Thunberg]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2019-09-28/greta_thunberg.htm Sat, 28 Sep 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2019-09-28/greta_thunberg.htm
Suediarrari buruzko irainen zerrenda amaiezina da.

Jomugan jarri dute aberats gorbatadunek nahiz tximaluze progresistek. Ez dute maite; ez batekoek, ez bestekoek. Emakume izateagatik umetu dute, bere irudia desitxuratu, erdeinatuz buru argitasuna, kemena, inspiratzeko eta erakartzeko gaitasuna, sinisten duenari heltzeko indarra.

Atzo munduko milioika gaztek —milioika emakumek ere bai— mugarri bat ezarri zuten klima larrialdiaz ohartarazteko, Thunbergek ereindako haziaren gainean, eta munduari den bezala eusteko eginahalak egiten dituztenentzat ohar bat egin zuten: etorkizuna gazteena izango bada, sobera daude ordena mantentzearren egiten diren gutxiespenak.]]>
<![CDATA[Europride]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/023/003/2019-09-22/europride.htm Sun, 22 Sep 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1951/023/003/2019-09-22/europride.htm
Berrogei urtean gauzak asko aldatu dira, baina ez nahi bezainbeste. Harro mugimenduak egin du oharra: Europride jaialdia Bilbora ekartzeko arriskua dagoela-eta, halako jaiek LGTB mugimenduaren despolitizazioa eta merkantilizazioa dakartzatela, eta parte jakin batengana bideratzen dituztela: alegia, gizon zuri eta botere ekonomikoa dutenengana. Esanguratsua da Ortzadar dela antolaketan parte hartzea erabaki duen talde bakarra.

Baina indarkeriak egunerokoa izaten jarraitzen du arautik ateratzen direnentzat; gorroto krimenak pairatzeko arriskua pil-pilean dago, eta jaiok zuritu besterik ez dute egiten mugimendua, ukatu hainbat errealitate daudela.

Harro plataformaren ustez, baina, jaiok badute zerbait ona: erresistentziak eta aliantzak sortzen dira patriarkatuaren, arrazakeriaren, kapitalismoaren eta sistema zapaltzaileen kontra ari direnekin. Horren isla izan zen atzoko Bilboko manifestazioa.]]>
<![CDATA[Bozkatzeko motorra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-09-19/bozkatzeko_motorra.htm Thu, 19 Sep 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-09-19/bozkatzeko_motorra.htm
Euskal Herrira begira arazoa da, berririk ez dakarren diskurtso unionistaren aurrean zerbait egin daitekeela sinetsaraztea. Arazoa da euskal herritarrek eta katalanek pentsatzea euren botoak ez duela ezertarako balio. Zer da ba aldatuko dena? Zertarako bozkatu?

Pedro Sanchezen aldean egoera hobea izan daitekeelako ustea erdi ustela dela ikusi da, eta Voxen indarra neurturik dago gutxi gorabehera. Otsoa datorrelako mezuak ez du horrenbesteko indarrik izango, baina Sevillako eta Madrilgo hirukoak beldurtu egiten du. Ciudadanosek PSOErekin jokatzeko arazorik ere ez du izango bere talde naturalak huts egiten badio, eta horrek ere beldurra ematen du. Beldurra bozkatzeko motorra da oraindik ere.]]>
<![CDATA[Mezua, etxekoentzat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2019-09-12/mezua_etxekoentzat.htm Thu, 12 Sep 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2019-09-12/mezua_etxekoentzat.htm
Alderdietatik at, berriz, herritarren artean irria eta negarra nahasian. Frustragarria ere izan zitekeen atzokoa, epe laburrean izango den gertakaririk garrantzitsuenean absoluziorako zirrikiturik ez delako ikusten, hasieratik kutsatua egon den prozesuaren ondorioz, eta epe ertainean irtenbide adosturik bilatzeko asmorik ez dagoelako, Espainiako Gobernua batekoa zein bestekoa izanda ere. Pozgarria izan da atzokoa, ordea, herritarren aldarrikapen kolektiboa eredugarria izan delako beste behin, Independentzia helburu lelopean, eta, epaiaren testuinguru itogarrian bada ere, kalean elkartu dira, arnasa hartu eta indarrak berritzeko, Espainiari eta munduari herri bat dagoela gogorarazteko, eta, aurten, bereziki, Kataluniako alderdiei ohartarazteko, alderdien interesen gainetik egoten jarraitzen duela zer izan nahi duen erabakitzeko prest dagoen herria.]]>
<![CDATA[Nazioarteko krisia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/002/2019-08-24/nazioarteko_krisia.htm Sat, 24 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/002/2019-08-24/nazioarteko_krisia.htm
Ideia ona izan du Macronek gaia bere bilerara ekartzerakoan, mundua begira daukanean. Baina hartuko al dute neurririk deforestazioaren atzean dauden multinazionalen jarduera gerarazteko? Macronek Bolsonarori ohartarazi dio jarrera aldatzen ez badu arriskuan dagoela Mercosurrek eta Europako Batasunak hartu-eman ekonomikoak hobetzeko akordioa. Baina inork itzali al du deforestazioa gerarazteko motor ekonomikoa? Mugarik gabe ekoitzi eta kontsumitzekoa? Ikusi beharko da non geratzen diren ohartarazpenak, G7ak berea eman duenean. Macron espezialista baita marketinean. ]]>
<![CDATA[Miarritze]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/002/2019-08-22/miarritze.htm Thu, 22 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/002/2019-08-22/miarritze.htm
Arrazoirik ere ez zaie falta Miarritze haiena izango dela diotenean. Ikusi besterik ez dago Euskal Herria nola inbaditu duten, nola zanpatuz hura ukatzen ari diren, bide batez eta beste behin, eta hori guztia Miarritzeko bainuetxean hiru egunez jan eta edan bapo eginez, gainera, ezberdintasuna borrokatzen ari direla dioten bitartean.

Erretorika faltsu hori agerian uzteko eta nazioarteko sare bat sortzeko ahaleginean ari da egunotan haiek sortutako ezberdintasunak pairatzen dituen beste mundu hori, bizitzaren aldaera guztiak zapaltzen dituen zazpien sistemaren aldaketak eraikitzen, eta Euskal Herri bat badela erakusten. Gailurrak duen gauza on bakarra: kontragailurra.]]>
<![CDATA[Heriotzaren politikak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/017/001/2019-08-18/heriotzaren_politikak.htm Sun, 18 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1951/017/001/2019-08-18/heriotzaren_politikak.htm
Izen-abizenak etxean utzita, sorlekuetatik atera orduko pertsonen trafikatzaileen esku geratzen diren bizitzek jota dago mundua, haien tragediei esker aberasten ari diren mafiek kontrolatua: antolatzeko eta lan egiteko behar duten inpunitate osoaren jabeak nahitaezkoak dira mugetako enpresetako negozio kriminaletarako eta gerretarako; ezinbestekoak, nekropolitikaren iraupenerako, sistemarentzat baliorik ez duten bizitzak deuseztatzeko.

Enpresok Europako estatuek babesten dituzte, gehienak Europako enpresak direlako, Europako estatuetan interes handidunak, eta heriotzaren politikek diru asko ematen dute, nork hil behar duen, noiz eta nola erabakitzeraino. Bizirik jarraitu behar dutenak ere hautatuko dituzte, esklabo izateko, Libian nahiz Europan. Eta bizirik utziko dituzten horiek osatuko dituzte ilarak Lampedusako edota Europako beste sarrera guneetako kontzentrazio esparruetan. Europak bereari eusten dion bitartean.]]>
<![CDATA[Kontuz ibili, erasotzaile hori]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/001/2019-08-15/kontuz_ibili_erasotzaile_hori.htm Thu, 15 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/001/2019-08-15/kontuz_ibili_erasotzaile_hori.htm
Noiz ikusiko dugu beste mezu hau zabaltzen: «Kontuz ibili, erasotzaile hori, etxetik ateratzen zarenean; ez zaitezela kale ilunetatik ibili; ez ezazula pentsa gaua zurea dela, ez da eta. Eta ez atera kalera, kaletarrokin batera ez baduzu ibili nahi, haien esparruak errespetatu nahi. Bestela, ondorio latzak izango dituzu. Jaiak ez baitira zuretzat eginak».

Baina bai, jaiak haienak dira. Erasotzaileentzat ez dago oharrik, bide orririk. Nonahi eta noranahi dabiltza, egunez egun, gauez gau, han eta hemen. Ikusi besterik ez dago Donostian 24 orduan egon diren eraso guztiak. Eta ez da jairik, Piratek esan bezala, %100en askatasuna bermatzen ez bada, leku guztietan. ]]>
<![CDATA[Elkarrizketa, preludioan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/002/2019-08-07/elkarrizketa_preludioan.htm Wed, 07 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/002/2019-08-07/elkarrizketa_preludioan.htm
Garaiotan eta gurean gertatzea sinesgaitza badirudi ere, azken bi hamarkadotako errealitateak erakusten du indarkeria matxistaren kontra ozen diharduten politikari askok indarkeria hori babestuz eta goratuz piztia oilartu dutela, eta orain oso zaila dela mahai batera ekartzea, txilibitua astintzen eta umiliatzen jarraitzeko aukera badute, libre eta kementsu.

Esertzea erabakitzen duten bitartean, ordea, bada nahikoa ekinbiderik. Zergatik ez onartu eta salatu demokrazia eta giza eskubideak urratzen dituztela, «bizikidetza arazo bat» edo «alardea ulertzeko bi modu» daudela esan beharrean? Zergatik ez gaitzetsi erasoak? Zergatik ez zigortu gorroto delituak? Zergatik ez agertu berdintasuna erdiesteko urtero duintasunez desfilatzen dutenen alde?]]>
<![CDATA[Botere ekintzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/002/2019-08-03/botere_ekintzak.htm Sat, 03 Aug 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/017/002/2019-08-03/botere_ekintzak.htm
Adibide garbiak dira sistema horren sustatzaile diren komunikabideak. Etenik gabe entzun, ikus edo irakur daitezke biktimaren jantziari buruzko aipamenak, gizonen ezin jasanezko probokazioei buruzko iruzkinak, iritziak emakumearen iraganaz, biktima epaituz. Izan ere, gizarte patriarkalean gizona da gauza guztien neurria, arrazoia, inteligentzia, eta, era berean, paradoxikoki, emakumeak probokatzen duen animalia. Baina bortxaketa botere krimen bat da, inpunitatearena, emakumeen gorputzak diziplinatu nahi dituen ekintza, kontrolpean izateko gauza bat baita, iragarkietan, hainbat programatan, edota film pornografikoetan egunero islatzen duten emakume hori. Kontzientzia egunero astindu beharra dago, egunero galderak egin beharra, indarkeria mota guztiak leku beretik datozela ohartzeko.]]>
<![CDATA[Klima larrialdia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-31/klima_larrialdia.htm Wed, 31 Jul 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-31/klima_larrialdia.htm aurrekontua, aurtengo baliabide naturalak agortu egin baitira, gero eta kontsumo suntsitzaileagoa dela eta. Hori erakusten du Global Footprint Network erakundeak egindako urteroko ikerketak. Hemendik aurrerako kontsumoa etenik gabe haziz doan zor ekologiko baten kontura izango da, urte amaierarako ia bi planeta ustiatzeraino (1,75). AEBek bost planeta beharko lituzkete, eta Euskal Herriak, hiru. Baina planeta bakar bat dago, eta aurreikusi ez dituzten edota ikusi nahi ez diren eraginak nabariak dira jada.

«Klima larrialdia» izendatu du Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak, munduko beste agintari askok egin bezala, eta «alarmismo inkontzienterik gabe», politika publiko guztietan klima aldaketak beharrezkoa duen premiazko erantzuna iragarri du, beranduenez 2050erako hutsean uzteko kutsatzen den emisioen emaitza.

Baina, 2050ean ez, gaur bertan hasiko da beroz urtzen Groenlandia, eta datozen bost egunetan 2050era arte aurreikusi ez ziren neurrietara igoko da itsasoaren maila, joan den astean Europako merkurioak hautsi zituen haize afrikar beraren ondorioz. Kontsumoan oinarritzen den bizimoduaren gaineko neurriak alferrikakoak izango dira, eredua bera aldatzen ez bada. ]]>
<![CDATA[Tximeleten iraultza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-13/tximeleten_iraultza.htm Sat, 13 Jul 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-13/tximeleten_iraultza.htm
Talde bat sortu dute: Tximeleten Reboluzioa —erasotzailearen Tximeleten metamorfosia egitasmo faltsuetako bat eraldatuta—. Gogoeta prozesu bat egin dute elkarrekin, lotsaren eta erruduntasun gakoez, horren atzean dagoen botere harremanaz, kontzientzia hartu beharraz. Gertatutakoa publiko egin dute, jakinarazteko inor ez dagoela salbu, ohartarazteko horrelako erasoek ordain soziala dutela, inguru hurbil-hurbilean gerta daitezkeela, baita gutxien espero diren lekuetan ere.

Ibilitako bidean lezio bat ikasi dute. Eta lezio bat eman dute, lezio handi bat. Tximeleton iraultza edozeinen esparru hurbilenean eredugarri izan baitaiteke, inor ez dago-eta salbu botere harremanetatik.]]>
<![CDATA[Azpijendeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-05/azpijendeak.htm Fri, 05 Jul 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/015/003/2019-07-05/azpijendeak.htm
Parisek harro nabarmentzen duen berdintasun printzipioan ezkutatzen den nagusitasuna argiki azaldu du, berriz, Paxkal Indo Seaskako lehendakariak: «Hain kolonialistak dira, non errazki pentsatzen ahal duten frantses kultura euskal kultura baino gehiago dela, eta, nolabait ere, badirela azpikultura batzuk». Horren muineko paradoxa azaltzen du: «Azpikultura bat dela pentsatzen bada, orduan pentsa daiteke badirela azpijende batzuk ere, eta hor berdintasuna suntsitzen da».

«Azpijendeok» haziz doaz, ordea. Seaskak bost umerekin hasi zuen ibilbidea, 1969an, eta 3.865 ikasle ditu orain. 37. ikastola zabalduko dute datorren ikasturtean, eta bi eskola publikotan murgiltze ereduaren esperimentazioa sartzea lortu dute. Urrats guztiak protesten eta aldarrikapenen ondorio izan dira, ez berdintasun printzipioarekiko errespetuaren isla. Eta urratsekin batera iristen dira oztopoak ere: Seaskako ikasleen brebeta azterketak bildu dituzte, iaz egin zuten bezala, euskaraz ez dakiten irakasleen esku uzteko. Argi geratu da, berriz ere, azpijendeok ez dutela eskubiderik, irabazten ez badituzte.]]>
<![CDATA[Migratzaileak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/016/003/2019-06-19/migratzaileak.htm Wed, 19 Jun 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/016/003/2019-06-19/migratzaileak.htm
Baina mugak itxi arren, eta segurtasuna eta kontrola areagotuta ere, iristen jarraitzen dute, gero eta egoera kaskarragoan, bizia arriskuan jarriz — maiz iristeko zoria izan gabe—, ez dutelako zeharkaldia kapritxoz egiten; ezinbestean uzten dutelako etxea, pobrezia, gerra edota genero arrazoiengatik. Eta mundua gero eta pobreago eta arriskutsuagoa denez, inoiz erregistratu den desplazatu gehien dago egun: 70 milioi.

Gurean, azken urtean bikoiztu egin da hemen geratzea erabaki dutenen kopurua, baina, hona kostata iritsita ere, lautik bati onartzen diote asilo eskaera, eta luze zain egon ondoren. Euskal Herrira datozenei asiloa ematea Madrilen eta Parisen esku dago, baina itxaronaldia arintzeko baliabideak jartzea hemengo instituzioen betebeharra da, eta gu denona ere bai. ]]>
<![CDATA[Abuztu aurreratua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/024/003/2019-06-16/abuztu_aurreratua.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1951/024/003/2019-06-16/abuztu_aurreratua.htm
PSOEk lehenagotik ere ohituak gauzkan jokaleku batera eraman du Nafarroa: NaBai, PSN eta IUren gobernua galarazi eta Miguel Sanzen UPN hobetsi zuen 2007ko garaira: Nafarroa urteetako erregimenera kondenatu zuen abuztuko kolpe hartara; edo 2014an PSNk Yolanda Barcinari jarri asmo zion zentsura mozioa geldiarazi zuenera.

Alderdi abertzaleei ohar argia heldu zaie: abuztua aurreratu dutela udaletan, lau urteetan PSNk Navarra Sumarekin akordioak eginez gidatuko dituztela, eta jokaldi hori bera izan litekeela lasai asko Nafarroako Legebiltzarra osatzerakoan. «PSN kanpora», oihukatu zuten atzo herritarrek Iruñeko udaletxearen plazan. Sozialisten balizko bazkideek eta babesleek kontuan hartu beharrekoa.]]>
<![CDATA[Bolsonaroren gainbehera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2019-06-11/bolsonaroren_gainbehera.htm Tue, 11 Jun 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/019/003/2019-06-11/bolsonaroren_gainbehera.htm Lava Jato operazioa: Brasilgo politika astindu eta irauli zuen kausa, Luiz Inacio da Silva Lula espetxera eraman zuen prozesua, «gaizkile erakunde baten buru»izateagatik, noiz eta inkesta guztiek irabazle argitzat jotzen zutenean. Jair Bolsonaro eskuin muturreko hautagaiak aukera gutxi zeukan orduan, baina erraztu egin zioten botererako bidea, lehiakide giltzapetuari aurkezteko eskubidea kendu ziotenean. Sergio Moro izan zen Lava Jato-ren instrukzio epailea, egungo Justizia ministro ahalguztiduna: aurrekaririk ez duen ministerioa eman zion Bolsonarok Morori kargua hartzean, justiziari ez dagozkion botereak emanez.

Brasilgo prozesu judizialak eta politikoak hartu zuten norabidea ikusita, inor gutxik sinesten zuen epaileak inpartzialak izan zirela. Baina orain, susmoak ez ezik, frogak ere badaude baieztatzeko konplot judiziala egon zela. Besteak beste, Sergio Mororen, Deltan Dallagnol fiskalburu ebanjelistaren eta auziko abokatuen arteko elkarrizketak azaleratu ditu ikerketa batek, eta erakutsi fiskalen xedea zela Lularen PT Langileen Alderdiaren garaipena trabatzea.

Bolsonarori inoizko babes gutxien duen garaian lehertu zaio auzia, brasildarrak haren kontra protestara ateratzen hasi diren honetan. Presidentea eroria dela esateko goizegi den arren, amaieraren hasiera izan da.]]>
<![CDATA[Estatu kolpea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2019-06-05/estatu_kolpea.htm Wed, 05 Jun 2019 00:00:00 +0200 Amagoia Mujika Tolaretxipi https://www.berria.eus/paperekoa/1904/021/003/2019-06-05/estatu_kolpea.htm kolpistak, ez armada, eta armak dira haien esanetara egon ziren herritarren mobilizazioak.

Baina indarkeria egotea ezinbestekoa da matxinada batean, eta mugimendu independentista katalana ez da bortitza izan; ez da politikari independentisten estrategiaren parte izan. Hori baieztatzea errealitatea ukatzea da, edota Espainiako nazionalismo sutsuenaren betaurreko lodien bidez ikustea errealitatea: ikuskera erabat desitxuratua.

Eta okerragoa dena. Arazo politiko bat justizia penalaren bidetik konpontzera —edo zanpatzera— betikotzea, ez baitago ezer negoziatzeko, fiskaltzaren arabera, estatu kolpea eman dutenekin. Ez orain, eta ez inoiz. ]]>