<![CDATA[Ander Perez Zala | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 17 Apr 2021 16:31:44 +0200 hourly 1 <![CDATA[Ander Perez Zala | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Hong Kongeko hamar ekintzaileri, hemezortzi hilabetera arteko zigorrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1856/022/001/2021-04-17/hong_kongeko_hamar_ekintzaileri_hemezortzi_hilabetera_arteko_zigorrak.htm Sat, 17 Apr 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1856/022/001/2021-04-17/hong_kongeko_hamar_ekintzaileri_hemezortzi_hilabetera_arteko_zigorrak.htm Apple Daily egunkariaren sortzaile Jimmy Lai, Alderdi Demokratikoaren fundatzaile eta Hong Kongeko Kontseilu Legegileko diputatu ohi Martin Lee eta abokatu eta parlamentari izandako Margaret Ng, baita beste bost legelari ohi ere.

Zigorrak ebatzi dituen epaile Amanda Woodcocken arabera, 2019ko abuztuaren 18ko manifestazioa baketsua izan zen arren, «bazen balizko indarkeriarako arriskua», eta, hortaz, «berehalako espetxeratzea zigor egokia» da. Urte hartan, protesta jendetsuak izan ziren estradizioei buruzko lege proiektuaren aurka, eta, azkenean, Carrie Lam Hong Kongeko gobernuburuak hori bertan behera utzi behar izan zuen.

Erabaki horren aurrean, Txinak Segurtasun Legea sustatu zuen, eta, hori baliatuta, Hong Kongeko oposizioko hainbat ekintzaile atxilotu dituzte iaztik; iragan abenduan, esaterako, Joshua Wong ekintzaile eta mugimenduko kiderik ezagunena eta Agnes Chow eta Ivan Lam kideak atxilotu zituzten. Denera, 10.200 lagun inguru eraman dituzte atxilo 2019ko manifestazioengatik.

Aurten, berriz, Hong Kongeko boz sistema aldatu dute —abendura atzeratu dituzte—, eta, besteak beste, hautagaiak behartuko dituzte Txinari fideltasuna azaltzera horietan parte hartzeko; aldaketen berri izatean, Hong Kongeko oposizioko legelariek dimisioa emango zutela iragarri zuten.

Ngk, haren kontrako zigorren berri izan aurretik —hamabi hilabetekoa—, legea «auzitegietan, legealdietan eta kalean defendatu» behar dela adierazi zuen. Duen adinagatik (73 urte), diputatu ohiak ez du kartzelaldia bete beharko, eta epaileak erabaki bera hartu du Leerentzat —11koa—, Albert Horentzat —hamabikoa— eta Leung Yiu-chungentzat —zortzikoa—. Kartzela joan behar ez den arren, Hok atzo adierazi zuen espetxealdiak «harrigarriak eta erabat sinestezinak» direla.

Hamar ekintzaileetako batzuek hilaren hasieran adierazi zuten errudunak zirela egozten zizkieten delituetatik, baina beste batzuek esan zuten errugabeak zirela; halere, denei jakinarazi zieten zigorrak ezarriko zizkietela, eta horien berri atzo izan zuten. Epailearen arabera, «legea urratzeko erabaki kontzientea hartu» zuten: 2019ko udan ez zuten manifestatzeko baimenik jaso, soilik biltzekoa.]]>
<![CDATA[Quebecen autodeterminaziorako 99. Legea konstituzionala da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1988/020/001/2021-04-11/quebecen_autodeterminaziorako_99_legea_konstituzionala_da.htm Sun, 11 Apr 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1988/020/001/2021-04-11/quebecen_autodeterminaziorako_99_legea_konstituzionala_da.htm
1980ko eta 1995eko galdeketetan, Quebecek deitu zuen erreferendumetara —Kanadako Konstituzioak horretarako modua ematen baitu—, eta hark zehaztu zituen kontsulten bi galderak; biek, ordea, eztabaida handia sortu zuten, unionismoak argudiatu baitzuen ez zirela «ulergarriak eta zehatzak».

Horren harira, eta 1995ekoak izan zuenaren emaitza kontuan hartuta —ezezkoak botoen %50,58 jaso zituen—, Ottawak Argitasun Legea onartu zuen 2000n —Kanadako Auzitegi Gorenari iritzia eskatu ostean—, hurrengo galdeketarako baldintza berriak finkatu eta oztopo gehiago ezartzeko; Quebecek, haserre, 99. Legea sustatuz erantzun zuen, bere «oinarrizko eskubideak» defendatze aldera.

Talka horrek bide judizial luzea eragin du, Keith Henderson Berdintasuna alderdi unionistaren buruzagi ohiak legearen sei artikulu indargabetzeko borroka abiatu baitzuen 2001ean; hamazazpi urteren ostean, 2018an, Quebeceko Auzitegi Nagusiak ezezkoa eman zion, eta Hendersonek helegitea aurkeztu zuen Apelazio Auzitegian. Horrek ere erantzun bera eman dio: 99. Legea eta Kanadako Konstituzioa bateragarriak direla. Epailearen erabakia ikusita, salatzaileak ez du Kanadako Auzitegi Gorenera joko, Le Devoir egunkariari baieztatu dionez.

Urteotan Quebecen autodeterminazioari buruzko legearen defentsan aritu den Maxime Laporte abokatuak pozez hartu du erabakia, baina gaitzetsi egin du «herri batek behin eta berriz eztabaidatzen eta borrokatzen egon behar izatea bere existitzeko eskubidea defendatzeko». Bide beretik jo du PQ Alderdi Quebectarreko buruzagi Paul St-Pierre Plamondonek, epailearen ebazpenaz iritzia ematean: «Demokrazia normal batean ez litzateke beharrezkoa izan behar lege jakin bat eta bi erabaki judizial izatea aitortuak izateko».

Kanadako Gobernutik, David Lametti Justizia ministroak oniritzia eman dio Apelazio Auzitegiak ebatzitakoari, «baieztatzen baitu Kanadako probintzia baten sezesioak, legezkoa izateko, Kanadako Konstituzioaren moldaketa negoziatu bat behar» duela. Legediaren arabera, Quebecek badu galdeketetara deitzeko eskumena, baina horiek ez dira lotesleak, soilik kontsulta modukoak.

Zein lehenetsi?

Hurrengo erreferendumari begira, legeen interpretazioan egongo da gatazka. Izan ere, Argitasun Legea ere lege testu bat da, eta, horren arabera, baiezkoak irabaziz gero, Kanadako Komunen Ganberak iritzia eman beharko luke boto emaileen «gehiengo argiak» independentziaren alde egin ote duen.

Horretarako, testuak irizpide hauek zehazten ditu: independentziaren alde emandako «botoen gehiengoaren garrantzia», galdeketan izandako parte hartzea eta «egokiak» iruditzen zaizkion «beste faktore batzuk». Finean, lege horren bidez, Ottawak adierazi zuen baiezkoak gutxieneko tarte esanguratsu bat atera behar diola ezezkoari; bost puntukoa, esaterako.

99. Legeak, berriz, «%50 gehi boto bat» emaitza onargarritzat dauka, eta horixe bera aitortu du Quebeceko Apelazio Auzitegiak; alegia, Ottawaren Argitasun Legeko «gehiengo argia» %50+1ekoa da. Unionistek, ordea, ez lukete zertan interpretazio hori egin, hirugarren independentzia erreferendumean baiezkoak irabaziko balu.]]>
<![CDATA[Quebecen autodeterminazioari buruzko legea konstituzionala dela ebatzi dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/196075/quebecen_autodeterminazioari_buruzko_legea_konstituzionala_dela_ebatzi_dute.htm Sat, 10 Apr 2021 21:08:27 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/196075/quebecen_autodeterminazioari_buruzko_legea_konstituzionala_dela_ebatzi_dute.htm hamazazpi urteren ostean, 2018an, Quebeceko Auzitegi Nagusiak ezezkoa eman zion, eta Hendersonek helegitea aurkeztu zuen Apelazio Auzitegian. Horrek ere erantzun bera eman dio: 99. Legea eta Kanadako Konstituzioa bateragarriak direla. Epailearen erabakiaren aurrean, salatzaileak ez du Kanadako Auzitegi Gorenera joko, Le Devoir egunkariari baieztatu dionez. Urteotan Quebecen autodeterminazioari buruzko legearen defentsan aritu den Maxime Laporte abokatuak pozez hartu du erabakia, baina gaitzetsi egin du «herri bat behin eta berriz eztabaidatzen eta borrokatzen egon behar izatea bere existitzeko eskubidea defendatzeko». Bide beretik jo du PQ Alderdi Quebectarreko buruzagi Paul St-Pierre Plamondonek, epailearen ebazpenaz iritzia ematerakoan: «Demokrazia normal batean ez litzateke beharrezkoa izan behar lege zehatz bat eta bi erabaki judizial izatea aitortuak izateko». Kanadako Gobernutik, David Lametti Justizia ministroak oniritzia eman dio Apelazio Auzitegiak ebatzitakoari, «baieztatzen baitu Kanadako probintzia baten sezesioak, legezkoa izateko, Kanadako Konstituzioaren negoziaturiko moldaketa bat behar» duela. Legediaren arabera, Quebecek badu erreferendumera deitzeko eskumena, baina horiek ez dira lotesleak, soilik kontsulta modukoak. Zein interpretatu? Hurrengo erreferendumari begira, legeen interpretazioan egongo da gatazka. Izan ere, Argitasun Legea ere testu legal bat da eta, horrenarabera, baiezkoak irabaziz gero, Kanadako Komunen Ganberak iritzia eman beharko luke boto emaileen «gehiengo argiak» independentziaren alde egin ote duen. Horretarako, testuak irizpide hauek zehazten ditu: independentziaren alde emandako «botoen gehiengoaren garrantzia»; galdeketan izandako parte hartzea; eta «egokiak» iruditzen zaizkion «beste faktore batzuk». Finean, lege horren bidez, Ottawak aldarrikatu zuen baiezkoak gutxieneko tarte esanguratsu bat atera behar diola ezezkoari; bost puntukoa, esaterako. 99. Legeak, berriz, «%50 gehi boto bat» emaitza onargarritzat dauka, eta horixe bera aitortu du Quebeceko Apelazio Auzitegiak; alegia, Ottawaren Argitasun Legeko «gehiengo argia» %50+1ekoa da. Unionistek, ordea, ez lukete zertan interpretazio hori egingo, hirugarren independentzia erreferendumean baiezkoak irabaziko balu.]]> <![CDATA[Ipar Irlandako kaleko liskarrek agerian utzi dute unionisten egoera deserosoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2021-04-10/ipar_irlandako_kaleko_liskarrek_agerian_utzi_dute_unionisten_egoera_deserosoa.htm Sat, 10 Apr 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2021-04-10/ipar_irlandako_kaleko_liskarrek_agerian_utzi_dute_unionisten_egoera_deserosoa.htm brexit-a lehenetsi duela herrialdearen batasuna baino; muga bat dago Ipar Irlandaren eta Britainia Handiaren artean, Ipar Irlandarako Protokoloaren bitartez, eta, etxean, fiskaltzak Sinn Feinekoen kontra akusaziorik abiatu ez izanak —pandemia garaian IRAko eta alderdiko kide ohi baten hileta jendetsuan izateagatik— are gehiago handitu du tentsio politikoa. Irlandako gatazkaren ohiko auziez haratago, lurraldean ere badira arazo sozioekonomikoak, osasunarekin, etxebizitzarekin eta pobreziarekin zerikusia dutenak, eta aldagai horiek guztiak koktel berean nahastu dira, Irlandaren batasunari buruzko galdeketarako deiak gehiago ugaritu diren garaian. Unionistak egoera deserosoan daude egun, indar oreka aldatzen ari baita.

Ez da kasualitatea PSNI Ipar Irlandako Polizia Zerbitzuak «influentzia dutenei» eskatu izana egoeran esku hartzeko, Aste Santuko oporretan izaten ari diren liskarrak amaitzen laguntze aldera. Zenbait hiritan gertatu diren arren —Derryn, Carrickfergusen eta Newtonabbeyn, adibidez—, gehienak Belfast mendebaldean izan dira, batez ere auzo unionistan, baina, egunek aurrera egin ahala, auzo nazionalistara hurbildu dira, biak lotzen dituen Lanark Wayko atera iristeraino. Ostegun gauean izan zen, eta liskarretan zeudenek amankomunean zuten adingabeak zirela.

Unionistek sare sozialetatik helarazi dituzte deiak, gehienbat mezu anonimoen bitartez: «Abertzale loialistak zarete. Ez zaitezte izan Ulsterri [Ipar Irlandari hala deitzen diote unionistek] huts egiten dion belaunaldia». Nork, baina? Lehen erreakzioa talde paramilitarrei begira jartzea izan da, baina horiek diote ez dutela zerikusirik: UVF Ulsterko Boluntarioen Indarrak, UDA Ulsterren Aldeko Elkarteak eta Esku Gorria Komandoak biltzen dituen LCC Komunitate Loialistak Batzordeak atzo adierazi zuen, ohar baten bidez, ez daudela eraso horien atzean, «ez zeharka ez zuzenean», eta liskarrak amaitzeko deia egin zuen. Hori bai, ohartarazi zuen protokoloa ordezkatzea beharrezkoa dela, horrek «ondorio larriak» eragingo dituelako.

Hiru taldeak dira, hain justu, iragan hilean Erresuma Batuko Gobernuari jakinarazi ziotenak Ostiral Santuko Akordioari babesa emateri uko egin diotela «behin-behinean», era «baketsu eta demokratikoan». Itunak 23 urte bete ditu gaur, eta, unionisten iritziz, Ipar Irlandarako Protokoloak horren «oinarrizko bermeak urratzen» ditu.

Bien bitartean, Londresek astebete behar izan du egoeraren larritasunaz ohartzeko, eta Brandon Lewis Ipar Irlandarako ministroa herenegundik da lurralde horretan, buruzagi politiko eta erlijiosoekin hitz egiteko; haren egunotako helburua «irtenbide onenerako eztabaida eraikitzaile bat ahalbidetzea» izango da, Ipar Irlandako Asanbleak eta Erresuma Batuko, Irlandako Errepublikako eta Ipar Irlandako gobernuek indarkeria gaitzetsi izana oinarri hartuta. Ameriketako Estatu Batuetatik ere mezu bera iritsi da, arbaso irlandarrak dituen Joe Biden presidenteak beti adi erreparatu baitio Irlandako gatazkan gertatzen denari.

Johnson-Martin bilkura?

Inork ez du espero XX. mendeko indarkeria itzultzea, baina kaleko liskarrek jarraituz gero, presioa geroz eta handiagoa izango da arlo politikoan, oinarrizko arazoa eta gatazka politikoak eta ekonomikoak baitira. Hala, baliteke Lewisen saiakerak nahikoa ez izatea, eta Boris Johnson Erresuma Batuko lehen ministroaren eta Micheal Martin Irlandako Errepublikakoaren arteko bilkura bat beharrezkoa izatea egoera bideratzeko.

Gutxienez 74 polizia zauritu dituzte aste honetako liskarretan, eta PSNIk sei urtean lehen aldiz erabili ditu ur kanoiak; herenegun izan zen, Belfast mendebaldeko auzo nazionalistako Springfield Roaden.

Politikoki, DUP Alderdi Demokratiko Unionistaren jarrerarekin zer egin erabakitzea izango da auzirik garrantzitsuena. 2017tik 2019ra, DUPek sekulako eragina izan zuen Londresen, Theresa May gobernuburuak gehiengo osoa galdu baitzuen bozetan, eta, hortaz, unionistekin gobernabiderako akordio bat egin zuelako; 2019ko abenduko hauteskundeetan, baina, Johnson buru zuten toryek gehiengoa berreskuratu zuten, eta Erresuma Batuko lehen ministroak Ipar Irlandaren eta Britainia Handiaren artean muga bat finkatzea adostu zuen EB Europako Batasunarekin, brexit-a behingoz gauzatzeko.

Hala, Arlene Foster Ipar Irlandako lehen ministroa buru duen alderdiak protokoloaren kontrako jarrera hartu du, eta hori kentzeko beharra argudiatu du. Unionisten artean eragin duen haserreaz gain, interes politikoetatik ere aztertu beharra dago Fosterren jarrera, datorren urtean parlamenturako bozak egingo baitituzte, eta, azken inkestaren arabera, DUPek babes handia galduko lukeelako, Sinn Fein lehen aldiz babesik handiena lortuko lukeen alderdia izateraino.

Alderdi politikoen artean, indarkeria itzultzea ez da inoren lehentasuna, baina 2021eko gertakariek eta datorren urteko hauteskundeek fase berri batean sar lezakete Ipar Irlanda: irlandar nazionalistak aurretik doazena.]]>
<![CDATA[Marokok NBEren bitartekaritza nahi du Saharako su-etenaren auzirako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2021-04-07/marokok_nberen_bitartekaritza_nahi_du_saharako_su_etenaren_auzirako.htm Wed, 07 Apr 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2021-04-07/marokok_nberen_bitartekaritza_nahi_du_saharako_su_etenaren_auzirako.htm
Naser Burita Marokoko Atzerri ministroaren ustetan, NBEri dagokio zehaztea Fronte Polisarioak ala Rabaten armadak, bietako nork urratu duen menia iragan azaro erdialdetik. Nazioarteko erakundearen apirilaren 21eko bilkurari begirako eskaria litzateke, orduan elkartuko baitira berriz Segurtasun Kontseiluko kideak Mendebaldeko Sahararen auziaz aritzeko. «Alde batetik, NBEren Segurtasun Kontseiluak ebatzi behar du, objektibitate osoz, nork hausten duen egunero su-etena, eta nork eskatu zuen hori amaitzeko; eta, beste alde batetik, nor lotzen zaion menia horri», adierazi zuen atzo Buritak.

Iragan azaroaren 13an, Mendebaldeko Sahararen eta Marokoren arteko tentsio militarrak gora egin zuen nabarmen, Rabat herrialde okupatuaren eta Mauritaniaren arteko mugan dagoen Guergueraten sartu zenean —Mendebaldeko Sahararen hegoaldean dago—. Eskualde hori desmilitarizatua da, bost kilometrokoa, baina Marokok militarrak hara bidaltzea erabaki zuen sahararren protesta bat desegiteko; dozenaka manifestari urriaren 21etik ari ziren protestan, inguruko errepide bakarra trabatzen. Zehazki, Minurso NBEren misioari exijitzen zioten bete dezala autodeterminazio erreferendum bat antolatzeko egindako promesa; Minurso 1991n eratu zuten helburu horrekin, eta su-etena zaintzeko egitekoarekin.

Gertakari horren harira, Brahim Ghali SEAD Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoko presidenteak gerra egoera ezartzea erabaki zuen, hautsitzat jo baitzuten 1991ko su-etena. Hala, Fronte Polisarioak erasoei ekin zien berriz, baina Marokok beti ukatu du halakorik jaso dituenik eta bere soldaduak hil direnik.

Azaroko gertakariez, Salem Uld Salek Mendebaldeko Saharako Atzerri ministroak herenegun adierazi zuen «urak gainezka egiteko falta zen tanta» izan zirela, eta Mendebaldeko Saharako gatazka «hasierako puntuan» jarri zutela berriz.

NBEren erantzunarentzat kritikak ere izan zituen, meniaren urraketaren aurrean «ekintzarik eta salaketarik eza» izan zirelako nagusi; ezkortasuna da nagusi sahararren artean, Salekek uste baitu apirileko bilkuratik ere ez dela ezer aterako, eta, horregatik, eserleku bat izateko eskatu du nazioarteko erakundean, estatu kide gisara.

Bien bitartean, beste aldeak izan ditu garaipen diplomatikoak hilabeteotan, azkena herenegungoa izanik, Senegalek Mendebaldeko Saharan dagoen Dakhlan ireki baitu bere kontsulatua; jada 21 herrialdek egin dute hori Marokok «hegoaldeko probintziatzat» duen lurraldean. Horrez gain, AEB Ameriketako Estatu Batuek ere, Donald Trump presidente zela, Mendebaldeko Sahararen gaineko subiranotasuna aitortu zioten Marokori, eta «eskualde autonomo» bilakatzera deitu zuten; Joe Biden egungo estatuburuak, oraingoz bada ere, ez du atzera egin erabakian.

Preso bat indarrez elikatzen

Giza eskubideen auzian ere, kezka eragin du preso saharar baten egoerak. Mohamed Lamin Haddi kazetaria indarrez elikatzen ari dira iragan martxoaren 22az geroztik; gose greba urtarrilaren 13an abiatu zuen, eta RSF Mugarik Gabeko Kazetariak-en arabera, egungo «haren egoera fisikoa oso kezkagarria» da.

RSFk hura askatzeko eskatu du, eta haren sendiak presoa bisitatzeko aukera izan dezan, hari buruzko informaziorik ez baitu.]]>
<![CDATA[Polonia auzitan da, «independentzia judiziala ez errespetatzeagatik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/013/001/2021-04-01/polonia_auzitan_da_independentzia_judiziala_ez_errespetatzeagatik.htm Thu, 01 Apr 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1871/013/001/2021-04-01/polonia_auzitan_da_independentzia_judiziala_ez_errespetatzeagatik.htm
«Gobernu nazionalak aske dira sistema judiziala erreformatzeko, baina hori EBren [Europako Batasuneko] itunak errespetatuta egin behar dute. Hau ez da auzi ideologiko bat», esan zuen atzo Reyndersek, erabakiaren berri emateko prentsaurrekoan. Iragan urtean, Batzordeak denbora eman zion Poloniako Gobernuari 2019ko erabakia bertan behera uzteko —2020ko apirilean abiatu zuen zigor prozedura—, baina estatu kideak ez du atzera egin, uste baitu erreforma «bateragarria» dela EBren legeekin.

Sistema judizialaren moldaketa iragan urteko otsailean sartu zen indarrean, eta, besteak beste, Poloniako epaileei eragotzi egiten die zuzenbideari buruzko auziak Europako Justizia Auzitegira eramatea. Horrez gain, batzorde bat osatu zuten Auzitegi Goreneko epaileen independentziaz ebazteko, EBren legeak kontuan hartu gabe: eskumena du horiek behin-behinean kargutik kentzeko, soldata murrizteko edota immunitatea kentzeko.

Luxenburgok erabakia hartu bitartean, Justizia komisarioak uste du beharrezkoa dela kautelazko neurriak hartzea, eta hori egiteko eskatu dio auzitegiari; esaterako, orain arte harturiko erabaki gehienak bertan behera gera daitezen. Urteotan, Poloniako 40 bat epaileri isunak ezarri dizkiete, eta kargutik behin-behinean kendu dituzte gobernuaren erreforma kritikatzeagatik edota Europako Justizia Auzitegiaren erabakiak aplikatzeagatik.

Varsoviak, espero zen bezala, EBren agintea zalantzan jarri du, bere sistema judizialaren aurka egin duelako, argudiatuta «justifikazio juridikorik» gabeko mugimendua izan dela. Sare sozialetan idatzitako mezu batean, Piotr Muller Poloniako Gobernuaren bozeramaileak adierazi zuen justiziaren administrazioa «jabetza nazionalaren esku» dagoela, eta hori «Poloniako Konstituziotik eta EBren legeetatik» datorrela, ordena horretan.

Asteon, Mateusz Morawiecki Poloniako lehen ministroak Auzitegi Konstituzionalari eskatu dio baiezta dezala herrialdeko legedia EBkoaren gainetik dagoela.

Garai txarrean

Ez da garai egokian iritsi Europako Batzordearen erabakia, Poloniako Gobernua gero eta kritika gehiago jasotzen ari baita koronabirusaren pandemiaren kudeaketagatik. Kasu berri gehien izaten ari den EBko estatu kideetako bat da, eta txertaketa uste baino askoz ere polikiago doa.

Morawieckik iragan asteartean adierazi zuen «txertaketa programa nazionala test bat» dela «estatuaren funtzionamenduarentzat», eta, horri begira, aztertzen ari direla txertaketetarako gune gehiago irekitzea, horiek egiteaz arduratzen diren profesionalen kopurua handitzearekin batera: erizainak, dentistak, farmazietako langileak eta medikuntza ikasleak, esaterako.

«Hilabetero hamar milioi txertaketa egiteko helburua finkatu dut. Hori da gure zeregin nazionala», zehaztu zuen Poloniako lehen ministroak. Baina kopuru hori lortu aurretik are gehiago okertu liteke egoera gobernuarentzat, herritarren pazientzia agortzear baitago indarrean dauden neurri murriztaileengatik eta hainbat enpresaren egoeragatik.]]>
<![CDATA[Europako Batzordeak auzitara eraman du Polonia, «independentzia judiziala ez errespetatzeagatik»]]> https://www.berria.eus/albisteak/195702/europako_batzordeak_auzitara_eraman_du_polonia_independentzia_judiziala_ez_errespetatzeagatik.htm Wed, 31 Mar 2021 20:39:43 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195702/europako_batzordeak_auzitara_eraman_du_polonia_independentzia_judiziala_ez_errespetatzeagatik.htm <![CDATA[Bederatzi minutu eta 29 segundo, edo hori baino gehiago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-03-30/bederatzi_minutu_eta_29_segundo_edo_hori_baino_gehiago.htm Tue, 30 Mar 2021 00:00:00 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-03-30/bederatzi_minutu_eta_29_segundo_edo_hori_baino_gehiago.htm Ezin dut arnasa hartu esaldia 27 aldiz esan zuen, hori ere hainbatetan entzungo duzue», adierazi du behin baino gehiagotan Blackwellek. Jarraian jarri du munduaren itzulia egin duen bideoa: Floyd, Chauvin gainean duela, itotzen, geroz eta indar gutxiagorekin, ahotsa itzaltzen ari zaiola, eta gainontzeko poliziak inguruan dituela, oinezkoen eskariei ezezkoa ematen.

Irudi gogorrekin eta mezu indartsuekin egin dituzte Chauvinen aurkako epaiketako lehen argudiatzeak, eta, ziurrenik, prozesu judiziala ikusiko dutenek eta horretan parte hartzen ari direnek ez dute soilik behin ikusiko Floyden heriotza betirako gorde duen klipa. «Zure begiek ikusten dutena sinets dezakezu: hori homizidio bat da, hilketa bat da», ziurtatu du Blackwellek.

Zauriak irekita daude oraindik, haserrea ez zaie inoiz baretu sendiei eta milioika herritarri, heriotzatik ia urtebete pasatu den arren; gizon afro-amerikarra sinbolo bilakatu da Black Lives Matter mugimenduaren garaian, beste hainbaten hilketarekin gertatu ez bezala. Iaz, esaterako, 1.127 lagun hil ziren segurtasun indarrekin izandako hartu-eman baten ostean, eta soilik hamasei agente inputatu zituzten; biktimetako %28 beltzak ziren, AEBetako biztanleriaren %13 izan arren, Mapping Police Violenceren arabera.

Sendien eta abokatuen arabera, Floyden heriotza kopuru horien parte da, eta ez zen droga gaindosi baten ondorioz hil, Eric Nelson defentsako abokatuak argudiatu duen bezala, toxikologia probek erakutsi baitzuten biktimak aurrez metanfetamina eta fentaniloa kontsumitu zituela. «Areto honetan ez dago kausa politiko edo sozialik. Frogetan oinarritzen gara».

Horietako bat, orain arte inoiz ikusi gabea, Cup Foods dendaren kamerek grabaturikoa izango da. Han hasi zen dena, hasi ziren liskarrak, Floydek ustez hogei dolarreko billete faltsu bat erabili zuelako zigarretak erosteko: «Argi eta garbi, kasu hau bederatzi minutu eta 29 segundo baino luzeagoa da. 50.000 froga baino gehiago daude».

Akusazioak, Blackwellek azaldu bezala, argudiatuko du Floyd armarik gabe zegoela, eskuak lotuta eta «erabat polizien kontrolpean», eta, halere, Chauvinek bederatzi minutu inguruz izan zuela bere belauna biktimaren lepoan: «Polizien jarrera kodeak dio ez dela inoiz erabili behar beharrezkoa ez den indarkeria edo indarrik». Nelsonek, horri erantzuteko, agenteek soinean zituzten eta autoaren barruan zeuden kamerek grabaturikoa erakutsiko du, akusatuaren jarrera biktimak izan zuenaren ondorio izan zela frogatzeko.

Bi abokatuak gauza bakarrean jarri dira ados hasierako deklarazioan: Andrew Baker medikuaren testigantza garrantzitsua izango dela, Floyden heriotza zerk eragin zuen argitu nahi baitute harekin, gaindosiak eta bihotz arazoek ala poliziaren belaunak. Akusazioak dio Chauvinek «gehiegizko indarkeria erabili» zuela; defentsak, ezetz. Horretan egongo da borroka judiziala.

«Erreferendum bat»

AEBetako Poliziaren arrazakeriari eta erakunde horren ereduari buruzko eztabaida azaleratu zituen Floyden hilketak, eta hainbat manifestazio eragin zituen nazioartean. Hilabeteotako adierazpenak aztertuta, AEBetako afro-amerikar askok itxaropen gutxi dituzte jarriak epaiketan eta hortik aterako den sententzian, etxean zein munduan oihartzun handia izango duen arren. Floyd familiaren abokatu Ben Crumpen arabera, «Amerikari buruzko erreferendum bat» izango da asteotakoa.

Autopsia ofizialak dio «bihotz-biriketako geldialdi» baten ondorioz hil zela Floyd; sendiak kritiko agertu ziren horrekin, eta beste autopsia bat eskatu zuten, beren kabuz. Azken horretan jaso zuten asfixiatuta hil zela. Hala, Chauvini bigarren graduko erailketa, hirugarren graduko erailketa eta nahi gabeko hilketa delituak leporatzen dizkiote, eta 41 urte eta erdiko espetxe zigorra jaso dezake.

Akusazioaren eta defentsaren argudioak entzun aurretik, Floyden sendiek adierazi dute AEBetan ez liratekeela «bi justizia sistema» egon behar: «[Chauvinek] Arima atera zuen nire anaiaren gorputik. Justizia behar dut Georgerentzat; kondena bat behar dugu», esan du Philonise Floyd arrebak.

Iragan martxoan, familiak 22,9 milioi euro jaso zituen Minneapolisko Udalaren partetik, heriotzak eragindako «kalteengatik», eta espero du asteak iraungo duen epaiketatik zigor «justu eta proportzional bat» aterako dela. Sinbolo bilakatu dena egin dute hori adierazi ostean: belaunikatu egin dira.]]>
<![CDATA[«Zure begiek ikusten dutena sinets dezakezu: hori homizidio bat da, hilketa bat»]]> https://www.berria.eus/albisteak/195596/zure_begiek_ikusten_dutena_sinets_dezakezu_hori_homizidio_bat_da_hilketa_bat.htm Mon, 29 Mar 2021 22:15:48 +0200 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195596/zure_begiek_ikusten_dutena_sinets_dezakezu_hori_homizidio_bat_da_hilketa_bat.htm <![CDATA[Alex Salmond Eskoziako bozetan lehiatuko da, alderdi berri batekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/019/001/2021-03-27/alex_salmond_eskoziako_bozetan_lehiatuko_da_alderdi_berri_batekin.htm Sat, 27 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1893/019/001/2021-03-27/alex_salmond_eskoziako_bozetan_lehiatuko_da_alderdi_berri_batekin.htm
Alba aurkezteko atzo egindako prentsaurreko birtualean, Salmondek argudiatu zuen datozen bozetako «baldintzak bakanak» direla, eta hori izan dela indar berria sortzeko arrazoietako bat: «Alderdiaren helburu estrategikoak argiak dira, anbiguotasunik gabeak: sozialki justua, ingurumenarekin arduratsua eta arrakastatsua den herrialde independente bat lortzea».

Eskoziako lehen ministro ohiak 2017an utzi zuen politika, urte hartako Erresuma Batuko Komunen Ganberarako hauteskundeetan eserlekua galdu ostean; harrezkeroztik, bere kontra egindako sexu-eraso salaketen auzian egon da murgilduta: iragan astera arte iraun du. Hori pasatuta, orain iradoki du politikan jarri nahi duela arreta.

Salmonden mugimenduak eragina izango du hauteskundeen kanpainako eztabaidan. SNP Eskoziako Alderdi Nazionalak eta Nicola Sturgeon egungo gobernuburuak nahi dute gobernuaren kudeaketaren eta independentziaren beharraren ingurukoa izatea, baina lehen ministro ohiaren presentziak erdigunera itzuliko du azken urteotako gatazka: Sturgeonen eta Salmonden arteko desadostasunak bigarren erreferendumera bidean.

Bozei begira, estrategia zehatza izango du Alba Alderdiak. Eskoziako sisteman, herritarrek bi boto ematen dituzte: bata, barrutietan aurkezten diren hautagaiei —73 eserleku dira—, eta bestea, eskualdeetako zerrendei —alderdienak dira, eta zortzi eskualdeek zazpina eserleku dituzte—. Salmonden indarra soilik azken horietan aurkeztuko da, historikoki independentistek eskualdeetakoetatik lortzen baitute ordezkari gutxien; hala, lehen ministro ohiak dei egin du barrutiko botoa ematerakoan SNPren alde egitera, eta zerrendenetan berearen alde.

«Eskualdeetako zerrendetan, ia milioi bat boto etekinik atera gabe geratu ziren, eta, ondorioz, soilik lau diputatu lortu zituen SNPk. Albak eskualdeetako zerrendena irabazten badu, hori amaitu egingo da. Independentziaren aldeko diputatu kopurua 90era irits liteke, edo gehiagora», argudiatu zuen Salmondek.

Aliantzei begira

Asteon, ekologistek adierazi dute SNPrekin koalizio gobernu bat osatzeko prest leudekeela, Londres estutze aldera, baina Salmondek atzo zehaztu zuen bere alderdiak ez duela hori egiteko asmorik, haien helburu bakarra «supergehiengo bat eratzea» delako.

Ikusteko dago lehen ministro ohiaren erabakiak eraginik izango duen Sturgeonenaren oinarrian; kidegoan, behintzat, izan du, lehen ministroaren independentziarako bidearekin kritiko agertu den Chris McEleny Albara joan baita, SNPren hautagai izandako Eva Comrie abokatuarekin batera. Zerrendak aurkezteko epea datorren asteazkenean amaituko da, eta ez litzateke harritzekoa egunotan gehiagok bide bera egitea.]]>
<![CDATA[Alex Salmond parlamenturako hauteskundeetara aurkeztuko da]]> https://www.berria.eus/albisteak/195489/alex_salmond_parlamenturako_hauteskundeetara_aurkeztuko_da.htm Fri, 26 Mar 2021 10:06:31 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195489/alex_salmond_parlamenturako_hauteskundeetara_aurkeztuko_da.htm Alba Alderdia. Salmonden helburua da datorren maiatzaren 6ko Eskoziako Parlamenturako hauteskundeetatik «supergehiengo independentista bat» ateratzea, Boris Johnson Erresuma Batuko gobernuburuaren ezezkoaren harira egoera desblokeatu eta negoziazioak abiarazteko. Baliteke agintari izandakoaren erabakiak ondorioak izatea gainerako alderdi independentisten emaitzetan, eta,batez ere, kanpainako eztabaidetan. Alba aurkezteko egindako prentsaurreko birtualean, Salmondek argudiatu du datozen bozetako «baldintzak bakanak» direla, eta hori izan dela indar berria sortzearen arrazoietako bat: «Alderdiaren helburu estrategikoak argiak dira, anbiguotasunik gabeak: sozialki justua, ingurumenarekin arduratsua eta arrakastatsua den herrialde independente bat lortzea». Eskoziako lehen ministro ohiak 2017an utzi zuen politika, urte hartako Erresuma Batuko Komunen Ganberarako hauteskundeetan eserlekua galdu ostean; harrez geroztik, haren kontra egindako sexu-eraso salaketen auzian aritu da buru-belarri: iragan astera arte iraun du. Hori pasatuta, orain iradoki du politikan jarri nahi duela arreta. Salmonden mugimenduak eragina izango du hauteskundeen kanpainako eztabaidan. Kanpaina hori gobernuaren kudeaketaren eta independentziaren beharraren ingurukoa izatea nahi dute SNP Eskoziako Alderdi Nazionalak eta Nicola Sturgeon egungo gobernuburuak, baina lehen ministro ohia tartean egoteak erdigunean jarriko du berriz azken urteotako gatazka: Sturgeonen eta Salmonden arteko desadostasunak bigarren erreferendumera bidean. Bozei begira, estrategia zehatza izango du Alba Alderdiak. Eskoziako sisteman, herritarrek bi boto ematen dituzte: bata, barrutietan aurkezten diren hautagaiei -73 eserleku dira-, eta, bestea, eskualdeetako zerrendei -alderdienak dira, eta zortzi eskualdeek zazpina eserlekudituzte-. Salmonden indarra soilik azken horietan aurkeztuko da, historikoki independentistek eskualdeetakoetatik lortzen baitituzte ordezkari gutxien; hala, lehen ministro ohiak dei egin du barrutiko botoa ematean SNPren alde egitera, etazerrendenetan, berearen alde. «Eskualdeetako zerrendetan ia milioi bat boto etekinik atera gabe geratu ziren, eta, horrelasoilik lau diputatu lortu zituen SNPk. Albak eskualdeetako zerrendena irabazten badu, hori amaitu egingo da. Independentziaren aldeko diputatu kopurua 90era iritsliteke, edo gehiagora», argudiatu du Salmondek. Aliantzei begira 2016ko hauteskundeetan, SNPk 59 eserleku lortu zituen barrutietatik, eta beste lau eskualdeetako zerrendetatik; ekologistek, berriz, zero eta sei lortu zituzten, hurrenez urren. Aurtengo bozei begira, inkestek diote Sturgeonen alderdiak gehiengo osoa lortuko duela, gutxigatik bada ere, eta Eskoziako Alderdi Berdeak ere ordezkaritza handituko duela; azken horien buruzagietako batek,Patrick Harviek, adierazia du prest daudela koalizio gobernu batean sartzeko, SNPk gehiengo osoa lortzen badu ere, Londresen aurrean jarrera indartsua erakuste aldera. Salmondek, berriz, esan du bera buruzagi den alderdiak ez duela horretarako asmorik izango, helburu bakarra «supergehiengo bat eratzea» delako. Ikusteko dago lehen ministro ohiaren erabakiakeraginik izango duen Sturgeonenaren oinarrian; kidegoan, behintzat, izan du, Chris McEleny Albara joan baita –lehen ministroaren independentziarako bidearekin kritiko agertu da–, SNPren hautagai izandako Eva Comrie abokatuarekin batera. Zerrendak aurkezteko epea datorren asteazkenean amaituko da, eta ez litzateke harritzekoa egunotan gehiagok bide bera egitea. Herritarrei begira, Salmond karguan bere ondorengoa dena baino okerrago atera da hilabeteotako borroka judizial eta politikoetatik. Nahiz eta iaz Eskoziako Auzitegi Nagusiak ebatzi zuengobernuaren sexu-eraso salaketan ikerketa legez kanpokoa izan zela, James Hamilton ikertzaile independenteak asteon ondorioztatu du Sturgeonek ez zuela Ministroen Kodea urratu auzi horretan, lehen ministro ohiak argudiatu zuen bezala.]]> <![CDATA[Aragones JxCren babesa falta duela aurkeztuko da gaur inbestidura saiora]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/014/001/2021-03-26/aragones_jxcren_babesa_falta_duela_aurkeztuko_da_gaur_inbestidura_saiora.htm Fri, 26 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1893/014/001/2021-03-26/aragones_jxcren_babesa_falta_duela_aurkeztuko_da_gaur_inbestidura_saiora.htm
Aragonesek inbestidura saioaren bezperan ziurtatu du CUPen babesa, horren militantziak herenegun hasi eta atzo goizean amaitu zen barne bozketan eman baitio baiezkoa ERCrekin egindako akordioari —botoen %59—, nahiz eta ohartarazi duen adosturikoa «nahikoa ez» dela, eta negoziazioek jarraitu egin beharko dutela.

Atzo, emaitzen berri ematerakoan, Eulalia Reguant diputatuak ERCren presidentegaiari ohartarazi zion ituna ez dela «gobernukoa», eta oraindik asko dutela egiteko: «Akordiora batzeko erantzukizuna du, bere burua herrialdearen zerbitzura ezarri nahi badu».

JxCren azken erabakiaren berrri izan aurretik egin zituen adierazpenok Reguantek. Carles Puigdemonten alderdiak iluntzean jakinarazi zuen gaur, behintzat, ez dutela aldeko botorik emango. Eginahalak egin dituzte ERCK eta CUPek asteon, eta bilduta izan dira JxCko ordezkariekin. Bilera horien balantzea egin zuten oharrean: «Inolako legealdi akordiorik ezin izan dugu egin, ez baitugu gobernu eognkor bat bermatzeko hitzarmenik egin, Katalunia krisi sozial eta ekonomikotik aterako duena eta otsailaren 14ko mandatua betearaziko duena».

Horiek horrela, lehen bozketan 42 diputaturen babesa jasoko du Aragonesek, gaur beharrezkoak dituen 68etatik urrun —gehiengo osoa—; aurrera egiteko nahitaezkoak ditu JxCren 32 ordezkarien aldeko botoak, eta, hortaz, saiakera hutsa izango da.

ERC eta CUP azken unera arte aritu dira JxCri presio egiten, baina ez du amore eman, negoziazioetan jarraitu nahi baitu; azken egunetako gatazkak izan dira Errepublikaren Kontseiluak zer paper izango duen zehaztea, eta Kataluniako eta Espainiako gobernuen arteko elkarrizketa mahaiarekin zer egin erabakitzea.]]>
<![CDATA[Begi guztiak kanpainari begira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2021-03-24/begi_guztiak_kanpainari_begira.htm Wed, 24 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2021-03-24/begi_guztiak_kanpainari_begira.htm
Sturgeonen karguari buruzko saio laburra, bozen aurretik parlamentuan egin den azkenetarikoa, datozen asteetan gerta daitekeenaren erakusle izan da. Batetik, oposizioko alderdiak, batez ere kontserbadorea, legebiltzarreko ikerketa batzordearen ondorioak erabiltzen lehen ministroari kalte egiten saiatzeko; bestetik, gobernuburua, James Hamilton ikertzaile independentearenarekin erantzuten, errugabea dela argudiatzeko.

«[Hamiltonek] Kontrakoa esan izan balu, hori onartu egingo nukeen, eta dimisioa emango nukeen. Agintetik bota nahi banauzue, lor ezazue hauteskundeen bidez», adierazi zuen atzo Sturgeonek. Galdera hor geratu da, erantzunik gabe: nori bideratu dio mezua, kontserbadoreei, Salmondi ala biei?

Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak erakutsitako jarrerak arrisku bat du, parlamentuko ikerketa batzordearen ondorioek esaten baitute Hamiltonen txostena dela «egokiena» ebazteko Ministroen Kodea urratu ote zuen; horren jakitun dago lehen ministroa, eta konfiantza mozioan bertan erabili zuen argudio hori bere burua defendatzeko.

Baina arazoak ez dira amaitu Sturgeonentzat, oposizioko alderdiek auzi horretan arreta jartzen jarraituko baitute -filtrazioak izan ziren gobernutik, esaterako-, koronabirusaren pandemiaren kudeaketa kritikatzeak eragin txikia izan dezakeelako, herritarrek begi onez ikusten baitute gobernuaren lana.

Gainera, inori ez zaio ahaztu iragan urtearen hasieran Eskoziako Auzitegi Nagusiak ebatzi zuela Salmond errugabea zela sexu-erasoen kargu guztietan, eta bien bitartean hark auzitara eraman zuela egungo gobernua, salaketei buruzko barne ikerketaren kudeaketa legez kanpokoa izan zela iritzita. Epaileak arrazoia eman zion, Edinburgo hari 565.000 euro ordaintzera behartzearekin batera -diru publikotik-; gertakari hori berriz itzul liteke kanpainan, SNP Eskoziako Alderdi Nazionalari kalte egiteko.

Hauteskundeetarako, Sturgeonen alderdiak gehiengo osoa ez berreskuratzea da oposizioko indarren helburua, eta toryek izan behar lukete horretan alderdi nagusia, urteotako joeran aldaketarik izaten ez bada; haien estrategiak, ordea, zalantzak sortu ditu, lehen ministroaren kontrako konfiantza mozioa aurkezteko asmoa haren deklarazioaren aurretik jakinarazi baitzuten, eta asmoari eutsi baitzioten Hamiltonen ondorioen berri izan aurretik.

Agian horregatik abstenitu ziren atzo Eskoziako Alderdi Laborista eta Eskoziako Liberal-demokratak (27 diputatu), kontserbadoreak aldeko botoa ematen bakarrik utzita (31); SNPk eta Eskoziako Alderdi Berdeak, berriz, kontra egin zuten (65). Abstentzioaren aldekoen diskurtsoa, ordea, ez da kritikarik gabea izan; Anas Sarwar laboristen buruzagiaren arabera, atzokoa «egun lotsagarria» izan zen parlamentuarentzat: «Eskoziak gobernu hobea merezi du. Eta oposizio hobea ere merezi du».

Pandemia eta galdeketa

Sturgeonen alderdiak hainbatetan esan duen bezala, herritarrei dagokie erabakitzea zer agintari nahi duten, eta SNPk aldeko du pandemian izan duen kudeaketa; horretaz haratago, independentziaren auzia mahai gainean egongo da berriz, gobernuak herenegun aurkeztu baitzuen bigarren erreferendumaren xehetasunei buruzko lege proiektua.

Finean, bi gai horien inguruko testu bat da, gobernuak 2023a amaitu aurretik egin nahi baitu galdeketa hori, baina azkenean parlamentuaren esku utzi baitu data zehatza erabakitzea, betiere erreferenduma «osasun krisi publikoa» amaitu ostean egiteko.

Galdeketa horretarako, SNPk 2014ko galdera berbera erabiltzea proposatu du: Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke? Gobernuak uste du esaldia «ulergarria» dela, baina oraingoan ere hauteskunde batzordeari egokituko litzaioke hori erabakitzea. Boto emaileei dagokienez, 16 urtetik gorakoek, atzerritarrek eta errefuxiatuek ere izango lukete iritzia emateko aukera.

Lege proiektua argitaratu eta berehala, Mike Russell Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroak adierazi zuen gobernuaren lehentasuna «pandemiari aurre egitea eta herrialdea seguru egotea» izango dela; izan ere, alderdi independentistak oposizioaren kritikak jaso ditu galdeketari buruzko testua argitaratzeagatik, egungo «lehentasuna koronabirusak izan behar» duela argudiatuta.

Inkesten arabera, SNPk gehiengo osoa izango luke maiatzaren 6ko hauteskundeetan, gutxigatik bada ere; independentisten kopuruak nabarmen egingo luke gora, Eskoziako Alderdi Berdeak ere ordezkari gehiago izango lituzkeelako. Galera handiena, berriz, Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak izango luke, nahiz eta oposizioko indar nagusia izaten jarraituko lukeen.]]>
<![CDATA[Sturgeonek gainditu egin du konfiantza mozioa]]> https://www.berria.eus/albisteak/195351/sturgeonek_gainditu_egin_du_konfiantza_mozioa.htm Tue, 23 Mar 2021 21:22:45 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195351/sturgeonek_gainditu_egin_du_konfiantza_mozioa.htm <![CDATA[Sturgeonek ez zuen urratu Ministroen Kodea, ikerketa baten arabera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2021-03-23/sturgeonek_ez_zuen_urratu_ministroen_kodea_ikerketa_baten_arabera.htm Tue, 23 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2021-03-23/sturgeonek_ez_zuen_urratu_ministroen_kodea_ikerketa_baten_arabera.htm
Hamiltonen ondorioak erabakigarriak dira Eskoziako independentismoaren etorkizunarentzat, alde batera edo bestera egiteak eragin nabarmena izango baitzuen bigarren independentzia erreferenduma egiteko asmoan eta SNP Eskoziako Alderdi Nazionalaren hauteskundeetako arrakastan. Hala, krisi politiko erraldoi bilakatu beharrean, beste bide bat hartuko du eztabaidak, eta Sturgeonen alderdiak kezka pisutsurik gabe egingo dio aurre maiatzaren 6ko bozen kanpainari.

Eskoziako lehen ministroa pozik agertu zen atzo ikerketaren ondorioekin, eta oposizioko alderdiei eskatu zien horiek errespetatzeko: «Frogetan oinarriturikoak dira, eta eztabaidarik gabekoak. Ofizialak eta behin betikoak ere bai. Prozesuan zintzotasunez aritu naiz, argi bainuen ez nuela urratu Ministroen Kodea». Ikerketa independentearen helburua zen argitzea Eskoziako lehen ministroak nola jardun zuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen kudeaketan.

Sturgeonek hainbatetan esan du agintari ohiarekin 2018ko apirilaren 2an izandako bilkura SNPko buruzagi gisara izan zuela, eta ez Eskoziako gobernuburu gisa; horretan zegoen eztabaida, Ministroen Kodearen arabera grabatu egin behar baitira «kanpoko norbanakoekin» izandako hitzorduak, norekin biltzen den eta zertaz hitz egiten den jakinaraztearekin batera.

Egoera gehiago zaildu zen Sturgeonek bilera horren eta beste hainbaten berri bi hilabete geroago eman ziolako funtzionarioen buruzagiari, unean bertan egin beharrean, eta, horrekin batera, publiko egin baitzen Eskoziako Parlamentuko diputatuei 2018ko martxoaren 29ko bilera aipatzea ahaztu zitzaiola.

2018ko apirileko hitzorduaz, Eskoziako lehen ministroak adierazi zuen uste zuela karguan haren aurrekoak bere dimisioaren berri emateko baliatuko zuela, baina Salmondek beti defendatu du «parte hartzaile guztiek aurrez» bazekitela bilkuraren arrazoia zein zen: hau da, haren kontrako sexu-eraso salaketez aritzea. Eskoziako gobernuburu izandakoak horri tiraka argudiatu du Sturgeonek gezurra esan zuela, eta, hortaz, Ministroen Kodea urratu zuela. Galderak sortu ziren bidean: zer zekien lehen ministroak auziaz, eta noiztik?

Ikerlari independentearen arabera, hitzorduak gobernuaren auzi bat lantzeko izan ziren, ez alderdiaren auzi bat lantzeko, baina ados agertu da lehen ministroarekin horiek grabatzeak eragina izango zukeela konfidentzialtasunean eta prozesuak aurreiritzirik gabekoak izateko helburuan.

Hamiltonen lana Eskoziako lehen ministroak berak eskatu zuen, 2019ko urtarrilean, auzitegien ebazpen baten ostean gobernuak aitortu baitzuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen barne ikerketa legez kanpokoa izan zela. Orduan izendatu zuten Hamilton aholkulari berezi —kargu bera eman zion Galesko Gobernuak—, eta, bi urteko lanaren ostean, Irlandako Errepublikako Fiskaltzaren buruzagi izandakoak ebatzi du ez zela kodearen urraketarik izan.

Zenbait kritika tartean

Ikerlariak dio Sturgeonek ez zuela «gertakarien narratiba osoa eman», baina hori ez zela berariazkoa izan, «froga guztiak biltzeko hutsegite bat» baizik. Ministroen Kodea ez errespetatzeko, balizko gezurrak edo urraketak «nahita egindakoak» izan behar dira.

Errugabea dela ebatzi duen arren, Hamiltonek argi utzi du Eskoziako lehen ministroaren eta gobernuaren kudeaketa ez dela egokia izan. Dena den, atzoko ondorioak jakinda, Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak aurkeztuko duen konfiantza mozioak ez du arrakastarik izango, Sturgeonek Eskoziako Alderdi Berdearen babesa jasoko baitu; berez, bihar ziren bozkatzekoak, baina azkenean gaur egingo dute, azken orduko aldaketarik ezean.

Egun berean, parlamentuko ikerketa batzordeak auzi berari buruzko bere ondorioen txostena argitaratuko du, baina Erresuma Batuko hedabideek iragan astean filtratu zuten horren edukia: diputatuek ondorioztatu dute Sturgeonek parlamentua «engainatu» zuela, baina ez dute zehaztu Ministroen Kodea urratu ote zuen.]]>
<![CDATA[SNPk 2023a amaitu aurretik egin nahi du bigarren erreferenduma ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1907/014/002/2021-03-23/snpk_2023a_amaitu_aurretik_egin_nahi_du_bigarren_erreferenduma.htm Tue, 23 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1907/014/002/2021-03-23/snpk_2023a_amaitu_aurretik_egin_nahi_du_bigarren_erreferenduma.htm Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke?. Gobernuak uste du esaldia «ulergarria» dela, baina oraingoan ere hauteskunde batzordeari egokituko litzaioke hori erabakitzea. Boto emaileei dagokienez, 16 urtetik gorakoek, atzerritarrek eta errefuxiatuek ere izango lukete iritzia emateko aukera. Lege proiektua argitaratu eta berehala, Mike Russell Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroak adierazi zuen gobernuaren lehentasuna «pandemiari aurre egitea eta herrialdea seguru egotea» izango dela; izan ere, SNP Eskoziako Alderdi Nazionalak oposizioaren kritikak jaso ditu galdeketari buruzko testua argitaratzeagatik, egungo «lehentasuna koronabirusak izan behar» duela argudiatuta. Datorren maiatzaren 6an egingo dituzte parlamenturako bozak, eta, inkesten arabera, SNPk gehiengo osoa izango luke, gutxigatik bada ere; independentisten kopuruak gora egingo luke, Eskoziako Alderdi Berdeak ere ordezkari gehiago izango lituzkeelako. ]]> <![CDATA[Sturgeonek ez zuen urratu Ministroen Kodea]]> https://www.berria.eus/albisteak/195301/sturgeonek_ez_zuen_urratu_ministroen_kodea.htm Mon, 22 Mar 2021 19:12:18 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195301/sturgeonek_ez_zuen_urratu_ministroen_kodea.htm Hamiltonen ondorioak erabakigarriak dira Eskoziako independentismoaren etorkizunarentzat, alde batera edo bestera egiteak eragin nabarmena izango baitzuen bigarren independentzia erreferenduma egiteko asmoan eta SNP Eskoziako Alderdi Nazionalaren hauteskundeetako arrakastan. Hala, krisi politiko erraldoi bilakatu beharrean, beste bide bat hartuko du eztabaidak, eta Sturgeonen alderdiak kezka pisutsurik gabe egingo dio aurre maiatzaren 6ko bozen kanpainari. Eskoziako lehen ministroa pozik agertu da ikerketaren ondorioekin, eta oposizioko alderdiei eskatu die horiek errespetatzeko: «Frogetan oinarriturikoak dira, eta eztabaidarik gabekoak. Ofizialak eta behin betikoak ere bai. Prozesuan zintzotasunez aritu naiz, argi bainuen ez nuela urratu Ministroen Kodea». Ikerketa independentearen helburua zen argitzea Eskoziako lehen ministroak nola jardun zuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen kudeaketan. Sturgeonek hainbatetan esan du agintari ohiarekin 2018ko apirilaren 2an izandako bilkura SNPko buruzagi gisara izan zuela, eta ez Eskoziako gobernuburu bezala; horretan zegoen eztabaida, Ministroen Kodearen arabera grabatu egin behar baitira «kanpoko norbanakoekin» izandako hitzorduak, norekin biltzen den eta zertaz hitz egiten den jakinaraztearekin batera. Egoera gehiago zaildu zuen Sturgeonek bilera horren eta beste hainbaten berri bi hilabete geroago eman ziolako funtzionarioen buruzagiari, unean bertan egin beharrean; eta, horrekin batera, publiko egin baitzen Eskoziako Parlamentuko diputatuei 2018ko martxoaren 29ko bilera aipatzea ahaztu zitzaiola. 2018ko apirileko hitzorduaz, Eskoziako lehen ministroak adierazi zuen uste zuela karguan haren aurrekoak bere dimisioaren berri emateko baliatuko zuela, baina Salmondek beti defendatu du «parte hartzaile guztiek aurrez» bazekitela bilkuraren arrazoia zein zen; hau da, haren kontrako sexu-eraso salaketez aritzea. Eskoziako gobernuburu izandakoak horri tiraka argudiatu du Sturgeonek gezurra esan zuela, eta, hortaz, Ministroen Kodea urratu zuela. Galderak sortu ziren bidean: zer zekien lehen ministroak auziaz, eta noiztik? Ikerlari independentearen arabera, hitzorduak gobernuaren auzi bat lantzeko izan ziren, ez alderdiaren bat, baina ados agertu da lehen ministroarekin, horiek grabatzeak eragina izango zukeela konfidentzialtasunean eta prozesuak aurreiritzirik gabekoak izateko helburuan. Hamiltonen lana Eskoziako lehen ministroak berak eskatu zuen, 2019ko urtarrilean, auzitegien ebazpen baten ostean gobernuak aitortu baitzuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen barne ikerketa legez kanpokoa izan zela. Orduan izendatu zuten Hamilton aholkulari berezi -kargu bera eman zion Galesko Gobernuak-, eta, bi urteko lanaren ostean, Irlandako Errepublikako Fiskaltzaren buruzagi izandakoak ebatzi du ez zela kodearen urraketarik izan. Ikerlariak dio Sturgeonek ez zuela «gertakarien narratiba osoa eman», baina hori ez zela berariazkoa izan,«froga guztiak biltzeko hutsegite bat» baizik. Ministroen Kodea ez errespetatzeko, balizko gezurrak edo urraketak«nahita egindakoak» izan behar dira. Errugabea dela ebatzi duen arren, Hamiltonek argi utzi du Eskoziako lehen ministroaren eta gobernuaren kudeaketa ez dela egokia izan. Dena den, gaurko ondorioak jakinda, Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak aurkeztuko duen konfiantza mozioak ez du arrakastarako aukerarik izango, Sturgeonek Eskoziako Alderdi Berdearen babesa jasoko baitu; berez, etzi ziren bozkatzekoak, baina azkenean bihar egingo dute, azken orduko aldaketarik ezean. Egun berean, parlamentuko ikerketa batzordeak auzi berari buruzko bere ondorioen txostena argitaratuko du, baina Erresuma Batuko hedabideek iragan astean filtratu zuten horren edukia: diputatuek ondorioztatu dute Sturgeonek parlamentua «engainatu» zuela, baina ez dute zehaztu Ministroen Kodea urratu ote zuen. Oposizioko alderdiek urteak daramatzate lehen ministroa agintetik botatzeko edo ahultzeko arrazoien bila, baina orain arte ez dira gai izan hura pixka bat bada ere kezkatzeko. Asteotako gertakariek, baina, atea ireki diete hori egiteko, mugimendu independentista eta SNP bitan zatitzeko arriskuan baitaude, hain justu, alderdia aspaldidaniko garairik hoberenean dagoen honetan. Bigarren galdeketa, 2023a amaitu aurretik Hamiltonen ikerketaren ondorioak argitaratu aurretik, Eskoziako Gobernuak bigarren independentzia erreferendumaren xehetasunei buruzko lege proiektua egin du publiko, eta horretan dio 2023a amaitu aurretik egin nahi duela bigarren independentzia erreferenduma. Halere, argi uzten du parlamentuari egokituko zaiola data zehatza erabakitzea, betiere galdeketa «osasun krisi publikoa» amaitu ondoren egiteko. Dataren inguruko zehaztapenak emateaz gain, gobernuak jakinarazi du hitzordu horri begirako galdera 2014ko erreferendumaren berbera izatea nahi duela: Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke?. SNPk uste du esaldia «ulergarria» dela, eta, hortaz, baliagarria, baina oraingoan ere hauteskunde batzordeari egokituko litzaioke horretaz erabakitzea. Boto emaileez, 16 urtetik gorakoek, atzerritarrek eta errefuxiatuek izango lukete iritzia emateko aukera. Lege proiektua argitaratu eta berehala, Mike Russell Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroak adierazi du gobernuaren lehentasuna «pandemiari aurre egitea eta herrialdea seguru egotea» izango dela; izan ere, SNPk kritikak jaso ditu oposiziotik galdeketari buruzko testua argitaratzeagatik, egungo «lehentasuna koronabirusak izan behar» duela argudiatuta. Toryen iritziz, «zentzurik gabeko hutsegite bat da», eta, liberal-demokraten ustetan, testua «zakarrontzira bota beharrekoa» da. Eskoziako Alderdi Berdeak, berriz, adierazi du bozei begirako programan txertatuko dutela hori babestea. Itxura guztien arabera, parlamentuak lege proiektu hori onartuko balu, auzitara eramango lukete. Datorren maiatzaren 6an egingo dituzte hauteskundeak eta, inkesten arabera, SNPk gehiengo osoa jasoko luke, gutxigatik bada ere; independentisten kopuruak gora egingo luke ekologistek ere ordezkari gehiago izango lituzketelako.]]> <![CDATA[Reset egiteko urtea ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1998/006/001/2021-03-21/reset_egiteko_urtea.htm Sun, 21 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1998/006/001/2021-03-21/reset_egiteko_urtea.htm munduren erdigunetzat, Bosforo itsasarteak zeharkatzen baitu; horrek bitan banatzen du herrialdea: ekialdea eta mendebaldea. Hala, Asian dago zatirik handiena, %97 inguru, baina Turkiak Europa izan du eredu Otomandar Inperioaren garaiaz geroztik. 1923. urtean deklaratu zuten errepublika, eta hark 1959an eskatu zuen Europako Ekonomia Erkidegoko kide izatea; 62 urte igaro dira ordutik, eta herrialdeak talde komunitarioan sartu nahian dihardu oraindik. Interes historikoetatik eta nortasunetik haratago, EBko estatu kide bilakatzea ekonomiaren ikuspuntutik ere aztertu beharra dago. Izan ere, talde komunitarioa da herrialde horren esportazio eta inportazio iturri nagusia, eta inbertsio gehienak hango estatu kideetatik datoz; kontrako bidea eginda ere, Erdogan buru duen estatua talde komunitarioaren bosgarren merkataritza eremua da, eta biak aduana batasun berean daude 1995etik. Elkarrekiko dependentzia Zer esanik ez Ankarak eta Bruselak elkarrekiko menpekotasuna nabarmen handitu zutela 2016an, Turkia harrez geroztik EBren kanpo mugako zaindari lanetan aritu baita, gatazka ugari izaten dituzten eremuetatik gertu. Siriako gerrak izan du eraginik nabarmenena, bi potentziek «legez kanpoko migrazioa kontrolatzeko» akordio bat sinatu baitzuten duela bost urte, eta horren harira Europako Batzordeak sei mila milioi euro eman baitzizkion errepublikari; ofizialki, «Siriako errefuxiatuei laguntzeko proiektuetarako». Handik honako gertakariek, hain justu, etor daitekeen fasearen zantzuak eman dituzte: EBren eta Turkiaren arteko lankidetzak bere horretan jarraituko duela, nahiz eta tartean zenbait gatazka egoerari aurre egin beharko dioten. Eta, hala jarraitzeko, Ankarak argi utzi du 2016ko ituna berritzeko prest dagoela, diru gehiago jaso ostean, eta aduana batasunerako akordioak «hobekuntzak beharko» dituela. Talde komunitarioak, baina, presio egingo du giza eskubideen egoeraren inguruan, eta Erdogani eskatuko dio Mediterraneo ekialdekoen gisako alde bakarreko erabakiak ez hartzeko; finean, biak NATO aliantzako kideak ere badira, eta ez zaie komeni gatazka militarrik izatea. Alde horretatik, seinale ona dirudi Ankara eta Atenas -EBko estatu kide bat- azken asteotan negoziazioetan murgildu izanak, nahiz eta ziurtasunik ez dagoen horren emaitzen inguruan. Elkarrizketarako nahi hori begi onez ikusi dute talde komunitarioko agintariek, baina oraindik freskoegi daude iragan urteko gertakariak, Turkiako presidentearekin nola tratatu erabakitzerakoan barne desadostasunak agerian geratu baitira. Etxeko krisi ekonomikoan eta koronabirusaren pandemia betean, Erdoganek nabarmen sakondu du bere herrialdearen atzerri politika, eta horrek bete-betean jo ditu estatu kideetako batzuk. Patyren heriotzaren eta boikoterako deien harira, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak «separatismoaren» kontrako lege proiektu bat onartzeko prozesua jarri zuen abian, besteak beste «muturreko islama» jomugan jarrita; talka kulturala erabatekoa izan zen, eta Turkiako estatuburuak «islamaren kontrako kanpaina bat» egitea leporatu zion, iradokitzearekin batera «bere buruaren osasuna» berrikusi behar zuela. Macronek, noski, orain arteko zigor ekonomikoak baino neurri gogorragoak nahi ditu Turkiaren aurka, baina EBko beste potentzia nagusiak, Angela Merkelen Alemaniak, jarrera pragmatikoagoaren alde egin du, jakitun baitago Erdoganen herrialdearen pisua handitzen ari dela hainbat eremu estrategikotan, besteak beste Libiako eta Siriako gerretan izan duen esku hartzearengatik. Merkelek, berriz, jarrera lasaiagoa erakutsi du urteotan; Turkiaren estatu kide izateko negoziazioek egindako bidea ikusi du, horiek hastean hartu baitzuen bere herrialdeko kantziler kargua, eta jakitun dago Alemaniako enpresentzat zer-nolako garrantzia duen herrialde horrek, baita herritar askorentzat ere, turkiarren ondorengoak baitira. Zatiketak zatiketa, talde komunitarioko estatuburu eta gobernuburu guztiak bat datoz Turkiako presidenteak azken urteotan hartu duen joera autoritarioak eta giza eskubideen okertzeak ez duela berradiskidetzea errazten; are gutxiago EBko estatu kide bilakatzearena, hori lortzeko eskatzen dituzten baldintzen aurka baitoa. Agian egungo egoeraren seinale izan zen 2004ko abenduko Erdoganen haserrea, Bruselan talde komunitarioko kide izateko prozesuari begira bete behar zituen aurrebaldintzak jakinarazi zizkiotenean -gainera, Zipre urtebete lehenago sartu zen-. Azkenean baiezkoa eman zuen, eta hurrengo urtean abiatu zituzten elkarrizketak; hamabost bat urte pasatu dira harrez geroztik, eta bien arteko harremanak gorabehera etengabeak izan ditu, nahiz eta tartean sendotasun maila bat erakutsi duen. Turkiako presidentearen jarrera ikusirik, badirudi aurten gora egiteko urtea izango dela. Hori iradokitzen du apiril amaieran Ankara eta Atenas berriz elkartzeak ere, kasu horretan Zipreren egoeraz aritzeko. ]]> <![CDATA[Sturgeonek parlamentua «engainatu» zuela dio ikerketa batzordeak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/014/001/2021-03-20/sturgeonek_parlamentua_engainatu_zuela_dio_ikerketa_batzordeak.htm Sat, 20 Mar 2021 00:00:00 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/paperekoa/1892/014/001/2021-03-20/sturgeonek_parlamentua_engainatu_zuela_dio_ikerketa_batzordeak.htm
Eskoziako Parlamenturako hauteskundeetarako zazpi aste falta direla, independentistek kolpe mingarri bat hartu dute, gobernuburuaren etorkizuna kolokan geratzeraino. Oposizioko alderdiek dimisiorako deiak ugaritu dituzte, eta Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak konfiantza mozio bat aurkezteko asmoa du, datorren asteazkenean bozkarazteko, betiere horren aurretik lehen ministroak kargua uzten ez badu.

Ikerketa batzordeak asteartean emango du bere ondorioen berri, baina Erresuma Batuko hedabideek jakinarazia dute horietako garrantzitsuena; Sturgeon, hortaz, eztabaida politikoaren erdigunean dago berriz ere, eta ikusteko dago zenbateraino handituko dioten presioa datorren asteko informazioak eta, batez ere, James Hamilton Irlandako Errepublikako Fiskaltzaren buruzagi ohiak esango duenak.

Hamilton beste ikerketa bat egiten ari da, Eskoziako gobernuburuak Ministroen Kodea urratu ote zuen argitzeko; baietz ondorioztatuko balu, Sturgeonek dimisioa ematera behartuta ikusiko luke bere burua, gezurra berariaz esateagatik.

Gertakari posible horretaz, parlamentuko ikerketa batzordeak ez du iritzirik eman, eta soilik adierazi du diputatuak «engainatu» izana urraketa bat izan daitekeela.

Oposizioko alderdiek urteak daramatzate lehen ministroa agintetik botatzeko edo ahultzeko arrazoien bila, baina orain arte ez dira gai izan hura pixka bat bada ere kezkatzeko. Asteotako gertakariek, baina, atea ireki diete hori egiteko, mugimendu independentista eta SNP bitan zatitzeko arriskuan baitaude, hain justu, alderdia aspaldidaniko garairik hoberenean dagoen honetan.

Azken inkestek agerian utzi dute barne borrokak eragina izan duela babesean, Erresuma Batutik ateratzearen aldekoa txikitu egin baita alderdi independentistarenarekin batera, hauteskundeetan gehiengo osoa berreskuratzeko helburua zalantzan jartzeraino.

Egoera horretan, ikerketa batzordearen erabakiaren filtrazioak haserrea eragin du Sturgeonen lantaldean, uste baitute «aukeratua eta alderdikaria» izan dela. Halere, gobernuaren erantzun ofiziala astearterako espero da, diputatuek txostena argitaratzen dutenerako.

Ikerketan esku hartzea

Sturgeonek hilaren 3an deklaratu zuen ordezkari politikoen aurrean, eta adierazi zuen, besteak beste, Salmondekin izan zuen bilkura batean ez ziola eskaini gobernuaren ikerketan esku hartzea. Eskoziako lehen ministro izandakoak, ordea, kontrakoa esan zien diputatuei, iragan otsailaren 26ko adierazpenean.

SNPko diputatu ohi eta abokatu Duncan Hamiltonek, gainera, agintari ohiaren bertsioa baieztatu zuen, eta ikerketa batzordekoak horretan oinarritu dira egungo kargudunak gezurra esan ziela adierazteko.

Horrekin batera, diputatuek diote «zaila» dela sinestea Eskoziako lehen ministroak ez zuela karguan bere aurrekoaren jarreraren berri izan 2017ko azaroaren aurretik, eta kezka agertu dute denbora asko pasatu ostean eman ziolako gobernuburuak funtzionarioen buruzagiari lehen ministro ohiarekin izan zituen bileren berri.

Garai batean, alderdi independentistaren buruzagi eta buruzagiorde gisara, Salmond eta Sturgeon mugimendu nazionalistaren liderrak izan ziren, aliantza sendo bati eta gertuko harreman bati esker, baina urte horietan sortutakoa erabat hautsi da, gobernuburu ohiaren aurkako salaketek sortu duten egoeragatik.

2020 hasieran, Eskoziako Auzitegi Nagusiak ebatzi zuen Salmond errugabea zela sexu eraso karguetatik, eta, bien bitartean, hark auzitara eraman zuen gobernua, barne ikerketaren kudeaketa legez kanpokoa izan zela iritzita. Epaileak arrazoia eman zion, Edinburgo hari 565.000 euro ordaintzera behartzearekin batera —diru publikotik—.

Herritarren artean ospe handia duen arren, Sturgeonek bere sinesgarritasunaren parte bat galdu du hilabeteotan, eta baliteke datorren astekoa behin betiko kolpea izatea. Parlamentuko ikerketa batzordearen xehetasunek eta Hamiltonen ondorioek zehaztuko dute haren etorkizun politikoa.]]>
<![CDATA[Sturgeonek parlamentua «engainatu» zuela ondorioztatu du ikerketa batzordeak]]> https://www.berria.eus/albisteak/195186/sturgeonek_parlamentua_engainatu_zuela_ondorioztatu_du_ikerketa_batzordeak.htm Fri, 19 Mar 2021 20:13:38 +0100 Ander Perez Zala https://www.berria.eus/albisteak/195186/sturgeonek_parlamentua_engainatu_zuela_ondorioztatu_du_ikerketa_batzordeak.htm