<![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 24 Sep 2018 02:05:51 +0200 hourly 1 <![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Lagun]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2018-09-23/lagun.htm Sun, 23 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2018-09-23/lagun.htm agun hitza etorri zait gogora jendeari buruz pentsatzen ari nintzela. Onar dezagun euskaradun ez direnentzat, gazteleratik begiratuta demagun, lagun hitz bitxia dela pertsonaren sinonimotzat hartzean, esaterako. «Milaka lagun elkartu ziren…» entzun, eta euskaldun ez diren belarriek hainbeste adiskide izan ahal daitezkeen pentsatzera joko lukete.

Atzoko BERRIAk iazko urriaren lehenetik indartuak, alderdiekin kritiko eta herritarren jarrerarekin harro agertu diren lau kataluniarren iritziak bildu zituen. Lau lagunenak… «Uste dut ez zutela espero jendea hain ahalduntuta egotea ere, ez zuten kontuan izan jendea» dio lau lagunetariko batek.

Winston Churchill Estatu-gizonak hala esan omen zuen behin: «Demokraziaren sistema zalantzan jartzeko ez da modu hoberik boto-emaileen batez bestekoa islatzen duen edonorekin bost minutuko berriketaldi bat izatea baino». Ez nator bat. Jendea ez da hain tonto-tuntuna. Badaki badituela bere ahuleziak, kontraesanak, frikitzat har daitezkeen jarrerak… baina asmatzen du horiek kudeatzen. Jendea koittadutzat hartzen duenak ez du etorkizun handirik politikan ere. Batik bat «jende» hori «lagun» bihurtzen delarik. Orduan aginteak dar-dar egin behar izaten du… buelta aurkitu arte.]]>
<![CDATA[Franco?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2018-09-22/franco.htm Sat, 22 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2018-09-22/franco.htm
«Franco? Ez. Ez dut ezagutzen. Hori ez zen sekula gure etxera etorri». Hala erantzun zion aitona batek bere ezina neurtzen ari zitzaion medikuari. Gero, kontsultatik irteeran, irribarrez eta harro aitortu zion errainari: «Horixe akordatzen naizela Franco zein zen! Baina, badaezpada ezetz erantzun diot. Jakizu ze sokatakoa den medikua bera! Ondo ez-ta?».

Alzheimerra izan zen atzo nonnahi aipagai. Terapia modu berrietarako, ikerkuntzarako, elkartasunerako, terneziarako... eta umorerako —beltzenerako ere— ematen duen gaitza. «Zer moduz zuen izeba hura?» galdetu zioten urteetan ezertarako gauza ez zen izeba oso zaharra etxean zeukan pertsona edadetu bati. «Hantxe, motel, hiltzea ahaztuta!» Eta goxo zaintzen zuen...]]>
<![CDATA[Likidoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2018-09-21/likidoa.htm Fri, 21 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2018-09-21/likidoa.htm Mekanografiak liburura ekarri ondoren. Ipuinak berrirakurtzean aurrez izan gabeko sentipenak izan dituela aitortu du. Narrazio batzuetan errekonozimendua sentitu omen du; beste batzuetan ez omen zuen gogoan istorioari ze buelta eragin zion; ba omen dira idatzi zituenik akordatu ere egiten ez zen bizpahiru ipuin...

Ongi ulertzen dut. Hizkuntza gutxitu honetan lan egiteko hautua egin zuelako, idazlea delako, denbora ate-joka eman ordez tekla-joka eman duelako... Ahalegin askotarikoak eta lan asko egin behar izan du bizimodua ateratzeko. Normala da egindako batzuk ahanztea ere. Behin zerbait egin eta bizitza osoa hura esplikatzen ematen duenak ez du sekula ahaztuko behin zer egin zuen.

Eta ikuspegi likidoa izaten ikasi duenez, norbaitek igual izan dezake tentazioa sare sozialetan sar dadin aholkatzekoa. Bere lana ezagutzera emateko lagungarri izango duela arrazoituko dio. Ez nator bat. Ongi egindako lanak, eta ahaztuak ahaztu Harkaitz Canorena hala dela sumatuko du edonork, bere burua ematen du ezagutzera eta bere burua defenditzen du. ]]>
<![CDATA[Gorputza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2018-09-20/gorputza.htm Thu, 20 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2018-09-20/gorputza.htm
«Erdipurdiko» hitza ere, askoz erabiliagoa izan arren, ez dago hain maiztua, eta maite dut. Erdia aipatzen du, baina aldero nabarmena hartzen. Erdipurdiko lan batek gehiago du txarretik onetik baino; erdipurdiko eguraldia gehiago hurbiltzen da txarrera onera baino. Erdipurdikoa ez da hainbesterainokora ere heltzen.

Aspaldiko partez Jose María Aznar luzaroan ikusi eta entzuteko aukera izan berri dugu. Belaunaldi batentzat nobedade izango da. Lehengo lepotik burua, begirune handirik gabe jardun zuen; mihia mihizto egin zien aurre galderei, betikoan ainguratua, gerri handirik gabe; sudurraren puntan jarritakoa bota zuen lasai; ez zuen esku-sartzerik onartu eta hanka-sartzerik ere ez. Berari dagozkio «ezpainestu» eta «erdipurdiko» hitzak inori egokituenean. Atera dut ondorioa: arrazoi dute gorputzari hizketan maizago utzi behar geniokeela diotenek.]]>
<![CDATA[Baietz!]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-19/baietz.htm Wed, 19 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-19/baietz.htm
Bi ordu eta minutu bat. Eliud Kipchoge keniarrak maratoiaren berrogeita bi kilometro eta ia berrehun metroak osatzeko behar izan duen denbora. Pertsona maratoian bi ordutik behera egiten ikusiko dugun edo ez, izan da kirolzale askoren eztabaida. Erreferentzia bat izan dezazuen, orain ehun urte bi ordu eta berrogei minutukoa zen markarik onena, Urkullu Lehendakaria jaio zenean bi ordu eta ia hamabost minutukoa. Euskaldunon Egunkaria sortu zelarik bi ordu eta ia zazpi minutukoa. BERRIAk argia ikusi zuenean bi ordu eta bost minutu pasatxokoa…

Koska handia kendu dio Kipchogek lehengo markari. Norbait, noizbait, bi ordutik beherako denbora egiten ikusiko dugula sinetsarazi digu. Filosofoa du goitizen gainera. Oso irakurzalea omen da. Datu bat gehiago haren korrikaldiek hunki nazaten…]]>
<![CDATA[Berezkoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-18/berezkoa.htm Tue, 18 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-18/berezkoa.htm
Bapo aldatu dira garaiak eta ikuspegiak! Cifuentes eta Montón andereei edo Casado eta Sánchez jaunei galdetu bestela. Batzuen tranpek, bestearen ustezko iruzurrek eta presidentearen tesiaren plagio-hotsek irentsi dute Espainiako politika azken hilabeteotan. Kontu garrantzitsuagorik ez balitz bezala! Norbaiti interesatzen zaio nonbait behe laino hori sortzea sudur punttatik harago ezer ikus ez dadin.

Tituluek, masterrek, tesiek… ez dute politikaria hobea egiten. Ezak txarragoa ere ez. Baina «ez izan eta bai esan» horrek pista handiak ematen ditu. Adierazten du ikasketa dudakoak baina berezko handia dutela. Tranparako, jakina.]]>
<![CDATA[Sarrera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/021/001/2018-09-16/sarrera.htm Sun, 16 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/021/001/2018-09-16/sarrera.htm
Erreportajearen mamiak interesa piztuarren, begiak titularrera josi zitzaizkidan: «Esprinta jotzeko garaia». Eta buelta batzuk eman nizkion hitzari. «Esprinta». Ume-umetatik erabili dugun berba. Saltaka nahiz txirrindan, lagun-kuadrillakoak baino gehiago izateko ezinbesteko arma. Eguneroko ogia umearoan. «Esprinta». Eta ez dugu beste modurik ezagutu edo aurkitu hainbeste denboran hain ohikoa den zerbait geure modura izendatzeko? Garunaren zoko batean aurkitu dut, lizundua, erritmoa kolpetik azkartzeari gure aurreko belaunaldikoek nola deitzen zioten: sarrera. «Sarrera bat jo eta atzean utzi nuen nirekin zetorrena».

Gobernurako sarrera hain kostatakoa izan ondoren, eskertzekoa litzateke, bai, orain sarrera gogor bat joko balute. Atzera geratu nahi ez duenak badaki zer egin…]]>
<![CDATA[Kopa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2018-09-15/kopa.htm Sat, 15 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2018-09-15/kopa.htm
Gerora jabetu ginen sorkuntzarako ezinbesteko elementua zela «metonimia» zelako hura. Ezaugarri bakar batekin osotasuna adierazi ahal izatearena gaitasun bat zen mundu modernoan gero eta garrantzitsuagoa. Marrazkilaririk txarrenak ere badaki Getaria ongi marrazten herria arratoiaren siluetara murrizten badu; Gasteiz panpina bat da aterki batetik zintzilik; zapi gorria Sanferminak... Logoek, markek, emotikonoek horixe dute sorburu: osotasuna zatitxo baten bidez adierazi ahal izatea.

Donostia Zinemaldiak sari gisan ematen dituen urrezko eta zilarrezko maskorrek —Donostia maskorra baita metonimikoki— diseinu aldaketa izango dute aurten. Lehengoak errealistegiak ziren, maskorregiak. Estilizatuagoak eta modernoagoak dira orain. Izango da berriaren aurka egingo duenik, hori ez dela maskor bat eta horrelakoak esanez...]]>
<![CDATA[Ikusi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2018-09-14/ikusi.htm Fri, 14 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2018-09-14/ikusi.htm kus gaitzaten etorri gara, zioen izenburuan Ainhoa Larrabe Arnaizek Munitibartik egunkari honentzat egindako kronikak. Espainiako Vueltaren 17. etapa ikustera Oiz mendira jo zuten zaleen iritziak bildu zituen kazetariak, eta norbaitek egin zion adierazpen hori. Gure Esku Dago-k luzatu zuen deialdiari erantzunez, herritar asko bildu zen kamixetak soinean eta ikurrinak eskuetan azken aldapa gogorrera, herri bat garela erakusteko asmoz. Euskal preso politikoak etxeratzea eskatzen zuten zapiak ere asko ziren...

«Ikus dezaten» antolatu zuten etapa Bizkaiko agintariek. Eta lortu zuten hasi eta buka zuzenean telebistaz eman zezaten. Espainian, Europan eta AEBetan sei ordu luzez gure lurraldearen ederra eta bereizia, iragana eta oraina dastatu ahal izan zuten. Amua jaurti zuten ahalik eta jende gehienari etor dadin desioa pizteko. Gero, etorriko dira ahal dutenak, ez nahi dutenak.

Batzuenak besteenak baino kuttunago izan arren, jo dezagun asmo biak ontzat jo daitezkeela. On ez hain on asmoak, onartu beharko dugu ikusgarritasunaren kontzeptuak eta karrera telebistaz errepide ertzetik baino hobeto ikusten dela jakiteak dena aldatu duela. Edadeko pertsona batek esango lukeena: «Ikus gaitzaten? Ikus dezaten? Gu ikustera joaten ginen!».]]>
<![CDATA[Kanpoan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/001/2018-09-13/kanpoan.htm Thu, 13 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/020/001/2018-09-13/kanpoan.htm
«Bada zerbait gauez minez egotea baino okerragoa», bota zidan behin adiskide batek. Kera bat egin zuen suspensea indartzeko eta brastakoan jaurti gero: « Kanpoan zabiltzala minez egotea da gerta daitekeen gauzarik okerrenetakoa». Kontatu zidan bidaiatzen ari zela sumatu zuela nobedaderen bat. Etxetik eta herritik urrun, bertako hizkuntza arrotz, erietxerako behar zituen paperen jabe zen edo ez jakin gabe... une oso txarrak pasatu omen zituen. Harik eta erietxe batera jo eta bertan artatu zuten arte. Esker oneko azaldu zen laguna, mina joatean sentitzen den euforia punttu horrekin artean.

Hamabost mila etorkin Osakidetzaren Osasun Txartelaren jabe izango dira aurrerantzean, Eusko Legebiltzarrak onartuko duen lege berria medio. PPk 2012an paperik gabekoei osasun zerbitzuak galerazi zizkienetik behin-behineko paper batekin moldatu behar izaten zuten eta paper horrek ez zien erkidegorako baino balio. Ondo. Barruan duten mina sendatzea zaila izango bada ere kanpoan dutena goxatzen badute, bada zerbait.]]>
<![CDATA[Min]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/001/2018-09-12/min.htm Wed, 12 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/001/2018-09-12/min.htm ber hori kentzea. Adiskidetu esaten genuenean berradiskidetu esaten ari ginen. Inor ez baita hutsetik adiskidetzen. Adiskidetzeak berradiskidetzeak hainbat, derrigor, aurretiko gatazka eta haserrealdia eskatzen du. «Aixkiratu al zeate?», galdetuko zizuten etxean senideren batekin tupustaldi bat izan eta handik denbora tarte batera...

Gatazka, haserrealdia... bizitzaren muin dira, eta beti bila ibiltzea bezain itsusia da beti ihes ibiltzea. Are nabarmenagoa da hori norbaitek beste norbaiten eskubideak galarazten dituen unean. Diada goizez ari naiz hau idazten. Urtebetean gauza asko gertatu da eta iazko Diadako argazkietan azaltzen ziren asko preso edo atzerrian daude. Eta ez da gauza bera kalean xingola horia jarri edo kendu. Jartzen duenak, gehienera ere, zenbaiten begietara pelma izateko arriskua du. Kentzen duenak bestelako arrisku bat behar luke.

Gu, Hondarribian gaur kantuan. Akaso beste garai batean, akaso Euskal Herriko beste leku batzuetan, tradizioz, adiskidetu esango zen. Badaezpada, minak min, ez naiz nire adiskidetu-n tematuko.]]>
<![CDATA[Aholkuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-11/aholkuak.htm Tue, 11 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-11/aholkuak.htm
Ume baten ama dela eta baduela norentzat eredu izan, bera ez dela tranpazalea bota zion lehenik tenislariak. Gero, adierazi zuen emakumea delako zigortu zuela epaileak hain gogor, gizonezkoak, berak jaurtitako irainak baino handiagoak bota arren, ez dituztela hain erraz zigortzen. Zenbaiti egia borobilak esan zituela irudituko zaio. Beste zenbait sumatu dut marmarrean, ez zuela horrelakorik esan beharrik, hori dela gauzak nahastea, argudio horiek erabiltzeak ez duela kausa juxtu bat narrastu baino egiten...

Ez dakit. Baina duela gutxi jakin nuen Grand Slamekoak ez diren tenis-partida arruntagoetan gizonezkoek galarazia dutela entrenatzailearekin komunikazio oro eta emakumeek ez. Hori bai dela bereizketa funtsik gabea! Emakume tenislariek, gajoek, oraindik ere sarri-sarri entrenatzailearen aholkuak entzuteko premia balute bezala.]]>
<![CDATA[Berdin-berdina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/019/001/2018-09-09/berdin_berdina.htm Sun, 09 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/019/001/2018-09-09/berdin_berdina.htm
Errepresentatzea berriz izatea da. Zenbat eta berdinago, orduan eta hobe. Eta ez diot nik balio hezitzailerik ukatuko lehengoa ahalik eta zehatzen eta ahalik eta jenderik gehienak ezagutzeari. Ekaingo leizea, San Joan baleontzia edo Elkanoren lehorreratzea ezagutu ahal izateak aberastu egiten gaitu.

Baina ez didazue esango errepresentazioaren munduan bizi ez garenik. Zaletasunak, jakintza nahiak eta grinak eraginda hasten da norbait hari-muttur batetik tiraka, osatzen du milaka lanorduren ondotik bera zera eta… erakundeek oso pozik hartzen dute… errepresentazio bada. Errepresentazioak ez du inolako ideologiatako inongo kultur-agintari molestatzen. Euskal Jai eguna gaur Zarautzen. Umetatik ohitu ginen zolu gaineko edo karrozatako errepresentazioak, «estanpak», ikustera. Zapalduen arnasbide, zapaltzaileentzat ez ziren segur aski nahikoa molestagarri ere.]]>
<![CDATA[Ramuntxo]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/001/2018-09-08/ramuntxo.htm Sat, 08 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/014/001/2018-09-08/ramuntxo.htm Misión Pais Vasco eta aktore lanetan aritu zirenak ez nituen ezagutu. Gutxienekoa da. Filmaren haria: Paristik Baionara etorri eta denda txiki bat erosi nahi du askoz ere handiagoa den enpresa batek bere negozioa han jartzeko, eta horretarako iruzurra du bide. Hasiera horretatik sortuko dira gaizki ulertu, borroka, amodio eta gainerakoak.

Iragarkian sumatzen zen modura, ordu eta erdian egin daitezkeen hanka sartzeen marka hautsi zuen pelikulak. Zinez irrigarri bihurtzeraino negargarri ez balitz. Luis Mariano iparraldeko kantari eredu; kalimotxoa bertako edari nagusi; toreroak ikur; Irrintzina lehiaketa bat Sud Ouest-en lehen orrialdean iragarria; Ezpeletako piperrekin egindako marmitakoa; protagonistaren kartzelaldia eta borroka armatua... Ezerk ez zuen ez hanka ez buru. Mila Iparralde desberdin izan daitezke, baina halakorik ez da.

Eta ETBk eman egin zuen! Barregarriegia zen haserretzeko ere. Baina nago Hegoaldeko euskal herritar askok irentsi zuela eta ezerk ez ziela krak! egin begi-belarrietan. Hori bera zen aski arrazoi, badaezpada, ez emititzeko.]]>
<![CDATA[Pare-parean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-07/pare_parean.htm Fri, 07 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2018-09-07/pare_parean.htm
Karlos Argiñano sukaldariak 70 urte bete dituela nabarmendu du zenbait hedabidek. Eta bere ibilbide oparoa aipatzerakoan oso «behetik» ekin ziola azpimarratzen dute. Adin pixka bat pilatzen ari garenok, ordea, oso gogoan dugu duela ia berrogei urte, telebistara jauzi egin aurretik, bere errezetak nola argitaratzen zituen euskarazko hedabideetan —Zeruko Argia ordurako Argia al zen?—. Ohore da hori. Hori ez da behetik hastea guretzat. Ezta ertzetik hastea ere. Nire adiskideak hobeto azalduko luke...]]>
<![CDATA[Bi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-06/bi.htm Thu, 06 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-06/bi.htm
Ezkondu zen. Osatu zuen familia. Baina garai eta mentalitate aldaketak harrapatu zuen bete-betean. Banandu zen. Etxetik kanpo ere lanean hasi behar izan zuen. Eta ez zuen behar hainbat tresnarik lanik gogorrenei, makurren ordainduei eta behin-behinekoenei ihes egiteko. Bizimodu jakin baterako hezi zuten, eta oso bestelakoa bizitzea tokatu zitzaion eta hala egitea aukeratu zuen.

Abuztua amaitu ahala urtean zehar sorturiko lanposturik gehienak galdu direla jakitean haiengana doa nire gogoa. Hirurogei urteren bueltan jada, kotizazio urteak eskas oraindik, taberna edo jatetxe bateko sukalde-zuloan erlojuak baino ordu gehiago sartu eta berriz ere lanik gabe geratu den emakume horrengana. Hezi eta bizi-k oso ongi errimatzen ez dutelako mundualdi bakarrean bi bizitza ezagutu ditu.]]>
<![CDATA[Errekina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-05/errekina.htm Wed, 05 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-05/errekina.htm
Ez zen, ordea, etxeko martxa ere goxoa. Ispiluaren aurrean ipintzen zelarik, tonto-aurpegi izugarria sumatzen zion bere buruari. Lerdoarena. Eta gainera, ez zuen asmatzen ziria sartu zioten edo, besterik gabe, zorte txarra izan zuen. Bigarren honek eraso ziola erabakitzen zuen gehienetan, saltzaileak adiskide baitzituen, eta konpontzaileak, bi mila euroko emisioen aurkako trepeta hura jarri beharra zeukala eta handik sei-zazpi urtera zaharkitua zegoela hura eta beste bat jartzeko konbentzitu zutenak, konfiantzazkoak. Egunero bizarra egiteari utzi zion.

Pedro Sanchez presidentea gobernua ekologista zela eta diesel autoei zerga eta baldintza estuak jarriko zizkietela esanez entzun zuelarik palast! egin zion gainezka pazientziak. Ekologismoaren definizio osoagoak asmatzeari ekin zion diesel-jabeak. Ekologismoa: botereari, botere klase orori, eskueran izan arren, propio uko egitea.]]>
<![CDATA[Topo]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-04/topo.htm Tue, 04 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2018-09-04/topo.htm amankomun hitz itsusia saiheste hutsarekin).

Topikoak dio gaztetan iraultzaile eta nagusitzean kontserbadore ez denak baduela akatsen bat. Eduardo Mendoza idazleari bestelakorik irakurri ahal izan diogu azken egunotan. Ba omen du lagun bat zera dioena: atzekoz aurrera egiten dugula den-dena. Gaztetan izan behar dela kapitalismo zale, eta adinean aurrera jo ahala, komunista. Parisko gunea eta Moscukoa alderatuz gero, Pariskoa askoz ere ederragoa omen da, baina aldirietan aldea omen dago —zegoen— ekialdekoen alde. Langile auzoek bestelako maila bat omen dute zerbitzuetan-eta. Hortik ateratzen du zahartzean komunista izan beharraren logika, edadetuak gizarte-zerbitzuak inork baino gehiago behar baititu.

Inori entzun gabea entzuteak beti dakar halako poz bat, baina ez dakit bizitza-atalak joeratan banatu behar hori sanoa den. Bestelakorik erakusten duenik bada. Ez da topikoa, konparazio baterako, nabarmentzea 68ko Maiatzean kaleetara irten ziren gazte haiek berak direla orain pentsionisten eskubideak galdeginez kaleetan dabiltzan edadetuak. Horientzat topiko, topo egiten zuten eta duten lekua, kalea da. Arerio zailduak irten zaizkie gobernuei...]]>
<![CDATA[Erlojupekoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2018-09-02/erlojupekoa.htm Sun, 02 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2018-09-02/erlojupekoa.htm Saskiko ura-ren tankera hartzen nion: iturrian otarrea bete duzula uste, eta etxerako ttanttaka hustua.

Ordutegi bat eta bakarra izango omen dugu urte osorako, eta badirudi horrek ez duela atzera-bueltarik. Urte osorako ordutegi bakarra. Baina bietan zein, egun udakotzat daukaguna edo negukotzat hartzen duguna? Hor saltsa sortuko da. Argitu/ilundu eta lehenago/nekezago binomioek askotariko argudioak jasan beharko dituzte. Eta ni nago pertsona bakoitzaren bizimoduak ez ezik pertsona bakoitzaren bizi-uneak ere eragin dezakeela aukeraketan. Neuk, esaterako, gauez errazago egiten nuen lan lehen. Orain egun-argi bolada dut…

Esanguratsuena, halere, Europako agintariek gai honen inguruan egin dutena iruditzen zait. Galdeketa ez omen den galdetegi batean oinarritu dute aldaketaren premia. Oso garrantzitsua ez den seinale. Benetako pisua duten gaien inguruan ez dute inoiz kontsultarik egiten. Akaso, kasu honetan ere egiazko galderak honako hau behar luke: «Ixa batez markatu zapal zaitzaten hobesten duzun ordutegia».]]>
<![CDATA[Irailaren 2a]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2018-09-01/irailaren_2a.htm Sat, 01 Sep 2018 00:00:00 +0200 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2018-09-01/irailaren_2a.htm galbana hitza, eta, Maria Molinerrek dioenez, une luze edo laburragoei, baina uneei lotua dago beti. «Pereza circunstancial» gisara definitzen du. Galbana, beraz, etorri bezala joan egiten da. Askotan nagiak ateratzearen imintzioa egitea da aski...

Galbana-k duen lurrin usadiozko eta ukigaitz horren beste muturrean, «irailaren 2ko sindrome» izendatu nuen aspaldi batean egunotan urtero gertatzen zaigun/zaidan zera hori. Eman dituzu zuk uztaila eta abuztua batetik bestera eta arnasaldirik gabe, lanean. Itzuli da irailarekin bere lanpostura azken asteak jai eginda, indarberritua, norbait. Eta norbait horrek segituan botako dio kolpe eskueran duen telefonoa edo e-mailari bere eskaera, proiektu berri edo dena delakoan partaide izan zaitezen. Itota harrapatuko zaitu sortu berri duen zurrubiloak.

Horregatik esan izan dut askotan, zinez gainera, nik gehiago gozatzen dudala jendea oporretan dabilenean ni neroni nabilenean baino.]]>