<![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 07 Feb 2023 03:09:10 +0100 hourly 1 <![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Indarrik eza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2023-02-07/indarrik_eza.htm Tue, 07 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2023-02-07/indarrik_eza.htm
Pandemia bizi izan aurretik inoiz burutik pasatuko ez zitzaidakeena pasatu zait. Eta hau ez bada gure etxeko kontua bakarrik? Ez bada gure auzokoa? Ez bada gure herrian gertatu den zerbait? Europan edo munduan gertatzen ari bada gurean gertatzen ari dena, zer? Eta luzarorako bada? Eta gaur eguerdian agintariren bat azaltzen bada, atzean militarrak dituela, hamabost egunean horrela ibili beharko dugula iragarriz?

Pantailaren argitan ari naiz idazten. Hotzak nago. Ez dakit pandemiatik hobeak irten garen. Beldurtiagoak bai, irten gara. Oraintxe entzun dut. Trena badabil. Langileak lanera joan beharko du...]]>
<![CDATA[Nekea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/017/001/2023-02-05/nekea.htm Sun, 05 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/017/001/2023-02-05/nekea.htm
«Ekonomiaren urte amaierako nekea azaleratu da langabezia datuetan ere» irakurri ahal izan genuen berripaper honetan joan zen ostiralean. Jontxo! Substantiboak ematen dio esaldiari aditzak ematen ez dion indar bat! «Nekatuta nago»-k oraindik ere mesfidantza sor dezakeen bezala, «nekea sentitzen hasi naiz» dioenari inork ez dio gaizki begiratuko. Eta, gainera, ekonomia da urte amaieran nekea sentitu zuena! Deskubrimendua. Poesiarako.

«Sukaldeko erlojua nekeak menpean hartu du», esan genezake bost minutu atzeratu dela jabetzean; «Nire eskuzabaltasuna aspaldi jo zuen nekeak» erantzun, zuk baimenik eman gabe paparrean auskalo zeren aldeko pegatina itsatsi eta potoa luzatzen dizunari; «nekeak jotako ardoa edan behar izan genuen»…]]>
<![CDATA[Ikuztegian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2023-02-04/ikuztegian.htm Sat, 04 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2023-02-04/ikuztegian.htm ixeki esaten genuena euskara batuan eskegi zela. Eta ikusi eta ikuzi gauza bera ez zirela ere ikasi genuen.

Mundua etengabe jiraka dabil, ordea. Eta orain ikasi berri dugu New Yorken modan jarri dela sundrying egitea. Etxeko balkoian, terrazan edo dena delakoan arropak eguzkitan eskegitzeari deitzen diote sundrying. Errebeldia ekintzatzat jotzen dute. Energia xahutzea hain garesti den garaiotan, deskubritu dute eguzkiak egin dezakeela lehorgailuek egiten duten lan bera. Norbere sakelarentzat eta ingurugiroarentzat mesede. Influencer-ak hasi omen dira sundrying egiten ari direla ateratako argazkiak lau haizeetara harro hedatzen...

Alkandora koadrodunak baino zaharragoa dela hori esango du norbaitek. Baina dena ez da atzera-buelta. Ruperrengandik Imanol eta Joxerra Gartziarengana joz, kantuak aldaera berria izan dezake: «Izarartean daude izarrak...».]]>
<![CDATA[Trasteak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-02-03/trasteak.htm Fri, 03 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-02-03/trasteak.htm
Horiek dira nire objektu maiteetariko batzuk. Bakoitzak izango ditu bere kuttunak...

Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu? album ilustratua argitaratu dute Maialen Lujanbiok eta Arrate Rodriguezek, Rosa Valverde artistaren lana ezagutaraztea xede dutela. Ez nuke esaten jakingo zer ikusten dudan traste arrunt bakoitzaren barruan. Baina ehunduko nuke mundualdi bat, nirea noski, traste horietan oinarrituta. Irakurri berri diot Ikeako buru bati hiru urtetarako behar baditugu altzariak ea zertarako erosten ditugun gehiago irauten dutenak. Erantzuna: trasteetatik abiatuta mundua ulertzen saia gaitezkeelako. Eta kontatzen. Arotza zen gure aita. Da.]]>
<![CDATA[Igoera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-02-02/igoera.htm Thu, 02 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-02-02/igoera.htm
Erabakiak sortu dituen iritzien bilduma bat egin zuen atzo berripaper honek. Ados datoz gehienak, bizimodu duina eta erosoa izateko ez dela aski, zerbait baden arren. Atentzioa eman zidan ALSE enpresako langile batek zioenak. Urte hasieran Espainia osorako lan hitzarmen bat sinatu zutela enpresak eta sindikatuek, eta langileen kalterako izan zela bere ustez, ez baita berdina «Cuencako edo Cadizko bizi maila eta hemengoa».

Pentsiodun batekin izan nuen tabernako elkarrizketa ekarri didate gogora hitzok. Berari pentsio ona geratu zitzaiola kontatu zidan. Borrokan ari zela besterentzat ere gutxienekoa 1.200 eurokoa izan zedin. Baina ez zuela ondo ikusten Espainia osoan pentsio taula bera izatearen joera hori. Penintsularen erdi eta behealdeko zenbait herri kozkorretako edadekoei hilean 1.200 euro emanez gero laster liratekeela hemen, nagusi, yate bat erosi eta ibaietan gora eta behera paseoan. Bazekiela ongi berak han askoz ere merkeagoa zela bizimodua. Senitarteko baten jatorrizko etxea berritu berri zutela tarteka airez aldatzeko ihesaldi batzuk egiteko eta... Den-dena entzun nion. Ez nion deus erantzun.]]>
<![CDATA[Etena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-02-01/etena.htm Wed, 01 Feb 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-02-01/etena.htm
Jabetzen zinen zuek euskaraz ikasten zenutela eta besteek ez; konturatzen, zuek eraikinik ez zenutela eta besteek bai; besteek ez zutela zuek bezalako kantarik eta jolasik ikasten ere ohartzen zinen. Izkurri-etan h-a erabiltzen hasi beharrak nolako xextra ekarri zuen ere ez zitzaizun arrotz. Baina neskek eta mutilek ikasgelan eta gelaz kanpoko jolas eta kiroletan elkarrekin parte hartzeak zer suposatzen zuen pentsatzen ez zinen inoiz jarri. Eta ez zenuke jakingo, gerora, harremanean heziketa modu horrek ze ondorio izan dituen xehatzen...

Mende erdi baino gehiago igaro da, eta albisteak kolpatu egin zaitu. Nafarroako Hezkuntza Departamentuak batxilergoko ituna eten die ikasleak sexuaren arabera bereizten dituzten bi ikastetxeri. Puf! Oraindik horrelakorik bazenik ere ez zenekien. Atzerakoia izatea gauza bat da, eta hain atzera begira bizitzea, bestea.]]>
<![CDATA[Torero]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2023-01-31/torero.htm Tue, 31 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2023-01-31/torero.htm
Ume, nerabe edo gaztetxo friki bat ustekabean sortzen da. Suhartasun fokalizatu horren azalpenak eman behar direnean, guraso batzuek tradiziora joko dute: «Aitona zena ere oso zalea zuen!». Beste batzuek askatasuna izango dute aterpe: «Horixe da berak nahi duena. Guk ez diogu ezer agindu, ez eragin». Ume frikiak, gertura —norbera ere hala izan zelako askotan—, ulerkortasun sentimendua sor dezake. Urrutira, distantzia emozionala handia bada, hozki punttua ere bai.

Hamazazpi urteko mutiko donostiar bat, izenez Ekaitz, torero debutatzeko amorratzen dabilela jakin berri dugu. Hamalau urte zituela harrapatu zuen pandemiak eta etxeko egongelan praktikatzen omen zuen altzariak ertz batera pilatuta. Argi-trajea zuri-beltzeko kontutzat neukan nik...]]>
<![CDATA[Hitzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/017/001/2023-01-29/hitzak.htm Sun, 29 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/017/001/2023-01-29/hitzak.htm
Argazkiei edo irudiei dagokienez, asmatu zuten hitz bat argazkia edo irudia trukatua denean, —zerbait kendu, erantsi edo aldatu zaiolako erreala ez denean— erabiltzen dena: fotomontajea. Hitz hori entzun orduko dakigu zertaz ari garen...

Nago, hitzek hainbesteko zalantza sortzen duten garaiotan, hitzei buruzko tankera horretako esamolderen bat asmatu beharko genukeela. «Kulturaren etorkizuna elkarrekiko enpatia erakutsiz sortzen diren sinergiak baliatu eta elkarlanean aurrera egitean datza» entzuten dugun unean, mihi-punttan behar genuke hitz bat hitzmontaje baten aurrean gaudela salatzeko balioko diguna. Itsaslabar baten paisaiaren erdi-erdian arrautza frijitu erraldoi bat sartzeak adinako kriki-kraka eragin behar ligukete horrelako hitz-sortek. Nola deituko diegu errealitatetik urruntzen gaituzten hitz horiei?]]>
<![CDATA[Kontraesanak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-28/kontraesanak.htm Sat, 28 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-28/kontraesanak.htm
Egia bat azaleratzen du, gainera. «Bekatutik libre dagoenak bota dezala lehen harria»-ren bertsio moderno eta laikoa da «guztiok ditugu gure kontraesanak» lelo hori. Begi bistakoagoak dira, ordea, harri puntazorrotzagoak, kontraesan batzuk besteak baino.

Nafarroako Sindikatu Medikoak eskatu du Osasunbideko sendagileei esklusibotasun baldintza kentzeko, hartara osasun pribatuan ere jardun ahal izan dezaten. Kontxo! Ez al zeuden medikuak lanez gainezka? Gehiago nahi orain? Kontraesan handi samarra dirudi... Pribatuan aritu nahi duenak ez dauka hain ibilbide malkartsuari heldu beharrik. Utzi lanpostua, itzuli etxera, eta handik eraiki bizimodu berria. Amaginarreba txispaturik eta kupela beterik, ezin dira aldi berean eduki.]]>
<![CDATA[Behitegia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2023-01-27/behitegia.htm Fri, 27 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2023-01-27/behitegia.htm
Europako behitegirik handiena Caparroson (Nafarroa) dagoela jakin dugu. Irregulartasunak atzeman dizkiote behi kopuruari dagokionez. 7.620 animalia izateko baimena omen du eta 7.900 dituzte. Sustrai Erakuntza fundazioak salatu du Valle de Odieta kooperatibak legez kanpo handitu dituela bere instalazioak. Modu guztiak probatzen ditu anbiziotsuak. Instalazioak handitzeko erabakia hartu-baimena eskatu-baimena lortu-obrak egin-abere kopurua handitu lan lerroak funtzionatzen ez badio, erabakia hartu-obrak egin-abere kopurua handitu-baimena eskatu bidea jorratuko du.

Behin, Ameriketako lagun bat, abokatu entzutetsua, semearentzat eraiki zuen behitegia erakusten ari zitzaion Xapreri. Hiru mila behi! Xaprek irribarrez eta begiak ñañartuta bota zion: «Ez haiz hi nik uste bezain azkarra. Hiru mila behi? Guk hiru izan dizkiagu eta asmatu diagu hirurekin bizimodua ateratzen!».]]>
<![CDATA[Karta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-26/karta.htm Thu, 26 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-26/karta.htm Karta baten bidez. Sei ardatz marraztu zituzten etorkizun hobe baten bila: pobreziari, goseari, analfabetismoari, kutsadurari, esplotazioari eta zapalkuntzari aurre egiteko heziketatik urratsak egin behar zirela onartu zuten, aho batez.

Ingurugiroari buruzko ikuspegi zabalak harritu nau. Onerako. Titoren Jugoslavia hartan Sobiet Batasuna, AEBak, Kuba, Ipar Korea, Argentina, Frantzia eta gainerakoak adostasunetara iritsi izana ere harrigarri gertatu zait; baita daten kontu hutsalago bat ere. 1975eko urrian burutu ziren jardunaldiak, baina urtarrilaren 26a izendatu dute eguntzat, segur aski Nazioarteko Egunen egutegian beste datarik ez zegoelako libre. Gutxiago harritu nau laurogeitaka estatu bildu ziren hartan Espainia falta izanak. Mendebaldeko Sahara saltzen arituko ziren. Eta Francoren osasunari buruzko mediku agiriak idazten.

Kontuak kontu, jakizue asmorik onenez idatzitako paper baten sorrera ospatzen dugula gaur. Ordutik hona euririk egin izan ez balu, busti ez zedin!]]>
<![CDATA[Bidesariak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-25/bidesariak.htm Wed, 25 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-25/bidesariak.htm Autozerbitzu hitzak bere esanahirik makurrenari heldu zion hartan konturatu ginen depositua bete artean betiko langilearekin bi-hiru hitz ez gurutzatu izanak hutsago uzten gintuela. Bi-hiru hitz gutxiago eta lanpostu bat dantzan.

Esku-traketsa naiz oso, txukunurrutia ondorioz, eta lehen aldi haietan behar bezala zerbitzatzen asmatu ez eta galtza-barrenak zipriztintzen nituenean, behin baino gehiagotan baretu nuen piperraldia errurik ez zuen kobratzaileari esanez: «Esaiozu nagusiari ez izateko azkarrustekoa. Baldintza hauetan nik ere negozioa aurrera aterako nukeela».

Erregaien prezioa; erregaiak norberak zerbitzatu beharra… eta orain, lehen ez ziren lekuetan ibilgailu astunentzako bidesariak. Edonondik dirua atera nahiak istiluak sortzen ditu non-nahi. Honela zioen kamioilari batek: «Hollandek eta Macronek Frantzian kamioientzat bidesariak jarri nahi izan zituztenean, garraiolariek arkuak erre zituzten. Hemen, edozer irensten dugu». Erregaiak garesti eta arkuak erregai. Nire txatxu hura baino mendeku eraginkorragoa...]]>
<![CDATA[Primateak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2023-01-24/primateak.htm Tue, 24 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/013/001/2023-01-24/primateak.htm
Irakurria bainuen Albert Jacquard filosofo eta idazleak heriotza zigorrari buruz galdetu ziotenean erantzun zuena: «Misterio handia da heriotza. Ze mentalitate deabruk garamatza heriotza zigortzat hartzera? Izate zentzudun batek ez diezaioke heriotzarik eman beste izate zentzudun bati, pertsonaren sorrera baino lehenagoko egoerara itzuli gabe. Bere zigorren artean heriotza onartzen duen jendarte oro barbarie egoera batean ainguratua dago, eta zentzubakoak ditu agintari. Heriotza zigorra krimenaren aurkako borrokan eraginkortzat hartzen dutenekin eztabaidatzeari uko egiten diot. Nik ez dut primateekin eztabaidatzen».

Badira hogeita hamar bat urte hori esan zuela. Orain, norbaitek kargu hartuko lioke animaliekiko sentiberatasun urriarengatik.]]>
<![CDATA[Erosketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/016/001/2023-01-22/erosketa.htm Sun, 22 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/016/001/2023-01-22/erosketa.htm
Albisteak honakoa behar luke: Eusko Legebiltzarrak aho batez onartu du pedagogo talde berri baten sorrera. ETBko reality-rik ezaguneneko pasarte aukeratuak unitate didaktiko bihurtzea izango da euren lan nagusia, betiere, txostenean aipatzen diren alderdi hezitzaile horietan azpimarra eginez. Entretenimendua eta heziketa ardatz berean itsats daitezkeela frogatzea da ekimen berriaren oinarri, parlamentari batek adierazi duenez.

Albistea honakoa da, ordea: Televisión Españolak erosi du ETBren programa izar den El conquis. Ez euskalkiengatik, jakina; ez euskararen erabilera joria dela eta; gatazken konponbideaz ez diote ezer; adiskidetasuna mudakoa eta balioak dudakoak izan arren, programa erostea erabaki dute Madrilgo mandatariek. Eta hori baino arrasto hoberik ez da gure diru publikoa zertan xahutzen den kontura gaitezen.]]>
<![CDATA[Absentismoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2023-01-21/absentismoa.htm Sat, 21 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2023-01-21/absentismoa.htm
«Lanari beldurrik ez izan», «datorrenari heldu» eta gisa horretako esaldien gidapean hezi izan gaituzte. Ikuspegi horri eusten dionarentzat datuak mingarri gerta daitezke. Inor baino belaxkagoak gara; aitzakiak asmatzen ez da gu baino hoberik; gutiziatsu bihurtu gara; edozeri deitzen diogu ondoez, eta ondoeza mintzat jotzen dugu segituan. Tokitan geratu da euskaldunaren langile fin, zintzo eta leialaren sona! Lotsagorritu egingo da zenbait datuen berri izatean. Eta zenbaitek nazio urguilua izango du defentsarako argudio bakar. Eguraldia ez da berdina han eta hemen. Hegoaldean hemen adina euri eta elur egingo balu, arimarik ere ez litzateke lanera joango.

Beste zenbaitek datuen oso bestelako irakurketa egingo du. Industrian, eraikuntzan eta ostalaritzan izaten da lan-absentismorik handiena. Zerbaitengatik. Guk gehiagotan huts egiten dugu lantokira, hemengo lan-hitzarmenak taxuzkoak direlako. Edo taxu handiagokoak, behintzat. Halako babesik ez dutenek derrigor joan beharra daukate beharrera. Badakite bi eztulaldi aski direla kalera ditzaten.

Ez dakit nori egin jaramon...]]>
<![CDATA[Ikasten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-20/ikasten.htm Fri, 20 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/016/001/2023-01-20/ikasten.htm
Jartzen naiz orain bertsomindu nintzen garaietan. Duela berrogeitaka urte, ikasi nahi zuenak ikas zezakeen, baina orain baino mantsoago beharko zuen ikasi. Doinu berri bat ikasteko herriko jaialdira edo auzo herrikora joan beharko zuen. Eredu zituen bertsolariak urtean hiruzpalau aldiz izango zituen aurrez aurre gehienera ere. Liburu bakan batzuk, kaseteak urri... Orain, obsesio sasoi hori bizi duen gazte edo ez hain gazteak klik bakarrera dauka aurkitu nahi duen hura.

Bart gauean Azpeitiko danborradan estreinakoz Oilagorra elkarteko zuzendari izan den Iraitz Segurolaren hitzak irakurri nituen atzo egunkari honetan: «Etxean aritu naiz entseatzen, ordenagailu aurrean; lehenik makila txikiarekin, eta gero handiarekin. Ondo moldatu naiz, egia esan». Egun, bizkor ikasi nahi duenak badu zerk lagundua. Gero, kalean hotz egingo zuen, haizea ibiliko zen eta euria hasiko zuen akaso. Egoera horretara moldatzen nekez lagun dezake ordenagailuak. Lagun hobea da eskarmentua...]]>
<![CDATA[Aixeindar]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-19/aixeindar.htm Thu, 19 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-19/aixeindar.htm
Haixerako bidea hartzen du askotan haizeak, euskalki batzuetan behinik behin. Umea haixetzen da, bi txalo entzun eta beste bi eragin nahi dituenean; heldua haixetzen da, bere gustuko futbol taldeak irabazten duenean edo bizitzako beste edozein ataletan gauzak eder-begira doazkionean; boteretsua beti dabil haixetuta, bestela ez baikenuke jakingo boteretsua denik ere. Eta zurruta edo kimika ere ez dira lagun txarrak edonor haixetzeko garaian. Zarena baino gehixeago zarela ustearekin du zerikusia haixeak... Batzuei joan egiten zaie eta besteei betirako geratu.

Aixerrotaren gisako izenek gurean duten tradizioaren jakitun izan arren, xelebrea iruditu zait Eusko Jaurlaritzak eta Iberdrolak Energiaren Euskal Erakundearen bitartez osaturiko elkarteari jarri dioten izena: Aixeindar. Izen hori entzuteak ez narama parke eolikoetara edo energia berriztagarriek sor ditzaketen eztabaidetara. Gai oso seriotzat dauzkat horiek, eta parke eolikoen jabe den elkartearen izenak beste norabait narama. Aixeindar: lagun kuadrillako norbaiti jartzeko moduko goitizena. Betirako geratzen diren horietakoa...]]>
<![CDATA[Aldapa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-18/aldapa.htm Wed, 18 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2023-01-18/aldapa.htm
Urtarrilari erdia baino gehiago jan diogun honetan, konturatu naiz sekula baino gutxiagotan entzun dudala aurten urtarrileko aldapa esamolde ezaguna. Ez dakit zergatik. Agian, COVIDak erakutsi digu txikikeriak izendatu ere ez egiten; akaso, oro aldapa den lekuan aldapak aipatzea alferrikakotzat jotzen dugu; litekeena da esamoldea bera modatik pasatu izana; nire irudipena baino ez da segur aski...

Hobe gutxitan aipatzea. Lehen, urtarrileko aldaparena hitzetik hortzera entzuten zenean, bakarrik eta diruz oso urri bizi den edadetuaren lekuan jartzen nintzen. Urte osoa zaio aldapa. Urtarrilekoa ez da beste zati bat baino. Horregatik erabaki zuen arrandegira oso noizbehinka baino ez joatea. Erabakia zuen zaharrek bezala ekingo ziola aldapari... zaharren modura bukatu ahal izateko.]]>
<![CDATA[Kezka]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2023-01-17/kezka.htm Tue, 17 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2023-01-17/kezka.htm
Horregatik, azken boladan, kalean dabilenero gurutzatzen dituen pertsonen lan-egoeraren erradiografia egin beste onik ez du izaten. Hau bai, lanean ari da; hau ez, pentsioduna da seguru; hori langabezian dago segur aski; hura, berriz, auskalo! Umore onez itzultzen da etxera langile asko sumatzen duen egunean. Pipertuta eta kezkaturik, aldiz, langabetu eta pentsiodunak gehiengo suertatzen zaizkionean. Eta koaderno batean apuntatzen ditu —zalantza kasuak gorriz, orri ertzetan—, non-noiz-zer topatu duen. Jakin badaki horrekin ez duela ezer aurreratzen, eta are gutxiago konpontzen, baina bere obsesioa berea du, eta beste edozein obsesio baino zoroago denik ez zaio iruditzen.

Zeuek garatu, hala baderitzozue, pertsonaia eta bere ingurua. Baina datu errealek ez diote gezurrik: erkidegoan ez gara pentsioduneko bi langilera ere iristen. Etorkizunaz kezkatzeko arrazoirik badu gure pertsonaiak...]]>
<![CDATA[Auzolana]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2023-01-15/auzolana.htm Sun, 15 Jan 2023 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2023-01-15/auzolana.htm
Azkenengoz atzo entzun nuen ditxosozko hitza: auzolana. Erabiliaren erabiliz maiztu egingo dugu erabat. Atzo, Urkullu Lehendakariak erabili zuen -beste behin ere- Fabrika deritzan egitasmoaren aurkezpenean. Hitz giltzarria da nonbait auzolana. Hitz kuttuna. Hitz ia magikoa. Esazu «auzolan» eta sendatuko naiz. Baina, non eta Fabrika-ren aurkezpenean erabiltzea, gehitxo iruditzen zait. Definizioz, fabrika lanerako da, ez du beste itsasgarririk behar. Eta nagusi onbera tokatzen bazaizu, eta talde egokia, gehienez ere elkarlanean egingo duzue aurrera.

Hogeigarren mendearen bigarren erdikoa naiz, eta kalekoa. Ni al naiz bakarretakoa elkarlana eta auzolana bereizten ez dituena? Biak gauza bera dira? Ezetz sumatzen dut. Orduan zergatik darabilzkigu sinonimotzat? Zer da bata eta zer bestea? Zein da bietan inklusiboen? Zein dago unean uneko interesei lotuagoa? Gai honi buruz oso gutxi dakidana naiz. Norbaitek azalduko ahal dit noizbait xehe-mehe! Bitartean, hitz magikoa nonahi entzunez segituko dugu. Eta badakizue: dena auzolan bihurtzen den unean, deus ez da auzolan izango.]]>