<![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 20 Nov 2019 03:03:07 +0100 hourly 1 <![CDATA[Andoni Egaña | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Moila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-11-20/moila.htm Wed, 20 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-11-20/moila.htm
Baina hara non egun berean aurkeztu zuen Joan Mari Torrealdaik De la hoguera al lápiz rojo liburua, frankismo garaiko kultur zentsurari buruzkoa. Kasualitateak Zarauzko moila txikira garamatza berriz ere. Handik abiatzen baitziren Patxi Unzurrunzaga eta enparauak txalupa koxkor batean txibiatara. Itxaropena argitaletxearen nagusiak harrapaturiko txibiarik onentsuenak Pedro Rocamora Espainiako Prentsa eta Propaganda buruari eramaten zizkion etxera, bere konfiantza irabazte aldera. Eta irabazi zuen nonbait. 1947an, hizketaldi baten ondoren, gerra osteko lehen euskarazko liburuak argitaratzeko baimena eman zion. 1952an Kulixka sorta jarrri zuen abian...

Toki berean bi denboraleri —itsasoarenari eta frankismoarenari— aurre egiteko bi modu desberdin. Mesede handia egin zigun Unzurrunzagaren zentsurari ixkin egiteko moduak; bere baitan agortzen da irudietako gazteen balentria.]]>
<![CDATA[Salatari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-19/salatari.htm Tue, 19 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-19/salatari.htm
Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ogasun Sailak duela bederatzi urte jarri zuen abian iruzur fiskalaren aurkako programa berri bat. Telefono zenbaki bat zabaldu zuen, hala nahi zuen herritarrak beste herritar baten iruzur fiskala sala zezan. Ez zeukan salatariak salatuarekin aurrez aurre egon beharrik. Galdera asko sortzen zuen ekimena zen. Nik, herritar xume honek, egin behar al dut erakundeentzat polizia papera? Egiten ez badut nire herritar betebeharrak saihesten ari den gibel-handia al naiz? Ez al da hobe gibel-handi izan salatari baino?

Joan da urte mordoska, eta, dirudienez, salaketarik gehienen iturburua beretsua da. Hautsitako matrimonioen ondoren bestearen tranpak bistarazi nahi ditu askok; beste askok enpresa batean sozio-lagun izandakoarenak; eta beste askok lehiakide dituzten negozio jabeen trapu zikinei begira jartzeko eskatzen diote Foru Aldundiari. Justizia grinari mendeku nahia gailendu zaio nonbait. Ulertzekoa da. Pertsona oso animalia erronkoso eta enbidiatsua da. Hori aintzat izanda, erakundeek txiki-aurkiak biltzeari utzi eta handira jo behar lukete...]]>
<![CDATA[Itolarria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/024/001/2019-11-17/itolarria.htm Sun, 17 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/024/001/2019-11-17/itolarria.htm
Osatu ditugu herri eta hiriak —ez denak, halere— antzoki, zinema-areto, auditorium eta gainerakoz... baina bukatu beharko dugu orain berrogeita hamar urte bezala, katekesi orduetatik libratzen direnean parrokiaren lokaletan entseatu eta emanaldia bertan eskainiz. Bidean doaz eta arrazoi administratiboengatik itoko dute kultura lasterrera.

Besterik da Iruñeko Udal Gobernuak Pirritx, Porrotx eta Marimototsen emanaldiarekin egin duena. Administratiboak, kasu honetan, aitzakiak dira. Hondoan zer dagoen badaki ume batek ere.]]>
<![CDATA[Gurea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-16/gurea.htm Sat, 16 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-16/gurea.htm castell-en nondik norakoak erakutsi zizkiguten. Eraman gintuzten beraien egoitzara. Erakutsi zizkiguten beraien taberna eta jatetxea. Erakutsi ziguten entrenamenduak egiteko erabiltzen duten kiroldegi berezia... Eta gaur da eguna, ETBk castell lehiaketak ematen dituelarik begirik kentzen ez diedana, eta poztu egiten naizena nire berdeskei gauzak ongi doazkienean. Badakit, eman zidaten ezagutzera, horren atzetik zein ahalegin eta filosofia dagoen.

Iraitz Lazkanok, Uemako lehendakariak, euskarak turismo eskaintzan jokatu beharreko rolari buruzko hausnarketarako gonbita egin berri du egunkari honetan. Egoki deritzot. Azalekoa baino ez dugu erakusten —flash eta flysch gabiltza— eta badugu erakusteko hainbat mami.

«Turismo Bulegotik deitzen dizut. Turistei gure kultura eta hizkuntza ezagutzera emateko programa bat jarri dugu martxan. Bi paristar dauzkat hemen interesatuak. Ikusi dugu gaur gauean bertso-jaialdia duzula Aian eta...». Pozik konpartituko nuke bidaia, jaialdia eta ondorengo berriketaldia haiekin.]]>
<![CDATA[Bigarren]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2019-11-15/bigarren.htm Fri, 15 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2019-11-15/bigarren.htm Poupou izengoitia jarri zioten lehenik; gero, poupoularité hitza sortu zuten... Bizitza erdia Anquetilen gurpilean eta beste erdia Merckxenean egin zuela bota zion adarjotzaileari nekazarien tenpleaz erantzuten zekien: «Edozeinek ez dezake». Anquetil irabazle eta harroa umil hurbildu omen zitzaion behin eskaera egitera. Ea bisera bat sinatuko zion mesedez alabatxoarentzat. Azalpenak badu bere mamia: «Poupou esaten lehenago ikasi du papá esaten baino». ]]> <![CDATA[Beharra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2019-11-14/beharra.htm Thu, 14 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/018/001/2019-11-14/beharra.htm
Google poeta ona da. Tekla bati kalka, eta ez dakizu nondik irtengo zaizun. Ni, Espainiako ezkerrarena azaltzeko atsotitz baten konfirmazio bila nenbilen. Betidanik esan izan baitugu «beharra irakasle ona da». «Beharra irakasle» idatzi dut, errefrauaren hedadura eta sakonera maila neurtzeko. Eta Googlek figura poetiko bat itzuli dit, kiasmo bat oparitu. Hitzen ordena aldaketa xume batek esanindar handia izan dezake. «Beharra irakasleren» bila nenbilen eta Googlek erakutsi dit «irakasle beharra» handiagoa dela. Gotzon Garaterengana iritsi baino lehen egin dut topo euskara zein ingeles irakasleen beharrarekin; irakasle beharra Tafallan eta Euban; irakasle beharra Iralen...

«Irakasle beharra» «beharra irakasleri» gailendu zaio sarean. Zerbaitengatik. Nik ere nahiago nuen Pablo Iglesias irakasle, Pablo Iglesias presidenteorde baino.]]>
<![CDATA[Xexenak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-13/xexenak.htm Wed, 13 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-13/xexenak.htm
Ume ginela ospatu egiten zen irailaren 20a gure herrian. Baditut oroitzapen printza bakanen batzuk: espainiar banderak balkoietan —ez dakit asko ziren edo asko iruditzen zitzaizkidan— eta xexenak Munoan. Jendea, jende asko, haiekin jolasean. Festa. Francoren izena askotan, baina frankista hitza ez nuen entzuten umetan, edo ez zitzaidan gogoan iltzatu. Fatxa ere ez. Ezta faxista ere. Karlista entzuten nuen. Eta horregatik, banekien izan bazirela, eta ez gutxi, ahapeka aipatzen ziren haiek.

Nafarroa Etorbidea —handik barrena iritsi baitziren Francoren tropak— eta eraikinen batzuetako ateburuetako uztarri eta geziak baino ez zirela geratu ordutik zirudien. Jendeak askotariko bideak hartu zituen trantsizio garaian. Baina bada, nonbait, guztiz ezkutatu ez den joera bat. Ziur nago gutariko bakoitzak Vox-ek bere herrian zenbat boto lortu dituen begiratu duela egunotan. Gurean atzaparkada bat baino gehiago. Bost hilabetek egunak hainbat... ]]>
<![CDATA[Txakurrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/027/001/2019-11-12/txakurrak.htm Tue, 12 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/027/001/2019-11-12/txakurrak.htm Eulien bazka-n. Ez zen hauteskunde egunaz ari, baina balioko zukeen esaldiak joan zen igandekorako. Eguraldi eta ordu-modu parera zetozen. Hurrengo baterako utziko dut zakurra hori txar- txarrerako bakarrik edo txar-txarrerako nahiz on-onerako, bietarako, erabili izan den gure usadioan.

Txakurrenak atentzioa eman zidan, ordea, igandean. Eman nuen botoa, hasi nintzen hauteslekutik ateratzen eta zerbait sumatu nuen traban atean. Hiru txakur ziren, botoa ematera zihoazenei laguntzera joanak, nagusien ondora epelera sartu nahian, muturra kristalean. Ireki nuen atea, izterrarekin bultzatuz goxo galarazi nien sarrera, eta horretan bukatu zen pasadizoa. Ez noa baloraziorik egitera. Orain urte batzuk esan izan banu hauteslekutik irteeran hiru txakurrekin egin nuela topo, jendeak besterik pentsatuko zukeen. Aldatuz doa mundua...

Txakurren hauteskundeak izan dira hauek. Eguraldi zakurra, txakurrak atean eta Albert Riveraren bideoa Lucas txakurrarekin. Inkestek oso behera zihoala aditzera eman zioten eta azken ahalegina egitea erabaki zuen nonbait. Burutazio ñañoagorik! ]]>
<![CDATA[Tartak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-11/tartak.htm Mon, 11 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-11/tartak.htm porra bat egiten hasita...

Aspaldi kontatu zidaten zerbaiti helduko diot. Komunikazio ildo berriek pentsaera ere mudatu egiten dutela frogatzeko adibide bat da. Egungo gazteei «ehuneko ehun baino gehiago posible al da?» galdera egin, eta braustakoan, gehiegi pentsatu gabe, erantzuteko eskatuz gero, gehienek ezezkoa erantzuten omen dute. Lehen edozein enpresari txikik zekien iaz 80 torloju eta aurten 210 egin baditu ehuneko ehun baino gehiagoan handitu duela produkzioa. Galdera ez dago ongi zehaztua. Ameto. Baina ezezko horrek ba omen du zerikusirik irudiaren jendarte honekin. Iritsi ziren power-pointak, sarriagotu ziren inkesta eta hauteskunde gauetan tarta borobil horiek... eta, jakina, tarta horietan bai, ezinezkoa da ehuneko ehuna baino gehiago.

Tarta handiagotzerik ez, eta besterena zen zatiari nork egingo dion koxk txiki bat. Horixe jokatzen da hauteskundeetan.]]>
<![CDATA[Gaua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2019-11-10/gaua.htm Sun, 10 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2019-11-10/gaua.htm
Oso da ezaguna demokraziari buruzko Churchillen definizioa. Politikari britaniarrak esan zuen demokrazia dela sistema politiko bat zeinaren baitan goizeko seietan etxeko aldaba-hotsa entzuten baduzu, ziur zauden esne-saltzailea izango dela deika ari dena. Ateko aldaba, esne-saltzailea eta balizko poliziaren gainetik, gaua da esaldiaren muina. Gauez ezustekoak ez dira onerako izaten gehien-gehienetan.

Horrexegatik iruditu zitzaidan esanguratsua atzo egunkari honen albiste nagusia emateko modua. «Araluce itxi, eta 141 langile kalean utzi dituzte, gauez». Enpresako arduradunak eta ertzainak makinak ateratzera joan ziren eta langileek ez zieten utzi. Ez zitzaidan lehen kolpean zenbat langile kaleratu dituzten gogoan iltzatu. Baina gauez izan zela bai. Goizaldeko ordu batean. Neurri txarreko asmazioa da gaua…]]>
<![CDATA[Zuritu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-11-09/zuritu.htm Sat, 09 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-11-09/zuritu.htm
Ume har genezake. Takolo, Pirritx eta Porrotxen abestia daukagu horretarako. Leihotik begira jarriko gara eta elurrezko panpina ikusiko dugu; eta amona bat dantzan; eta Olentzero badatorrela. Har genezake iragan- minez, doinu sarkor baten laguntzaz. «Elurra mara-mara ari da —euria egin egiten du eta elurra ari egiten da?—, zuritu du mendia, arditxoak sartu dira hotz hotzez, txabol,txabol zaharrean». Eta har genezake umorez, doinu alai baten babesean. «Riau, riau, riau, riakataplau!» kantatuko dugu, «teilatuan elurra eta lepoan zakua» izan arren.

Inoiz ongi ulertzera iritsi ez naizena da kantu horren bukaera: «Hau dek umorea! Utzi alde batera euskaldun jendea!». Noizkoa da abestiaren letra? Zein testuingurutan idatzia? Alde batera utzi, nork nor? «Alde batera» horrek bakean uzteko esan nahi du? Ibili naiz bila eta ez dut azalpenik aurkitu. Gaurko eguna gogoetarako dela jakin arren, berandu nabilela sumatuagatik, letra egokia litzateke alderdiek erabiltzeko. «Utzi alde batera euskaldun jendea». Bakoitzak emango lioke, zer komeni zaion, adiera huraxe.]]>
<![CDATA[Kirol-poltsa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-11-08/kirol_poltsa.htm Fri, 08 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/021/001/2019-11-08/kirol_poltsa.htm
Gustura zeuden oso lantegiko arduradunak lehen lanegunaren amaieran. Lantegi sarreran zeukaten bulegoko idazkariak eman zien pasadizoaren berri. Irteerakoan, hurrengo egunera arte agurtzearekin batera, «berriak» bere arropa eta trepetentzako eraman zuen kirol-poltsa jarri zuen mahaiaren gainean. Eta inork halakorik eskatu gabe ireki egin zuen. Aztoraldia pasatu zitzaionean esan zion idazkariak ezetz, ez zeukala horrelakorik egin beharrik, fio zirela, gau ona pasatzeko.

Frantziako Gobernuak «immigrazio profesionala» bultzatu nahi du. Zer premia dituzten enpresek, horren arabera onartu migratzaileak. Elgoibarko kasuaren ifrentzuko irudiak etorri zaizkit. Migratzailea lana bukatu eta etxerantz eta enpresariak poltsak ireki eta dirua atzaparka sartzen.]]>
<![CDATA[Ilegala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-07/ilegala.htm Thu, 07 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-07/ilegala.htm
Hauteskunde eguna izan arren Behobia jokatu egingo da. Baina harako izena emanda egoteak ez zaitu salbuesten hauteskunde mahai batean esertzeaz, hala tokatu bazaizu. Huskeria batengatik hain kontu funtsezkoa utzi beharra penagarria irudituko zaio zenbaiti. Kontrakoa beste zenbaiti.

Behobiak eta politikak topo egin zuten lehen ere. 1936an, —gerra piztu baino lehen jokatu zela pentsatzekoa da— erreleboka jokatu zen eta Zarauzko Euzko Gaztedikoek lortu zuten garaipena. Bitxia gertatzen da oraingo begietatik. Vox-ekoek jakiten badute, kapaz dira lasterketa ilegalizatu nahi izateko. Dena aldatzen ari da...]]>
<![CDATA[Mendizaleak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-06/mendizaleak.htm Wed, 06 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-06/mendizaleak.htm
Ez dakit kantuak berak izan zuen ezkutaldiren bat edo geu izan ginen mendi-irteera eta txangoak egiteari utzi genionak. Hamarkada batzuen buruan, espero ez genuen tokian aurkitu genuen berriz. Gure kirolguneetako harmailak ziren orain, bestelako erritmo batez, aho betean kantuz ari zirenak. «Gora, gora... Euskal Herria!». Kantautoreen garaia bizi izan genuen; rockarena; triki-poparena; skarena... eta ikusi mendizaleak beti hor.

Auskalo hizkuntza bakoitzean zenbat aldiz aldatu izan dioten letra Aita gurea-ri. (Leizarragak hika egiten zion Jainkoari, esaterako). Realaren ereserkia ere aldatu egin dute, «aurrera mutilak!»-en ordez «aurrera Reala!» jarriz. Nik, kantuaren ezagutza eta arrakasta maila aintzat hartuta, ikusi mendizaleak-en ordez begira mendizaleak jartzea pozik hartuko nuke. Ez dakit zergatik. Senak agintzen dit. Adimenaren seigarren martxak.]]>
<![CDATA[Galderak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-11-05/galderak.htm Tue, 05 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-11-05/galderak.htm
Alderdi politikoen hauteskunde kanpainetarako leloek arrisku horiek saihestera jotzen dute. Zenbat eta gutxiago esan, hanka sartzeko aukera txikiagoa. «Aurrera!». «Elkarrekin». «Etorkizunerantz»...

Azken kanpaina honetan, gutxi ere gehiegi izan daitekeela frogatu ahal izan dugu. Alderdi baten leloa «Orain bai» izan da. Gehitxo. Saihets bat oso bistan uzten du. Edozein herritarri burura datorkion lehena da: «Orain bai? Eta lehen zergatik ez?».]]>
<![CDATA[Urrian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2019-11-03/urrian.htm Sun, 03 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1928/023/001/2019-11-03/urrian.htm
Isil samarrik pasatu ote zen daukat irudipena. Hamarraldi hartako beste gertakarien aztarna banuen ume garaitik. Aljeria, Kennedy, Israel, Belfast, Paris, Burgos… ez zitzaizkidan arrotz. Ekuatore Ginearen independentzia prozesuaz ez nuen deus gogoan. Bila hasi, eta datu bat iruditu zait esanguratsua: Nazio Batuak, Ekuatore Gineako Gobernu autonomo osatu berria eta mugakide zituen herrialde burujabeak independentziari buruzko galdeketan baiezkoaren aldekoak izan arren, emaitza ez zen pentsa zitekeen bezain borobila izan. % 64 baiezkoan; ezezkoan 36. Baina aski izan zen. Abuztuan bozkatu eta urrian aio! Orain, Madrilgo politikari aurrerakoiren batzuk sumatu ditut kataluniarrek aldegiteko % 80a beharko luketeela esanez…

Ametsen adiskide Ibrahimez gehixeago jakin nahian jo dut atzera. Beste garai bat zen hura; beste Ginea bat… Beste Espainia bat?]]>
<![CDATA[Zartada]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-02/zartada.htm Sat, 02 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/019/001/2019-11-02/zartada.htm
Bizikletatik erori, min hartu eta haren ondorioz izan ote zuen depresioaldia, segi zuen berriketan lagunak. Entzule soil ni. Baina uste dut emakumezko segitzen zuela lankideak nire irudimenean. Bidegorriren batean, lanera edo enkarguetara zihoala, tupustekoren bat oinezkoren batekin, baldarkeriaz pedalaz espaloiaren ertza jota... irudikatu nuen laster batean zartakoa. Lagunak hizketan segi zuen: «Vigoko triatloirako entrenatzen ari zen eta…». Ostra! Bat-batean, triatloia, hemendik urrun, entrenatzen... gizonezkoa izan ote zitekeen pasatu zitzaidan burutik.

Galdetu egin nion lagunari lankidea gizonezkoa ala emakumezkoa zen, ez haren berri zahatzik jakin nahi nuelako, nire burua hobeto ezagutze aldera baizik. Ez dizuet erantzunaren berri emango, gutxienekoa baita. Ez dakit ziur kontatu dizuedan pasartea gertatu zitzaidan ere. Gerta zitekeen ordea. Eta horrek kezkatzen nau.]]>
<![CDATA[Larria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-01/larria.htm Fri, 01 Nov 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/017/001/2019-11-01/larria.htm
«Tratu txar» irakurrita burura datozkigun lehenak betondo ubeldua, oheari loturiko katea, derrigorrezko baraualdia... izan daitezke. Eta egoera horretan hainbat mila adineko irudikatze hutsa ez da inorentzat jasangarri. Ikerketak tratu txarrena asko xehetzen du gero. Asmo txarrez sortuak dira batzuk, asmo txarrik gabe besteak; arreta eskasia da tratu txar askoren sorburu; nahi gabeko ahanzturak sarri gertatzen dira; berehalako konponbidearen premia dute batzuek, eta besteena ez da hain presazkoa... Halere, ongi etorri alarmaren argi gorria pizten duen lerroburu larri horri.

Bizitzeko grina, eta modu duinean bizitzekoa, beti da errespetagarri. Baina galdera bat bada sakonean, serio eta modu kolektiboan egiten ausartzen ez garena. Sumatzen dugu ez dela goxoa izango bizitzeko gogoa erabat galdu eta hil bitarteko denbora tarte hori. Zer egin behar dugu tarte horrekin, ahalik eta gehiena luzatzen saiatu?]]>
<![CDATA[Usu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-10-31/usu.htm Thu, 31 Oct 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/015/001/2019-10-31/usu.htm tzuliz usu begiak argitaratu berri du leihatila honetan hamahiru urtez idatzi zuen Anjel Lertxundik. Literatur itzulpenaren zailtasunari buruz, ikusgarritasunean duen herrenaren gainean, oraingo itzulpenen irakurgarritasun handiagoaz... mintzatu da han eta hemen.

Itzultzea, berriz sortzea askotan, lan nekeza da. Azken boladan joera aldatu dut. Informatze soilaz gain bestelako asmoren bat —poetikoa edo deitu nahi baduzue— duten testu laburrak egitea sarri samar tokatzen zait. Euskarazko testuaz gain gaztelerazkoa egingo nukeen galdetu-agindu didatenean eta ezetz esaten asmatu ez dudalarik, euskarazkoa sortzen dut beti lehena, jakina. Eta gero, itzultzaile kamutsa naizenez, errazagoa zait gaztelerazko beste testu bat sortzea, euskarazko jatorrizkoa itzultzea baino. Hala egiten dut. Testu bat euskaraz eta bestelakoa erdaraz. Bi hizkuntza; bi mundu; kondentsazio poetikoa bilatzeko bi modu.

Segur aski, horrela jokatzearen arrazoia ezina da, eta lanerako grinaz mozorroturiko alferkeria. Emaitza, ordea, behingoz euskal herritar eleaniztunen aldekoa dela esango nuke. Gutxienez bi hizkuntza dakizkienak bi hizkuntzatan idatziaz goza dezake. Euskal herritar elebakarrak ez. Enegarren arrazoia zerbait falta zaiola kontura dadin...]]>
<![CDATA[Matxura]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2019-10-30/matxura.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Andoni Egaña https://www.berria.eus/paperekoa/1881/023/001/2019-10-30/matxura.htm
Besteetan pentsatzen dut auto horietako bakoitzean lanera doanak badaramala bere buruhauste propioa. Eta gehienetan denbora izango da arazo. Nagusiak etziko agindu zion lana biharko nola amaitu eramango du buruan batek; bezeroak eskatu zion aurrekontua gaur bertan bidaltzea ez duela ahaztu behar, besteak; eguerdirako lan bat burutu behar duela arratsaldean bestea egin ahal izateko, txistu batean pasatu den autoko hark... Arazo larriak norberarentzat; hutsalak gainerakoon begietara.

Andatza mendiaren ekialdeko zauriari maiz begiratzen diot, autobidearen pare-parean geratzen da eta. Atzo jakin genuen, berripaper honi esker, Zubietako erraustegiko transformadoreak matxura izan zuela. Ekainean! Eta orain arte ez dugu berririk izan! Itxura denez, arduradun eta agintarientzat arazo hutsala izango zen nahiz besteontzat larria izan...]]>