<![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 26 Oct 2021 06:39:03 +0200 hourly 1 <![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Urteko hitza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2021-10-26/urteko_hitza.htm Tue, 26 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2021-10-26/urteko_hitza.htm koronaen aukeratu zuen, Merriam-Webster hiztegiak pandemic, Collins ingelesezko hiztegiak lockdown, eta hitz bera baina gaztelaniaz Fundeu Fundazioak: confinamiento; portugesak (bere izenean Porto Editorak) itxuraz originalago ibili ziren, saudade ospetsu eta nonahikoa hautatu zutelako, nire ustez inoiz baino justifikazio handiagoarekin.

Aurtengoa zein izan daitekeen susmatzen hasi naiz. Urritasuna, carestía, shortage, mangel, escassez. Gero eta toki edo alor gehiagotatik iristen zaigu osagaien urritasunaren berri. Martxoan, kontainer-ontzi batek bokleatuta egon da Suezeko kanala sei egunez; kostuak merkatzearren produkzioa hainbeste esternalizatzearen arriskuaz ohartzeko balio ote zuen zalantzagarria da. Gero etorri dira Erresuma Batuko gasolindegi eta supermerkatu hornikuntzarik gabeak, brexit eta politika migratzailearen erruz.

Azken berrietan liburuak egiteko paperaren faltaren berri ere izan dugu, Durangoko Azokaren atarian kezkagarri gerta daitekeena, oraindik gelditzen bada hara liburuak (ere) erostera doanik, jakina.]]>
<![CDATA['Emakume' hitza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/003/2021-10-24/emakume_hitza.htm Sun, 24 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/003/2021-10-24/emakume_hitza.htm Zergatik ezin dugu 'emakume' hitza honezkero erabili? izeneko artikulua birtxiokatu duela, ireki ez ireki, Atwood ere transexualitateak emakumetasuna edo feminismoa auzitan paratzen duela uste dutenetakoa izanen ote zen. Azkenean ireki, baina ordainpeko artikulua zen eta ez zegoen goitik behera irakurtzerik. Horrek ez du saihetsi, you know, jendea suminduta sentitzea. Atwoodek beste txio bat paratu behar izan du artikulua osorik irakurtzeko eskatuta eta haren egilea defendatuta esanez ez dela terf bat (transexualak baztertzen dituen feminista erradikal bat, alegia).

Edonola, testuak dioena dioela, honezkero emakume hitza erabiltzerik ez dagoela iradokitzeak, izan, badu kutsu baztertzaile edo gutxienez kontserbatzailea. Hitzek adierazten duten errealitatea aldatuta ere bere horretan diraute. Matrimonio hitzak sexu bereko pertsonen artekoa ere barruan hartu ezin zuela esaten zutenekin akordatzen zarete? Semantikaz gutxi jakitea da hori. Salarioa ez da honezkero gatzetan ordaindu behar, edo soldata soldaduei bakarrik.

Demagun emakumea zer den zabaldu dela (beste errealitate batzuk ere jasotzeko); hori gehitzea da, ez inor ezabatzea.]]>
<![CDATA[Metabertsoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2021-10-23/metabertsoa.htm Sat, 23 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2021-10-23/metabertsoa.htm metabertsolari aritzen direlako gehienetan. Dagoeneko berandu ibiliko dira hitzaz jabetzeko, munduratu edo merkaturatu duenak, Mark Zuckerbergek, ahalmen globalizatzaile (literalki) ikaragarria duelako.

Facebooken sortzaileak bere plataformaren garapen moduan aurkeztu du nik ulertu dudanagatik garai bateko Second Life erkidego birtualaren remake bat izatera doana. Gogoratzen zarete? Mundu guztiak abatarren bidez hartu-emanak izanen zituen elkarrekin. Alderdi politikoek egoitza birtualak eta guzti ireki zituzten bertan. Bideo-joko bat izatetik ez zen pasatu. Ea oraingoan.

Ez da baztertzekoa Facebookek duen irudi txarrari, toxikotasun famari, buelta emateko kanpaina izatea (akusazio batzuk serioak dira: langile ohi batek esan du konpainiak nahita bultzatzen dituela gorroto diskurtsoak). Rebranding hutsa izanen zen. Seguruenik badago horretarako izen egokiagoa, aukeratu duena baino, bide batez EHBEk ere beretzat hartu ahalko lukeena bide berriak jorratu nahi izanez gero: perbertsolaritza.]]>
<![CDATA[Erreskatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2021-10-22/erreskatea.htm Fri, 22 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2021-10-22/erreskatea.htm
Berez, telebistako ordu asko eskainiko zituen balentriak, eta ordu onenetakoak, giza balioak erakusten dituztenekoak (azkenaldian giza balioak hobekien islatzen dira animalien inguruan eta haiekiko tratuan; gizakiek eskain ditzaketen arazo labain guztiak laututa). Hori gutxi ez balitz, Espainiako drone enpresa punta-puntako batek eskainiko zuen beharrezko teknologia, inoiz egin gabeko salbamendu operazioa aurrera ateratzeko, Espainiako Armadaren Larrialdi Unitate Militarrarekin elkarlanean (lankidetza publiko-pribatuaren adibide ikusgarrian).

Ehiza txakurren erreskateak denetarik izanen zuen. Bihotz altxagarria gertatuko zen garai goibel hauetan. Hedabideei, baina, plana zapuztu die baten batek, antza, oinez joanez animaliak zeuden tokiraino. Beraz, bazegoen hortik bestela ateratzea, hain ikusgarria, hain akuilagarria, hain eredugarria izan ez arren.]]>
<![CDATA[Kuadrillako bazkaria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2021-10-21/kuadrillako_bazkaria.htm Thu, 21 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2021-10-21/kuadrillako_bazkaria.htm
Herrikideek nahi izandako udalburua dugu, bai, baina ez dezagun ahaztu (hurrengo batean saihesteko balioko baligu) Maiak kargua hartzean eta bertan jarraitzeko Esporrinen PSNk edo hauteskundeetara zerrenda bereiziak aurkeztean ordezkapenik lortu ez zuten Ezker Batuak eta Podemosek izan duten erantzukizuna, eta beharbada ez haiek bakarrik. Eta herritarrek (eta alderdien utzikeriak) nahi izandako auzapez honek ohitu gaitu bazkal edo afalondoko edozein burutazio gauzatuta ikustera, ustez eta ezerk fakturarik pasaraziko ez diolakoan.

Nire herrikideekiko (eta oposizioaren alderdiekiko) etsipen handia hartuko nuke hemendik bi urtetara alkate jarraitzeko gehiengo nahikoa lortuko balu. Ostalaritzaren eta parranda errazaren aldeko jarrera ayusista honek kudeaketa erratiko eta ezgauza ezkutatzeko balioko balio.]]>
<![CDATA[Ez zuen gertatu behar]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/002/2021-10-20/ez_zuen_gertatu_behar.htm Wed, 20 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/002/2021-10-20/ez_zuen_gertatu_behar.htm
Ez ditugu egunkarietako lerroburuetan hain erraz irakurriko, baina egon da adierazpenok urrutiegi joan direla uste duenik ere, ezker abertzalearen barruan, esan nahi dut. Gehienek, berriz, aurkituko dute bigarren irakurketak nola egin, baliagarritasuna zein duen, besteen erreakzioaren arabera apoa nola irentsi, eszisioak saihesteko bada ere.

Denbora geldirik pasatzen da (sufritzen duenarentzat edo zain dagoenarentzat batez ere), baina ez dira hamar urte alferrik igaro.]]>
<![CDATA[Nortasun agiria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2021-10-19/nortasun_agiria.htm Tue, 19 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2021-10-19/nortasun_agiria.htm
Neure burua harrapatu dut berari iradokitzen poliziaren aurrean ez zela aski apaldu. Ikusi dut funtsean zein uste dudan dela autoritate-agenteen aurrean jokatu beharreko modua. Neure burua salatzen du horrek, baina baita poliziaren jokaera ere.

Burura etorri zait egunotan korritu duen ertzain horren bideoa: euskalduna izan arren, herritarrari erdaraz aritzeko exijitzen dio, zergatik eta berak ezarritako markoan jardutea nahi duelako, ez hizkuntza ez dakielako, bestea sinbolikoki makurrarazteko baizik. Zentzugabe linguistikoa ezabatzen saiatu da jarraian nortasun agirian Espainia jartzen duelako argudio memeloarekin. Bideoa hor mozten den arren, erraz asma daiteke nork amaituko zuen zigortuta.]]>
<![CDATA['Volare']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/003/2021-10-17/volare.htm Sun, 17 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/003/2021-10-17/volare.htm oh-oh-oh-oh! Suposatzen dut maiz jarriko zutela egunotan, Alitalia airelinea italiar mitikoak 1947tik hona azken hegaldia egin duen honetan. Beste kontu bat da itzuli behar ez omen den amets hori zein den. Lagun batek esan dit aspaldian zituela Alitaliak arazoak, pribatizatu ere egin zutela, horrela salbatuko zutelakoan, eta porrot egin du. Orain arteko zerbitzuak (guztiak ez badira, gehienak) eta orain arteko langileen zati bat ITA izeneko airelinea publikora bideratu dituzte.

Susmoa dut abestiko sogno-a (mai più bueltatuko omen ez den hori) ez ote den pribatizazioen eta haien onuren ameskizun urdina, urdinez margotua; oraindik, hemendik gertu batez ere, predikatzaile nekaezinak baditu ere. Nola entzuten duzun, kanta hau neoliberalismo salbaiaren alegoria da. Baina (mentre il mondo pian piano spariva lontano laggiù) eguzkia bera baino askoz gorago igotzearen ifrentzua beheratu beharra da, onenean lur jo gabe.

Azkenaldian askotan ikusten dugu: publikoak salbatu behar izaten du pribatua. Publiko pribatizatua ere. Hor dugu Endesa argindar enpresa espainiar pribatizatu eta orain Italiako Enel publikoarena dena ere.]]>
<![CDATA[Txipiroiaren jokoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/002/2021-10-16/txipiroiaren_jokoa.htm Sat, 16 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/002/2021-10-16/txipiroiaren_jokoa.htm Txipiroiaren jokoa-rekin ari gara. Mundu guztiak hartaz hitz egin aurretik hasi genuela esanen nuke (dagoeneko ez dut gogoan) eta toki guztian haren aipamena dagoenean ez dugu oraindik amaitu. Aditua naiz espoilerrak saihesten (nola egiten dudan jakin nahi duenak galde diezadala pribatuan).

Telesailak ikustea hainbeste luzatzeak dituen gauza txarren artean: interesa pantailan gertatzen den horretatik kanpoan eragiten duen horretara desbideratu egiten da. Telesaila bera baino interesgarriagoa da haren inguruko fenomenoa. Zaleen ugaritzea. Umeek ikusi behar/ahal ote duten. Iritzi jakintsuak telesaila kapitalismoaren kritika ala berrespena ote den (hau azkenaldiko ekoizpen hegokorearrekin maiz gertatzen da). Azken orduko ikusleen etsipena...]]>
<![CDATA[Gauza bitxiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2021-10-15/gauza_bitxiak.htm Fri, 15 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2021-10-15/gauza_bitxiak.htm
Migratzaileek (berez gutxiengoen partaide guztiek) gauza xelebreak egiten dituzte, bai, baina batez ere gauza susmagarriak. «Zerbait eginen zuten, edo zerbait egiteko asmoz egonen ziren, poliziatik ihesean ibili behar bazuten, isil-gordeka; jende normalak (gauza sumagarririk egin behar ez duenak) ez die poliziaren kontrolei zertan beldurrik izan, ez dute toki ilun eta jendegabeetan ibili behar, ez dizute haiekin kalean topatzean espaloiz aldatzeko gogoa pizten, edo, badaezpada, poliziari abisu emateko gogoa. «Egun on, gizon talde susmagarri bat dago gure kalean, gauza xelebreak egiten ari dira; ez, ez; baina badaezpada deitu dizuet, beste norbaitek egin baino lehen, deitoratzekorik gertatu baino lehen».]]>
<![CDATA[Bi lezio]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/002/2021-10-14/bi_lezio.htm Thu, 14 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/002/2021-10-14/bi_lezio.htm brexit-en ondorengo kausei dagozkien arazoak. Langile falta dute. Atzerritar askok alde egin behar izan zuten orain urte bat edo bi, bertan lan egiteko baimena galduta eta ezin berreskuratuta. Lehenik jakin genuen garraiolariak falta zirela, eta banaketa krisi izugarria egon zen. Gerora esan dute harakinak ere falta direla, eta ez gutxi: hamabi mila. Nekazari lanak egiteko jende andana ere bai.

Eskaintzaren eta eskariaren legea edo Joe Bidenen aholku ospetsua («pay them more») aplikatzeko nagiak hartuta omen dirudite britaniar enpresariek. Bitxia da gero maiz predikatzen dutelako prezioak igo behar dituztela edo soldatak jaitsi lege horretan oinarrituta, hain zuzen. Beharbada ez du beti funtzionatzen. Ongi dago jakitea, hurrengorako.

Egoera honetatik beste lezio bat ere atera beharko lukete immigrazioaren aurka hain erraz hitz egiten dutenek, etorkinak gure lana kentzera datozela dioten horiek, dena direlakoak first aldarrikatzen dutenek. Etorkinak kanporatuta herrialde oso bat kolokan jar daiteke; nork uste zuen kontrakoa?

Herrialde guztiak ahulenen bizkarren gainean eraikita eta sostengatuta daude. Inoizka argi ikus daiteke.]]>
<![CDATA[Genealogiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/015/002/2021-10-13/genealogiak.htm Wed, 13 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/015/002/2021-10-13/genealogiak.htm
Iragana hizpide hartzea maiteegi ez genuen iragan batetik gatozelako irudipena dut. Amonen aipuek bidea ireki zuten, salbuespen. Amonak errugabeak ziren. Ez zuten inongo gerran parte hartu. Ez gintuzten konprometitzen eta, gainera, 80 amonatan atzera eginez, Neolito zoriontsuan aurkitzen ginen, Arkadian, euskararen jatorrizko paradisuan.

Uste dut gero aitona-amonak geolokalizatu nahi izan ditugula, politikoki signifikatu. Hor ditugu, gure literaturan, Jon Maiaren abuelo eta abuela, frankismoaren politikek honataratuak bilobaren euskaltzaletasun engaiatuaren hazia, Kirmen Uribe eta Hedoi Etxarteren amonak presoak bisitatzen Saturrarango eta Donostiako kartzeletan. Edo beste liburu atera berri bat aipatuta (zorionak bioi), Alberto Barandiaranen Gurea falangista zen; eskergarrizko salbuespena, genealogia antipatikoa dakarrelako.

Lagun batekin joera honetaz aritu naiz. Ez da izango, menturatu da, edo, ez da izanen, menturatu naiz, gure gurasoek edo guk gerra berriagoetan paper ez hain ikusgarriagoa jokatu dugulako?]]>
<![CDATA[Euskara burges]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/010/003/2021-10-12/euskara_burges.htm Tue, 12 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/010/003/2021-10-12/euskara_burges.htm
Izan daiteke hizkuntza bat burgesa?, proletarioa? Berez, ez. Izatekotan, hiztunak hala diren neurrian. Orduan, galdera birformulatuta, euskaldunok euskara egiten dugu burges? Horrela ere ez zait galdera utila iruditzen. Hobe: pribilegiorako erabiltzen dugu euskaldunok euskara? Erantzunak baiezkoa ala ezezkoa izan behar du?

Gauzak konplikatuak izaten dira. Orokorkeriek ez dute sakoneko arazoak ulertzera laguntzen. Euskalduna naizen aldetik, eta euskara hizkuntza gutxitua den neurrian, neure burua munduko baztertuen taldekotzat jotzeak autoengainutik izan dezakeen jakitun izatea komeni da. Aurrean nor dugun ere hartu behar da aintzat. Erakunde bat, herrialde bat, zure maila ekonomikoko norbait ala baliabiderik gabeko etorkina. Denok dakigu, euskara noren aurrean egiten dugun, saria dakarrela edo zigorra, goian paratzen gaituela edo behean. Gure territorio libre bakarra da, bai, baina nortaz librea?]]>
<![CDATA[Hotelak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/024/002/2021-10-10/hotelak.htm Sun, 10 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/024/002/2021-10-10/hotelak.htm
Hoteletako zerbitzuak garai bateko burgesek beren etxeetan zeuzkatenak erreplikatzeko sortu ziren (sukaldariak, neskameak, maiordomoak, txoferrak…), kanpoan etxean bezala egoteko. Orain hoteleko zerbitzuak, gehienetan, horrelakoez inoiz disfrutatzen ez dutenei simulakroa eskaintzeko daude. Goxo egoten da hoteletan, horretarako daude, ez-lekutik duten hori gaindituz gero, klase gatazkan bandotik aldarazten gaituelako lanik egin behar ez izateko fantasiarekin jolasarazita. Gauza bera gertatzen da mundu guztiak hobbytzat lehen aipatzen duen horrekin: bidaiatzearekin (ez baitu lanarekin, oporretan egotearekin baizik, lotzen).

Argudio hauek darabiltzat buruan autokarabana bat erosteko. Zoritxarrez, hotel batean tarteka aberasko sentitzeko bezain txiroa naiz.]]>
<![CDATA[Hidroalkoholikoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/017/002/2021-10-09/hidroalkoholikoa.htm Sat, 09 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/017/002/2021-10-09/hidroalkoholikoa.htm
COVID-19aren pandemiak beharbada ekarriko zituen gauza onen artean sailkatzen nuen nik, aurkezpenetan ezezagunei hainbeste muxu eman behar ez izatearekin batera. Gizaki hobeak izaten aterako ginenik ez nuen inoiz sinetsi. Zerbaitetarako balio behar du ezkortasunak. Baina ezkorrenak ere beti itxaron dezake, beldurragatik bada ere, ohituraren bat alda daitekeenik, apika bere komenientziaren (edo beldurren) alde.

Ez da hala izaten ari. Jendea hasi da aurkeztu eta masaila eskaintzen muxurako, gehienetan maskara jarri gabe. Eta tabernetako mahaietan ez dago gel poterik. Suposatzen dut askok asturu gaitzeko gauzakitzat edukiko dutela, saihestu beharreko oroitzapenak dakartzan eragozgarritzat.

Eskuak garbitzea ez da parte oneko esapidea, eta, ohitura bezala ere, mizkinegia ez ote den pentsatzera itzuliko ginela nork uste zuen?]]>
<![CDATA[Fase aldaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2021-10-08/fase_aldaketa.htm Fri, 08 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2021-10-08/fase_aldaketa.htm
Azken honi dagokionez, fase aldaketan gaudela esanen nuke. Garai batean, ez hain aspaldikoan, intelektuala Nobel saridunaren berri askoz lehenagotik bazeukala erakusten lehiatzen zen. Gutxitan izaten zen egia. Horregatik erne egotea komeni zen, saria iragarriko zuten orduan Sareari begira, beste inork baino lehenago dokumentatu ahal izateko dena delako irabazleaz eta munduari erakusteko, pozezko edo etsipenezko ohar batekin posible bazen.

Gerora liberazio unetxo bat egon da, eta modan egon da suediar akademikoek hautatutako izen arraroei irri egitea, jendeari «nik ere ez ezagutzeko modukoak» direla adierazita, idazle popularragoek irabazi beharko luketela esateko. Susmoa dut lehen fasera itzultzear gaudela, Instagramen erakusten ditugun liburu bakanen galeriekin bat datorren joeran, baina oraindik ez dakigula nola.]]>
<![CDATA[Izen bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2021-10-07/izen_bat.htm Thu, 07 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2021-10-07/izen_bat.htm
Horrelako eskandaluen berri izatean eskandalizatuarena egiteko ahalegina egin behar dugu, lehenagotik susmatutako bidegabekeria bidegabekoa izateari utz ez diezaion, haiek arintzeko erantzukizuna gure bizkar eror ez dadin, ondokoari adibide emateko ere bai beharbada. Zutabegileak askotan hartu beharreko jarrera izaten da. Espainiako Gobernuak errugabeak erail zituela modu ilegalean? Ez esan! Eliza katolikoak haurren aurkako abusu sexualak (gutxienez) isildu dituela? Hara, Jainkoagatik!

Izen bat merezi dute ezustekorik ez dakarten haserreek ere.]]>
<![CDATA[Giderrak nork]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/015/002/2021-10-06/giderrak_nork.htm Wed, 06 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/015/002/2021-10-06/giderrak_nork.htm
Euskaltzaleok hobetsi beharko genuke, hitzarmena haustekotan, ez izatea euskara (orain bezain) babesgabea (edo gehiago) utziko duen eszenario batera joateko. Kontua politikan ez baita izaten duintasuna salbatzea, helburu jakin batzuetara iristea baizik. Hemen Sarasate pasealekuko alderdiak badaki giderrak eskuetan dituela. Nola kendu da kontua. Agian operazioak asmamena beharko luke, hausturarako beste motibo popularrago bat bilatuz edo giderrak beste norbaiti (ustez txarragoari) ematearekin mehatxatuz.]]>
<![CDATA[Pandora]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2021-10-05/pandora.htm Tue, 05 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2021-10-05/pandora.htm Pandora Papers izeneko esklusibaren berri ematen ari dira eta ondoko bi lagunetako batek besteari «baina hori ilegala da?» galdetu dio, eskandaluaz eskandalizatuta. Hainbat izen aterako dira kutxa horretatik, aletzen joanen dira, kazetarien lana delako ahalik eta egunkari gehien saltzea. Beren lana egiten ari dira.

Benetan harrigarria ez da hori, baizik eta kapitalen ihes edo zerga saiheste hauek zergatik ikertzen eta salatzen dituzten, masiboki, kazetariek, eta ez horren ardura duten erakunde fiskalek. Horrek lagunduko luke nire ondoko bi lagunek delitutzat hartzea guztiok ordaindu beharreko zergak saihestea. Seguruenik pentsatuko baitute horrelako tranpatxoak egitea edo egiten saiatzea ia aberatsen betebeharra dela; haiek bai suertedunak, denok egin nahiko genukeen hori egitea baitute. Baina, zoritxarrez, ogasunari itzuri ezin diogunok, kopuru txikien ekarpena baino egiten ez dugunok, guk, ihesbiderik ez.

Sentsazio horretara bulkatzen gaituzte, eta ez da kontu errugabea, fiskalitatearen begiraleek. Zergak ordaintzea baliabiderik gabekoen ardura baino ez dela pentsatzeari utz diezaiogun nahi badute, horrelako notiziak kazetariek baino lehenago harrapatzen asmatu beharko lukete.]]>
<![CDATA[Umerik ez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/020/003/2021-10-03/umerik_ez.htm Sun, 03 Oct 2021 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/020/003/2021-10-03/umerik_ez.htm only adults deklaratu dute. Ikusi ditudan erreakzio gehienek neurria kritikatu dute, gizartean nagusi den umefobia salatuta. Nik ere uste dut nolabaiteko umefobia egon daitekeela gizartean, aski kamuflatuta.

Horri buruz idatzi izan dut, esaterako, lehen itxialdiaren garaian. Haurrei kasu handirik egin behar ez izateko, presenteegi ez izateko antolatuta dago gizartea. Beste kontu bat da umefobia deitzen ote diogun berez gurasofobia deitu beharko geniokeenari.

Bilbokoaz iritzia eskatuko balidate, ez nuke zuzen jakinen zer esan. Berez, halako jatetxe bakar bat egoteak, aukera hori eskaintzeak, ez du ematen inor utzi behar duenik kalean bazkaldu gabe. Negozio bereizkuntzaren barruan uler daiteke. Hoteletan badaude horrelakoak. Aitortu behar dut oporretan egon izan naizela helduentzat bakarrik diren ostatuetan. Berez ez naute hainbeste ere molestatzen umeen presentziak eta ahotsek piszinan edo jantokian. Gehienetan erosoago sentitu banaiz izan da bikotearekin maitasun adierazpenak, zuhurrak edo ez hainbeste, eduki ahal izan ditudalako umeak aurrean egonda horrelakoak saihestu beharko genituzkeela inork aurpegiratzeko aitzakiarik gabe.]]>