<![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 20 Oct 2019 21:13:34 +0200 hourly 1 <![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Hiru zonalde]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/030/003/2019-10-20/hiru_zonalde.htm Sun, 20 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/030/003/2019-10-20/hiru_zonalde.htm De bello gallico idatzi zuenetik, eta gauza asko aldatu dira ordutik hona. Esaterako, Galia ez dago, ikasle garaiko latineko eskoletan buruz ikasi behar genuen bezala, hiru partetan partitua. Baina oraindik bada lurralde bat, beste oilartxo eder bat baduena (San Saturnino elizako dorre puntan, hain zuzen), Julio Zesarren esaldi ospetsuari eta hirutan zatitzeari atxikimendu handia erakusten diena: Nafarroa.

Kontu zahar batekin nator. Denbora pasatu arren, atera ezinezko sorgin gurpila. Euskararen dekretuaren hainbat puntu atzera bota ondoren, ezinegona egon da nafar euskaltzaleen artean. Gobernuak bere buruari hilabeteko epea eman dio zer eginen duen erabakitzeko. Oraindik ez du erabaki. Baina posturak argitzen doaz. Txibite presidenteak adierazi du euskararen zonifikazioari eutsiko diola. Barkos presidente ohiak esan du joan den legealdian ere parlamentuko alderdi guztiak (berea eta EH Bildu izan ezik) zeudela zonifikazioa ezeztatzearen kontra, ezaxolati euskaldunei horrek zer dakarkigun.

Nafarroa latinezko wikipedian bilatu eta hor agertzen da, Julio Zesarren estiloan, historia baino lehenagokoa dirudien zigorra: Navarra in tres zonas linguisticas divisa est.]]>
<![CDATA[Itzultzaile neuronala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-19/itzultzaile_neuronala.htm Sat, 19 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-19/itzultzaile_neuronala.htm Itzultzaile neuronal bat sareratu du Jaurlaritzak, Garikoitz Goikoetxeak sinatuta. Barkatuko dit Garikoitzek, baina erabaki dut esteka ez ireki eta barruko testua ez irakurtzea, goiburuak iradoki dizkidan aukera infinituak ez aienatzeagatik. Ordu berean gehien irakurritako seigarren berriak gehitzen duen informazioarekin aski dut: Pentsatu egiten du itzultzaile automatikoak. Gehiago irakurtzeak fantasia amatatzen duten kontu tekniko etsigarrietara eramanen ninduen. Ezinen nuke itzultzaile neuronal hori neure onurarako adimenen irakurgailu moduan irudikatu, eguneroko nire lan hau ikaragarri erraztuko litzaidakeena: goizeko albisteak ikusi (lan istripuak, kaleratzeak, Riverak eta Casadok zer esan duten...) eta neuronek elkarren artean egiten duten konexio harridurazkoak hitzetara, nik baino trebeago, pasaraziko lituzkeen trepeta. Jaurlaritzak plazaratu izanak atzean gibelasmoren bat egon daitekeela susmarazi ere egiten dit: nire pentsuak merkaturatu, hirugarrenei saldu, berez dagoeneko egiten dudana, alegia, baina musu truk. Hobe dut artikulua ireki eta lasaitzea.]]> <![CDATA[Isiltasun minutua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-18/isiltasun_minutua.htm Fri, 18 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-18/isiltasun_minutua.htm <![CDATA[Bortizkerieza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-17/bortizkerieza.htm Thu, 17 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-10-17/bortizkerieza.htm
Bortizkerieza xaloa da, eta irrigarri uzten erraza. Aurrekari arrakastatsu baten bat badu, ez hainbeste, baina alferrikakotzat izaten ohi da. Maneiagarriagoa ematen du.

Bortizkeriaren dialektikan Estatua da beti garaile. Berak erabakitzen du zer den eta zer ez den indarkeria. Desobedientzia baketsuaren bidetik datorren erronka bat ere jo dezake indarkeriazkotzat, haren zerizana auzitan paratzen badu.

Bortizkeriezak, Nerea Fillati entzun diodanez irratian, jende-anitzagoa da. Adin eta genero guztiek batera jotzea ahalbidetzen du, mutil gazteen oldarrek ez duten potentzialitate aglutinagarriarekin.

Garai mediatikootan bortizkeria beste bandotik etortzea nahi dugu. Indarkeria, zerbait lortzeko baino, kontakizun legitimatzailea eraikitzen lagunduko digun kontraargudiorako nahi izaten da. Lehia da lehenago nork jo duen, nazioarteko komunitateak, Gran Hermano-ren ikusleek bezala, biktima salbatzeko joera, aukera edo gogoa balu bezala (nazioarteari begira ari dira dena: sententziaren erredakzioa, ministro bat errusieraz mintzo, aireportua izatea jomuga…).]]>
<![CDATA[Zaila ulertzen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/003/2019-10-16/zaila_ulertzen.htm Wed, 16 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/003/2019-10-16/zaila_ulertzen.htm <![CDATA[Ekidistantzia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/032/003/2019-10-15/ekidistantzia.htm Tue, 15 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/032/003/2019-10-15/ekidistantzia.htm <![CDATA[Politikoki zuzena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/020/003/2019-10-13/politikoki_zuzena.htm Sun, 13 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/020/003/2019-10-13/politikoki_zuzena.htm <![CDATA[Bigarrena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-12/bigarrena.htm Sat, 12 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-12/bigarrena.htm <![CDATA[Patu petrala]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/013/002/2019-10-11/patu_petrala.htm Fri, 11 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/013/002/2019-10-11/patu_petrala.htm
Ez genekiena zen, kontrakoa esan arren, jihadistak askatu eta alderrai ibiltzea zeinen gutxi axola zaien.]]>
<![CDATA[Epaiaren zain]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2019-10-10/epaiaren_zain.htm Thu, 10 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2019-10-10/epaiaren_zain.htm
Estatu auziak direnetan ñabartzera irits daitezke, baina ez askoz haratago. Sententziak idatzita egoten dira. Estatu Zentzua delakoak diktatzen ditu. Eta Estatu Zentzuak ez du bere burua gezurtatzen. Urriaren 14an jakinaraziko duten epaiak ez du, inondik inora, aurtengo Literatur Nobel saridunen izenek gaur piztuko duen ikusmina sortuko. Data bera finkatu dute Espainiako Festa Nazionalean ez eragozteko asmo aitortuarekin, hots, emaitzak sortuko duen haserre (minuskuluetan) nazionala geroratzeko. Data, halaber, finkatu dute auzipetuetako bik, Sanchezek eta Cuixartek, behin-behineko atxiloaldian bi urte bete aurretik, hots, baldintzapeko askatasunean utzi behar izan aurretik. Ez du guztiak kontuak nondik joanen diren iradokitzen? Telebista piztu, eta Quiton baino istilu larriagoak erakusten dizkigute Bartzelonatik. Zain daude denak eta denek badakite zer datorren.]]>
<![CDATA[Beldurrezko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-10-09/beldurrezko.htm Wed, 09 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-10-09/beldurrezko.htm
Berez, pentsatzekoa da hilkutxa helikopteroaren barruan garraiatuko dutela, trafiko helikoptero anonimo batekin nahasteko aukerak biderkatuz. Antza, helikopteroaren aukera lehenetsiko dute istilu eta sabotaje posibleak ekiditeko. Zer eginen zuten? Askatu? Honen inguruko guztia beldurgarria da benetan.]]>
<![CDATA[Marvel]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-08/marvel.htm Tue, 08 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-08/marvel.htm Joker delakoak, superheroien unibertsora jo behar izan baitu gaurko ezinegona irudikatu ahal izateko. Ematen du fokua erakartzeko ia tresna edo lengoaia bakarra bihurtu dela.

Martin Scorseseren purrustadaren kontrako erantzunak ere iristen hasi dira. Batzuk irakurri ditut. Nik batez ere eskertuko nuke, beste kultur eremu batzuetatik ezagunak zaizkigunak erabiliko ez balituzte. Ez balira hasiko, «bai, baina honako hauek dira jendeak gogoko dituenak, zinema aretoak betetzen dituztenak. Eskasagoak izan daitezkeela? Baliteke (ez guztiak, baina demagun baietz), baina ez genituzke baztertu beharko umeek eta gazteek etorkizun baten zinema ona (europarra, konprometitua, barne-lehergarria...) ikus dezaten lagundu baitezake». Egiaztatuta dago ez duela funtzionatzen.]]>
<![CDATA[Erlea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/022/003/2019-10-06/erlea.htm Sun, 06 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/022/003/2019-10-06/erlea.htm Erlea izena eman zionean, Londreseko Royal Geographical Societyk erlea planetako animaliarik garrantzitsuena izendatu baitu. Zoritxarrez, Erlea aldizkaria desagertu den bezala, benetako erleak ere bide horretan dabiltza. Kalkulatzen da munduko erleen %90 desagertu dela. Eta, ehunekoekin jarraituta, kontuan hartuta munduko nekazaritzaren %70 erleen polinizazioaren mende dagoela, biziki deitoratzeko moduko galera da. Nonbait irakurri dut erlerik gabe, gizadiak lau urte baino ez zituela biziraunen. Ez dakit proiekzioak Monsanto hartzen duen kontuan. Baina erleek dohainik egiten dute lan.

Nire buru sasijakintsu honek, notizia irakurri, eta XVII. mendeko arte eztabaidetara eraman nau. Zer sortzaile mota komeni zen izatea: armiarma bezalakoa, hots, beren barrenetik ateratako eskrezioaz zeta sortzen duena, ala erlea bezalakoa, hots, kanpotik, naturatik hartutakoa barneratu eta eztia eman. Orduko terminologian lehenei modernoak deitzen zitzaien eta bigarrenei antzinakoak. Zientzia agerkariek dakartzaten datu apokaliptikoetan orduko literatur debatearen gaurko erantzuna aurkitzen dut. Sarea gailendu da, armiarmarena.]]>
<![CDATA[Eragozpenak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-10-05/eragozpenak.htm Sat, 05 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-10-05/eragozpenak.htm
Ikustekoak dira zeinen gogaikarriak izan daitezkeen Bizkaiko metaleko grebalariak. Egunkari askok egunero informatzen digute hirietan eraginen duten trafiko arazoez. Bat iritsi da galdetzera errepideak mozteko eskubidea ote duten. Galdera erretorikoa zen. Gauza jakina baita herriak benetan maite dituen trafiko eragozpenek eta errepide mozketek maratoi edo ziklismo probekin zerikusia dutela. Edo goi agintarien bilerekin. Eta entzun duzue Donostiako Zara megadendaren ondoan auskalo zertaz kexaka eserialdia egiten ari zen gazteaz? Ez sinestekoa da gazteek eguraldiarekin eta halako arinkeriekin duten tema. Ongi dago bere aldarrikapentxoak edukitzea; gazteak dira azkenean. Baina ez zuen beste tokiren bat hautatzerik, kezka normalak ditugunok ez ikusteko moduko bat? Ez aipatzeagatik euskara inposatu nahi dutenak. Ez dute isilago hitz egiterik? Non? Non jasotzen da besteok haiek ez entzuteko eskubidea?]]>
<![CDATA[Burgosko astotxoarena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-10-04/burgosko_astotxoarena.htm Fri, 04 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-10-04/burgosko_astotxoarena.htm ironic mode on botatako zerbait. Beraz, irakurleoi taxuzko zerbait eskaintzeko ahaleginean, bilaketa egin dut Googlen, PSOE lan erreforma idatziz gaztelaniaz. Agertu zaidan lehen esteka alderdi sozialistaren orrialde ofizialarena berarena da. Sartu eta, Noticias Actualidad goiburupean, Pedro Sanchezen adierazpen batzuk jasotzen dira: «PSOEk eginen duen lehen gauza Raxoiren lan erreforma ezeztatzea izanen da, langileen eskubideak berreskuratzeko». Duda egin dut. Orrialdean ez da inon datarik agertzen. Halere, argazkian agertzen duen orrazkerak pentsarazi dit promesa ez dela gaurkoa, lehen aldiz hala agindu zuenekoa baizik, 2014koa. Horren ostean, gauza asko gertatu dira. Mozio zentsura bat. Presidentetzara iristea. Lan erreforma hori mantenaraztea. Hauteskundeak. Ekonomia eta enpresa ministroak lan erreforma ezeztatzea emankorra izanen ez zela esatea. Hauteskundeak. Eta, batek daki, ezeztatuko dutela berriro agintzea ere bai akaso.]]> <![CDATA['Light' gazta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/002/2019-10-03/light_gazta.htm Thu, 03 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/002/2019-10-03/light_gazta.htm
Irudipena dut PSN dela nafar alderdien artean euskararekin lotura gutxiena duena soziologikoki (esaterako, ez du parlamentari edo goi kargu euskaldunik). Eroso ibili dira UPNren markoan. Atarramentuzko zerbait lortu nahi bada, ezinbestekoa da pedagogia haiekin eta haien oinarri sozialarekin hastea.]]>
<![CDATA[Epaiaren tranpa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-02/epaiaren_tranpa.htm Wed, 02 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-02/epaiaren_tranpa.htm
Hizkuntza, dio epaiak, herritar bakoitzaren eskubidea da, ez Administrazioarena. Baina ematen du herritar bakoitzak duen eskubide hori ez dela linguistikoa, funtzionarioa izateko bidean trabarik ez izatekoa (eta euskara ez ikustekoa) baizik. Hala erakusten dute euskara eskakizun txikienak ere lehen mailako herritarrak (%7, gehitzen dute oker eta maltzurki, euskaldunak alegia) eta bigarren mailakoak ezartzen dituela zabaltzen dutenek. Herritar bakoitzaren eskubidea linguistikoa balitz, Administrazioak bermatu beharko luke. Euskara ez da pribilegio bat. Beste hizkuntza bat da.]]>
<![CDATA[Nahasia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-01/nahasia.htm Tue, 01 Oct 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-10-01/nahasia.htm
Buruan erabili dut zer diziplinekin uztartu dugun geure kirol nazionala, halako zerrenda bat osatuta, hala nola bertsolaritza eta heavy metala. (Bat, bi, hiru, erantzun berriro): Bertsolaritza eta heavy metala, egina. Bertsolaritza eta flamenkoa, egina. Bertsolaritza eta Whatsappeko birala, egina. Bertsoa eta telepatia, egina. Bertsolaritza eta Urtezaharreko kanpaiak aurkeztea, egina. Bertsolaritza eta telekinesia, egin gabe. Bertsolaritza eta hip-hopa, egina. Bertsolaritza eta antzerkia, egina. Bertsolaritza eta zarzuela, nogaku edo mimogintza, egin gabe. Bertsolaritza eta mitinak, egina. Kongresuko tribunatik bertsotan aritzea, egina. Bertsolaritza eta gastronomia, egina. Bertsolaritza eta gay pornoa, egin gabe. Bertsolaritza eta Nintendoko Wii bideo-kontsola, uztartuta. Bertsolaritza eta dantza garaikidea, egina. Bertsolaritza eta ziklismoa, egina. Botilero aritzea bertsotan, egina.]]>
<![CDATA[Beranduegi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/003/2019-09-29/beranduegi.htm Sun, 29 Sep 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/003/2019-09-29/beranduegi.htm <![CDATA[Irribarrea izoztuta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-09-28/irribarrea_izoztuta.htm Sat, 28 Sep 2019 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-09-28/irribarrea_izoztuta.htm
Iruzkin askotan David Campion Mankomunitateko presidente berriak duen janzkeraz ari dira. Elastiko bat eraman zuen bozketa egunean, hots, EH Bilduren gertukoa da. Hitzez hitz. Nafarroa elitista, klasista eta sailkapenzaleenaren adibide okagarria. Kargua aukeratzeko egun bereko argazki batean lehen lerroan ageri dira Ana Elizalde, Enrique Maia eta Juan Jose Etxeberria (Txin Pon Txi) eskuinaren hautagai gorbataduna, Campioni begira; dirudienez gaiztakeria bati irri eginez. Eskerrak badagoen bigarren argazki bat, galtzear zeudela ohartzearen unekoa, Campioni begira, irribarrea izoztuta.]]>