<![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 11 Dec 2019 09:18:29 +0100 hourly 1 <![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Eztabaida interesgarria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-11/eztabaida_interesgarria.htm Wed, 11 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-11/eztabaida_interesgarria.htm Larrepetit-ean lagun bat aipatu du (tira, ez du izenez aipatu, baina esan dituenengatik nik ondorioztatu dut atzerrian egon dela, kartzelan-edo, eta idazlea edo euskal kulturaren gertukoa dela), Durangoko Azokara joan gabeko urte askoren ondoren, mira eginda ibili dena, zoratzen, «joan zenean baino askoz jende gehiago sentitzen du[elako] euskaraz kalean egunerokoan». Kirmen Uribek, berriz, hitzokin hasi du BERRIAko bere audio-zutabea, bera ere kanpotik itzuli berri: «Gaueko hegaldia hartuta iritsi naiz Durangora. Ez dut inor euskaraz entzun Loiuko aireportuan. Lana dago egiteko oraindik, euskarak behar ditu espazioak irabazi, pentsatu dut neure bostean», Aranbarriri, edo Aranbarriren lagun izengabeari kontra eginez, horrek baieztatu baitu «inora mugitu ez» garenok «ez garela lortutakoaz ohartzen».

Eztabaida interesgarria, nork duen tokian tokiko errealitateaz, osorik hartuta, irudipen fidagarriagoa hartzeko gaitasuna. Batez ere, lekuan bertan egon gabeko buruzagiek herri honen geroa baldintzatu dutenean urte luzeetan.]]>
<![CDATA[Gaur noa Durangora]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/017/002/2019-12-10/gaur_noa_durangora.htm Tue, 10 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/017/002/2019-12-10/gaur_noa_durangora.htm
Gaur iritsi naizen Durango metaforiko honetan, berez, edozein herritan, liburu denda batera babestuko naiz (oraindik gelditzen bada baten bat), aldi berean zoriontasunak eta antsietateak jotzen nautela. Zer eginen nuke urte osoan zehar toki hauek gabe? Zer eginen dut egunen batean?]]>
<![CDATA[Kafea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/002/2019-12-08/kafea.htm Sun, 08 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/002/2019-12-08/kafea.htm subito. Kafea toki askotan, eta ez guztietan txarra, hartzen dela esanez egin diezadake baten batek kontra; zergatik Italiakoa bakarrik? Eta nik, berez, munduko gauza guztiak gizateriaren ondare, materiala ala ez, direla uste dudalako trikimailu dialektikoa ez dut erabiliko. Nonbaitetik hasi behar da. Eguna ere, nonbaitetik hasi behar eta kafe bat izaten da aukera onenetakoa. Eta Italian kafeari dioten fedea ederra eta babesgarria iruditzen zait. Arau zorrotzak dituelako maite dut. 88ºC-ko urarekin, 9 bar-eko presioarekin eta 25 segundoz, zazpi gramo kafe birrindutik ateratako edaria da. Hura oinarri hartuta, doppio, ristretto, lungo, macchiato edo cappuccino-a erator daitezke. Ezin da edozein kafe edozein ordutan eskatu, ondokoen erdeinuzko begiradak sufritu nahi ez badituzu.

Nik maite ditudan lege zorrotzei, kontu hutsalak arautzen dituzten lege txiki zorrotzei, men egitea bizitzaren plazeretakotzat dut. Errutina ere deitzen zaio, ez beti Unescok behar bezala babestuta. Igandeetan, kafe ketsu bat ondoan duzula, egunkaria irakurtzeko ohitura izan daiteke hurrengoa babesten.]]>
<![CDATA['Lau teilatu']]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-07/lau_teilatu.htm Sat, 07 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-07/lau_teilatu.htm Lau teilatu kantarekin. Teilatu bakoitzetik neure burua botatzen nuen, banan-banan, eta ziur zure aitak ere bai, baina emaitza onik erdietsi gabe. Bizirik jarraitzen nuen guztietan. Eta zer ondo. Zure bufanda txuria lepo bueltan neure burua urkatzen saiatzen nintzen gero, eta ziur zure aita ere bai. Amesgaiztoetan, berriz, ez da norbera hiltzen, horrexegatik dira akaso amesgaizto, ezta EiTBeko Maratoian parte hartu duten milaka, milioika, lagunek, putzara batekin putz egin eta tabakoko keia zuregana etorrita ere, edozein herriko jai edo legebiltzarretan.

Kanta gogotik ezabatzeko ahaleginean, behin esnaturik, neure burua behartu dut Benito Lertxundiren Maria Solt zaharra, eta are Udazken koloreak itsaskorra ere, gogora ekartzera, landen lurrinak zeharkatuz, baina guztiz alferrik izan da. Sare sozialak edo euskal telebista piztu ditudan une beretik Lau teilatu gailendu da atzera ere. Gutxienez, ez dute Hegoak ebaki aukeratu, saiatu naiz neure burua kontsolatzen: berrogei urte pasatutakoak dagoeneko izan gaitezke klasikoak (Itoitzen abestiak eta biok adinkideak gara, 1978koak).

Onerako izan daitezela, maratoian eta egile eskubideetan, amesgaizto guztiak.]]>
<![CDATA[Beso politikoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-12-06/beso_politikoa.htm Fri, 06 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-12-06/beso_politikoa.htm incel» suertatzen da), erakunderik gabe (ez dute behar); gehienez jota, buruz desorekatutakotzat pasarazten dituzte, ia haiekiko enpatia sentiaraziz. Horregatik, ez da terrorismo hitza agertu, ez agertuko ere, Miranda de Ebroko falangezale bati konfiskatutako arma piloaz informatzean, ezta Euskal Herritik hain hurbil gertatuta ere. Burgoseko egunkari batean, izan ere, «Espainiako arma arsenal ez-terroristarik handiena» erabili dute goiburu batean. Joan den irailean lehergailuen aurrekaritzat jo zuten CDRen egoitzan aurkitutakoa (eltze bat barne) eta Fiskaltzak CDRak terroristzat jo. Laburbilduta, Espainiaren batasuna auzitan jartzen badu baino ez da, antza, terrorismo.]]> <![CDATA[Hipokrita]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-12-05/hipokrita.htm Thu, 05 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-12-05/hipokrita.htm blue-jean bakoitza egiteak 7.000 ur litro eskatzen ditu) erreportaje batean entzun dudan egun berean, beharrak hartaratuta, arropa denda handi eta merke batera joan naiz eta, nire printzipioen aurka eginez, japonierazko grafian hitz edo esaldi bat jartzen duen kirol-elastiko bat erosi dut. Ordaintzeko txandaren zain, japonierazko elastikoak zer dioen bilatu behintzat eginen dudala agindu diot neure buruari. Ez dut baztertzen hipokrita alaena esan nahi izaterik.

Ilaran nagoela, asperturik, beste zalantza bat piztu zait, zenbat litro ur beharko zituen erostera nindoan jantziak. Hiruko erregela egiten saiatu naiz. Beste zereginetan beharrezkoagoa litzatekeen ur parrastada atera zait. Errudun sentitu naiz, kreditu txartelaren zenbakiak sakatu bitartean. Etxerako bidean errua nori endosatu aurkitu dut. Norbaiti leitu diot, beira birziklatzea dela eta, garai batean denok birziklatzen genuela (beira, plastikoa, arropa...), haiek berrerabilita, dendara itzulita, zumezko saskia eramanda. Kapitalismoak erabilera bakarreko ekoizkin merkeez bete gaitu. Mundu jasangarriagoa nolakoa litzatekeen badakigu; zeharka ezagutu dugu. Beste kontu bat da desohitzeko prest gauden.]]>
<![CDATA[Inpaktu ekologikoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-04/inpaktu_ekologikoa.htm Wed, 04 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-12-04/inpaktu_ekologikoa.htm
Irakurri berri dut Coldplay musika taldeak ez duela nazioarteko bira gehiago eginen, haien bidaiek duten inpaktu ekologikoa saihesteagatik, edo alternatibaren bat topatu arte. Holako erabakiek, mundu guztiak hartu arte, izan dezakete irrigarritik zerbait. Ez duzue irudikatzen Los Angeleserainoko hegaldia hartzeko prest legokeen Coldplayren zale amorraturen bat? Nahiago nuke kontzientzia piztailetik ere baleuka.]]>
<![CDATA[Ustezko egunak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/003/2019-12-03/ustezko_egunak.htm Tue, 03 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/003/2019-12-03/ustezko_egunak.htm
Euskaraz dakien eta %33ko elbarritasuna aitortua duen nafar erkidegoko herritar naizen heinean, neure burua ere jo nahiko nuke ustezkotzat, nahiz eta hiru gauzak egiazta ditzakeen agiriak eduki. Esker diezaiogun Nafarroako Ciudadanoseko buruari zalantzazko egoera estimulagarri hau. Zerbait gehiago esan du: «Nafarrek Nafarroaren eguna bere horretan ospatzeko eskubidea dute, ospakizun nazionalistetan [hots, euskararekin zer ikusia duen ezertan] nahastu edo urtu gabe». Laster (bigarrenez) alderdirik gabe geldituko den liderraren buruargitasunaren beste adibide bat. Nik ere nahiko nuke gauzak oro beren abstraktutasunik aratzenean bereizi ahalko banitu, neure ustezko izatea neure izatezko ustezkotasunean urtu gabe.]]>
<![CDATA[Gogoratzeko eguna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/019/003/2019-12-01/gogoratzeko_eguna.htm Sun, 01 Dec 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/019/003/2019-12-01/gogoratzeko_eguna.htm
Hiesaren nazioarteko eguna da gaur. Eta jende asko tentatuta egon daiteke hori iraganeko kontutzat hartzeko. Telebista batzuetan 80ko eta 90eko hamarkadetako irudi lastimagarriez osatutako erreportaje laburrak emanen dituzte, aditzik larrienak iraganaldian jokatuta. Larriena pasatu da (ez toki guztietan), baina estigmak hor dirau; bazterketa, isiltasuna, ezaxola; batzuetan debeku zaharkituen itxurapean. Orain gutxira arte, GIBdun batek ez zuen funtzionarioa izaterik. Oraindik ezin du, oker ez banago, seguru pribaturik kontratatu, batzuetan kreditu pertsonala eskatzeko beharrezkoa bada ere.]]>
<![CDATA[Larunbat beltza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-11-30/larunbat_beltza.htm Sat, 30 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-11-30/larunbat_beltza.htm Black Friday non kokatu erabaki zutenek bete-betean asmatu zuten. Eguna iritsi baino askoz lehenagotik teleberrietan salmentak jaitsiko zirela etengabe iragartzen ibiltzeari propaganda usaina hartzea ez da zaila. Ez dago fidatzerik. Inoiz baino email gehiago iritsi zaizkit posta elektronikoa, nire helbidea zutela ez nekizkien enpresetatik. Tentel sentiarazten dizute urrezko aukera horiek guztiak ez aprobetxatzeagatik. Nork nahi du karoago erosi? Behar ez ditugunak ere erostera bultzatzen bazaituzte ere. Zerbait oparitu beharko da egunotan. Kobratu dugu, eta Eguberriak kale kantoian daude. Sinetsarazi nahi digute hala dela. Beste topiko batek esaten du asko loditzen garela egunotan. Horretara ere bultzatzen gaituzte. Gurean inoiz errudun sentitu gara ohiko bazkari batean baino pixka bat gehiago besterik ez kontsumitzeagatik. Eguberrietan argaldu eta guzti egiteagatik. Karmen Zabaletaren txio bat leitu dut: «Norbait errudun sentiaraztea pertsona hori mendean hartzeko modu bat da, oso zaharra».

Larunbat tristea da gaurkoa. Abenduko zubia aurreratu eta joan ez direnentzat behinik-behin.]]>
<![CDATA[Itzulpena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-11-29/itzulpena.htm Fri, 29 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-11-29/itzulpena.htm
Ezin izan diot aurre egin, eta aurreko paragrafoa itzultzera bidali dut. Ez dago erabat gaizki, nahiz eta nik gauza batzuk beste modu batera adierazi. Bestearekin probatuko dut.

Itzultzaile neuronal hauek konpontzen dituzten arazoen artean, gaztelaniazko euskal idazleen gutxiagotasun konplexuarena dagoela bururatzen zait. Orain, haiek ere euskal kulturaren diru-laguntza goxoak jaso ahal izango dituzte, beren lanak itzuli eta zuzenean euskaraz argitaratu ahal izango baitituzte, eta, hala, letren merkatu hispanoan baldintza beretan sartzeko gai izango dira, baita mundukoan ere, non orain arte diskriminatuak baitzeuden, paniaguatua izatearen abantaila guztiez gozatuz, inolako eragozpenik gabe.

Hau ere ez doa gaizki. Ñabardura batzuk galtzen dira, baina mezua ulertu egiten da. Eman eta zabal ezazu plastikozko euskara!]]>
<![CDATA[Maroto Venezuelan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2019-11-28/maroto_venezuelan.htm Thu, 28 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/002/2019-11-28/maroto_venezuelan.htm Latin American Diplomatic Tour, eta hurrengo geldialdia Bolivia ote den, Janine Añezi ere presidente deitzeko. Gauza segurua da, berak bere burua oso ausartzat duen arren, ez duela ahotsa goratuko ez inor hatzaz erakutsiko gertatzen ari diren bidegabekeriak salatzeko. Txilen, esaterako, Carolina Muñoz emakumea desagertuta dago, beste hainbat manifestari bezala, eta, poliziak atxilotu izana ukatu arren, bideoak agertu dira non ikusten den nola sartzen duten poliziek furgoi batera. Hor Marotok ez du duintasun-ezik «irakurtzen». Tira, Europako gobernuek ere ez. Astoa nolako, zamukak halako.]]> <![CDATA[Inposaketarik gabe]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-11-27/inposaketarik_gabe.htm Wed, 27 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2019-11-27/inposaketarik_gabe.htm
Dena den, espekulatzekotan, edo amets egitekotan, nik nahiago dut irudikatzea Madrilen talde parlamentarioa duen euskal alderdiren batek Sanchezi eman beharreko abstentzioa negoziatzeko baldintza bakarra paratzen duela: Maite Esporrinek euskaraz ikastea. Edo Maiaren kontrako zentsura mozioa babestea. Zinegotziak berak aukera dezala, inposaketarik gabe.]]>
<![CDATA[Zergatik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-11-26/zergatik.htm Tue, 26 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2019-11-26/zergatik.htm
Ez dakit Estatu Batuetako edo Erresuma Batuko gobernuburu izateko aukera errealak badituzten, baina Bernie Sanders eta Jeremy Corbyn beren herrialdeetako ezkerreko erreferente nagusiak dira, gaur egun. Biek ala biek izan dute, duela gutxi, zergen aldeko jarrera argia, edo, hobeto esan, zergak ez ordaintzeko trikimailutan dabiltzan enpresa handien kontrakoa. Sandersek salatu du, adibide adierazgarri batekin, Netflixek zergetan pagatzen duena harpidedun batek pagatzen duena baino gutxiago dela. Jeff Bezosek, Amazonen jabea eta munduko gizon aberatsena omen denak, txiroentzako ia ehun milioi libera dohaintzan eman dituela jakinarazi duten hedabide zuritzaileen notiziaren aurrean Jeremy Corbynek argitu du kopuru hori Bezosen jabegoen %0,09 dela eta hobe lukeela zergak behar bezala pagatuko balitu.]]>
<![CDATA[Berri onak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/002/2019-11-24/berri_onak.htm Sun, 24 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/021/002/2019-11-24/berri_onak.htm <![CDATA[Taldean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2019-11-23/taldean.htm Sat, 23 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/021/002/2019-11-23/taldean.htm
Halere, oker egonen ginateke euskaldunok taldetasunarekin dugun gatazka guztien gakoa kuadrilla dela uste izanen bagenu. Iruñea bezalako hiri diglosiko batean, esaterako, euskalduntasuna bera izan daiteke sasikuadrilla bat osatzeko oina, edo militantzia politikoa. Edo haurrak eskola edo parke berera eramatea. Ohartu naiz, lehenago aipatuaz bestela, nik bana-banako harremana nahiago dudala halako ezagunekin. Ez alferrik pluralean jokatu zuen Sartrek infernua besteak direlako esaldia.]]>
<![CDATA[Guztien alkatea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-11-22/guztien_alkatea.htm Fri, 22 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/014/003/2019-11-22/guztien_alkatea.htm boy bat edo soka laukote bat kontrata dezadan. Baina (argitu behar banu) ni ez naiz Iruñeko alkatea, ezta beste inongoa ere, eta kudeatzen dudan aurrekontua nirea da soil-soilik, zorrak ere soil-soilik nireak diren modu berean. Kudeatzen den dirua publikoa denean, ezin dira pertsona bakar baten gustu eta aurreiritzi politikoak irizpide izan. Iruñeko alkateak hala aritzen dela aitortu du; kontratu gaizki osatuaren desenkusa albora utzi eta zuzenean adierazi du bera alkatea den bitartean Iruñeko Udalak ez dituela Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoak kontratatuko, ezker abertzalearen ingurukoak omen direlako. Horrek izen bakarra du. Zentsura ideologikoa.

Agintearen makila hartzean alkate guztiek, honek ere bai, herritar guztien alkatea izanen direla iragarri ohi dute, botoa haiei eman ala ez, edozein ideologiatakoak direla ere. Lehenago susmatu, orain badakigu Maiak gezurra esan zuela. Gaur bertan euskararen ordenantza berria onartuko du guztien alkatea izan nahi omen zuenak, baina, berez, gero eta iruindar gehiago bazter uzten ari denak.]]>
<![CDATA[Berariazko onespena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-11-21/berariazko_onespena.htm Thu, 21 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2019-11-21/berariazko_onespena.htm
Aritz Intxusta kazetariak, Iruñeko bideoen sententzia irakurri ondoren, Twitterren egindako gogoeta guztiz egokia iruditzen zait. «Epaileek biktimaren berariazko onespena exijitzen dute bertan gertatutakoaren grabazioetarako. Hala izanik, ez da ulertzen legeak sexu harremanetarako ere berariazko onespenik ez eskatzea». Ezin hobeki eta laburrago esan.]]>
<![CDATA[Ezaxolaren alde]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/020/003/2019-11-20/ezaxolaren_alde.htm Wed, 20 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1892/020/003/2019-11-20/ezaxolaren_alde.htm
Jendeari galdetzeko tentazioa izan dut. Susmoa dut inor gutxik dakiela errege bat dugula hirian bisitan. Eta dakitenei bost axola zaiela. Ez, ez gaude Erdi Aroan. Twitterren irakurtzen dudanaren arabera, ez dago inor kalean Borboikoari aupaka. Arbuioa adierazten bai, gutxi batzuk. Gutxi izanda ere, gehiengoa dira. Iruñe amorragarri honek atzokoa bezalako pozbidea ematen du tarteka. Harro nago Nafarroako eliteak beren basailutzan bakarka utzi dituen gizarte honetaz, guztiz ezaxola.]]>
<![CDATA[Gretaren bidaia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-11-19/gretaren_bidaia.htm Tue, 19 Nov 2019 00:00:00 +0100 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2019-11-19/gretaren_bidaia.htm ad hominem zuzendu behar dituztela kritikak. Ergel detektagailua hain da ahaltsua, Estatu Batuetatik Espainiara egiten ari den itsas bidaia gaitzat hartu ez hartu ibili naizela, dudatan, ez ote nauen ni ere ergeltzat agerraraziko zuen aurrean. Arriskua nire gain hartuta, aitortu behar dut katamaranez egiten ari den bidaia horrek liluratuta naukala. Espero dut zinemagile, antzerkigile edo nobelagile on batek, sarri gabe, haren gainean oinarritutako lan batean isla dezala (halakoa dela uste baitut nik) XXI. mendearen kontraesan guztien talka dirudien zeharkaldi hau. Instagramer familia azaleko xamarra eta iraultza berdearen ordezkaririk behinena, zorrotz eta koherentea, hilabete oso batez espazio txiki batean itxita, itsas ibilaldi ez arriskurik gabean. Ia edozein generotara egoki zitekeen obra. ]]>