<![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 07 Jul 2020 03:58:36 +0200 hourly 1 <![CDATA[Angel Erro | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Sasoiko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2020-07-07/sasoiko.htm Tue, 07 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/022/003/2020-07-07/sasoiko.htm
Kontua da orain zenbait egun zabaldu bideo, meme eta adierazpen batzuek zer pentsatua eman didatela zaharren gainean hedatzen hasi den sasoikotasunaren diktaduraz. Trump agertu da beheranzko aldapatxo batean baldar, beldurti, motel ibiltzen. Horrek herrialdea gobernatzeko ezgai (edo ezgaitasunaren bidean) dela egiaztatuko balu bezala hartu dituzte kontrakoek irudiak.

Behin zahar batek mundua adin ertaineko beste edozein agintarik bezain gaizki kudea dezakeela demostratu ondoren, onartzen hasi beharko gintzaizkioke (berak ere bere buruari) zahartzaroan ajeak. Bai, artikulazioak hondatzen dira zahartzean.]]>
<![CDATA[Zertan egon ginen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/026/003/2020-07-05/zertan_egon_ginen.htm Sun, 05 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/026/003/2020-07-05/zertan_egon_ginen.htm <![CDATA[Hirugarren gradua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/003/2020-07-04/hirugarren_gradua.htm Sat, 04 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/003/2020-07-04/hirugarren_gradua.htm
Denbora, guztia sendatzen omen duen hori, zigorra bera izan dela ahanzteko tranpan eror gaitezke. Ez du denborak ezer konpondu, ezer samurtu, ezer beraztu. Pasatu besterik ez du egin. Horrek ekarri ohi duen lasaituarekin. Hirugarren graduak arinduko du larria izandakoa eta oraindik larria dena.]]>
<![CDATA[Hiru propietate]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-03/hiru_propietate.htm Fri, 03 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-03/hiru_propietate.htm
Bigarren propietatea euskarafobo elebakarrengan eragiten duen erreakzio paradoxikoan aurki dezakegu: berdin harritzen dira eta berdin gogaitzen dira hala euskarazko lexikoa barneraezina iruditzen zaienean («ez dago tronpoilo hori ulertuko duenik»), nola nazioarteko hitzetara hurbiltzen denean («irrigarria: aireportua esaten da!»).

Hirugarren propietatea itzulgarritasunarekin dago lotuta; ezaugarri hau elkarrekin du beste hizkuntza gutxituekin: bakarka agertzen denean, hura ulertzen ez duen elebakarrengan sortzen du elebitasunaren halako aldarrikapen gogo eutsiezin iragankorra (Mikel San Jose eta Beñat Etxeberria futbolariek Athletic taldea utziko dutela euskaraz iragartzean, esaterako, asko eta asko asaldatu dira, soilik euskaraz esan dutelako, gauzak soilik erdaraz agertzeaz inoiz kexatu ez direnak).]]>
<![CDATA[Bi istorio]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-02/bi_istorio.htm Thu, 02 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-02/bi_istorio.htm <![CDATA[Zentsura askatasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-01/zentsura_askatasuna.htm Wed, 01 Jul 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-07-01/zentsura_askatasuna.htm
Adierazpen askatasuna argudio indartsua da, baina ahuldu besterik ez dugu egiten esatea gogoko ditugunak esan daitezen baino defendatzen ez dugunean. Zentsura hitz beldurgarria da, baina norberak eragiten duenean ez gaitu hainbeste beldurtzen.]]>
<![CDATA[Berdeago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/002/2020-06-30/berdeago.htm Tue, 30 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/002/2020-06-30/berdeago.htm Liberation-ek hala iradoki du bere portadan. Berde koloreak eta arrosak aurpegi erdia jan dio. Ekologistak piztu omen dira. Abian jarri omen dira. Eskuin muturraren moda hedatu bezala, indartuko da berdeen bulkada ere hexagonotik kanpora? Hidalgo Parisko alkate sozialista bizikletazalea ere indartuta atera da, eta En Marche mugimenduaren lehiakidea izatearen aukerak handituta. Etiketa zaharrak itzultzear daude? Auzapez komunista dugu Maulen. Beste hainbat udaletxetan abertzale bat izanen dute buru.

Epidemiak zelako eragina izan du bozetan? Abstentzioak gora egin du. Tentazioa egonen da emaitzak egoera eta premia berrien argitara irakurtzeko. Denok, itxialdiak oraindik zerbait aldaraziko zigula uste onbera genuenean, pentsatu nahi izaten genuen honetatik hobetuta ateratzeko moduetakoa munduari zor diogun begirunea (erantzukizuna) ematea izan zitekeela. Berdeago botatzea izan daiteke horren aldeko urrats txikia? Eta gero?

Hauteskunde gehiago datoz gurean. Nolakoak izanen dira hemendik bi astera egin beharreko analisi azkarrak?]]>
<![CDATA[Nabarmena]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/003/2020-06-28/nabarmena.htm Sun, 28 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1957/023/003/2020-06-28/nabarmena.htm
Inbidia diot, Iruñeko Alde Zaharreko taberna batean hau idazten ari naizela, zerbitzariari eta bezero pare bati zeharka begiratzen diedalako, armairuturiko begiradaz edo desiraz (koadernoan zehar-ohar hau: «Zelako oparia erretzera atera eta bere edertasun aurrepandemikoa munduari eskaini dion zerbitzari maskaradunarena»), bera osasungarriago, garbiago, agertuko zen, hemen egotera, hainbeste poesiarik gabe, nabarmenagoan.

Inbidia diet nabarmenei, euskaraz hitz horrek daukan ospe txarra gorabehera. Gaur da horretan hobetzeko asmoa hartzeko egun ona.]]>
<![CDATA[Ez-sanferminak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/003/2020-06-27/ez_sanferminak.htm Sat, 27 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/003/2020-06-27/ez_sanferminak.htm
Chaotic neutral etiketa etorri zait burura, Iruñeko jendea definitu beharko banu, Dungeons and Dragons rol jokoaren testari jarraiki. Badakizue pertsonaiak (gu guztiok) bi irizpideren arabera sailkatzen dira: A: Lawful (legezko), B: Neutral, C: Chaotic eta 1: Good (on), 2: Neutral, 3: Evil (gaizto). Beharbada «onbera kaotikoa» esan beharko nuke, hots, C1. Zintzoak izan nahi dugu (edo gaizto behintzat ez agertu), baina modu aldrebesenean edo deigarrienean.]]>
<![CDATA[Sasoilariak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/002/2020-06-26/sasoilariak.htm Fri, 26 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/024/002/2020-06-26/sasoilariak.htm
Ez zait argi gelditu albistegiaren hurrengo bideoa notizia berari zegokion ala ez. Herriren batean sasoilarientzat egokitutako kiroldegi baten prestaketez ari ziren. Gozatuko zituzten erosotasun bestetik aski arruntez ziharduten harro. Lanetik etorritakoan dutxa gunean freskatu ahalko ziren. Ez zuten trumoilka gela bakar egurastu gabean lo egin beharko. Aisialdirako aretotxoa. Balizko gaixoak isolatzeko gela. Albistegiak ez zekartzan jarraian nekazari sindikatu baten lider nafarraren adierazpenak, oinarrizko errentaren desmasaz kexaka. Ez zuten ordura arteko egoera (toki gehienetan oraindik ohikoa) esklabotzarekin lotu. Gutxieneko giza eskubideak notizia izatea ere!]]>
<![CDATA[Ohiko tabernak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2020-06-25/ohiko_tabernak.htm Thu, 25 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/016/003/2020-06-25/ohiko_tabernak.htm cool jende uzkur den auzoko taberna latino batera (edo aspaldiko taberna orain latindutakora) sartzeko, non, egia da, bezero zahar fatxa pobreren bat egonen den, zu baino etxean goxoago. Hura erabili zenezake aitzakiatzat hara zergatik sartzen ez zaren sekula. Ezkerrak bezeria hori daukan tarteka (edo baduela uste duzun), bestela onartu beharko zenioke zeure buruari agian, agian bai, pixka bat arrazista zarela. Badira errealitatea egituratzen duten bestelako ardatz batzuk eta ez ditugu ikusi nahi.

Aspaldiko apunte horren antzekoa esaten du egunotan irakurri dudan txio batek: «Nork esaten du faxista dela edo xenofoboa? Inork ez, baina taberna bat errentan hartu duen errumaniarrak mesfidantza pixka bat sortzen digu eta ondokora joaten gara. Edo pentsatuko dugu ikasle etorkinek maila jaisten dutela gela batean».

Seme-alaben ikasgelak edo zure aisialdiko tabernek ere zerbait diote zutaz.]]>
<![CDATA[Bi poema liburu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2020-06-24/bi_poema_liburu.htm Wed, 24 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2020-06-24/bi_poema_liburu.htm Analfabetoa-ren (Susa, 2019) orrien artean azken udal hauteskundeetako gainazal itxia aurkitu dut, barruan nik botoa emana uste nion alderdiaren boto txartela zeukana. Ez nuen azkenik eman? Beste bat baneraman, badaezpada? Aldatu nuen azken orduan? Boto likidoa estimatzen dut, baina neure burua engainatzeraino? Egunotan egonen da EAEko hauteskundeetarako boza liburu berberean garraiatuko duenik? Poemategian ezuste gehiago aurkitu ditut. Liburu onek behin eta berriro harritzeko gaitasuna ematen dute.

Pello Lizarralderi oraindik itzuli behar diodan Giorgio Bassaniren Epitafio (Visor, 1985) ere berrirakurri dut. Zuzenagoa da Bassani poemetan eleberrietan baino. Haietako bat eskaintzen die Ferrarako fascistoni ohiei. Hitz gordinak darabiltza (Come cazzo...). Aurpegiratzen die zanpatzaile ohiek izan ohi duten ahanzkortasuna, orria beste aldera pasatzekoa, harremanak lehengoratu nahia. «Zer ostia / uste duzue? / Lehenago / laztanak / hil gaitezen». Gero, ulertu behar da, barkakizunak. Badu beste olerki eder bat, hemen, luzera dela eta, izena aipatu besterik ezin dudana: Arrivo mia madre non sta bene (Etxeratu ama ez dago ongi).]]>
<![CDATA[Normaltasun berria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1894/020/003/2020-06-23/normaltasun_berria.htm Tue, 23 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1894/020/003/2020-06-23/normaltasun_berria.htm <![CDATA[Aztarnak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/026/003/2020-06-21/aztarnak.htm Sun, 21 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/026/003/2020-06-21/aztarnak.htm <![CDATA[Prestigioa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-20/prestigioa.htm Sat, 20 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-20/prestigioa.htm
Horretaz gogoratu naiz euskal sortzaile batekin solasa izan berritan, Iruñeko Rochen. Berehala aurkitu dut neure burua desenkusaka telebistako saio batean hasi naizelako, neure irudiari (poeta irudi aratzari) kalte egiten diola iradoki dit berak. Artista puruekin topo egitea latza izaten da. Ez dizute erraz barkatzen purutasun falta, baina iragaitzaz, oso modu sotilean, iradokitzea lortzen dute bestela ere ez zinatekeela, haien ustetan, aski aratz izanen.

Kalkulua egin eta Euskal Herrian prestigioa izateak edo ez prezio antzeratsua dutela (ezikusia) ohartzeak lasaitu nau.]]>
<![CDATA[Memoria selektiboa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-19/memoria_selektiboa.htm Fri, 19 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-19/memoria_selektiboa.htm
Harrigarria da alderantzizkoa ez defendatzea. Hain zuzen, mundu guztiak baldin bazekien zer gertatu zen GALekin, Gonzalezek jokatutako rolaren berri mundu guztiak baldin badu, zergatik ez dago epaileen aurrean?

Gonzalezen azken gobernuan parte hartutako Margarita Robles Defentsa ministroak aurrera begiratzeko eskatu du (orduan zertarako babestu memoria historikoaren legea?, memoria selektiboaren lege berrizendatu behar?) eta «eskuzabal izan behar da, une bakoitzak bere berezitasunak ditu» bota du.

Testuinguru honetan laudatzekoak dira nork bere aldeko edo alderdikoak aurkariari eskatzen dion zorroztasun berberaz epaitzen dituena. Aitortu behar zaio Eneko Andueza Gipuzkoako sozialisten idazkari nagusiari «aski da» esan eta Gonzalezek izan ditzakeen erantzukizunak ordain ditzan eskatzearen ausardia ez hain orokortua.]]>
<![CDATA[Azpi indar bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2020-06-18/azpi_indar_bat.htm Thu, 18 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/018/003/2020-06-18/azpi_indar_bat.htm <![CDATA[Bizikletarik ez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/003/2020-06-17/bizikletarik_ez.htm Wed, 17 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/019/003/2020-06-17/bizikletarik_ez.htm
Berdin du ikerketek zer dioten. Inpaktu ekonomikoa neurtzen duten ikerketak dira gurean azken hitza edukitzen dutenak. Nafarroako liburutegietan inbertitzen den euro bakoitzeko hiruzpalau itzultzen direla frogatu behar izan zuten. Gastu hitzak fama txarra baitu gurean. Inbertsioa dela frogatu behar da. Subentzio hitza sakrilegioa.

Kotxean gidatzen dugun kilometro bakoitzak 0,11 euroko kostu publikoa du. Hori bera bizikletaz eginda 0,18 euroko etekina (oinez 0,37 eurokoa). Azaldu beharko zaio alkate jaunari, batzuek ulertzen duten argudio bakarra baita diruarena.]]>
<![CDATA[Iheslariak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-16/iheslariak.htm Tue, 16 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1886/020/003/2020-06-16/iheslariak.htm
Kanpoan ikertzen hastea erabakigarria izan da, dudarik gabe, auziari bide emateko, agian eratorriko diren ondorioak kontrolpean edukitzeko estrategian. Kongresuan alderdi nagusiek izan duten jarrerak aski aztarna argia ematen du estatuaren erakunde nagusien trapu zikinak garbitzeko dagoen gogo eskasaz. Kanpotik begira daudenean bakarrik plantak egin behar. Horrexegatik CIAk argitara eman duen egiaztapenak, Felipe Gonzalez presidente ohiak GAL erakunde terrorista sortzeko izan zuen paperaren inguruan, hautsa pixka bat harrotu du, kare biziaren hauts zaharra harrotu ere. Nork ez zekien dagoeneko? Baina orain CIAk dio. Gonzalezek lana aurreratu du. Dominikar Errepublikan etxebizitza omen du dagoeneko. Errege ohiak izanen du beste iheslarien konpainian egunerokoa xamurrago eramatea.]]>
<![CDATA[Aingeru eta deabruez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1963/024/003/2020-06-14/aingeru_eta_deabruez.htm Sun, 14 Jun 2020 00:00:00 +0200 Angel Erro https://www.berria.eus/paperekoa/1963/024/003/2020-06-14/aingeru_eta_deabruez.htm
Pseudo Dionisio teologo bizantziarraren arabera (aingeru eta arkanjeluen gainetik dauden) aingeru printzipalak nazioen eta herrialdeen zaindariak dira, eta haiekin zerikusia duten auziak ikuskatzen eta babesten dituzte. Kategoria horretako aingerua izanen da Marcelo? Benediktok esku hartu ahalko luke, bestela, mailaz igo eta Espainia salbatzeko? Marlaskak kargugabetu du? Izena jarriko zion Fernandez Diazek Espainiaren kontrako deabruari ere? The Two Popes baino film interesgarriagoa eginen zuen Fernando Meirellesek honako solasa pantailaratuta.]]>