<![CDATA[Arantxa Elizegi Egilegor | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 25 Sep 2020 00:49:03 +0200 hourly 1 <![CDATA[Arantxa Elizegi Egilegor | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Protestak piztu dira Louisvillen, New Yorken eta Washingtonen]]> https://www.berria.eus/albisteak/187336/protestak_piztu_dira_louisvillen_new_yorken_eta_washingtonen.htm Thu, 24 Sep 2020 10:30:34 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/187336/protestak_piztu_dira_louisvillen_new_yorken_eta_washingtonen.htm <![CDATA[Kanporatzeak azkartzea lehentasuntzat jo du Bruselak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2450/002/001/2020-09-24/kanporatzeak_azkartzea_lehentasuntzat_jo_du_bruselak.htm Thu, 24 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/2450/002/001/2020-09-24/kanporatzeak_azkartzea_lehentasuntzat_jo_du_bruselak.htm
Proposamenaren arabera, herrialde batek ezin dionean gehiago eutsi «migratzaileen etorrerak eragindako egoerari», beste estatu kideei «elkartasunez» jokatzea eskatuko zaie iheslarietako batzuk euren herrialdeetan hartuz edo errefuxiatu estatusa lortzen ez dutenen kanporatzean lagunduz. «Kanporatze babestuak» deituriko horiekin migratzaileak hartu nahi ez dituzten herrien sostengua lortu nahi du Bruselak. Hala ere, Batzordeak ohartarazi du migratzaileak lekualdatzeko arazoak baleude, bestelako «mekanismoak» bertan behera utz ditzakeela Europak, eta estatu kideak asilo eskatzaileak hartzera bultzatu.

Egitasmoak aurreikusten ditu estatu kideei «elkartasuna» eskatuko litzaiekeen hainbat agertoki. Esaterako, itsasoan erreskatatu eta asiloa eskatzen duten migratzaileak lekualdatzeko garaian horiek hartzeko aukera ez ezik, «haien beharrak aseta» daudela bermatzeko «zuzenketa mekanismoak» ere egongo lirateke. Bestetik, krisi egoera batean, asilo eskubidea duten errefuxiatuak ez ezik, mugan paperik gabe daudenak ere jaso beharko lituzkete herrialdeek. Planaren arabera, herrialde batek 10.000 euroko laguntza jasoko luke hartzen duen migratzaile heldu bakoitzeko. Kasu horietan ere denborak azkartu nahi dituzte, eta bost egunera murriztuko dute asilo eskatzaileek osasun eta segurtasun baldintzak betetzen dituztela bermatzeko prozedurak.

Asiloa ukatzen zaien migratzaileen kanporatzeak azkartzea ere aipatu du Batzordeak, eta Europako Batasuneko kanpo mugak are gehiago ixtea. Azken puntu hori bermatzeko, inbertsio handiagoak egingo dituzte mugak zaintzeko sortutako Frontex patruiletan uztailean datozen zazpi urterako EBren aurrekontua onartu zutenean, %27 murriztu zuten mugako patruiletarako funtsa, eta 8.500 milioi eurotan utzi. Horrez gain, hirugarren herrialdeekiko akordioak indartu eta berritzearen alde ere egin du Bruselak. Europako Barne gaietarako komisario Ylva Johanssonek bere herrialdea, Suedia jarri du adibide: «Nire herrialdeak inbertsio ugari egin ditu Marokon eta Afganistanen, estatu horiek trukean bertatik joandako migratzaileak har ditzaten». Hala, gogorarazi du iaz 491.200 kanporatze onartu zirela, baina horietatik soilik %29 egin zirela. «Ziurrenik ezinezkoa izango zen agindu guztiak betetzea, baina argi dago prozedurak hobetu daitezkeela».

Proposamenak ez du aurreikusten, hala ere, Dublingo Ituna bertan behera geratzea. Akordio horren arabera, migratzaileek heltzen diren lehen herrialdean eskatu behar dute asiloa, eta, hark ukatuz gero, kanporatuak izango dira. Europako Batzordeko buru Ursula Von der Leyenek iragarri zuen joan den astean hitzarmena bertan behera utziko lukeela Bruselaren proposamen berriak, baina, gaur-gaurkoz, hark indarrean jarraituko luke, eta, ondorioz, Mediterraneoko herrialdeen ardura litzateke asilo eskaera gehienei erantzutea.

«Bidezkoagoa»

Johanssonen esanetan, proposamen berria indarrean sartuz gero, asilo eskatzaileek ez dute «linbo batean egon beharko». Haren iritziz, erreformak prozedura «azkarrago, argiago eta bidezkoagoak» bermatuko ditu. «Errealitateari egin behar diogu aurre, eta ez jende askok buruan duen agertokiari. Europara heltzen diren gehienak ez dira errefuxiatuak; hiru asilo eskaeretatik bik ezezkoa jasoko dute».

Migrazio politiketako arduradun Margaritis Schinasek ere defendatu egin du egitasmoa: «Estatu kide bakoitzak desberdin bizi du migrazioa, eta erronka desberdinak ditu; guztiak dira ulergarriak eta defendatu beharrekoak. Lehen lerroan dauden estatuek eskatzen duten elkartasuna eta bigarrenean daudenek galdegiten duten erantzukizuna jasotzen ditu proposamenak».

Orain, Batzordeak herrialdeekin eztabaidatu beharko du proposamena. Horiek hiru blokeka banatu daitezke. Mediterraneoarekin muga egiten dutenak Espainia, Grezia eta Italia kexu dira euren gain geratzen delako migratzaileak hartu eta haien eskariak kudeatzeko lana; kuoten aldekoak dira horiek. Aldiz, beste muturrean leudeke 2016ko planaren aurka egin zutenak; egitasmo hark herrialde bakoitzarentzako kuotak jasotzen zituen, eta baita horiei uko egiten zietenek pagatu beharreko nolabaiteko kalte ordainak ere. Tartean, berriz, Frantzia eta Alemania, besteak beste; zeintzuek Moriako azken krisiaren ostean mila iheslari inguru hartu dituzten arren, Europako Batasunaren kanpo mugak babestearen alde agertu diren hasieratik.

Proposamenarekin oso kritiko agertu dira gobernuz kanpoko erakundeak, eta asilo eskatzaileak babesik gabe uztea egotzi diote Bruselari. «Akordioa lortzeko ahaleginean, Europak amore eman du EBko errefuxiatu kopurua murriztea helburu duten herrialdeen aurrean», salatu du Oxfameko Europarako arduradun Marissa Ryanek. Ohartarazi du egitasmoak atxilotze zentroak ugaritzea ekarriko duela, eta gaitzetsi kanporatzeak «babesteko» aukera ematea, migratzaileak hartzea sustatu beharrean.]]>
<![CDATA[Gerrillari ohi bat aukeratu dute Bougainvilleko presidente]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1884/016/001/2020-09-24/gerrillari_ohi_bat_aukeratu_dute_bougainvilleko_presidente.htm Thu, 24 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1884/016/001/2020-09-24/gerrillari_ohi_bat_aukeratu_dute_bougainvilleko_presidente.htm
«Zuzen jokatu dugu; ez diegu hautesleei ordaindu eta ez ditugu beldurtu. Jainkoak eman dien jakinduria baliatu du jendeak hautagai egokiaren alde egiteko», esan du Toroamak emaitzen berri izan duenean. Lurraldearen independentzia lortzeko negoziazioak bideratzea izango da orain gerrillari ohiaren egiteko nagusia. Kanpainan, Toroamak berak iragarri zuen «bi edo hiru urtean» errealitate bilakatuko zuela iaz erreferendumean herritarrek eskatutakoa, Papua Ginea Berritik askatzea, alegia, eta aurreko gobernuei leporatu zien ez zutela «nahikoa» egin independentzia lortzeko.

1988an armak hartu zituzten herritarretako bat izan zen Toroama. Ordu hartan, Rio Tinto enpresak kudeatzen zuen Panguna meategiaren inguruan bizi ziren herritarrak matxinatu egin ziren, meategiko lanek eragiten zuten kaltea salatzeko eta irabazien banaketarekin bat ez zetozelako. Papua Ginea Berriko armada Australiako Rio Tinto enpresaren defentsan irten zen, eta hamar urte baino gehiago luzatu zen gatazka bat piztu. Uharteko herritarren %10 inguru hil ziren Bougainvilleko Armada Iraultzailearen eta Papua Ginea Berriko militarren arteko borroketan.

Toroama bera izan zen 2001ean bake akordioa sinatu zuten gerrillarietako bat. Akordioan jasotzen zen Bougainville eta Buka uharteak eta hainbat atoloik osatzen duten eskualde autonomoan independentziari buruzko erreferendum bat egiteko aukera. Galdeketa iaz egin zuten uharteetan, eta baiezkoak irabazi zuen, botoen %97,7rekin.

Natur baliabideetan aberatsa da Bougainville. Ozeano Bareko urre eta kobre meategirik handieneko bat du.]]>
<![CDATA[Mugak gogortu eta kanporatzeak azkartuko ditu Europako Batasunak]]> https://www.berria.eus/albisteak/187283/mugak_gogortu_eta_kanporatzeak_azkartuko_ditu_europako_batasunak.htm Wed, 23 Sep 2020 15:08:19 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/187283/mugak_gogortu_eta_kanporatzeak_azkartuko_ditu_europako_batasunak.htm <![CDATA[Londresek murrizketa gehiago iragarriko ditu kutsatzeak eragozteko]]> https://www.berria.eus/albisteak/187225/londresek_murrizketa_gehiago_iragarriko_ditu_kutsatzeak_eragozteko.htm Tue, 22 Sep 2020 10:02:19 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/187225/londresek_murrizketa_gehiago_iragarriko_ditu_kutsatzeak_eragozteko.htm urriaren erdirako egunean 50.000 kasu izango zituela Erresuma Batuak. Hark emandako datuen arabera, atzemandako kutsatzeak bikoizten ari dira zazpi egunetik behin.]]> <![CDATA[Poliziak 400 manifestari baino gehiago atxilotu ditu Bielorrusiako protestetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/017/001/2020-09-22/poliziak_400_manifestari_baino_gehiago_atxilotu_ditu_bielorrusiako_protestetan.htm Tue, 22 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1834/017/001/2020-09-22/poliziak_400_manifestari_baino_gehiago_atxilotu_ditu_bielorrusiako_protestetan.htm
Bien bitartean, Svetlana Tikhanovskaia, abuztuko presidentetzarako hauteskundeetan oposizioko presidentegai izandakoa, EB Europako Batasuneko Atzerri ministroekin bildu zen atzo, Bielorrusiako gaiaz eztabaidatzeko. Auziari buruzko jarrera kontrajarriak daude EBn; estatu kide gehienek oposizioaren aldeko jarrera agertu duten arren, soilik Polonia, Errumania eta Lituania daude Lukaxenkoren aurkako neurri gogorragoak hartzearen alde. Hain zuzen ere, hiru herrialde horiek «sendoago» jokatzeko eskatu diote Bruselari, eta sostengua adierazi diote Tikhanovskaia buru duen mugimenduari.

Tikhanovskaiak «demokraziaren eta giza eskubideen aldeko jarrera argia» eskatu dio Bruselari, Atzerri ministroekin egindako bileran. «Gure herrialdeko egoera aintzat hartzeko eskatzen diegu denei. Garrantzitsuak gara munduarentzat, eta soilik nazioartearen babesarekin lortuko dugu demokraziaren aldeko borroka irabaztea», adierazi du Tikhanovskaiak, eta eskatu die estatu kideei ez dezatela onartu Lukaxenkoren presidentetza.

Atzerri ministroen goi bileran, ordea, ez da izan nahikoa adostasunik Lukaxenkoren aurkako zigorrak erabakitzeko. Besteak beste, Zipre aurka agertu delako. Nikosiak blokeatu egin du Bielorrusiaren aurkako neurriak hartzeko aukera, baldin eta Turkiaren aurka antzeko zigorrak onartzen ez badira Turkia eta Zipreren arteko harremanek okerrera egin dute Mediterraneo ekialdeko gas ustiaketen kontura. «Gure balioak eta printzipioak ezin dira izan unean unekoak. Koherentziaz jokatu behar dugu», nabarmendu du Nikos Christodulides Zipreko Atzerri ministroak. Hala, litekeena da Europako Batzordean neurririk onartu ezean ostegunean egitekoa duten estatuburuen goi bileran eztabaidatzea gaia, eta neurririk hartzekotan han hartzea.

Zigorrak jartzea bainoago, «eskaintza ekonomiko bat» egitea proposatu dute Errumaniak, Poloniak eta Lituaniak, Bielorrusia EBra gerturatu dadin. Zehazki, eskatu diote Bruselari bultza ditzala herrialde harekiko harreman ekonomikoak eta babes dezala Bielorrusiak nazioarteko erakundeetan duen parte hartzea.

Poliziaren datuak argitara

Manifestarien aurkako erasoaldietan parte hartu duten mila polizia baino gehiagoren datuak zabaldu ditu oposizioak Telegram aplikazioaren bidez, eta baita ohartarazi ere «errepresioak jarraitu bitartean» polizia gehiagoren izen-abizenak eta karguak zabalduko dituztela datozen egunetan. Gobernuak ohartarazi du filtrazioaren erantzuleen bila ari direla.

Manifestazioek etenik ez duten arren, gaur-gaurkoz segurtasun indarren sostengua du Lukaxenkok, baita urte luzez herrialdearen aliatu nagusi izan den Errusiarena ere. Hain zuzen, Moskuk gaitzetsi egin zuen atzo Europako Batasunak Tikhanovskaiari harrera egin izana, eta Bielorrusiako Gobernua «hondoratu» nahi izatea egotzi dio Bruselari. Errusiako presidente Vladimir Putinekin egindako azken bileran, hark laguntza militarra eta ekonomikoa hitzeman zizkion Minski: zehazki, mila milioi euroko mailegua egiteko prest agertu zen Mosku. Lukaxenkok, berriz, uko egin dio oposizioarekin hitz egiteari, eta Ukrainakoaren moduko «estatu kolpe bat» bultzatzea egotzi dio.]]>
<![CDATA[Italian parlamentari kopurua murriztearen alde egin dute herritarrek]]> https://www.berria.eus/albisteak/187189/italian_parlamentari_kopurua_murriztearen_alde_egin_dute_herritarrek.htm Mon, 21 Sep 2020 16:56:24 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/187189/italian_parlamentari_kopurua_murriztearen_alde_egin_dute_herritarrek.htm 5 Izar Mugimenduaren (M5S) erronka izan da. Opinio Italia etxeak egindako aurreikuspenen arabera, herritarren %60 eta %64 artean agertuko lirateke murrizketen alde, eta %36 eta %40 artean aurka. Erreferendumarekin batera, asteburuan egin dituzte Italian zazpi eskualdeetarako hauteskundeak. Inkesten arabera, zentro-ezkerra nagusituko litzateke horietako bitan, Toscanan eta Campanian. Aldiz, zentro-eskuina litzateke garaile Veneton, Ligurian, Marcasen eta Apulian. Aostako bailararen kasuan, Lega litzateke nagusi. Ligurian irabaztea jarria zuten helburu Italiako Gobernuan koalizioan diren M5S alderdiak eta PD Alderdi Demokratikoak, baina zundaketek porrota iragartzen diete. Iragarpenak beteko balira, gerta liteke datozen bozetan bi alderdiek erabakitzea batera ez aurkeztea. Bestetik, nabarmentzekoa da Veneton eskualdean, koronabirusak gogorren jo duen eremuetako batean, egun agintean den Luca Zaiaren zerrendak lortuko lituzkeela boto gehien -%72 eta %76 artean- inkesten arabera.]]> <![CDATA['Sea Watch 4' ontzia Palermoko portuan geldiarazi dutela salatu du MSFk]]> https://www.berria.eus/albisteak/187178/039sea_watch_4039_ontzia_palermoko_portuan_geldiarazi_dutela_salatu_du_msfk.htm Mon, 21 Sep 2020 12:27:51 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/187178/039sea_watch_4039_ontzia_palermoko_portuan_geldiarazi_dutela_salatu_du_msfk.htm <![CDATA[Errealitate berrira egokitu beharra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/007/001/2020-09-20/errealitate_berrira_egokitu_beharra.htm Sun, 20 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1942/007/001/2020-09-20/errealitate_berrira_egokitu_beharra.htm
Frantzian, 2012koa da etxetik lan egiteko aukera arautzen duen legedia. Haren arabera, eskubide berak dituzte etxetik lan egiten duten langileek eta enpresara joaten direnek. 2017tik, enpresa ez dago derrigortuta langilearen Interneterako sarbidea ordaintzera, baina bai etxetik lan egiteak hari sortutako gastuak. Horrez gain, enpresak langilearen gaineko nolabaiteko kontrola ezarri nahiko balu, jakinarazi egin beharko lioke aldez aurretik. Dena den, pandemiak eragindako itxialdian %37 handitu zen etxetik lan egiten hasi zirenen kopurua, eta, ondorioz, sindikatuek eta patronalak adostu zuten irail amaieran araudia gainbegiratzea.

Danimarkan, eta Eurofound Bizitza eta Lan Baldintzak Hobetzeko Europako Funtsak egindako galdeketaren arabera, %46,7 handitu zen apirilean etxetik lanean hasi zirenen kopurua. Herrialde hartan aurrez ere %13,4 zen tarteka edo egunero etxetik aritzen ziren langileak. Ikerketa baten arabera, enpresek ere mesedegarri iritzi zioten igoerari, besteak beste, gastuak murriztu ahal izan zituztelako bulegoen alokairuan.

Danimarkako Leiden Unibertsitateko irakasle Aukje Nautaren esanetan, herrialde askorentzat adibide egokia litzateke Danimarkakoa: «Demokrazia eta parte hartzea oso errotuta dauden balioak dira hemen, eta horrek erraztu egiten du langileen eta enpresaren arteko harremana». Nautak ING bankua jari du adibide. Hark urrats bat gehiago egin du, eta «opor mugagabeak» hartzeko aukera eman die langileei, betiere «helburuak betetzen badituzte». Nautaren iritziz, pandemiak behartuta etxetik lanean hasi diren langileetako askok hala jarraituko dute aurrerantzean ere. «Etxetik lan egitea eta bulegora joatea uztartu daitezke, patronalaren eta langileen mesedetan. Uste dut hori izango dela herrialde askotan etorkizuna».

Danimarkak bere alde du etxeen %98ra heltzen dela abiadura handiko Internet. Bestalde, etxetik lan egiteko aukera zabalduz geroztik, gutxitu egin dira lanaldi murrizketak.

Alemania, bidean

Alemanian eta Austrian ere nabarmen igo da apirilaz geroztik etxetik lan egiten dutenen kopurua: %36,9 eta %41,5, hurrenez hurren. Alemanian, ez dute etxetik lan egitea arautzen duen legedirik, eta horren ordez enpresaren eta langilearen arteko akordioak lehenesten dira. Baina langile batek etxetik lan egin nahiko balu, enpresa derrigortua legoke aukera hori eskaintzera, edo ezezkoaren zergatiak azaltzera. Enpresak etxetik lan egitea onartuz gero, beharrezko baliabideak eskaini behar dizkio langileari, baita haren ordutegiak errespetatu ere, eta datuen babesa bermatu.

Austrian, Alemanian bezala, enpresak ezin du langilea derrigortu etxetik lan egitera, baldin eta kontratuan halakorik jasotzen ez bada. Enpresak, gainera, zehaztu egin beharko du aldez aurretik zenbat denbora egin behar duen langileak etxetik lan, eta bere gain hartu beharko ditu horrek langileari sortu ahal dizkion gastuak, dela ordenagailua, telefonoa edo Internet. Araudi zehatzik ez dagoen, arren, StepStone etxeak egindako inkesta baten arabera, itxialdian etxetik lanean hasi ziren langileen erdiek (%53) egoera horretan jarraituko lukete enpresak horretarako aukera eskainiko balie.

Igoerarik handiena

Europako Batasuneko estatu kideen artean, Finlandia da etxetik lanean ari direnen gorakada handiena izan duena, %59koa. Han, ordea, ez dute etxetik lan egitea arautzen duen legedirik, eta horixe eskatzen dute sindikatuek.

Herrialde hartan, urte gutxian asko aldatu da egoera. 2018an egindako galdeketa baten arabera, herritarren erdiek soilik zuten aukera etxetik lan egiteko, izan euren lanpostuak ezinezko egiten zuelako, izan baliabide nahikorik ez zutelako. Egun, berriz, %14k soilik joan behar dute nahitaez lantokira. Hala ere, gobernuak abuztu hasieran iragarri zuen etxetik lan egiteko aukerak lehentasun izateari utziko ziola. Erabakia txalotu egin zuen Jyry Hakamiesek, eta oinarrizkotzat jo zuen langileak enpresetara itzultzea «ekonomia bere onera itzuli ahal izateko».]]>
<![CDATA[Yoshihide Suga aukeratu dute Japoniako lehen ministro]]> https://www.berria.eus/albisteak/186975/yoshihide_suga_aukeratu_dute_japoniako_lehen_ministro.htm Wed, 16 Sep 2020 10:06:19 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186975/yoshihide_suga_aukeratu_dute_japoniako_lehen_ministro.htm <![CDATA[Deportazioei ateak ireki dizkiete]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2020-09-16/deportazioei_ateak_ireki_dizkiete.htm Wed, 16 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2020-09-16/deportazioei_ateak_ireki_dizkiete.htm
Kanporatze aginduak behin-behineko babesa duten migratzaileei eragingo die, zehazki. Migratzaile horietako askok hamar urte baino gehiago daramatzate herrialdean, eta euren seme-alabek AEBetako herritartasuna dute dagoeneko. Trumpen gobernuak nabarmendu du «behin-behineko babesa» zena oharkabean behin-betiko bilakatu dela kasu horietan, baina ez dagoela horretarako arrazoirik, «herrialdetik ihes egitera bultzatu zituzten arrazoiak, amaituak direlako kasu gehienetan».

El Salvador, Haiti, Nikaragua, Sudan, Honduras eta Nepaldik ihesi joandako 300.000 migratzaileri eta AEBetako herritartasuna duten 200.000 adingaberi eragiten die erabakiak. Epaiaren arabera, AEBetan geratu nahi badute, beste eskari bat egin beharko dute, eta martxora arteko epea dute horretarako —datorren urteko azarora artekoa, El Salvadorkoen kasuan—.

Consuelo M. Callahan epaile kontserbadoreak argudiatu duenez, Segurtasun Nazionaleko Departamentuak dauka eskumena erabakitzeko zein herrialdetako iheslariek jaso dezaketen babesa, eta auzitegiek ezin dituzte halako erabakiak auzitan jarri.

Ameriketako Askatasun Zibilen Batasunak jarri zuen salaketa Donald Trump presidentearen erabakiaren aurka, argudiatuz «presidenteak zuriak ez direnen aurka duen diskurtsoak» baldintzatu zuela babesa kentzeko erabakia. Horrez gain, argudiatu zuten milaka migratzaile horietako askok «oinarrizkoak» diren alorretan egiten dutela lan, eta horiek kanporatuta «galera handiak» izango lituzkeela herrialdeak. Aldi berean, kanporatzeek milaka adingabe bakarrik uztea eragingo lukeela ere ohartarazi du elkarteak.

Bozek erabakiko dute

Beste hainbat gai bezala, administrazio berriaren esku geratuko da honako hau ere. Hala, azaroko bozak irabazten dituen hautagaitzak erabaki ahal izango du babes programekin jarraitu edo ez, eta deportatzeko arriskuan dauden milaka migratzaileen aurkako kanporatzeak geldiarazi edo aurrera egin.

Hala ere, salaketa jarri duen elkarteak ez du baztertzen auzia Gorenera eramatea. «Egun benetan txarra da gaurkoa urteetan AEBetan bizi eta lan egin duten milaka errefuxiaturentzat. Baina bidea ez da hemen amaitzen. Helegitea aurkezteko aukera dago, baina batez ere azaroko bozetako emaitzaren esku dago euren etorkizuna», nabarmendu du Tom Jawetzek, Amerika Progresista Erakundeko kideak.

Behin-behineko babesa emateko programa 1990eko hamarkadan jarri zuten martxan AEBek, eta El Salvadorko gerra zibiletik ihesi zihoazen herritarrak izan ziren hura baliatzen lehenengotarikoak, baina ez bakarrak. Babes hori bera eskatu zuten Bosnia eta Herzegovinako herritarrek ere gerra garaian, baita Afrikako hainbat herrialdek ere ebolaren krisian. Trumpek, baina, programaren behin-behinekotasuna baliatu du argudio gisara haren bidez babestutako iheslariak kanporatzeko.]]>
<![CDATA[Belgikako Konstituzionalari galdetu diote Valtonycen aurkako estradizio eskariari buruz]]> https://www.berria.eus/albisteak/186929/belgikako_konstituzionalari_galdetu_diote_valtonycen_aurkako_estradizio_eskariari_buruz.htm Tue, 15 Sep 2020 12:06:42 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186929/belgikako_konstituzionalari_galdetu_diote_valtonycen_aurkako_estradizio_eskariari_buruz.htm <![CDATA[Auzitegiek babesa eman diote milaka migratzaile kanporatzeko Trumpen erabakiari]]> https://www.berria.eus/albisteak/186925/auzitegiek_babesa_eman_diote_milaka_migratzaile_kanporatzeko_trumpen_erabakiari.htm Tue, 15 Sep 2020 10:21:52 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186925/auzitegiek_babesa_eman_diote_milaka_migratzaile_kanporatzeko_trumpen_erabakiari.htm <![CDATA[Inoizko COVID-19 kasu gehien atzeman dituzte munduan]]> https://www.berria.eus/albisteak/186871/inoizko_covid_19_kasu_gehien_atzeman_dituzte_munduan.htm Mon, 14 Sep 2020 14:13:54 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186871/inoizko_covid_19_kasu_gehien_atzeman_dituzte_munduan.htm <![CDATA[Yoshihide Suga aukeratu dute PDLko buru Shinzo Aberen ordez]]> https://www.berria.eus/albisteak/186868/yoshihide_suga_aukeratu_dute_pdlko_buru_shinzo_aberen_ordez.htm Mon, 14 Sep 2020 11:32:10 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186868/yoshihide_suga_aukeratu_dute_pdlko_buru_shinzo_aberen_ordez.htm <![CDATA[Migratzaileentzako behin-behineko kanpaleku bat jarriko du Atenasek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2020-09-12/migratzaileentzako_behin_behineko_kanpaleku_bat_jarriko_du_atenasek.htm Sat, 12 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2020-09-12/migratzaileentzako_behin_behineko_kanpaleku_bat_jarriko_du_atenasek.htm
EB Europako Batasunak migratzaileak Lesbos uhartetik ateratzeko eskatu du aste honetan, baina azken hitza Atenasen esku utziz, eta EBko beste herrialdeetara eramateko proposamen berririk gabe. Frantzia eta Alemania prest agertu ziren atzo uhartean bakarrik dauden laurehun adingabeetatik «gehienak» hartzeko, baina kopururik zehaztu gabe. Beste zenbait herrialde ere, tartean Herbehereak, Kroazia, Belgika eta Finlandia, prest agertu dira hainbat adingabe jasotzeko.

Greziak dagoeneko ohartarazi du ez duela bere asmoen artean Moriako kanpalekuan bizi zirenak kontinentera eramatea, eta bai, aldiz, harrera zentro itxi bat eraikitzea, guztiei «aterpe seguru bat emateko». Hala, Bruselak babestu egin ditu Atenasen asmoak, eta eskatu dio «lehenbailehen» eraiki dezala migratzaileentzako zentro «modernoago bat», haiek identifikatzea eta asilo eskaerak egitea ahalbidetuko duten zerbitzuekin. Bien bitartean, hala ere, Atenasek behin-behineko beste gune bat jarriko du Lesbosen bertan, egun erabiltzen ez den tiro eremu batean estatuaren jabetza dira bertako lurrak. Atzo goizean hasi ziren hara kanpin dendak eramaten, helikopteroen laguntzarekin.

Testuinguruak etsita, eta informaziorik eta irtenbiderik gabe, asilo eskatzaileen artean amorrua zabaltzen hasia da. Atzo arratsaldean, migratzaile talde batek manifestazio inprobisatu bat egin zuen Mitilenerako errepidean, «askeak izan nahi dugu, ez dugu beste kanpamentu bat nahi» oihukatzen zuten bitartean.

Pandemiaren aitzakiarekin, azken sei hilabeteak kanpalekuan itxita eduki dituzte asilo eskatzaileak, ateratzeko aukerarik gabe. Horrek tentsioa sortu du migratzaileen artean, baita protestak ere. Azkenean, asteartean lehertu zen egoera, hainbat lagun berrogeialdian jarriko zituztela jakin baitzen, baina ez zieten azalpen gehiagorik eman. Zenbaitek suak piztu zituzten protesta modura, eta haize indartsuak horiek kanpin denden artean zabaldu zituzten, kanpaleku osoak su hartzeraino.

Bestalde, Europako Batzordeko presidenteorde Margaritis Schinasek iragarri zuen hilaren amaieran migrazio eta asilo politika berriak proposatuko dituela Europako Batzordea, eta aurreratu zuen «elkartasunean oinarritutako sistema iraunkor bat» jarriko dutela mahai gainean. Ez da lehen aldia migrazio kuotak adosten ahalegintzen direla.

Erreskate lanak

Europako buruzagiek proposamen berria aurkeztu bitartean, erreskate lanetan jarraitzen dute Mediterraneoan. Open Arms gobernuz kanpoko erakundearen itsasontziak beste 77 migratzaile erreskatatu zituen atzo, nazioarteko uretan. Erreskatatuen artean daude 11 emakume eta bi adin txikiko. Horiekin, 160 lagun dituzte ontzian, portu seguru bat lortzen zain.

Abuztuaren 4an, Maersk Etienne kargaontziak erreskatatutako 27 migratzaileek portu seguru baten zain jarraitzen dute. Danimarkako Gobernua bertako bandera du ontziak hainbat estaturekin harremanetan jarri da har ditzaten, baina inork ez du baiezkorik esan. Ontziko arduradunek migratzaileen osasun egoeraz ohartarazi dute.]]>
<![CDATA[Hirugarren gaua egin dute kalean Moriako kanpalekuko milaka migratzailek]]> https://www.berria.eus/albisteak/186755/hirugarren_gaua_egin_dute_kalean_moriako_kanpalekuko_milaka_migratzailek.htm Fri, 11 Sep 2020 12:30:37 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186755/hirugarren_gaua_egin_dute_kalean_moriako_kanpalekuko_milaka_migratzailek.htm Gobernuak iragarri zuen atzo aterpea emango ziela Moriako kanpalekua erre ostean kale gorrian geratutako migratzaileei, baina gehienek hirugarren gaua egin dute errepide bazterrean. Gobernuz kanpoko erakundeek banatutako janaria eta ura izan dute askok baliabide bakar; hori eta kanpalekua suntsitu duen sutetik atera ahal izan zuten gutxia. Europako Batasunak migratzaileak Lesbos uhartetik ateratzeko eskatu zuen atzo, baina azken hitza Atenasen esku utziz, eta Europako beste herrialdeetara eramateko proposamen berririk gabe. Frantzia eta Alemania prest agertu dira uhartean bakarrik dauden 400 adin txikikoetatik «gehienak» hartzeko, baina kopururik zehaztu gabe. Beste zenbait herrialde ere, tartean Herbehereak, Kroazia, Belgika eta Finlandia, prest agertu dira hainbat adingabe jasotzeko. Greziak dagoeneko ohartarazi du ez duela bere asmoen artean Moriako kanpalekuan bizi zirenak kontinentera eramatea, eta bai, aldiz, harrera zentro itxi bat eraikitzea, guztiei «aterpe seguru bat emateko». Ordea, Lesbosen zeuden migratzaileetako askok urteak daramatzate Europako burokraziak harrapatuta, ez atzera ez aurrera. Hala, Bruselak babestu egin ditu Atenasen asmoak, eta eskatu dio «lehenbailehen» eraiki dezala, migratzaileentzako zentro «modernoago bat», haiek identifikatzea eta asilo eskaerak egitea ahalbidetuko duten zerbitzuekin. Pandemiaren aitzakiarekin, azken sei hilabeteak kanpalekuan itxita eduki dituzte asilo eskatzaileak, ateratzeko aukerarik gabe. Horrek tentsioa eragin du migratzaileen artean, eta baita protestak ere. Azkenean, asteartean lehertu zen egoera, hainbat lagun berrogeialdian jarriko zituztela jakin baitzen, eta azalpen gehiagorik ukatu. Zenbaitek suak piztu zituzten protesta modura, eta haize indartsuak horiek kanpin denden artean zabaldu zituzten, kanpaleku osoak su hartzeraino. Bestalde, Europako Batasuneko presidenteorde Margaritis Schinasek iragarri du hilaren amaieran migrazio eta asilo politika berriak proposatuko dituela Europako Batzordea, eta aurreratu du «elkartasunean oinarritutako sistema iraunkorra» izango dela mahai gainean jarriko dutena. Erreskate lanak Europako buruzagiek proposamen berria aurkeztu bitartean, erreskate lanetan jarraitzen dute Mediterraneoan. Open Arms gobernuz kanpoko erakundearen itsasontziak beste 77 migratzaile erreskatatu ditu bart gauean, nazioarteko uretan. Uretatik ateratakoen artean daude 11 emakume eta 2 adin txikiko. Horiekin 160 lagun dituzte GKEko kideek ontzian, portu seguru bat lortu zain. ]]> <![CDATA[Greziako Gobernuak ez du Moriako kanpalekua berreraikiko ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/001/2020-09-11/greziako_gobernuak_ez_du_moriako_kanpalekua_berreraikiko.htm Fri, 11 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/001/2020-09-11/greziako_gobernuak_ez_du_moriako_kanpalekua_berreraikiko.htm aterperik, urik eta janaririk gabe. Greziako Poliziak inguruko herrietarako sarrera-irteera guztiak itxi zituen, eta kanpaleku inguruetan geratzera behartu zituzten migratzaileak, koronabirusa hedatzeko arriskua argudiatuta. Bien bitartean, Greziako Gobernuak iragarri du ez duela kanpalekua berreraikitzeko asmorik, eta haren tokian «harrera zentro itxi bat» eraikiko duela. Gobernuko eledun Stelios Petsasek ohartarazi du migratzaileak ez dituztela uhartetik aterako: «Ez zarete irlatik joango sute batengatik. Ahaztu zenezakete halakorik». Greziako Migrazio Ministerioak, berriz, gobernuari «xantaia» egin nahi izatea egotzi die kanpalekuan bizi zirenei. Bideoa: eztandak eta suteak, Morian (Iñaki Agirre, Moria - Nagore Arin, BerriaTB). Kanpalekuarekin zer gertatuko den jakin bitartean, eta aterpe egonkor bat eraiki artean, hiru itsasotzi bidali ditu Greziak Lesbos uhartera. Mila lagunentzako adina toki duen ferry bat eta armadaren bi ontzi. Horietan sartzen ez direnentzat behin-behineko aterpe bat jarriko dute irlan bertan. Bestalde, hiru hegaldi jarri dituzte Moriara bakarrik heldu diren 406 adingabe kontinentera eramateko. Frantzia eta Alemania hasita daude hitz egiten adingabeak Europako herrialdeetara lekualdatzeko, baina oraingoz ez dute neurririk iragarri. Irtenbiderik gabe Europako Batzordea hasia da Lesbosen dauden migratzaileak lekualdatzeko aukerak aztertzen. Izan ere, kanpalekuan 12.000 pertsona pasa bizi ziren sutea piztu zenean, nahiz eta eremua berez 2.500 lagunentzat izan; bertan bizi zirenetatik asko, 4.500 inguru, adin txikikoak dira. Herbehereetako Gobernuak dagoeneko iragarri du bakarrik dauden 50 adingabe hartuko dituela, baita haurrak dituzten beste 50 pertsona ere. Europako Batasuneko Barne komisario Ylva Johanssonek ere migratzaileak Lesbostik ateratzeko beharra nabarmendu du, baina zehaztu du azken hitza Atenasi dagokiola. Morian bizi direnen baldintzak «penagarriak» direla aitortu arren, goraipatu egin ditu EBren migratzaileentzako politikak, baita Greziaren jarrera defendatu ere, esanez azken sei hilabeteetan bultzatutako «itzultze politikek» erdira murriztu dutela Moriako kanpalekuan bizi direnen kopurua. Bestalde, Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak salatu du koronabirusaz kutsatutako 35 migratzaileetatik soilik zortzi aurkitu dituztela segurtasun indarrek, eta, beraz, gaitza zabaltzeko arriskua dagoela. Atenasen iragarri du «datozen egunetan» egingo dizkietela probak kanpalekuan egon diren guztiei. ]]> <![CDATA[Torra: «Eutsiko diogu gure herriaren askatasuna lortzeko borondateari»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1981/015/001/2020-09-11/torra_eutsiko_diogu_gure_herriaren_askatasuna_lortzeko_borondateari.htm Fri, 11 Sep 2020 00:00:00 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/paperekoa/1981/015/001/2020-09-11/torra_eutsiko_diogu_gure_herriaren_askatasuna_lortzeko_borondateari.htm
Torrak gogorarazi zuen Kataluniaren historian etengabea izan dela «askatasuna berreskuratzearen aldeko borroka», eta nabarmendu zuen horrek iraungo duela itxaropenak irauten duen bitartean: «Itxaropen horrek berak mugitu zituen Kataluniako herritarrak urriaren 1ean, Espainiako estatuak demokrata baketsuen aurka egiteko baliatutako indarkeriari aurre eginez». Orduan gertatutakoaren ondorioz, egun preso eta erbestean dauden ordezkari politikoak ere gogoan izan zituen Torrak, eta «estatu autoritario eta mendekuzale» baten gisan jokatu izana leporatu zion Espainiako Gobernuari.

Generalitatearen jauregitik egindako agerraldian, gogoan izan zuen duela 80 urte hildako Lluis Companys presidentea ere, eta haren hilketagatik oraindik barkamenik eskatu ez izana egotzi zion Madrili: «Espainiak ez du oraindik bere erantzukizuna aitortu. Ekitaldi ofizial bat egin behar du, non Espainiako estatuburuak eta gobernuburuak, jendaurrean, barkamena eskatuko duten Companys presidenteari jazarri eta hura atxilotu eta fusilatu izanagatik, baita erbestean, kontzentrazio esparruetan eta Kataluniako espetxeetan hildako milaka herritarrengatik».

Torrak agerraldia baliatu zuen gizarteari «ahalegin gehigarri bat» eskatzeko, koronabirusak eragindako krisiari aurre egiteko. «Esfortzu eta sakrifizio askoko garaiak datoz, baina ziur nago indartuta irtengo garela iritsi den mundu berri honetara, non ezegonkortasuna egunerokoa bilakatuko den».

Pandemia dela-eta, Generalitateak berak ere Diada eguneko ohiko agenda aldatu behar izan du, eta bertan behera utzi Companysi egin ohi dion omenaldia.]]>
<![CDATA[Torra: «Eutsiko diogu gure herriaren askatasuna lortzeko borondateari»]]> https://www.berria.eus/albisteak/186717/torra_laquoeutsiko_diogu_gure_herriaren_askatasuna_lortzeko_borondateariraquo.htm Thu, 10 Sep 2020 10:00:27 +0200 Arantxa Elizegi Egilegor https://www.berria.eus/albisteak/186717/torra_laquoeutsiko_diogu_gure_herriaren_askatasuna_lortzeko_borondateariraquo.htm