<![CDATA[Edu Lartzanguren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 23 Jan 2020 02:55:53 +0100 hourly 1 <![CDATA[Edu Lartzanguren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Trump eta Thunberg aurrez aurre jarri dira Davosen]]> https://www.berria.eus/albisteak/176465/trump_eta_thunberg_aurrez_aurre_jarri_dira_davosen.htm Tue, 21 Jan 2020 21:03:17 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176465/trump_eta_thunberg_aurrez_aurre_jarri_dira_davosen.htm ingurumenari buruzko hiztegia plazaratu berri du BERRIAk. Irekia da, eta edonork kontsulta dezake sarean.]]> <![CDATA[Ituren eta Zubietako inauteriak turistifikatuz negozioa egitea egotzi diote Julian Iantziri]]> https://www.berria.eus/albisteak/176396/ituren_eta_zubietako_inauteriak_turistifikatuz_negozioa_egitea_egotzi_diote_julian_iantziri.htm Mon, 20 Jan 2020 14:17:12 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176396/ituren_eta_zubietako_inauteriak_turistifikatuz_negozioa_egitea_egotzi_diote_julian_iantziri.htm

CONOCER LOS CARNAVALES DE ITUREN Y ZUBIETA DESDE DENTRO! TFNO 948 150 361.

Os quiero recordar que teneis la posibilidad de conocer estos famosos carnavales pero desde dentro, desde una perspectiva privilegiada que… https://t.co/ngl9tq85AW - Julian iantzi (@JulianIantzi1) January 17, 2020 Erantzunak jaso ditu Iantziren proposamenak berehala. «Denona denetik errentak erauztea, eskasia sortuz eta perspectiva privilegiada bezala salduz. #Turismo eredu honi mugak jartzea beharrezkoa da, dena deuseztuko du bestela», esan du Beñat Irasuegi kooperatibistak.

«Julian, dena ez da ikuskizuna. Ituren eta Zubietako pertsonek (gehiengoak) zabaldu nahi badute, utzi beraiei egiten. Baina zu agertzen bazara zure turista ejerzitoarekin, ez dakit gustatuko zaien... Beste menu batzuetan gertatu da eta herrikoen erantzuna ez da ona izan», idatzi du @galgorri erabiltzaileak. «Ittundarrek eta zubitarrek ez dute nahi zu han agertzerik zure negozioekin. Beraz bertako eta beste ihauteriak bakean utzi, mesedez!», erantzun dio beste erabiltzaile batek, eta «herriko jaiekin negozioa» egitea egotzi dio laugarren batek. Itsaslur bidaia agentzia dago egitasmoaren atzean. Elgorriagan egingo dute hitzordua. Turistek han utziko dituzte autoak, eta agentziaren furgonetetan joango dira Zubietara, goizeko 09:00etan. Han, inauteriaren hasiera ikusiko dute. Aurtizera joango dira gero, eta, han, joaldunak nola janzten diren ikusiko dute, eta elkartean hamaiketakoa hartuko dute joareak eramango dituzten herritarrekin. Haiekin Iturenera joango dira. Gehienez 10-12 pertsonako talde bat osatuko da. Agentzian ez dute eztabaidaren inguruko adierazpenik egin nahi izan. «Hau turismo iraunkorra da. Euskal Herria ezagutzera emateko egiten dugu. Ez dago besterik», esan du Julian Iantzik. Hortik dirua ateratzen dutela ukatu du aurkezleak. «Guk lagundu egin nahi dugu: geure kultura ezagutu nahi dutenei aukera bat eman nahi diegu». Agentziak «autore bidaiak» antolatzen dituela adierazi du. Gaineratu du turismo iraunkorra ez dela legez kanpokoa. «Egin al dute erreferendumik Zubietan eta Iturenen hau nahi duten edo ez erabakitzeko?». Urteak daramatzate halako txangoak antolatzen Euskal Herriko hainbat txokotara. Aste Santurako, Afrikako Kilimanjaro mendirako bidaia antolatu du Iantzik. «Horretan ere ez dugu dirurik irabazten. Ematen ditugun zerbitzuak dira». Hurrengo txango batean Nafarroako Erriberako hainbat biztanle sagardotegi bat bisitatzera eramango dituela iragarri du, «askok ez dituztelako ezagutzen». Zubietan, ordea, ez dute egitasmo horren berririk. «Guk ez daukagu ideiarik ere horri buruz. Txartela ikusi dugu», esan du Zubietako Udalak. Adierazi dute txangoa ez dela udaletxearekin koordinatu, ez dutela inongo baimenik eskatu etaez dela herriko eragileen ekimena. Nafarroako Gobernuak Interes Kulturaleko Ondasun izendatuak ditu Ituren eta Zubietako inauteriak, eta Interes Turistikoko Jaia. Itsaslur Bidaiak agentzia 1992. urtean sortu zuten, «turismoa egiteko era berri bat eskaintzeko asmoz», euren webgunean adierazi dutenez. «Abenturazko turismoa, naturan bizi izandako jarduerak, turismo ekologikoa» eta «turismo alternatiboa» aipatzen dituzte. Publikoa eta pribatua Iturengo herritarrek herriko etxeko sabaian egiten dituzte inauteriaren prestakizunak, eta duela hiru urte erabaki zuten hara prentsari ere sartzen ez uztea. «Ez dago tokirik denentzat. Kamerekin eta jendetzarekin bero handia egiten zuen, eta oso itogarria zen», azaldu du Jagoba Manterolak. Zinegotzia izan zen Iturenen 2011tik aurreko abendura arte. Esan duenez, lekua zozketatu ere egiten dute herritarren artean, eta norberak gonbidatu bakanen bat eraman dezake. Iturengo Aurtitzeko elkartea, ordea, pribatua da. Halere, han asko jota 100-110 pertsona sar daitezkeela esan du Manterolak. Adierazi du auzo osoak ez dituela biztanle gehiago edukiko, eta inauteri osoak egiteko izena ematen duten herritarrak 75 bat izango direla. «Beraz, gerta daiteke %15 turistak izatea». Manterolak «espekulaziotzat» jo du ekimen turistikoa. «Kanpotik etortzen zaizkigu bertakoa saltzeko. Eurentzat hartzen dute eurena ez dena». Bestelako kasuak Eztabaidak 2018ko oihartzunak ekarri ditu. Orduan, Donostian kexa adierazi zuten elkarte gastronomikoetako hainbat bazkidek, enpresa turistiko batzuk elkarteetako «esperientzia» bizitzea iragartzen ari zirelako: turistei elkarte gastronomiko batean hiruzpalau orduz egoteko aukera eskaintzen zieten, diru truke. Eatwith enpresak eskaintzen zuen «esperientziak» 126 euro balio zuen pertsonako; Discover San Sebastianek eskaintzen zuenak, berriz, 165 euro. Ikusnahik enpresak sukaldariburu batekin pintxoak egiten ikasteko aukera eskaintzen zuen, 250 eurogatik.

«Ezin da negoziorik egin elkarteekin», esan zuen orduan Gaztelubide elkarteko kideXabi Unzuetak. Donostiako Udalak adierazi zuen enpresa batek elkarte gastronomiko batekin egiten duen egitasmo pribatu bat izanik, udalak «gutxi» egin zezakeela. Abenduan, berriz, Bilboko Planazo Excursiones agentziak antzeko eztabaida bat piztu zuen Gaztelugatxera (Bermeo, Bizkaia) antolaturiko txango batekin. Abenduaren 30ean, eta 15 euroren truke, autobusa, gidari batekin bisita, «giro ona eta hamaiketako gozoa» eskaini zituzten. Kontua da egun horretanUrte Zaharraren harirako ospakizunak egiten dituztela han bermeotarrek, eta hamaiketakoa herriko boluntario taldeak eskaintzen ohi duela. «Besteen lana negozioa egiteko baliatzea» egotzi zioten agentziari sare sozialetan, eta udalak «errespetua» eskatu zuen. Azkenean, bertan behera utzi zuten txangoa. Abenduan ika-mika sortu zuen txangoaren afixa. Azkenean, bertan behera utzi zuten.]]>
<![CDATA[Frantziako Poliziako bi kideri ETAk entregaturiko armak atzeman dizkiete]]> https://www.berria.eus/albisteak/176281/frantziako_poliziako_bi_kideri_etak_entregaturiko_armak_atzeman_dizkiete.htm Fri, 17 Jan 2020 20:35:52 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176281/frantziako_poliziako_bi_kideri_etak_entregaturiko_armak_atzeman_dizkiete.htm <![CDATA[Kamioia gidatu bitartean telesail bat ikusten ari zen gidari bat atzeman dute Beran]]> https://www.berria.eus/albisteak/176241/kamioia_gidatu_bitartean_telesail_bat_ikusten_ari_zen_gidari_bat_atzeman_dute_beran.htm Thu, 16 Jan 2020 15:19:30 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176241/kamioia_gidatu_bitartean_telesail_bat_ikusten_ari_zen_gidari_bat_atzeman_dute_beran.htm N-121-A errepidea Euskal Herriko arriskutsuenetako bat da. Bi gazte hil ziren larunbatean han, 19 urteko mutil bat eta 21eko beste bat, lau autok eta kamioi batek istripua izanda. Hamar urtean 31 lagun hil dira errepide horretan, eta ia 300 lagun zauritu. Behobia Iruñearekin lotzen duen errepide nagusia da N-121-A. Egunean 11.000 ibilgailutik gora pasatzen dira errepide horretatik, eta haietatik 2.500 inguru dira astunak. Bidea berritu eta zabaldu beharra nabarmendu du Nafarroako Gobernuak; mendialdeko udalek, berriz, kamioien trafikoa murrizteko eskatu dute. ]]> <![CDATA[Europako Parlamentuak Puigdemonten eta Cominen aurkako suplikatorioa hasi du]]> https://www.berria.eus/albisteak/176225/europako_parlamentuak_puigdemonten_eta_cominen_aurkako_suplikatorioa_hasi_du.htm Thu, 16 Jan 2020 10:16:20 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176225/europako_parlamentuak_puigdemonten_eta_cominen_aurkako_suplikatorioa_hasi_du.htm Cominek gaur BERRIAn argitaraturiko elkarrizketan esan duenez, PSOEk suplikatorioaren alde egingo balu, «bere hitza jango luke». Suplikatorioaren bozketa galduta ere, «izan dezakegu garaipen politiko bat. Badakigu oso zaila dela bozketa irabaztea, baina lan egingo dugu horretarako», esan du Cominek. «Halere, bozketa galduta ere, eztabaida aprobetxa dezakegu azaltzeko nolakoa den Espainiaren joera autoritarioa. Suplikatorioak bide eman diezaguke jende berria konbentzitzeko eta aliantzak indartzeko».]]> <![CDATA[Barik garraio txartelaren iraungitze masiboa Bizkaiko Batzar Nagusietara helduko da]]> https://www.berria.eus/albisteak/176191/barik_garraio_txartelaren_iraungitze_masiboa_bizkaiko_batzar_nagusietara_helduko_da.htm Wed, 15 Jan 2020 16:52:32 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176191/barik_garraio_txartelaren_iraungitze_masiboa_bizkaiko_batzar_nagusietara_helduko_da.htm
Bizkaiko Garraio Partzuergoko zuzendari Gorka Ugaldek BERRIAri esan dio kexarekin «harrituta» dagoela. Gertatuko dena normaltzat hartu du: «Urteotan jende askok berritu ditu txartelak, galdu dituelako edo; baina multzorik handienari orain egokituko zaio berritzea, epea beteko dutelako». Azaldu duenez, txartelei zazpi urteko bizialdia emateko erabakia 2012an hartu zuten, eta publikoa izan da. «Txarteletan ere jartzen du noiz iraungitzen diren». Arazo teknologiko bat dago iraungitzearen atzean. 2012an, Creditrans txartelak baztertu eta Barik erabiltzea erabaki zuten. Ugaldek azaldu duenez, fabrikatzaileak gomendatzen du txartelak lau urtean berritzea, eta hamar urtetik aurrera ez du bermerik eskaintzen. Azaldu duenez, denborarekin txipak gaizki funtzionatzen has daitezke, eta, besteak beste, «ibilgailuaz aldatzearen inguruko informazioa gaizki ematen». Barik zabaldu eta lau urtera, txartelen egoera aztertu, eta oraindik ondo zebiltzala ikusi zuten, eta iraungitze epea zazpi urtera aldatzea erabaki zuten. «Aspaldi genekien, beraz. Eztabaida egon daiteke erabakia hartzen denean, baina ez handik zazpi urtera!». Partzuergoaren datuen arabera, Bizkaiko erabiltzaile bakoitzak 2 eta 3 txartel artean ditu. «Neronek bi ditut: bata neurea eta bestea bisitentzat». Txartel zaharrak baimenduriko lekuetara eraman beharko dituzte erabiltzaileek, eta, esan bezala, hiru euro ordaindu berriengatik. «Hiru euro zazpi urterako ez dakit asko den, baina nortasun agiria berritzeak 12 euro kostatzen du». Gipuzkoako Mugi txartelak Barikek baino «teknologia» zaharragoa duela esan du Ugaldek.]]>
<![CDATA[Filipinetako Taal sumendia laba botatzen hasi da]]> https://www.berria.eus/albisteak/176081/filipinetako_taal_sumendia_laba_botatzen_hasi_da.htm Mon, 13 Jan 2020 09:37:28 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/176081/filipinetako_taal_sumendia_laba_botatzen_hasi_da.htm <![CDATA["Salbuespen egoera" altxatzeko eskatu dio CUPek Sanchezi]]> https://www.berria.eus/albisteak/175817/salbuespen_egoera_altxatzeko_eskatu_dio_cupek_sanchezi.htm Sun, 05 Jan 2020 13:08:46 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175817/salbuespen_egoera_altxatzeko_eskatu_dio_cupek_sanchezi.htm <![CDATA[Trafiko eskuduntzak EAJrekin negoziatu izana aurpegiratu dio Navarra Sumak Sanchezi]]> https://www.berria.eus/albisteak/175816/trafiko_eskuduntzak_eajrekin_negoziatu_izana_aurpegiratu_dio_navarra_sumak_sanchezi.htm Sun, 05 Jan 2020 13:06:49 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175816/trafiko_eskuduntzak_eajrekin_negoziatu_izana_aurpegiratu_dio_navarra_sumak_sanchezi.htm <![CDATA[Europan autodeterminazioa nola aplikatzen duten ikusteko esan dio EH Bilduk Sanchezi]]> https://www.berria.eus/albisteak/175815/europan_autodeterminazioa_nola_aplikatzen_duten_ikusteko_esan_dio_eh_bilduk_sanchezi.htm Sun, 05 Jan 2020 11:58:04 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175815/europan_autodeterminazioa_nola_aplikatzen_duten_ikusteko_esan_dio_eh_bilduk_sanchezi.htm <![CDATA[Ustekaberik gabe, inbestiduraren lehen etapa erre du Pedro Sanchezek]]> https://www.berria.eus/albisteak/175818/ustekaberik_gabe_inbestiduraren_lehen_etapa_erre_du_pedro_sanchezek.htm Sun, 05 Jan 2020 01:23:52 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175818/ustekaberik_gabe_inbestiduraren_lehen_etapa_erre_du_pedro_sanchezek.htm Azkeneko aste honetan ERCren eta EH Bilduren abstentzioak lortu ditu Sanchezek, eta EAJrekin, Teruel Existerekin eta BNGrekin baiezkoa hitzartu du, zeini bere eskariak emanez. Eta Unidas Podemosekin hitzartu duen gobernu programa eta gobernuaren osaketa bera ere aurkeztu ditu egunotan. Sanchezen inbestidurak aurrera egingo du, beraz, ezer okertzen ez bada; baina alde hain justuarekin (bi boto bakarrik), ez du akatsetarako tarterik. Boto bakar baten gorabehera nahikoa izan daiteke Sanchezen hautaketa hankaz gora jartzeko. Astearteko bozketan diputaturen batek ez balu jarraituko alderdiak emandako irizpidea edo, deskuidu batean, parlamentuan egoterik izango ez balu, gauzak goitik behera aldatzeko arriskua egon daiteke. Horri egin zion erreferentzia Ines Arrimadas Ciudadanosekoak larunbateko saioan: PSOE inguruko «ausarten bat» eskatu zuen, botoa alda dezan. Asteartean, bigarren bozketa Diputatuak asterte eguerdian elkartuko dira berriro, bigarren bozketa egiteko. Sanchez presidentegaiak hamar minutu edukiko ditu babes eske azkeneko hitzak egiteko. Hortik aurrera, gainerako alderdiek bosna minutu edukiko dituzte beren hitzaldietarako. Gehiengo soilarekin aski izango du Sanchezek presidente aukeratua izateko. Alegia, aldeko boto gehiago beharko ditu, kontrakoak baino; boto bakar bat gehiago ateratzea ere aski luke. Baina horretarako ere justu ibiliko da PSOEren hautagaia. Ezustekoren bat gertatuko balitz eta urtarrilaren 7ko bozketan gehiengo soilik lortuko ez balu, 60 eguneko epe bat irekiko litzateke. PSOEk eta Unidas Podemosek bi hilabeteko tartea izango lukete, beraz, bigarren inbestidura ekinaldi bat lotzeko. Kasu horretan, gutxi gorabehera, martxoaren 5era arteko epea edukiko lukete. ]]> <![CDATA[2.000 litro diesel erregai dituen ontzi bat hondoratu da Galapago uharteetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/175449/2000_litro_diesel_erregai_dituen_ontzi_bat_hondoratu_da_galapago_uharteetan.htm Mon, 23 Dec 2019 17:32:40 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175449/2000_litro_diesel_erregai_dituen_ontzi_bat_hondoratu_da_galapago_uharteetan.htm <![CDATA['Itzuli' itzultzaile neuronalaren telefonorako bertsioa aurkeztu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/175364/039itzuli039_itzultzaile_neuronalaren_telefonorako_bertsioa_aurkeztu_dute.htm Fri, 20 Dec 2019 20:56:34 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175364/039itzuli039_itzultzaile_neuronalaren_telefonorako_bertsioa_aurkeztu_dute.htm <![CDATA[Pirritxek, Porrotxek eta Marimototsek igandean egingo dute azaroan galarazi zieten ikuskizuna]]> https://www.berria.eus/albisteak/175323/pirritxek_porrotxek_eta_marimototsek_igandean_egingo_dute_azaroan_galarazi_zieten_ikuskizuna.htm Thu, 19 Dec 2019 18:28:10 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175323/pirritxek_porrotxek_eta_marimototsek_igandean_egingo_dute_azaroan_galarazi_zieten_ikuskizuna.htm
Maiak, ordea, entzungor egin zion berak eskatutako txosten juridikoari, eta, Nafarroako Kontseiluaren irizpenari bizkarra emanda, debekuari eutsi zion, «pailazoen ideologia» argudio gisa hartuta: «Pailazo horiek hainbatetan agertu dituzten jarrera ideologikoak bateraezinak dira udalaren haurrentzako planarekin, Nafarroako Gobernuak eginikoarekin eta Haurren Eskubideen Hitzarmenarekin».

Javier Eneriz Arartekoaren iritziari ere muzin egin zion Maiak. Azaroaren 19an, Pirritx, Porrotx eta Marimototsen ikuskizuna baimentzeko eskatu zion Maiari.

«Ni alkate naizen bitartean, udalak ez ditu pailazo horiek kontratatuko», esan zuen Maiak azaroaren 21ean. Erantsi zuen Pirritx, Porrotx eta Marimototsek harremana dutela «ezker abertzalearekin», eta «ETAko presoen omenaldietan parte hartu» izan dutela. «Kontratua bizi-bizirik dago oraindik, indarrean», esan zuen Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoen abokatu Iñigo Santxok azaroaren 29an. «Iruñeko Udalak ezin du bere kabuz kontratua eten, edo atzera egin. Legez, hitzartutakoa bete eta ikuskizuna baimendu behar du, nahitaez». Prebarikazioan erortzeko arriskuaz ohartarazi zion Santxok Maiari orduan.

Katxiporreta konpainiako pailazoek agerraldia egin zuten egun horretan Iruñeko Katakrak liburu dendan. Udalaren erantzunik jaso ezean ikuskizuna emateko beste bide bat aurkituko zutela iragarri zuten. «Ez genuke orain hemen egon nahi, egoera honetan. Nagia ematen digu gai honek, eta, batzuetan, barruan daramagun pailazoa lurrera erortzen zaigu. Baina ez diogu inori utziko gu zapaltzen», esan zuen Aiora Zulaika Pirritx-ek.

«Aski da. Gogaituta gaude zentsurarekin, euskararen aurkako erasoekin eta Enrique Maiaren obsesioekin», esan zuen egun berean Joxe Abaurrea EH Bilduren Iruñeko udal taldeko zinegotziak. «Gobernu zentsore baten obsesio politikoek berekin ekarriko dute kalte-ordain bat diru publikoz ordaindu beharra».]]>
<![CDATA[Zenbat balio du benetan ZARAko jertse batek?]]> https://www.berria.eus/albisteak/175176/zenbat_balio_du_benetan_zarako_jertse_batek.htm Mon, 16 Dec 2019 16:53:04 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175176/zenbat_balio_du_benetan_zarako_jertse_batek.htm
Public Eye / Noura Gauper / Timmy Memeti Bildumako R-E-S-P-E-C-T jertsea hartu dute adibide gisa. Aretha Franklynek ospetsu egin zuen kantan dago oinarrituta jertsea. Otis Reddingek idatzi zuen abestia, eta jertse txanodunak haren hitzak ditu idatzita bizkarrean. Errespetua eskatzen duen langile baten kexa da kanta. «Jertse hori aukeratu dugu, moda jantzi oinarrizko eta arrunta delako, inprimatuta duen respect hitzarengatik, eta Inditexena delako, hau da, moda etxe nagusietako batekoa», esan du ikerketa egin duen taldeko kide David Hachfeldek. Horrez gain, interesgarria iruditu zaie Inditexek Join Life bildumaren iraunkortasuna aldarrikatzen duelako. «Langileen bidezko soldatekiko zenbat errespetu dago ZARAren jertsean?», galdetu du Public Eye erakundeak. Aurkitu dutenez, erdia ere ez. Ikertzaileek esan dutenez, ZARAri galdetu zioten zuzenean zenbat ordaintzen zuten eurek jertse bakoitzeko. Baina, ez zutenez erantzunik jaso, suitzarrak eurak hasi ziren kalkulatzen. Herrialdearen arabera, merkeago edo garestiago saldu izan du ZARAk jertse hori. Hego Euskal Herrian, 25,95 euroan saldu izan dute, eta Ipar Euskal Herrian, 29,95 euroan -ZARAk denda bakarra du, Angelun, Lapurdin-. Baina Alemanian lau euro garestiago saldu dute, eta ikertzaileen etxean, Suitzan, 45,90 euroan. Datuak erakusten duenez, erosleak ordaintzen duenak ez du zertan lotura zuzena izan arropak benetan balio duenarekin, baizik eta herritarrek markaz duten irudiarekin. Izan ere, Euskal Herrian ZARA arropa merkearekin lotzen da, baina Suitzan «glamour gehiago» du, eta «erdi mailako» markatzat dute, ikertzaileen arabera. Kalkuluen arabera, Europako Batasunean, batez beste, 22,22 euroan saldu dute jertsea. Benetan zer kostatu zaien jakiteko, Indiako kotoi ekoizleengana eta Turkiako arropa lantegietara jo du erakundeak. Izan ere, herrialde horretan josi eta serigrafiatu zituzten jertseak, 2018. urtean. Ikertzaileen arabera, Inditexek ez die zuzenean eskatzen lantegiei arropa egiteko, baizik eta hango enpresa hornitzaile baten bidez. Hornitzaile horri 7,76 euro ordaindu dizkio ZARAk jertse bakoitzeko, kalkulatu dutenez. «Zenbaki horretara heltzeko, Turkiako beste hornitzaileen antzeko eskaintzak hartu genituen, eta adituei galdetu genien», idatzi dute ikertzaileek txostenean. «Datuok geure kalkulu propioekin parekatu genituen». Turkiako lantegiei 1,53 euro ordaindu zizkieten hornitzaileek jertse bakoitzeko. Lantegiotako langileek 310-387 euro arteko soldata dute, ikertzaileen arabera; hau da, 2,44 euro irabazten dituzte orduko. Kalkulatu dutenez, bizitzeko moduko soldata bat jasotzeko, gutxienez 6,19 euro kobratu beharko lituzkete. Baina, ekoizpenaren prozesuan oinarrira hurbildu ahala, are okerragoa da egoera. Jertse bat egiteko behar den kotoi gordinarengatik 26 zentimo inguru jasotzen dute Indiako laborariek -hortik bost zentimo kendu behar dituzte haziak, ura eta bestelakoak ordaintzeko-. Bidezko prezio posiblea Ikertzaileek ondorioztatu dutenez, banatzeko eta saltzeko gastu guztien ondoren, ZARAk 4,20 euroko etekina ateratzen dio jertse bakoitzari; hau da, «ekoizteko prozesuan aritu diren langile guztiek doble baino gehiago». Izan ere, jertsearen benetako ekoizleek 2,08 euro baino ez dituzte jasotzen. Zergak ordaindu ondoren ere, 3,27 euroko etekina geratzen zaio konpainiari. ZARAk 18.900 milioi euroko balioko arropa saldu zuen 2018an. Inditexek (ZARA, Massimo Dutti, Pull & Bear...) 26.145 saldu zituen, 2017an baino %3 gehiago. Jantziak egiten dituzten langileen soldatari dagokienez, Public Eyeren ikerketek erakusten dute moda etxe handi ia guztiek ez direla egiten ari «behar adina», esan du Hachfeld ikertzaileak. «Beraz, ez ninduke harrituko antzeko baldintzak topatzea beste etxe handien hornikuntza katean». Egin zitekeen negozioa langileen baldintzak errespetatuta? Erakundeak ateratako kontuen arabera, bai: Turkiako eta Indiako langileek jasotzen dutena bizitzeko modukoa egiteko, aski litzateke ekoizteko prozesuaren urrats bakoitzean irabazten dutena 1,9 eta 3 artean biderkatzea. Hala eginez gero, jertsea saltzeko prezioa 3,62 euro igo beharko litzateke, eta Inditexek dirua irabazten jarraituko luke. Prozesuan dauden konpainia bakoitzak apur bat banatuko balu, askoz gehiago egin zitekeen. «Inditexek nahi balu, bizitzeko moduko soldatak ordain zitezkeen, dendako prezioa automatikoki igo gabe». Langileekiko errespetu pixka bat izatea litzateke, Otis Reddingek eskatu, Aretha Franklynek abestu eta ZARAk jertsean serigrafiatu bezala.]]>
<![CDATA[Historiako komikirik zaharrena topatu al dute?]]> https://www.berria.eus/albisteak/175011/historiako_komikirik_zaharrena_topatu_al_dute.htm Thu, 12 Dec 2019 13:02:22 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/175011/historiako_komikirik_zaharrena_topatu_al_dute.htm Lascauxko irudi bat. Hainbat adituren arabera, bisonte batek xaman bat harrapatzen erakutsiko luke. Indonesiako aurkikuntzak «baina» handi bat dauka. Inork ez du zalantzan jarri irudiek izango luketen garrantzia. Baina aditu batzuek dudan jarri dute eszena edo narrazio bat osatzen dutenik, ez dagoelako ziurtatzerik animalia eta giza moduko figurak denak aldi berean margotu zituztenik. Baliteke milaka urteko tarte batean osaturiko irudi multzo bat izatea, elkarren arteko loturarik gabea. Zuhur agertu da, esaterako, Joseba Rios arkeologoa. Riosen arabera, baliteke eszena bat izatea, baina ikertzaileek ez dute frogarik aurkeztu. «Ez dute irudien higaduraren azterketarik aurkeztu, eta ez dago irudien superposiziorik». Beraz, ez dago esaterik animalien margoak eta giza moduko figura hibrido horiek garai berekoak diren. «Halako gauza handi bat esateko, ni zuhurragoa nintzateke». Horrez gain, arkeologoa ez dago gustura giza figuren inguruan egin duten interpretazioarekin. Figurak pertsonaia mitologikoak direla esan dute ikertzaileek: teriantropoak, alegia. Giza eta animalia formaz alda daitezkeen pertsonaiak dira teriantropoak. «Oso azkar eta argudiorik eman gabe baztertu dute mozorroturiko gizakiak izateko aukera». Riosen arabera, artikuluak badu alde zientifikoa, «baina beste guztiak fundamentu gutxiko iritzia ematen du. Harritu egin nau halako artikulua Nature-n agertu izanak». Aldizkariak azken boladan hainbat «artikulu probokatzaile» onartu dituela gogoratu du arkeologoak. Edonola ere, eszenarekin edo eszenarik gabe, figuren garrantzia nabarmendu du Riosek. Izan ere, margoen adinak erakutsiko luke Europakoak ez direla munduan zaharrenak, askotan esan izan duten bezala. «Aurkikuntzak eurozentrismoa apurtzen du».]]> <![CDATA[Johnsonek haur gaixo baten argazkiari emaniko erantzuna, kanpainako protagonista]]> https://www.berria.eus/albisteak/174900/johnsonek_haur_gaixo_baten_argazkiari_emaniko_erantzuna_kanpainako_protagonista.htm Tue, 10 Dec 2019 12:38:11 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/174900/johnsonek_haur_gaixo_baten_argazkiari_emaniko_erantzuna_kanpainako_protagonista.htm <![CDATA[«Erradiazio handia» Olinpiar Jokoetako gune batetik gertu]]> https://www.berria.eus/albisteak/174680/erradiazio_handia_olinpiar_jokoetako_gune_batetik_gertu.htm Wed, 04 Dec 2019 22:06:22 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/174680/erradiazio_handia_olinpiar_jokoetako_gune_batetik_gertu.htm Fukushimako istripua ez da amaitu. Oraindik ere egunero 150 tona ur bota behar dute erreaktoreen hondakinen gainera, erregai urtua hozteko, eta leherketa larriagoak eragozteko. Ur horretan datza orain eztabaidagai den arazoaren muina: gai erradioaktiboz kutsaturik dago, eta zentralean bertan pilatzen ari dira, ehunka biltegi handitan, harekin zer egin asmatu arte.]]> <![CDATA[Jupiter azkarra, Artizar geldoa]]> https://www.berria.eus/albisteak/174673/jupiter_azkarra_artizar_geldoa.htm Wed, 04 Dec 2019 15:32:32 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/174673/jupiter_azkarra_artizar_geldoa.htm <![CDATA['Nós' egunkariaren zero zenbakia plazaratu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/174564/039nos039_egunkariaren_zero_zenbakia_plazaratu_dute.htm Mon, 02 Dec 2019 09:39:19 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/174564/039nos039_egunkariaren_zero_zenbakia_plazaratu_dute.htm
Sermos Galiza astekari eta Interneteko atari hori da egunkariaren ernamuina. Abenduaren amaiera arte argitaratzen jarraituko dute, baina, urtarrilaren 2tik aurrera, Nos Diario-ren asteburuko gehigarri bihurtuko da, larunbatetan txertatzekoa. Gaur-gaurkoz, Galizian ez dago, Sermos Galiza astekariaz gain, galizierazko beste kazetarik paperean.

Galiza atala izango da handiena egunkarian. Horretan, politika, gizartea, hezkuntza, ingurumena eta «feminismoak» landuko dituzte, zuzendariak azaldu duenez. Internacional sailean, Euskal Herriko, Herrialde Katalanetako, Espainiako, Europako eta munduko albisteak landuko dituzte. Traballo deituko diote ekonomia gaiak lantzeko sailari. Kulturaz eta agendaz arduratuko da beste sailik handienetako bat.

Nos Diario-k kolorezko 32 orrialde izango ditu. Asteartetik larunbatera argitaratu dute, baina Interneteko bertsioa egunero berrituko dute. Hainbat harpidetza mota eskaini dituzte; besteak beste, Interneten bidez paperezko kazetaren edukiak irakurtzeko aukera emango dute egunean 56 zentimoren truke, albistegi digitalaren urteko harpidetza eginez gero.]]>