<![CDATA[Edu Lartzanguren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 03 Mar 2021 11:47:46 +0100 hourly 1 <![CDATA[Edu Lartzanguren | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Semeen torturak aurpegiratu zizkion apaiz bati Gorka Knorren amak 1975ean]]> https://www.berria.eus/albisteak/194410/semeen_torturak_aurpegiratu_zizkion_apaiz_bati_gorka_knorren_amak_1975ean.htm Tue, 02 Mar 2021 13:53:51 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194410/semeen_torturak_aurpegiratu_zizkion_apaiz_bati_gorka_knorren_amak_1975ean.htm Eduardo Moreno Bergaretxe Pertur izan zuela laguntzaile gitarrarekin, hau da, urte batzuk geroago desagerraraziko zuten ETA pm-ko kidea. Oraingoan, amak idatzitako gutun bat argitaratu du. «Neure ama, Teresa Borras, benetako Ama kuraia izan zen», idatzi du Twitterren. «Begira zer esaten zion bere parrokiako apaizari, zeinak gonbidatzen zuen 'Francisco estatuburuaren' alde otoitz egitera». Knorrek nabarmendu du gutuna 1975ko maiatzaren 7koa dela, eta, beraz, diktadorea oraindik bizirik zegoenekoa. Urte hartako azaroaren 20an hil zen. Bere semeek pairaturiko torturen salaketa gordina egin zuen Borrasek gutunean, eta, apaizari esan zion pentsatzeko biktimak nola sentitzen diren Francoren alde otoitz egiteko eskatzen entzuten diotenean. Juan Ruiz De Escudero apaizari bidali zion Borrasek gutuna, Gasteizko San Pedroko parrokiara. Horko eliztarra dela adierazten dio testuan, eta Enrike Knorren «eta beste 11 seme-alabaren» ama. Azaltzen dio seme-alabetako sei pasatu direla kartzeletatik, eta apaizak horietako bat (Enrike) ezagutzen duela gogorazten dio, Ramiro de Maeztu institutuan lan egin baitzuen, elizgizonak hura zuzentzen zuenean. Borrasek kontatzen du Enrikek urtebete egin duela preso Langraiz Okako kartzelan, eskolak emateko materiala erosi ondoren Baionatik bueltan atxilotua izan ostean. «Guardia Zibilak Irunen [Gipuzkoa] duen kuartelera eraman, eta hamabi orduz modu basatian jipoitu eta torturatu zuten». Seme-alabetako beste hiru Bartzelonan bi urte lehenago atxilotu zituztela gaineratzen du: «Horietako bi adin txikikoak ziren. Hori ez zen oztopo izan tratu krudela jasotzeko». Kontatzen duenez, Jose Luis gazteari eskuak bizkarrean lotu zizkioten, orkatilaren altueran, eta horrela zegoela etengabe ibiltzera behartu zutela. «Nekearen nekeaz ibiltzeari uzten zionean, kanaberekin jotzen zuten Brigada Sozialeko bi morroik». Iraganeko kontua dela adierazten du Borrasek gutunean: «Gorpu zaurituak sendatu ziren, baina nire ama arima haragi bizitan dago oraindik». Baina, orduan, zuzenean heltzen dio apaizari: «Xehetasun horiek guztiak ematen dizkizut irudika dezazun nola sentitzen naizen ordu bateko mezetan entzuten zaitudan bakoitzean 'gure estatuburu Franciscoren alde' otoitz egiteko eskatzen». Inoiz torturatuen, presoen eta erbesteratuen alde eskatzea justuago ez ote zen izango galdetzen dio Borrasek De Escuderori. «Kristaua izanik, nik neure borreroen alde egin dezaket otoitz», bukatzen du. «Baina sobran ditut aldaretik eginiko gomendioak». Erreakzio ugari izan ditu gutunaren txioak. «Zure ama oso ausarta zen, miresgarria da haren adorea; gutunak emakume berezia erakusten du», idatzi du Twitterren erabiltzaile batek. «Gutun honek merezi du errepresioaren museo batean egotea», beste batek. Juan Ruiz de Escudero izeneko apaiz bat agertzen da Jose Migel Barandiaran apaiz eta antropologoaren egunkarian. Haren izena duen fundazioak 2010. urte aldera argitaratu zituen haren testu pertsonalok, hainbat liburukitan. Horietako zortzigarrenean daude 1936tik 1953rako oharrak, hau da, Barandiaran Saran (Lapurdi) errefuxiatu egon zen garaikoak. Horietan, Francoren menpe pairatzen ari zen errepresioaren inguruan idatzi zuen, eta horien laguntzaile ziren hainbat apaiz aipatu. 1937ko urtarrilaren 12an Baionara joan zela eta Jaime Aranburu izeneko batekin topo egin zuela kontatzen du. Gasteizen gertatzen ari zirenen berri eman ziola hark, eta, besteak beste «legezko hilketak» nola egiten ari ziren kontatu ziola. Garbiketa ideologikoan parte hartzen ari ziren apaizen berri eman zion, eta horretan Gasteizko Institutuan eskola bat emateko ardura jaso berri zuenJuan Ruiz de Escuderoren berri eman zion. De Escudero «Elizbarrutiko Apaiztegiko idazkaritzan sartu zen behin Siguenzako [Guadalajara, Espainia] Yaben kanonigoarekin, eta hari esan zion han zeudenen aurrean: 'Apaiztegi honetako irakasleak kargugabetu beharko lituzkete, txatxuak eta baboak izategatik'». Teresa Borras, «ama kuraia», Gandesan (Katalunia) jaio zen, 1918an, eta 2009an hil zen, Gasteizen. Hamar seme -tartean Gorka, etaHenrike Knorr euskaltzain eta idazlea- eta alaba bat munduratu zituen (irudian, Knorr-Borras sendi osoa).]]> <![CDATA[Trumpek ez du beste alderdirik sortuko, eta 2024an berriz aurkeztuko dela iradoki du]]> https://www.berria.eus/albisteak/194343/trumpek_ez_du_beste_alderdirik_sortuko_eta_2024an_berriz_aurkeztuko_dela_iradoki_du.htm Mon, 01 Mar 2021 09:35:16 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194343/trumpek_ez_du_beste_alderdirik_sortuko_eta_2024an_berriz_aurkeztuko_dela_iradoki_du.htm
Alderdi Errepublikanoan zatiketa eragin zuen, ordea, Trumpek,ez zuelako onartu nahi hauteskundeak galdu zituela. Eta, halere, eragin handia dauka oraindik eskuindarren artean. Horren erakusgarri izan da bart eginiko hitzaldia. Izan ere, gogor jo du Trumpek Biden presidentearen aurka. «Bagenekien Bidenen gobernua txarra izango zela, baina gutako inork ez zuen irudikatu ere egin horren txarra izango zenik, eta noraino iritsiko ziren». Batez ere, inmigrazioaren eta mugen inguruko politikarengatik gaitzetsi du Biden. Esan baino, iradoki egin du Trumpek litekeena dela berriz aurkeztea Etxe Zuriko maizter bihurtzeko lehiara, 2024. urtean. «Egia esan, zuek badakizue Etxe Zuria galdu egin zutela [demokratek]. Baina batek daki, batek daki. Beharbada erabakiko dut haiek hirugarren aldiz garaitzea, ados?». Kontserbadoreen batasunerako deia egin arren, Trump alderdiaren zatiketaren ikur da gaur. Konferentzian ez ziren egon errepublikanoen ordezkari nagusi asko. Bill Cassidy senatariak esan du ekitaldiak ez duela alderdia ordezkatzen. «Pertsona bat gurtzen badugu, galdu egingo dugu».]]>
<![CDATA[Kapitalismo garaikidearen inguruko lana, Urrezko Globoetako irabazle nagusia]]> https://www.berria.eus/albisteak/194342/kapitalismo_garaikidearen_inguruko_lana_urrezko_globoetako_irabazle_nagusia.htm Mon, 01 Mar 2021 09:26:44 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194342/kapitalismo_garaikidearen_inguruko_lana_urrezko_globoetako_irabazle_nagusia.htm 'Borat' eta 'The Crown' Komediarik onenaren saria Sacha Baron Cohenen Borat Subsequent Moviefilm lanak eraman du. 2006. urtean estreinaturiko Borat filmaren segida da. Kazakhstango kazetari xelebre bat antzezten du Cohenenek horretan, eta, kamera ezkutu baten bitartez, batez ere AEBetako politikariei eta beste pertsonaia batzuei amarrua egiten die, baimenik gabe grabatuta. Besteak beste, Mike Pence Donald Trumpen presidenteordea eta Rudy Giuliani Trumpen abokatua agertzen dira. «Eskerrik asko soilik pertsona zuriz osaturiko Hollywoodeko atzerriko prentsari», esan du Cohenek ekitaldian, tonu zirikatzailea galdu gabe. Izan ere, berriki jakin da egun ez dagoela pertsona beltzik Urrezko Globoen antolakuntzan. «Itxaron: Donald Trumpek esan du amarrua egon dela emaitzetan. Esan du hildako jende askok eman duela botoa». Arrakastatsua izan da oso gaua The Crown telesailarentzat. Lau sari jaso ditu; tartean, dramarik onenarena. Josh O'Connor eta Emma Corrin aktoreek sari bana jaso zuten. Telesailean, O'Connorrek Charles printzea antzezten du, eta Corrinek, berriz, Diana printzesa. The Queen's Gambit telesaileko Anya Taylor-Joy aktoreak ere saria jaso zuen, telesail labur bateko aktorerik onenaren saria.]]> <![CDATA[Euskal Herria epeltzen duen ur lasterra ez da egon horren ahul mila urtean]]> https://www.berria.eus/albisteak/194244/euskal_herria_epeltzen_duen_ur_lasterra_ez_da_egon_horren_ahul_mila_urtean.htm Fri, 26 Feb 2021 19:42:58 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194244/euskal_herria_epeltzen_duen_ur_lasterra_ez_da_egon_horren_ahul_mila_urtean.htm
Iturria: PIK Azken urteotan, zientzialari askok esan dute Lurra berotzeak berekin ekar dezakeela itsaslaster hori ahultzea. Oraindik ez dago frogaturik, baina aldaketa horren beste zantzu bat topatu dute Alemaniako Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK) erakundeko zientzialariek. Adierazi dutenez, ur lasterra ez da inoiz gaur baino ahulagoa izan azken mila urteotan. Irlandako, Erresuma Batuko eta Alemaniako zientzialari talde batek egin du ikerketa, eta atzo plazaratu zuten. Itsasoko sedimentuak eta izotza aztertuta, ur lasterraren historia berriz eraiki dute, ehunka urtez atzera eginda. Ondorioztatu dutenez, itsaslasterrean «XX. mendean bezalako geldotzerik ez da izan azken milurtekoan, eta, ziurrenera, zerikusia du gizakiek eragindako klima aldaketarekin». PIK institutuko Stefan Rahmstorf klimatologoak lehen ere egin dituen ikerketek frogatu egin dute XX. mendearen erditik hona lasterra %15 geldotu dela. «Baina epe luzerako garapenaren argazki argiagoa behar zen», adierazi du PIKek. Ikerketa honek emango luke irudi hori. Izan ere, mekanismoaren azken 1.600 urteen datuak bildu dituzte zientzialariok. «Emaitzek erakusten dute itsaslasterra egonkor samar egon dela XIX. mendea amaitu arte», esan duRahmstorfek, baina 1850. urte inguruan hasi bide zen ahultzen. Nazio Batuen erakundeak 1988an osatutako IPCC Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldeak txosten berezi bat egin zuzen 2019an, eta «segurtasun ertainarekin» eman zuen frogatutzat itsaslasterra ahuldu zela. Ikerketa horrek «froga independente gehiago» emango lituzke, Rahmstorfek esan duenez. Itsaslasterrak segundoko 20 milioi metro kubo mugitzen ditu, ia Amazonas ibaiak halako ehun. Ekuatorean itsasoaren azalean beroturiko ura eramaten du iparraldera. Han hoztu egiten da, eta, dentsitate handiagoa duenez, hondoratu egiten da. Hori da ur lasterra mugitzen duen mekanismoa. Baina, Lurra berotzen ari denez, mekanismoa eraldatzen ari da: euri gehiago egin eta Groenlandiako izotza urtu izanak ur geza gehiago eramanarazten du itsasora. Horrek gatz kontzentrazioa gutxitzen du, ez dio dentsitatea irabazten uzten, eta, ondorioz, ez da lehen bezainbeste hondoratzen. Horrek geldotzen du ur lasterraren motorra. Azken egunotan, beste ikerketa batek baieztatu eta indartu egin du susmoa. Washingtongo Unibertsitateko ikertzaileek ondorioztatu dute ur geza pilatzen ari dela Ozeano Artikoan. Beaufort itsasoaren (Kanada eta Alaska) ur geza %40 handitu da azken 20 urteotan, eta, ikusi dutenez, ur hori Labradorko itsasora isuriko da. Simulazio honetan ikusten da ur geza Beauforteko itsasotik Labradorko itsasora isurtzen / Francesca Samsel eta Greg Abram «Badakigu Ozeano Artikoan ikusten direla klima aldaketaren zantzurik handienak», esan du Washingtongo Unibertsitateko Klimarako Institutu Kooperatiboko Wei Chengek. Ikerketaren sinatzaileetako bat da. «Oraintxen, ur geza hori oraindik Artikoan dago harrapaturik. Baina ateratzen hasten denean, eragin ikaragarria eduki dezake». Eragin hori batez ere, Golkoko itsaslasterrean edukiko duela nabarmendu dute. Ondorioak Atlantikoan Zer ekarriko du Golkoko itsaslasterra geldotzeak? Zientzialarien modeloek aurreikusi dutenez, hainbat eragin ekarriko dizkie Atlantikoaren bi aldeetan bizi diren gizakiei. «Ur lasterra geldu ahala, Lurraren errotazioaren eraginez, ur gehiago pilatuko da AEBetako ekialdeko kostaldean, eta itsasoaren maila igotzea areagotuko du», esan duLevke Caesar ikerketaren beste egileetako batek. «Europan, litekeena da muturreko eguraldi fenomeno gehiago ekartzea». Adibidez, Atlantikotik euskal kostara heltzen diren neguko ekaitzak aldatuko dira, eta litekeena da bortitzagoak izatea. Beste ikerketa batzuen arabera, muturreko beroaldiak eragingo ditu, eta lehorteak udan. Ikertzaileok ohartarazi dutenez, gizakiek klima berotzen jarraitzen badute, itsaslasterra %34-45 ahulduko da 2100. urterako, eta, horra heltzen bada, erabat ezegonkor bihur daiteke. Horren ondorioak ez dago aurreikusterik.]]>
<![CDATA[Txioengatik kobratzeko modua jarriko du Twitterrek]]> https://www.berria.eus/albisteak/194245/txioengatik_kobratzeko_modua_jarriko_du_twitterrek.htm Fri, 26 Feb 2021 17:08:08 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194245/txioengatik_kobratzeko_modua_jarriko_du_twitterrek.htm <![CDATA[Ertzaintzak kanporatu egin ditu Donostian itxita zeuden ikasleak]]> https://www.berria.eus/albisteak/194161/ertzaintzak_kanporatu_egin_ditu_donostian_itxita_zeuden_ikasleak.htm Thu, 25 Feb 2021 13:24:33 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194161/ertzaintzak_kanporatu_egin_ditu_donostian_itxita_zeuden_ikasleak.htm

Ertzaintzaren unitate mordo bat campusetik zabalduta ikusi daitezke bideo honetan. Errepresio bortitzez erantzuteko borondate osoa erakutsi du unibertsitateak.ð;Â;ÂÂÃ'¾ÂÂÂÃ'Â'ÂÂÂÃ'Â* pic.twitter.com/fjAJlmnQUE - Unibertsitateko Indar Batasuna (@UIBnazionala) February 24, 2021 Lan egiteko leku bat eskatzen dio UIBk EHUko errektoretzari. Ertzainak istiluen aurkako materialarekin sartu dira fakultatera, eta ikasleak banan-banan atera ditu. Ez da istilurik gertatu. 2019. urtean sortu zuten Unibertsitateko Indar Batasuna, EHUko ikasle eta langileen baldintzak hobetzeko eskatzeko.

EHUk agiri bat plazaratu du gertaeron inguruan. Adierazi duenez, unibertsitatea «harremanetan» egon da astelehenetik Filosofia Fakultatean itxitako ikasleekin, eta haiekin«elkarrizketa bat eduki du egoerari irtenbide baketsu eta bideragarri bat aurkitzeko». Edonola ere, EHUk gaineratu du elkarrizketa proposamena aurrera eramateko itxialdia gelditzeko baldintza jarri ziela ikasleei. Itxialdian 60 pertsona ere elkartu zirela adierazi du unibertsitateak, eta horrek izurriarengatik ezarritako neurriak urratzen zituela. Ertzaintzak kanporatzea «modu baketsuan» egin duela nabarmendu du EHUk. Gaineratu duenez, Ikasle Kontseilua da ikasleak ordezkatzeko «zilegitasuna» duen organoa, eta esan du horrekbadituela bere lana egiteko lekuak.]]>
<![CDATA[Ertzaintzak gutxienez bi pertsona atxilotu ditu Tubacexeko langileen protestan]]> https://www.berria.eus/albisteak/194057/ertzaintzak_gutxienez_bi_pertsona_atxilotu_ditu_tubacexeko_langileen_protestan.htm Tue, 23 Feb 2021 14:12:55 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194057/ertzaintzak_gutxienez_bi_pertsona_atxilotu_ditu_tubacexeko_langileen_protestan.htm Enpresak 150 langile kaleratu nahi ditu Amurrion eta Laudion dituen bi lantegietan, Araban; hau da, lantaldearen ia %20. Horrez gain, gainerako langileei aldi baterako erregulazioa ezarri nahi diete. Greba mugagabea egiten ari dira langileak, eta dagoeneko horren bigarren astean daude. Atzo, enpresaren aurrean «pikete handia» egitera deitu zuten, eta gaur goizaldean jendetza elkartu da Laudion. Langileen buzo gorria bihurtu da gatazkaren ikur, eta horietako dozenaka ikusi dira protestan. Langileak lantegiaren aurreko errepidean eseri dira, ertzainen aurrean. Aiaraldeko Sortuk adierazi duenez, ertzainek esan dute «oldartzeko agindua» dutela. «Langileren bat mehatxatu eta bultzaka ibili dira». Tirabira horietan gutxienez bi langile atxilotu dituztela adierazi dute. Aiarako Udalak sostengua eman zien atzo Tubacexeko eta Valvospain enpresetako langileei. Elkarrekin Podemosek atzo adierazi zuen Tubacexeko enpresa batzordearekin elkartu zela, haiei sostengua adierazteko. «Gelditu egin behar ditugu enpresaburuen portaera mota hauek, lanpostuak suntsitzen dituztena, milioiak irabazi arren». Tubacexek 800 langile baititu Aiaraldea eskualdeko bi fabriketan: TTIn eta Aceralavan. Kaleratzeak justifikatzeko, enpresak argudiatu du eskariak gutxitu zaizkiela, pandemiaren ondorioz. «Egiturazko arazoak» dituela esan du zuzendaritzak, azken sei urteetan gasaren eta petrolioaren sektorean jarduera %50 murriztu delako, eta ez duela espero epe motzean lehengoratuko denik. Langileen ustez, ordea, krisia «behin-behinekoa» da, pandemiari lotutakoa, eta adierazi dute ez dutela kaleratze bakar bat ere onartuko. Grebaren bigarren astean sartu ziren atzo. ]]> <![CDATA['Perseverance' nola marteratu zen, bideo ikusgarri batean]]> https://www.berria.eus/albisteak/194061/perseverance_nola_marteratu_zen_bideo_ikusgarri_batean.htm Tue, 23 Feb 2021 12:32:04 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194061/perseverance_nola_marteratu_zen_bideo_ikusgarri_batean.htm han inoiz bizia egon ote den.]]> <![CDATA[Euskaldun gisa identifikatzea ongizatearekin lotuta dagoela ondorioztatu du ikerketa batek]]> https://www.berria.eus/albisteak/194071/euskaldun_gisa_identifikatzea_ongizatearekin_lotuta_dagoela_ondorioztatu_du_ikerketa_batek.htm Tue, 23 Feb 2021 09:25:36 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194071/euskaldun_gisa_identifikatzea_ongizatearekin_lotuta_dagoela_ondorioztatu_du_ikerketa_batek.htm Basque Ethnic Identity and Collective Empowerment: Two Key Factors in Well-Being and Community Participation.]]> <![CDATA[Boeingek gomendatu du 777 modeloko 128 hegazkin lurrean uztea]]> https://www.berria.eus/albisteak/194021/boeingek_gomendatu_du_777_modeloko_128_hegazkin_lurrean_uztea.htm Mon, 22 Feb 2021 17:40:13 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194021/boeingek_gomendatu_du_777_modeloko_128_hegazkin_lurrean_uztea.htm

This is fine everything is fine....

Also me...... #Boeing pic.twitter.com/t9kTR4x0U0 - Howard (@sunflower102917) February 22, 2021 Konpainiak berak gomendatu du mota horretako motorrak dituzten 777 hegazkin guztiak lurrean uzteko, ezbeharraren arrazoiak argitu arte. Konpainiaren arabera, 128 hegazkin dira denera. AEBetako United Airlines konpainiak eta Japoniako bi hegazkin konpainia nagusiek erabaki dute motor hori daukaten 56 hegazkin ez erabiltzea. «Ikertzen ari diren bitartean, gomendatzen dugu ez erabiltzeko Pratt & Whitney 4000-112 motordun hegazkinak, lanean ari diren 69, eta gordeta dauden beste 59», adierazi du konpainiak. Hegazkinaren turbinako pieza bat etxe batzuen ondoan erori zen larunbatean. Broomfield Police Department / H / EFE Larunbatean bertan beste ezbehar bat eduki zuen Boeingen hegazkin batek, baina Herbehereetan. Masstricheko aireportutik aireratu zen Boeing 747-400 zama hegazkinaren zatiak askatu eta Meerssen herriaren gainera erori ziren. Kalteak sortu zituzten, eta emakume bat zauritu. New Yorkera joateko aireratu zen hegazkinak Pratt & Whitney motorrak zituen, AEBetan hondaturikoa baino modelo txikiago batekoak. Herbehereetako istripuan ere turbinaren palak izan ziren protagonistak. Metalezko puskek autoak eta etxeak kaltetu zituzten. Boeingen urte beltzak Hegazkinak eraikitzen dituen AEBetako konpainiarentzat beste kolpe bat da larunbatean gertaturikoa. Izan ere, 2018 eta 2019 urteen artean, bost hilabeteko tartean, bi istripu eduki zituzten enpresaren 737 Max 8 hegazkin modelo berriek. 2018ko urrian 189 pertsona hil ziren mota horretako hegazkin bat itsasora erori zenean, Indonesian. Hurrengo urtean beste bat amildu zen Etiopian, eta beste 157 pertsona hil ziren. Zenbait ikerketaren arabera, hegazkinaren MCAS sistema informatikoak eragin zituen istripuak. Teorian, pilotuei hegazkina gidatzen laguntzeko jarri zituzten sistema horiek. Ikertzaileek uste dutenez, konpainiak ez zituen ongi kalibratu. Boeingek 2017an sortu zituen modelo berriok, eta horietako 358 hegazkin zebiltzan hegan munduan, aire konpainiek horiek erabiltzeari utzi arte. Boeingek galera handiak eduki zituen Wall Streeten. Konpainiaren zuzendaritzak espero zuen modelo horiek diru sarreren %33 ekartzea hurrengo bost urteetan. Izan ere, 4.636 hegazkin egiteko eskaera zeukan. Azkenean, 18 hilabete lurrean egin ondoren, hegazkinak erabiltzeaonartu zuten, sistema informatikoak doitu ostean. Edonola ere, konpainiak salaketa askori egin behar izan die aurre auzitegietan. Horri gehitu behar zaio hegazkingintzaren industria, oro har, krisi handia pairatzen ari dela, koronabirusaren pandemiak aire garraioa asko murriztu baitu azken urtean, mundu osoan.]]> <![CDATA[Dublingo Udalak oroigarria jarri nahi dio Mussolini tirokatu zuen emakumeari]]> https://www.berria.eus/albisteak/194007/dublingo_udalak_oroigarria_jarri_nahi_dio_mussolini_tirokatu_zuen_emakumeari.htm Mon, 22 Feb 2021 13:40:27 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/194007/dublingo_udalak_oroigarria_jarri_nahi_dio_mussolini_tirokatu_zuen_emakumeari.htm <![CDATA[Euskal nazioaren egoera aztergai asteazkenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/193997/euskal_nazioaren_egoera_aztergai_asteazkenean.htm Mon, 22 Feb 2021 12:16:46 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193997/euskal_nazioaren_egoera_aztergai_asteazkenean.htm ]]> <![CDATA[Jaurlaritzak 400.000 euro ordaindu beharko dizkio San Mamesen hildako ertzainaren familiari]]> https://www.berria.eus/albisteak/193991/jaurlaritzak_400000_euro_ordaindu_beharko_dizkio_san_mamesen_hildako_ertzainaren_familiari.htm Mon, 22 Feb 2021 11:38:15 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193991/jaurlaritzak_400000_euro_ordaindu_beharko_dizkio_san_mamesen_hildako_ertzainaren_familiari.htm <![CDATA[Gaur hemezortzi urte 'Euskaldunon Egunkaria' itxi zutenetik]]> https://www.berria.eus/albisteak/193900/gaur_hemezortzi_urte_039euskaldunon_egunkaria039_itxi_zutenetik.htm Sat, 20 Feb 2021 15:34:09 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193900/gaur_hemezortzi_urte_039euskaldunon_egunkaria039_itxi_zutenetik.htm Egunkaria auzia webgunea prestatu zuen BERRIAk. Hemezortzi urte, eta oraindik inork ez du barkamenik eskatu eginikoarengatik, eta euskal gizarteari, eta biktima zuzenei, ez diete kaltea erreparatu. Hemen, itxieraren 15. urteurrenaren harira eginiko bideoa: Aurtengo urteurrenean, izen bat da nabarmentzekoa: Joan Mari Torrealdai. Euskaldunon Egunkaria-ren administrazio kontseiluko kide eta lehendakaria izan zena2020ko uztailaren 31n hil zen, minbiziak jota. Euskal kulturaren erreferente eta eragilearen heriotzak iritzi eta omenaldi zaparrada eragin zuen. Egunkaria itxi zutenean gertatutakoaren tamainaz jabetzeko gazteegia zen belaunaldiak ere ariketak egin ditu egunotan, kazetaren itxieraren inguruan hausnartzeko. Joan zen azaroan, Sisiforen paperak antzezlana estreinatu zuen Tanttaka konpainiak. Euskaldunon Egunkaria-ren itxieran oinarritutako lana da, Harkaitz Canok idatzitakoa, eta Fernando Bernuesek zuzendutakoa. Eta, aste honetan bertan, Paperezko hegoak dokumentala estreinatu dute Samara Veltek eta Josu Martinezek, itxieraren inguruan zerbait berria eskaintzeko asmoz. Hemezortzi urte dira gaur; denbora aurrera doa, baina oroitzapena gaztetzen ari da.]]> <![CDATA[Euskal Liga antolatu dute, ofizialtasuna aldarrikatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/193897/euskal_liga_antolatu_dute_ofizialtasuna_aldarrikatzeko.htm Fri, 19 Feb 2021 20:44:56 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193897/euskal_liga_antolatu_dute_ofizialtasuna_aldarrikatzeko.htm Game Erauntsiaren webgunean. Han daude jarrita arauak. Jokalariek PlayStation 4 kontsola, FIFA 21 jokoa eta Interneterako konexioa eduki beharko dute. Finala apirilaren 4an jokatuko da, Aberri Egunarekin, Hamaika Telebistaren Bilboko estudioetan, eta hamaika.eus webgunean zuzenean emango dute, LTDko Hamaikaren kanalean eta Euskaltelen telebista zerbitzuan, Hamaikako Ainhoa Jauregik azaldu duenez. Olatz Foruria eta Beñat Zarrabeitia kazetariek kontatuko dute finala. Euskara hutsez jokatuko da liga osoa. Irabazleek sariak jasoko dituzte. «Euskal kirolaren alde, eta gure selekzioek nazioartean parte hartzeko duten eskubidea aldarrikatzeko beste modu bat iruditzen zaigu Euskal Liga hau, gure herriko kirolariekin batera, bideo jokoetan eta ahal den bezala gure aldarrikapenak aurrera eramateko», esan du Gu ere bai! ekimeneko komunikazio idazkari Patxi Gaztelumendik. «FIFA21 Euskal Liga euskaraz bideo jokoetan gozatzeko aukera berri bat da», adierazi du Game Erauntsia elkarteko Garikoitz Larrañagak. «Pozik gaude Gu Ere Bai! eta Hamaika Telebistaren laguntza izateaz gure elkartearen helburu nagusia betetzeko: euskara eta bideo jokoak uztartzea». Iaz egin zuten lehenengo FIFA jokoko Euskal Liga. 150 zalek eman zuten izena, eta 100 partida baino gehiago jokatu zituzten. Orduan ere Hamaika Telebistak finala zabaldu zuen, eta, antolatzaileen arabera, «historian lehenengo aldiz, telebista batek euskaraz eta zuzenean kirol elektronikoen txapelketa bat eman zuen». Aurtengo FIFA txapelketak iazkoak eduki zuen «harrera bera izatea espero dugu», esan du Larrañagak. «Bideo jokoak gure bizitzaren parte dira, eta garrantzitsua da euskaraz bizi izateko aukera izatea ».]]> <![CDATA[Gorka Knorr: «Gitarrista laguntzaile bikaina zen Pertur. Harmonia fina jartzen zien kantei»]]> https://www.berria.eus/albisteak/193842/gorka_knorr_laquogitarrista_laguntzaile_bikaina_zen_pertur_harmonia_fina_jartzen_zien_kanteiraquo.htm Fri, 19 Feb 2021 12:50:07 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193842/gorka_knorr_laquogitarrista_laguntzaile_bikaina_zen_pertur_harmonia_fina_jartzen_zien_kanteiraquo.htm Gorka Knorrek Martuteneko espetxeko zuzendariari idatzitako agiria, gitarra kartzelan sartzen uzteko eskatzen. GorkA Knorr Berriz espetxetik pasatu ondoren, hurrengo urtean kalean zen Knor. Eta orduan eduki zuen aukera lehenengo kontzertua emateko, Iradier mendizale elkartean. Knorrek kontatu duenez, Edorta Gonzalez de Matauko filosofia ikasle eta lagunak aurkeztu zituen bi musikariak. Gero Oskorrik famatuko zuen Aita semeak kanta egin zuten, eta, Laboaren bertsioez gain, bere piezak abestu zituen Knorrek. Horietako bat Txakurrak zuen izenburu. «Bi hanketako txakurrak esaten du kantak». Horrez gain, Resurreccion Maria Azkueren bertso batean oinarrituriko kanta bat. Lehen emanaldiaren beste irudi bat: Pertur eta Knorr. Gorka Knorr Joseba Azkarraga zegoen orduan Iradier elkartearen zuzendaritzan, eta mugimendu abertzalearen gune bat zen. Kontzertu arrakastatsua izan zen: ehun bat entzule bildu zituzten elkartearen aretoan. Gero, Lakuntzan (Nafarroa), Aramaion (Araba) eta beste hainbat herri txikitan jotzeko aukera eduki zuen Knorr-Pertur bikoteak. «Gitarrista laguntzaile bikaina zen Pertur. Harmonia fina jartzen zien kantei». Bultzada handia Gasteizko kontzertu hark «bultzada handia» eman zion Knorren musika ibilbideari, hark azaldu duenez. «Lehenengo pausoa beti da garrantzitsua». Izan ere, Iradier elkarteak antolatzen zuen urtero Mairulegorretako kobazuloko (Zigoitia, Araba) Euskal Jaian, eta, ordutik Knorr urtero gonbidatzen zuten han jotzera. «Garrantzitsuenek jotzen zuten han: Benito [Lertxundi], Xabier [Lete]». 1973an, Lourdes Iriondorekin, Leterekin eta Lertxundirekin batera kontzertua eman zuen Knorrek Gasteizko Guridi antzokian. «Hortik aurrera askoz errazagoa izan zen niretzat, nire aita eta ama pontekoak izan baitziren». Knorr, Benito Lertxundi, Lourdes Iriondo eta Xabier Leterekin, Gasteizko Guridi antzokian, 1973an. Gorka Knorr Baina Perturrekin osatzen zuen musika bikoteak ibilbide laburra eduki zuen. 1972an, Perturren ihes egin behar izan zuen Iparraldera. ETA pm-ko kidea zen. Knorrek ez zuen Pertur ikusterik izan 1973ra arte. Izan ere, Espainiako Poliziak pasaportea ukatzen zion, «abeslari abertzale arriskutsua» zelakoan, Knorrek berak kontatu duenez. Baina, halako batean, 1973an «nahaste bat gertatu zen Poliziaren bulegoetan, eta pasaportea eman zidaten». Horrekin, Lapurdira joan, eta Saran ikusi zuen musikakide ohia. Pertur 1976ko uztailaren 23an desagertu zen, eta oraindik ez dago argi nola. Bertsio baten arabera, indar parapolizialek desagerrarazi zuten. Triple A (Alianza Apostolica Anticomunista) erakundeak hartu zuen bere gain. Perturren familiak, berriz, ETA (pm)-ko Komando Bereziei leporatu izan die erantzukizuna, talde barneko ika-mika ideologikoak zirela medio. Desagertu baino bi aste lehenago ikusi zuen Knorrek Pertur azkenekoz. Donibane Lohizunen (Lapurdi) abestu zuen Knorrek, eta, ondoren tren geltokira eraman zuen iheslaria. «'Ea laster ikusten dugun elkar beste aldean', esan zion neure amak», kontatu du abeslariak. «'Ez dakit, Teresa', erantzun zion Perturrek; 'astakilo hauekin edozein gauza gerta daiteke'». Knorrek kontatu du ETA pm-ko kideak etxean sartu zitzaizkiola Perturri, gauzak miatu, eta traidoretzat jo zutela. Gaur 50 urte emaniko kontzertu hartan musikaren munduan sartzen lagundu zion gitarrista ezker finarekin zer gertatu zen ez jakitea... «bihotzean, beti eramango dut min hori».
]]>
<![CDATA[Apirilean txertaketa masiboa hasiko dute Nafarroan]]> https://www.berria.eus/albisteak/193894/apirilean_txertaketa_masiboa_hasiko_dute_nafarroan.htm Fri, 19 Feb 2021 11:45:58 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193894/apirilean_txertaketa_masiboa_hasiko_dute_nafarroan.htm <![CDATA[Taliban Jatorraren hamaika bertsio jator]]> https://www.berria.eus/albisteak/193801/taliban_jatorraren_hamaika_bertsio_jator.htm Wed, 17 Feb 2021 15:14:42 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193801/taliban_jatorraren_hamaika_bertsio_jator.htm argazki bilduma bat egin du egunotan sarean zabaldu diren askotariko ilustrazioekin.]]> <![CDATA[Eztabaida eragin du sareetan Otegik Ertzaintzaz esandakoak]]> https://www.berria.eus/albisteak/193808/eztabaida_eragin_du_sareetan_otegik_ertzaintzaz_esandakoak.htm Wed, 17 Feb 2021 09:06:34 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193808/eztabaida_eragin_du_sareetan_otegik_ertzaintzaz_esandakoak.htm

Otegi Ertzaintza ereibindikatzen. Ikusteko sortuak gara. Tartean hil dituzten ertzainekin zer? Justua zen hori? Nola isilik egon den... - pello salaburu (@psalaburu) February 16, 2021 «Lotsagarria!! Auzolotsa negargarria!! Ke jeta!!», idatzi du Jose Manuel Bujanda Arizmendik. EAJko kide gisa definitzen du bere burua soslaian. ETApm-ko kidea izan zen 1973. urtetik, eta 1977ko amnistiarekin atera zen kartzelatik.

Astelehenean bertan Otegik gogoratu egin zuen eguneko efemeride bat: «1997. urteko otsailaren 15ean, Ertzaintzak tirokatu egin gintuen Bilbon». Egun horretan bi pertsona balaz zauritu zituen Ertzaintzak, Bilbon. Herri Batasunak antolaturiko manifestazioaren parte hartzen ari ziren milaka herritarren kontra jotzean. Ertzaintzaren sostengua adierazten duen irudi bat Twitterreko soslaian daukan Gotzal Gorbeña erabiltzaileak historia «berriz idaztea» eta «asmatzea» egotzi dio Otegiri. Ezker Abertzaleak urte luzez Ertzaintzari «etengabe eraso» diola adierazi du, eta, halere, ez duela lortu milaka gazte «erakunde noble eta ohoretsu» horretatik pasatzea. «Noble eta ohoretsu?»,erantzun dio Javier Albiz erabiltzaileak. «Beste garai batean, 1937an, ziur. Gaur, gutxienez, eztabaidagarria da». Badira, edonola ere, Otegiri independentismotik gaitzetsi diotenak Ertzaintzarengana hurbiltzeko eginiko saioa. Joxe izena erabiltzen duen batek harridura adierazi du: «Bistan da polizia nazional propioa beharko dugula. Eta baliteke okupatzen gaituzten atzerriko polizien materialaz baliatzea, eta, agian, pertsonez ere? Baina esatea atzerriko polizia horietako bat gure herriaren zerbitzura dagoela????». Manex Gurrutxaga erabiltzaileak, berriz, Ertzaintza erreformatzearen aukera baztertu du. ]]>
<![CDATA[Menem presidente ohia lurperatuko dute gaur]]> https://www.berria.eus/albisteak/193701/menem_presidente_ohia_lurperatuko_dute_gaur.htm Mon, 15 Feb 2021 16:32:55 +0100 Edu Lartzanguren https://www.berria.eus/albisteak/193701/menem_presidente_ohia_lurperatuko_dute_gaur.htm