<![CDATA[Edurne Begiristain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 03 Aug 2021 13:53:46 +0200 hourly 1 <![CDATA[Edurne Begiristain | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Pandemia hau estres proba bat izan da euskararentzat»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1921/005/001/2021-07-13/pandemia_hau_estres_proba_bat_izan_da_euskararentzat.htm Tue, 13 Jul 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1921/005/001/2021-07-13/pandemia_hau_estres_proba_bat_izan_da_euskararentzat.htm COVID-19aren eragina erakundeen komunikazio publikoan ikerketako buruak, eta ondorio argia atera dute: izurria «proba» bat izan da erakundeen komunikazio praktikentzat eta hizkuntzak kudeatzeko moldeentzat.

Praktika Komunitatearen parte diren hemezortzi erakunderen bizipenak aztertu dituzue...

EDUARDO APODAKA: Praktika Komunitatea sortu genuen duela lau bat urte, komunikazioaren, eta, batez ere, hizkuntzen erabilerari buruz jarduteko. Pandemia iritsi eta hilabete batzuetara oso argi ikusi genuen talde horretako kideekin hitz egin behar genuela, pandemiatik eta itxialditik ateratako irakasgaiez hausnartu behar genuelako.

Besteak beste, izurriak komunikazio arduretan jarduten dutenengan utzitako arrasto emozionala aztertu duzue. Zer ondorio nagusi atera dituzue?

IRATI AGIRREAZKUENAGA: Komunikazioan jarduten duten taldeek lan zama handia izan dute, batez ere barne komunikazioari dagokionez. Euskarazko komunikazioari dagokionez, azpimarragarria da inprobisatu egin duten erakundeen kasuan euskara galtzaile irten dela. Gainera, barne komunikazioa oso indartua ez duten erakundeek ikusi dute beren sarea ahulduta zegoela, eta, ondorioz, beren lanari ez zaiola balioa eman. Etsipen puntu bat atzeman dugu kasu horietan. Beste erakunde batzuek, ordea, asko landu dute barne komunikazioa eta elkar zaintza.

Erakundeen lan antolamenduan ere eragina izan du pandemiak, berrantolatu egin behar izan dutelako. Zer gabezia azaleratu dira?

APODAKA: Lan gehienetan, egoera emozionala eta lan giroa landu egiten da harreman informaletan, hau da, lanetik kanpoko harremanetan, baina hori dena desagertu egin da pandemiarekin, eta leku askotan ez da berreskuratu. Hutsune hori betetzea egokitu zaie komunikazio arduradunei, eta horrek karga handiagoa eta estres handiagoa ekarri die. Komunikazio informalean galdu dugun lotura pertsonal eta afektibo hori berreskuratzeko ongi prestatu behar dela ondorioztatu dugu. Erakunde batzuk egoera berrira egokitu, eta berrantolatu egin dira, baina beste batzuk lehengoari eusten saiatu dira, eta zama hori nabaritu dute. Komunikazioan eta euskararen erabileran, gakoa beti izan da egoeraren arabera berrantolatzea.

Osasun krisiarekin batera, komunikazioa ere sartu da krisian?

AGIRREAZKUENAGA: Egoera honek erdigunean jarri ditu lehendik bigarren mailakoak ziren dinamikak, eta komunikazio esparru berriak agertu dira. Erakunde batzuk ongi egokitu dira komunikazio esparru horietara, baina beste batzuk ez. Hizkuntzak komunikazio esparru horietan duen tokia birpentsatzeko balio izan du, besteak beste.

Izurriak proban jarri ditu erakundeen alde asko; horietako bat hizkuntzekiko ikuskera izan da.

AGIRREAZKUENAGA: Hizkuntzaren erabilerari hobeto heldu diote aurrez protokolizatuta edo irizpideak zehaztuta zituzten erakundeek. Egoera berriei egokitzeko erresistentzia gehiago erakutsi dutenen kasuan, berriz, euskara galtzaile izan da.

APODAKA: Bi mundu daudela esan daiteke. Batetik, aurrez euskararen erabilera ongi pentsatuta, landuta eta gogoeta kolektibo bat eginda izan dutenek euskararen erabilerari eutsi diote, eta euskarazko zerbitzua eskaini dute. Kontrara, hori dena ongi adostuta eta landuta egon ez den erakundeetan, eta langileek barneratuta izan ez duten kasuetan, euskara galtzaile izan da; hizkuntzaren kalterako izan da. Pandemia hau estres proba bat izan da euskararen erabilerarentzat. Gure gogoeta honen ondorioetan argi ikusi da hori: boluntarismoa tartean sartu denean, inprobisazioa edo egoeraren araberako erantzunak eman direnean inolako adostasunik gabe, euskara galtzaile atera da.

AGIRREAZKUENAGA: Sarritan, euskara bigarren mailan geratu da, eta haren erabileran atzerapausoak eman dira.

Txostenean diozue erakundeek funtzio sozial bat bete dutela pandemian, beren erreferentzialtasuna handituz eta hedabideekiko harremana estutuz.

APODAKA: Pandemian garbi ikusi da barne zein kanpo komunikazioa ekosistema bat dela, eta harreman publikoen gabeziaren ondotik telekomunikazioen eta sareen hazkunde bat egon dela, batez ere barne komunikazioan. Gainera, erakunde publikoek, neurri batean, komunikabideen beharra izan dute. Erakunde asko ohartu dira lehen garrantzitsuak ziren bitartekariak orain are eta garrantzitsuagoak direla. Erakunde publikoen kasuan, gainera, birdefinitu egin behar izan dituzte beren publikoak.

Osasun krisi hau mugarri bat izan da komunikazio arloan?

AGIRREAZKUENAGA: Bai. Hizkuntzarekiko test bat izan da.

APODAKA: Estres proba bat izan da. Argi dago dispositiboen eta plataformen erabileraren gorakada gurekin geratuko dela. Lan harremanetan ikusi da presentzialtasuna zein garrantzitsua den, eta balio berezi bat emango diogu. Baina sakontasun gehiagorekin aztertu behar da hizkuntzen erregistroetan, diskurtso moduetan edota solaskidetzak lortzeko moduetan zer aldaketa egon diren, esparru horietan denetan okerrak oso nabariak izan direlako.]]>
<![CDATA[Erietxeetako egoera, egonkor]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/006/001/2021-07-09/erietxeetako_egoera_egonkor.htm Fri, 09 Jul 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1891/006/001/2021-07-09/erietxeetako_egoera_egonkor.htm
Transmisioaren larriagotzea agerikoa bada ere, erietxeetan ez da sumatu, oraingoz, goraldiaren ondoriorik. Orain arteko olatuetan, ordea, positiboen gehitzeak eragin zuzena izan du osasun sisteman. Hala, kutsatuen kurbak gora egin duen aldiro, malkartu egin da gero ospitaleetan COVID-19ak eragindako presioa erakusten duena ere. Bi kurbak elkarri loturik egon dira beti, hamar bat egunetako denbora tartearekin. Aitzitik, oraingoan, ez dirudi gauza bera gertatuko denik. Izan ere, birusarekiko zaurgarrienak direnak jada txertatuta daude: jende nagusiak eta arrisku faktoreak dituztenek hartua dute txertoa.

Hori hala, Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako osasun sareak egonkor jarraitzen du. Osakidetzak eta Osasunbideak atzo emandako datuen arabera, herenegun hogei lagun ospitaleratu zituzten COVID-19aren sintomak larriagotuta. Guztira, 110 lagun daude erietxeratuta Hegoaldeko ospitaleetan; bezperako kopuru berbera da, eta aurreko egunetako joerari eusten zaio. Nolanahi ere, duela hilabeteko datuen aldean, nabarmen jaitsi da ospitaleen gaineko presioa: ekainaren 8an, 249 lagun zeuden erietxeratuta gaitzarekin. Azken hamalau eguneko joerari erreparatuta, eguneko hemezortzi pertsona erietxeratu dituzte gaitzarengatik Hego Euskal Herriko ospitaleetan, batez beste.

ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan, berriz, 34 lagun daude. Unitate horietan dauden pazienteen kopuruak ere ez du aldaketa handirik izan azken egunotan, eta kutsatzeen gorakadak ez dio eragin, oraingoz.

Ospitaleetako datuek ez bezala, birusaren intzidentzia tasek argi erakusten dute pandemiaren bilakaera nolakoa den. Gaur-gaurkoz, Hegoaldeko bi herrialdek berrehuneko langa gainditzen dute azken hamalau egunetan 100.000 biztanleko zenbat positibo dauden adierazten duen tasan. Nafarroak du daturik kaskarrena: 100.000 biztanleko 334 laguni atzeman diote birusa azken hamalau egunean. Gipuzkoan, berriz, 290ekoa da tasa hori. Bizkaian eta Araban intzidentzia metatu apalagoa dute; Bizkaian 191koa da, eta Araban, 157koa.

Gazteenei mezua

Kutsatze gehienak gazteenen artean atzematen ari dira, bereziki jai giroko jende pilaketen ondorioz, eta haien «kontzientzia piztea» da orain helburu nagusia. Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak atzo adierazi zuen Ertzaintzak eta Udaltzaingoak arreta berezia jarriko dutela halakoak eragozteko, baina ohartarazi zuen «norberaren erantzukizunean» dagoela gakoa. Atzo indarrean sartu zen dekretuan, Jaurlaritzak espresuki debekatu ditu jendetza biltzen duten topaketak, festak eta bestelako ekitaldiak, eta, hartan jasotakoaren arabera, poliziaren kontrolak areagotu egingo dira, horiek eragozteko.

Transmisioari dagokionez, Zupiriak azpimarratu zuen ez duela uste pandemia azken txanpan sartua denik. Are, «mundu mailako arazoa» dela gogoratu zuen, eta biztanleriaren zati handi batek oraindik ez duela txertorik hartu.

Bestalde, Nafarroako Osasun Departamenduak jakinarazi zuen Saloun (Herrialde Katalanak) izandako gazteen artean egindako baheketetan 1.335 positibo atzeman direla orain arte. Agerraldi horrek zerikusi zuzena du lurraldean kutsatzeak areagotu izanarekin.]]>
<![CDATA[Hego Euskal Herrian 905 kasu izan dira egun bakarrean]]> https://www.berria.eus/albisteak/200229/hego_euskal_herrian_905_kasu_izan_dira_egun_bakarrean.htm Thu, 08 Jul 2021 09:38:31 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/200229/hego_euskal_herrian_905_kasu_izan_dira_egun_bakarrean.htm <![CDATA[Jaurlaritzak ez ditu neurriak irmotuko oraingoz, ZIUetan egoera onbidean delako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1906/004/001/2021-07-08/jaurlaritzak_ez_ditu_neurriak_irmotuko_oraingoz_ziuetan_egoera_onbidean_delako.htm Thu, 08 Jul 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1906/004/001/2021-07-08/jaurlaritzak_ez_ditu_neurriak_irmotuko_oraingoz_ziuetan_egoera_onbidean_delako.htm
Hain justu ere, Iñigo Urkullu lehendakariak atzo azpimarratu zuen intzidentzia metatuaren igoera badela kezkarako motiboa -203koa da oraintxe bertan erkidegoan-, baina horrek ez duela ospitaleen egoera okertu; are, ZIUen okupazioa onbidean dela erantsi zuen, eta hiru lurraldeetako ospitaleetako unitateak lehen agertokian daudela. Oraintxe, ospitaleetako ZIUetan 25 eri daude birusak jota, duela hilabete zeudenen erdiak, eta hiru lurraldeetako ospitaleetako unitateak daude lehen agertokian. Gainera, txertaketa erritmoa azkartu egin da azken asteetan, eta aldagai hori ere aintzat hartu da neurririk ez gogortzeko. Zehazki, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarren %71k COVID-19aren aurkako txertoaren dosiren bat hartua dute, eta %52,6k, pauta osoa, lehendakariak atzo jakinarazi zuenez.

Birusaren transmisioak azken egunetan izan duen goraldiak ez du ospitaleetan islarik izan oraingoz, eta, hori kontuan harturik, lehendakariak azpimarratu zuen badirela «zuhurtziarako eta itxaropenerako» arrazoiak. Hala ere, ez zuen baztertu neurriak gogortzea datozen asteetan adierazleren batek okerrera egingo balu. Azaldu zuen posible dela urrira bitartean agerraldi gehiago izatea, baina ohartarazi zuen «egoerarik okerrenean» ere ez dutela espero 100.000 biztanleko 300eko intzidentzia tasa gainditzea.

Hori hala, eta Bizi Berri IV planak aurreikusitako agertoki berriak aintzat harturik, egun indarrean dauden neurriak bere horretan mantenduko dira oraingoz. Gaur indarrean sartuko den dekretuak zehazten duenez, establezimenduek 02:00etan itxi ahalko dute, eta ostatuetan mahai bakoitzean sei pertsona eseri ahalko dira, orain arte bezala. Txokoek eta elkarte gastronomikoek irekita jarraituko dute, eta publikoa egon ahalko da kirol ikuskizunetan, edukiera mugatuarekin.

Horrez gain, lehendakariak jakinarazi zuen dekretu bidez espresuki debekatuko dituela kaleko edana eta jende pilaketak sortzen dituzten ekitaldiak. Dekretuak topaketei, festei eta bestelako ekitaldiei egiten die erreferentzia -herri bazkariei, esaterako-. Ertzaintzaren eta Udaltzaingoaren kontrolak areagotuko dira halakoen gaineko kontrolerako. Urkulluk gogorarazi zuen ezinbestekoa dela «norberaren erantzukizuna» irmoa izatea, eta herritarrei dei egin zien «zorroztasunez, zuhurtziaz eta elkartasunez» jokatzera, eta «gehiegizko interakzio soziala» saihestera. Halaber, maskara kalean «ia une oro» erabiltzen jarraitzeko gomendioa egin zien.

Nafarroan, zorrotzago

Atzo sartu zen indarrean Nafarroako Gobernuak iragarritako dekretu berria, eta, «gutxienez hamabost egunez», Nafarroako ostalaritzak 01:00etan itxi beharko ditu ateak. Osasun departamentuak azken asteotan atzeman dituen kasu positiboen gorakadak eragin du aurretik malgututako neurri batzuk berriro ere zorroztu behar izatea.]]>
<![CDATA[Jaurlaritzak ez ditu gogortuko indarrean dauden neurriak]]> https://www.berria.eus/albisteak/200167/jaurlaritzak_ez_ditu_gogortuko_indarrean_dauden_neurriak.htm Wed, 07 Jul 2021 07:21:08 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/200167/jaurlaritzak_ez_ditu_gogortuko_indarrean_dauden_neurriak.htm <![CDATA[Oldartua da birusa berriro ere]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1911/004/001/2021-07-06/oldartua_da_birusa_berriro_ere.htm Tue, 06 Jul 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1911/004/001/2021-07-06/oldartua_da_birusa_berriro_ere.htm
Transmisioaren larriagotzea aise sumatu daiteke azken bi asteetako bilakaerari so eginez gero: azken hamalau egunetan batez beste 378 positibo detektatu dira egunean Hego Euskal Herrian. Duela bi aste, hau da, ekainaren 21ean, batezbestekoa 226 zen. Positibo kasuak lurraldez lurralde aztertuta, hauek dira igandean egindako testen datuak: Nafarroan 507 positibo zenbatu ziren; Bizkaian, 178; Gipuzkoan, 146; eta Araban, 34.

Azken datuen arabera, birusaren transmisioak Hegoaldeko lau lurraldeetan du goranzko joera, baina bereziki aipagarria da pandemiaren bilakaerak Nafarroan hartutako bidea. Maiatzetik uztailera bitartean, egun bakar batean zenbatutako kasu kopurua beti izan da ehundik beherakoa lurraldean. Ordea, datuek nabarmen egin dute okerrera hil hasieratik, herenegungo probetan 500 kasuren langa gainditzeraino. Aurreko egunean, 355 izan ziren; ostiralean, 152; eta ostegunean, 68 baino ez. Gainera, bereziki kezkatzekoa da positiboen portzentajea: %27,5. Aldiz, Osakidetzak igandean egindako testen %6,9k eman zuten positibo. Baina ehunekoa bi kasuetan izan da OME Osasunaren Mundu Erakundeak gehienezko mugatzat ezarritakoa baino handiagoa (%5).

Salouko baheketa

Egunak dira intzidentziari buruzko datuek gero eta garbiago erakusten dutela kutsatuen soslaia gaztetzen ari dela. Azken diagnostiko probetan atzeman diren positiboen erdiak baino gehiago 40 urtetik beherakoak izan dira. Hondartza sasoia hastearekin batera unibertsitateko hautaprobak amaituta bidaiatu duten gazteen artean gora egin dute nabarmen kutsatzeek, eta horrek eragina izan du azken orduetako positibo kopuruetan.

Atzo, Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuak jakinarazi zuen dagoeneko 700 positibo atzeman dituztela Saloun (Herrialde Katalanak) izan diren 17 eta 25 urte bitartekoen artean egindako baheketan, eta kasu horien %80 Delta aldaerakoak izan direla. Han oporretan egondako gazteak bahetzen jarraituko du Osasunbideak, Santos Indurain Osasun kontseilariak jakinarazi zuenez. «Gertaera superkutsatzaile baten aurrean gaude, indiar aldaera tartean dela». Indurainek«kezkagarritzat» jo zuen birusak gazteen artean duen intzidentzia, baina nabarmendu zuen ospitaleetan, oraingoz, ez dela espero igoerarik.

Hain justu ere, oraingoz, transmisioan sumatutako gorakadak ez du islarik izan Hegoaldeko ospitaleen okupazioan. Zehazki, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak jakinarazi dutenez, orain guztira 116 lagun dira Hego Euskal Herriko zentroetan gaitzarekin ospitaleratuta. Horietako 44 ZIU zainketa intentsiboetan dira; aurreko egunean, berriz, 42 ziren unitate horietan.

Gainera, osasun agintariek emandako datuen arabera, herenegun hamar lagun erietxeratu zituzten COVID-19aren sintomak larriagotuta. Azken hamalau eguneko datuei so, egunean 18 lagun erietxeratu dituzte, batez beste. Maiatzaren 1etik aitzina, batezbestekoak etengabe egin du behera; egun hartan 103 izan zen.]]>
<![CDATA[Nafarroako zahar etxeetako neurriak malgutuko dituzte]]> https://www.berria.eus/albisteak/200076/nafarroako_zahar_etxeetako_neurriak_malgutuko_dituzte.htm Mon, 05 Jul 2021 07:46:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/200076/nafarroako_zahar_etxeetako_neurriak_malgutuko_dituzte.htm <![CDATA[Birusa harrotua da Hegoaldean: 874 positibo atzeman dituzte]]> https://www.berria.eus/albisteak/200078/birusa_harrotua_da_hegoaldean_874_positibo_atzeman_dituzte.htm Mon, 05 Jul 2021 07:20:15 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/200078/birusa_harrotua_da_hegoaldean_874_positibo_atzeman_dituzte.htm <![CDATA[Maskararekin, «badaezpada»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2005/010/001/2021-07-04/maskararekin_badaezpada.htm Sun, 04 Jul 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/2005/010/001/2021-07-04/maskararekin_badaezpada.htm
Gasteizko auzo handienetakoa da Zabalgana, berdegune askorekin eta kale zabalekin, eta goizetik ikus daitezke familia asko bizikletan paseoak ematen. Aspaldiko partez, uda giroko eguna dute hirian, eta eguzki izpiez gozatzeko aukera baliatu dute gasteiztar ugarik goizean goiz. Gutxi batzuk ikus daitezke maskara jarrita; gehienek kokotsean edo ukondoan daramate. «Bizikletan baldin bagoaz, ez dugu inolako arriskurik ikusten, eta aire freskoa arnastea baino gauza osasuntsuagorik ez dago». Bi seme-alabekin batera paseo bat ematen ari da Ernesto Cuadrado bizikletaz, eta kenduta darama maskara. Kazetaria galdezka hurbildu zaionean, ordea, berehala jantzi du. «Badaezpada», esan dio.

Maskararen erabilera arindu zenetik, goraldian da berriro birusa, eta zuhur jokatzearen alde egin dute herritar askok hirian. Batez ere jendea pilatzen den tokietan. Umeen parkeetan, esaterako, ez da samurra izaten segurtasun distantzia mantentzea. Eneko Rubiok maskara jantzi du bi urteko semea kolunpioetan gora eta behera dabilen bitartean. «Kalean bakarrik baldin banoa, ez dut janzten, eta ezta bizikletaz noanean ere. Baina umeen parkera iritsi bezain pronto, jantzi egiten dut, jendea dagoelako». Rubiok argi du izurriak errotik eraldatu duela herritarren jokaera, eta baita «subkontzientea» ere: «Gure espaziora egokitu gara, bi metroko segurtasun distantzia horretara, eta ez gara hain erraz gerturatzen besteengana».

Erdigunean, gehiago

Begi bistan dago izurriak herritarren ohiturak aldatu dituela, eta denbora beharko dela errotuak diren jokabide batzuk lehengora bueltatzeko. Kanpoaldean maskara janzteko derrigortasunak hamahiru hilabete iraun du, eta egoera berrira moldatu beharra dago orain. «Nire asmoa zen kalera irten orduko maskara kentzea, baina ikusi dut gehienek erabiltzen jarraitzen dutela, eta hasieran uste nuen baino gehiago eramaten dut kalean jantzita». Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazan dago Oihane Gabirondo, eta etxetik irten denetik ez du maskara kendu. «Auzotik ibiltzen banaiz, noiz edo noiz kendu egiten dut, baldin eta jende gutxi badago edo bakarrik baldin banoa, baina hemendik beti daramat jarrita». Erosotasunagatik ere erabiltzen jarraitzen du, toki itxietara sartu behar duen bakoitzean jantzi behar ez izateko: «Etxetik ogia erostera baldin banoa, tarte horretan ez dut kentzen».

Eguerdirako, lepo daude hiri erdiguneko tabernetako terraza ia denak, eta maskara gutxi ikus daitezke tragoak hartzen daudenen artean. «Kalera atera orduko, kendu egiten dut», aitortu du Sergio Martinezek, lagunekin mahai baten bueltan dagoela. «Jende pilaketak daudenean jartzen dut; bestela, ez», erantsi du.

Kaletik ahoa biluzik daramatenak ere ikus daitezke karriketatik. Josune Garaialdek ukondoan darama maskara, leku itxietara sartu behar duenean erraz janzteko. Neurria arindu izana txalotu du: «Ez nuen beharrezkoa ikusten; are, antsietate pixka bat ere sortzen zidan kalean eramateak. Arduraz jokatuz gero, ez dut uste beharrezkoa denik».]]>
<![CDATA[Baheketa batera deitu dituzte Saloun izan diren 17 eta 25 urte bitarteko gazte nafarrak]]> https://www.berria.eus/albisteak/199975/baheketa_batera_deitu_dituzte_saloun_izan_diren_17_eta_25_urte_bitarteko_gazte_nafarrak.htm Fri, 02 Jul 2021 07:08:15 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199975/baheketa_batera_deitu_dituzte_saloun_izan_diren_17_eta_25_urte_bitarteko_gazte_nafarrak.htm <![CDATA[Osasunbidea 18 eta 29 urte artekoei txertatzeko ordua ematen hasi da]]> https://www.berria.eus/albisteak/199979/osasunbidea_18_eta_29_urte_artekoei_txertatzeko_ordua_ematen_hasi_da.htm Fri, 02 Jul 2021 07:07:35 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199979/osasunbidea_18_eta_29_urte_artekoei_txertatzeko_ordua_ematen_hasi_da.htm <![CDATA[Hegoaldeko ZIUetan 39 eri daude, kopururik apalena abuztutik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1889/008/002/2021-06-30/hegoaldeko_ziuetan_39_eri_daude_kopururik_apalena_abuztutik.htm Wed, 30 Jun 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1889/008/002/2021-06-30/hegoaldeko_ziuetan_39_eri_daude_kopururik_apalena_abuztutik.htm
Bi gobernuetako osasun sailek jakinarazi dutenez, gainera, herenegun 28 lagun ospitaleratu zituzten gaitzagatik. Azken hamalau egunetan batez beste eguneko 19 pertsona erietxeratu dituzte gaitzarengatik Hegoaldean.

Birusaren transmisioari buruzko azken datuei dagokienez, herenegun 215 positibo atzeman ziren Hego Euskal Herrian egindako testetan. Guztira, 8.040 proba egin zituzten astelehenean, eta, beraz, %2,6 da positiboen ehunekoa. Arabak du kutsatze daturik apalena, 22 positibo zenbatuta. Atzetik doaz beste herrialdeak: Nafarroan, 41 kasu; Gipuzkoan, 63, eta Bizkaian, 83.

Mallorcako agerraldia

Ikasturtea bukatutakoan Mallorcara (Herrialde Katalanak) egindako bidaian piztutako agerraldia larriagotzen ari da egunez egun. Hasieran, Eusko Jaurlaritzak 49 positibo jakinarazi zituen; biharamunean argitu zuen 126 zirela, eta atzo jakinarazi zuen 189 positibo direla oraingoz. Positibo horietatik 44 Delta aldaerak eragindakoak dira.

Agerraldia kontrolatzea helburu, baheketa are gehiago zabaltzea erabaki zuen Osakidetzak asteburuan, eta PCRa egitera deitu zituzten ekainaren 12tik Mallorcan izan diren 16 eta 19 urte bitarteko gazte guztiak. Gotzone Sagardui Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak jakinarazi zuen asteburuan 575 proba egin dituztela, eta horietan 102k eman dutela positibo.

Oraintxe bertan erkidegoko 18 gazte daude Mallorcan bakartuta, eta oraingoz horietatik seik positibo eman dute. Osakidetzak oraindik martxan ditu Mallorcako agerraldiari lotutako baheketak, eta, hori dela eta, oraindik han diren 16 eta 19 urte bitarteko gazteei eskatu die Euskal Herrira iritsi bezain pronto diagnostiko probak egiteko.]]>
<![CDATA[Espetxe eredua «errotik» alda dezala eskatu dio Salhaketak Jaurlaritzari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/012/001/2021-06-29/espetxe_eredua_errotik_alda_dezala_eskatu_dio_salhaketak_jaurlaritzari.htm Tue, 29 Jun 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1872/012/001/2021-06-29/espetxe_eredua_errotik_alda_dezala_eskatu_dio_salhaketak_jaurlaritzari.htm
Kartzelak eta zigor sistema abolitzearen aldekoa da Salhaketa, eta xede horietan oinarrituta ondu du espetxe eredu berri baten inguruko proposamena. Manifestu batean bildu ditu espetxe eredu berri baterako ekarpenak, eta datozen asteetan zabalduko du dokumentu hori eragile sozial, politiko eta erakundeen artean, atxikimenduak biltzeko. Gizarte orientabiderako justizia errestauratibo eta antipunitiboaren euskal eredu berria izenburua du manifestuak, eta lerroburuak berak laburbiltzen du elkarteak espetxe ereduaz egiten duen planteamenduaren mamia: «Egungo espetxe eredua frankismotik dator; beraz, sakoneko aldaketak egin ezean, zume berberekin egindako saski berbera izango dugu».

Salhaketa ez da fio Eusko Jaurlaritzak zabaldutako mezuekin: «Ezin da gizarteratze eredu alternatibo bat sustatu eta aldi berean Zubietako makrokartzela eraikitzea justifikatu. Bateraezina da», ohartarazi zuen Manzanosek. Eta erantsi: «Benetan transferitzen dena kartzelen kudeaketa ekonomikoa eta administratiboa da, baina presoak ez dira transferitzen, eta hori da funtsezko gakoa». Hala, Manzanosek azpimarratu zuen pertsonak espetxeratzea «negozio» bilaka daitekeela enpresa pribatu eta partikularrentzat.

Horrekin batera, zalantzan jarri zuen Jaurlaritzaren benetako helburua presoen gizarteratzea ote den. Manzanosek salatu zuen kartzela sistemak ez duela hori bermatzen: «Ezin da pertsona bat hezi eta gizarteratu libreki bizitzeko askatasuna ukatzen bazaio. Askatasuna kentzea zigorra da, tratu ankerra eta iraingarria, eta pertsonaren duintasunari zuzenean erasotzen dio».

Bestelako justizia eredu bat

Bestelako kartzela eredu baten alde egiteko, hainbat urrats egitea proposatu du Salhaketak manifestuan. Elkartearen ustez, espetxe eskumenaren helburu nagusienak izan beharko luke Basauriko (Bizkaia), Martuteneko (Gipukoa) eta Zaballako (Araba) kartzelak ixtea. «Espetxe eskumenak zentzua du egungo espetxeak ixteko plan estrategiko bati erantzuten badio». Haatik, diru publikoa Zubietako (Gipuzkoa) espetxe berriaren eraikuntzan inbertitzea kontrako norabidean doa, Manzanosen ustez.

Elkarteak uste du «bestelako justizia eredu bat» sustatu behar dela administrazioetatik: «Gaur egungo justizia zigortzaile, klasista, heteropatriarkal eta arrazistaren ordez, justizia errestauratibo, antipunitibo eta gizarte orientazioa duen eredu baten alde lan egin behar da», azaldu zuen elkarteko arduradunak.

Era berean, presoen osasuna erdigunean jartzearen aldekoa da Salhaketa. Espetxean diren lau presoetatik hiruk osasun fisiko edo mentaleko arazo larriak eta kronikoak dituzte, eta haien osasuna lehenesten duten neurriak behar direla uste du elkarteak. Bide horretan, ezinbestekotzat jo du egungo makrokartzela eta espetxe «zaharkituen» ordez tamaina txikiko gizarteratze zentro espezifikoak abian jartzea. Halaber, droga mendekotasunak edota buruko gaitzak dituzten presoak artatzeko programa espezializatuak eratzeko eskatu du, bai eta espetxez kanpoko ospitale unitateetan zerbitzu soziosanitarioak sortzeko ere .

Zigor arloan behatoki independente bat eratzea ere proposatu du elkarteak, unibertsitatearekin eta biktimen eskubideen aldeko elkarteekin elkarlanean. Nazioarteko gomendioak aintzat harturik eta hainbat herrialdeetako esperientzietan oinarriturik jarriko litzateke abian behatokia, eta helburuen artean izango luke, besteak beste, espetxeetako itxialdiak ordezkatzeko «politika sozial alternatiboak» ikertzea eta garatzea.]]>
<![CDATA[Justizia «errestauratiboa eta antipunitiboa» oinarri dituen espetxe eredua proposatu du Salhaketak]]> https://www.berria.eus/albisteak/199758/justizia_errestauratiboa_eta_antipunitiboa_oinarri_dituen_espetxe_eredua_proposatu_du_salhaketak.htm Mon, 28 Jun 2021 15:32:01 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199758/justizia_errestauratiboa_eta_antipunitiboa_oinarri_dituen_espetxe_eredua_proposatu_du_salhaketak.htm
Salhaketaren ustez, espetxe eskumenaren helburu nagusienak izan beharko luke egun Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan irekita dauden hiru kartzelak ixtea– Basauri, Martutene eta Zaballa–. Ordea, salatu du Zubietako espetxe berriaren eraikuntzan eta funtzionamenduan diru publikoa inbertitzea kontrako norabidean doala. Elkarteak uste du «bestelako justizia eredu bat» sustatu behar dela administrazioetatik. «Gaur egungo justizia zigortzaile, klasista, hetero-patriarkala eta arrazistaren ordez, justizia errestauratibo, antipunitibo eta gizarte orientazioa duen eredu baten alde lan egin behar da», azaldu du Cesar Manzanos elkarteko arduradunak. Haren esanetan, Eusko Jaurlaritzak ez badu erabateko aldaketarik planteatzen delituaren aurkako prebentzio eta borroka ereduan; hala arau hausteei erantzuteko neurrietan, nola biktimizatutako pertsonei erreparazioa emateko neurrietan, egun indarrean den eredu bera errepikatuko du.

Elkartearen iritziz, ezinbestekoa da egungo makro kartzela eta espetxe zaharkituen ordez tamaina txikiko gizarteratze zentro espezifikoak jartzea. Halaber, droga mendekotasunak edota buruko gaitzak dituztenak artatzeko programa espezializatuak eratzea eta espetxez kanpoko ospitale unitateetan zerbitzu soziosanitarioak sortzea proposatu du. Horrez gain, Salhaketak uste du pertsona guztiei oinarrizko errenta bat bermatuz gero, «pobreziaren delinkuentzia» saihestuko litzatekeela, eta bide horretan ezinbestekoa dela espetxetik irtetean gizarteratzeko eta lanerako laguntza programak sustatzea.

Zigor arloan behatoki independente bat sortzea ere proposatu du elkarteak. Nazioarteko gomendioak aintzat harturik abiatuko litzateke, espetxeen eredu itxiak bertan behera utzita eta gizarte politiken bitartez programa soziosanitarioak, sozio-laboralak eta komunitate lanak sustatuta.]]>
<![CDATA[Positiboen ehunekoa %4ra igo da Hegoaldean, beste 268 kasu atzemanda]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1833/006/001/2021-06-26/positiboen_ehunekoa_4ra_igo_da_hegoaldean_beste_268_kasu_atzemanda.htm Sat, 26 Jun 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1833/006/001/2021-06-26/positiboen_ehunekoa_4ra_igo_da_hegoaldean_beste_268_kasu_atzemanda.htm
Lurraldez lurralde, Gipuzkoan atzeman dituzte positibo gehien, 89; Bizkaian, 87; Nafarroan, 51; eta Araban, 32. Azken hamalau egunetako intzidentzia metatua lau lurraldeetan 120 baino txikiagoa da, baina, Gipuzkoaren kasuan, gora egin du tasa horrek. Herrialde horretan 100.000 biztanleko 83 pertsonari atzeman diete birusa azken hamalau egunetan, baina duela egun bat tasa hori apalagoa zen, zehazki 79koa; Mallorcako oporraldiaren agerraldiarekin lotura izan dezakete datu horiek. Lau lurraldeen artean, Bizkaiak dauka tasarik handiena: 114koa du, eta Araba du atzetik, 107rekin; Nafarroan, 96koa da.

Bestalde, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak emandako informazioaren arabera, atzo 25 lagun erietxeratu zituzten COVID-19aren sintomak larriagoturik; guztira 119 lagun daude Hegoaldeko ospitaleetan sartuta gaitzarekin; horietako 41, ZIU unitateetan.

Bilakaera epidemiologikoa onbidean dela aintzat harturik, Jaurlaritzak Bizi Berri plan berria onduko duela iragarri zuen atzo Iñigo Urkullu lehendakariak. Pandemiaren aurkako lege berria oinarri hartuta landuko da plana, eta neurri berriak jasoko ditu, urrira bitartekoak. Txertaketari dagokionez, Urkulluk aurreikusi du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako talde immunitatea udan zehar lortuko dela.]]>
<![CDATA[Gaurtik, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako zahar etxeetako egoiliarrek geletan hartu ahalko dituzte bisitak]]> https://www.berria.eus/albisteak/199640/gaurtik_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_zahar_etxeetako_egoiliarrek_geletan_hartu_ahalko_dituzte_bisitak.htm Fri, 25 Jun 2021 18:35:59 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199640/gaurtik_arabako_bizkaiko_eta_gipuzkoako_zahar_etxeetako_egoiliarrek_geletan_hartu_ahalko_dituzte_bisitak.htm <![CDATA[Positibo tasa %4ra igo da Hego Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/albisteak/199653/positibo_tasa_4ra_igo_da_hego_euskal_herrian.htm Fri, 25 Jun 2021 18:33:46 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199653/positibo_tasa_4ra_igo_da_hego_euskal_herrian.htm <![CDATA[Pandemiaren aurkako legea onartu du Eusko Legebiltzarrak, gehiengoz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/007/001/2021-06-25/pandemiaren_aurkako_legea_onartu_du_eusko_legebiltzarrak_gehiengoz.htm Fri, 25 Jun 2021 00:00:00 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/paperekoa/1893/007/001/2021-06-25/pandemiaren_aurkako_legea_onartu_du_eusko_legebiltzarrak_gehiengoz.htm
Presazko prozeduraz tramitatu da araua —hiru hilabete eskas behar izan ditu onartua izateko—, baina «berandu» iritsi dela, «hilda» jaio dela eta «eraginkortasun txikia» duela salatu zuten haren aurka egin zuten taldeek. Izan ere, osasun larrialdi-egoerak erabat baldintzatzen ditu legeak jasotzen dituen neurriak. Legearen 2.1. artikuluan jasota dago COVID-19ren aurkako neurriak ezarri ahal izango direla osasun larrialdia indarrean dagoen bitartean. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, oraindik ezarria dago ezohiko neurriak hartzera ahalbidetzen duen egoera hori, baina Iñigo Urkullu lehendakariak esana du bere asmoa dela uztailean bertan behera uztea. Hala gertatuz gero legeko neurrien eraginkortasuna hutsean geratuko litzatekeela ohartarazi zuten EH Bilduk eta PP-C's-ek.

Bide horretan, gogoan izan zuten Espainiako Gobernuak maskara kanpoaldean janzteko derrigortasuna kentzea erabaki duen egun berean kontrakoa dioen lege bat onartu duela Eusko Legebiltzarrak. Zehazki, testuaren 20.3 artikuluak dio derrigorrezkoa izango dela maskara erabiltzea «6 urtetik gorako pertsonentzat, pertsonen arteko distantzia edozein dela ere, espazio itxietan zein kanpoaldean». Urkulluk iragarria du aurki pandemiaren aurkako legearen artikulu hori bertan behera uzteko dekretua sinatuko duela, maskararen erabilerari buruz Madrilek hartutako erabakia legebiltzarrak onartutako legearen gainetik dagoelako.

EAJren, PSEren eta Elkarrekin Podemos-IUren arabera, legeari esker, erakundeek COVID-19ari aurre egiteko aurrerantzean har ditzaketen prebentzio neurriek «berme juridiko handiagoa» izango dute orain arte baino. Haien ustez, legea «beharrezkoa» da, baita etorkizuneko egoerei aurre egiteko ere. Luis Javier Telleria jeltzaleak eta Ekain Rico sozialistak azpimarratu zutenez, «aurrerantzean sor daitezkeen egoerei aurrea hartzeko era ematen du legeak». EP-IUren ustez, berriz, «ausarta» da arau berria.

Bestalde, Voxek iragarri zuen Espainiako Konstituzio Auzitegira eramango duela araua.]]>
<![CDATA[Pandemiaren aurkako legea onartu du Eusko Legebiltzarrak]]> https://www.berria.eus/albisteak/199603/pandemiaren_aurkako_legea_onartu_du_eusko_legebiltzarrak.htm Thu, 24 Jun 2021 11:00:46 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199603/pandemiaren_aurkako_legea_onartu_du_eusko_legebiltzarrak.htm
Hain justu ere, EH Bilduk eta PP-C'sk gogoratu dute osasun larrialdi egoerak goitik behera baldintzatzen duela legea. 2.1. artikuluak argi uzten du COVID-19ren aurkako neurriak indarrean egongo direla osasun larrialdia indarrean dagoen bitartean. Joan den ostiralean, Iñigo Urkullu lehendakariak iragarri zuen bere asmoa dela osasun larrialdia bertan behera uztea uztailean. Hala gertatuz gero, legeak jasotzen dituen neurrien eraginkortasuna hutsean geratuko liratekeela ohartarazi dute gaur EH Bilduk eta PP-C's-k .]]>
<![CDATA[Gaitza zuten zortzi lagun hil dira aurreko astean Hegoaldean]]> https://www.berria.eus/albisteak/199557/gaitza_zuten_zortzi_lagun_hil_dira_aurreko_astean_hegoaldean.htm Wed, 23 Jun 2021 13:26:48 +0200 Edurne Begiristain https://www.berria.eus/albisteak/199557/gaitza_zuten_zortzi_lagun_hil_dira_aurreko_astean_hegoaldean.htm