<![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 22 Nov 2019 06:53:50 +0100 hourly 1 <![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Zigor Garro baldintzapean aske uztea erabaki du Parisko Dei Auzitegiak]]> https://www.berria.eus/albisteak/174083/zigor_garro_baldintzapean_aske_uztea_erabaki_du_parisko_dei_auzitegiak.htm Fri, 22 Nov 2019 19:36:50 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/174083/zigor_garro_baldintzapean_aske_uztea_erabaki_du_parisko_dei_auzitegiak.htm "militante politikotzat" jo zuten beren burua, eta Frantziako eta Espainiako estatuen jarrera kritikatzeaz batera, ETAren indarkeriak "biktima errugabeei" eragindako mina aitortu zuten.]]> <![CDATA[David Plaren kontrako euroagindua onartu du Parisko Dei Auzitegiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-11-21/david_plaren_kontrako_euroagindua_onartu_du_parisko_dei_auzitegiak.htm Thu, 21 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-11-21/david_plaren_kontrako_euroagindua_onartu_du_parisko_dei_auzitegiak.htm
Auzitegi Nazionalak aurkeztutako akusazioengatik, Frantziako Poliziak 2010ean atxilotu zuen Pla, Hendaian (Lapurdi), baina handik lau egunera aske geratu zen, epailearen aurretik pasatzeke, kargurik gabe. Zehazki, Madrilen akusazioak dio 2008ko maiatzaren 17an Mimizanen (Frantzia) etakide batekin bildu zela Pla, baina Xantiana Cachenaut defentsa abokatuak joan den irail bukaeran Dei Auzitegiko auzi saioan azaldu zuen gertakari horiek Frantziako Estatuan gertatu zirela, Poliziak aztertu zuela gaia, epaileak Pla berehala kargurik gabe libre utzi zuela, Frantziako Poliziak esaten duela ez zela zuzena hura 2008ko hitzordu hartan egon zela; Cachenaut abokatuak zioen Parisek egiaztatuta daukala egun hartan Parisko kartzela batean zegoela, euskal preso baten bisitan. Cachenautek Poliziaren akta bat entregatu zuen iraileko auzi saioan. Hala ere, prokuradorea euroaginduaren alde agertu zen, eta, orain, epailea. «Ezin da ulertu erabakia», esan dio BERRIAri Cachenautek.

Erabakia «ezin da parametro juridikoetan ulertu», Jokin Etxebarria EH Baiko kidearen iritziz, eta Frantziaren «mendeku politikaren» barruan kokatu du. Haren iritziz, Euskal Herrian «bake prozesu bat eraikitzeko» egindako urratsen «sinbolo» bat da David Pla, eta oroitarazi du haren atxiloketa Frantziak eta Espainiak ETAren armagabetzeari emandako «blokeoan» gertatu zela. Azken asteetan Frantziako Justiziak hartutako beste erabaki batzuk ere aipatu ditu, eta nabarmendu du EH Baik lanean segituko duela, Euskal Herriko gehiengo sozial, politiko eta instituzionalarekin batera, gaur egun diren «blokeoak» desaktibatzeko.

Bakegileek ere erabaki «onartezina» dela salatu dute sare sozialetan, eta heldu den urtarrilaren 11n Baionan eginen duten manifestazioan parte hartzera deitu dute: «Gauzak aldatzeko garaia da».

Asier Ezeiza, Espainiara

Asier Ezeiza euskal presoa behin- behinean Espainiaren esku uztea erabaki zuen atzo Frantziako Justiziak. Sei hilabeteko epean bidaliko dute, eta gehienez ere hiru hilabete atxikiko dute bertan, Auzitegi Nazionalean bere kontrako epaiketa egiten duten bitartean. 2003ko uztailean Alacanten eta Benidormen (Herrialde Katalanak) bi atentatutan parte hartu izana leporatzen diote. Ezeiza 2008an atxilotu zuten Dijonen (Frantzia), Olga Comesekin batera. Hiru aldiz kondenatu dute Frantziako auzitegiek, eta zortzi, sei eta bost urteko presondegi zigorrak ezarri dizkiote.

David Pla: "ETA desegiteko erabakia estrategikoa izan zen, irabazteko anbizioz hartua"

Kasazio Auzitegiak ontzat eman du Iratxe Sorzabal Espainiaratzea]]>
<![CDATA[Kasazio Auzitegiak ontzat eman du Iratxe Sorzabal Espainiaratzea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-20/kasazio_auzitegiak_ontzat_eman_du_iratxe_sorzabal_espainiaratzea.htm Wed, 20 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-20/kasazio_auzitegiak_ontzat_eman_du_iratxe_sorzabal_espainiaratzea.htm
Sorzabalek 2001ean Guardia Zibilaren esku jasandako torturak izan dira aferaren erdigunean. 2015ean Baigorrin (Nafarroa Beherea) atxilotu zutenean, haren tortura salaketak frogatzeko prozedura bat irekitzeko eskatu zion Cachenautek instrukzio epaileari. Istanbulgo Protokoloa aktibatu zioten, eta mediku aditu baten azterketa izan zuen Fresnesko presondegian (Paris): «Medikuaren arabera, Sorzabalen tortura salaketak sinesgarritasun osoa du; estres post-traumatikoa antzeman zion», azaldu zuen urrian abokatuak.

Gaur egun, aukera gutxi daude euroagindu bat ukatua izan dadin, eta legeak aurreikusten ditu. Baina Europako Batasuneko Luxenburgoko auzitegiak beste kasu batzuk ireki ditu 2016tik aitzina, eta jurisprudentzia sortu. Hala, eskaera ukatzeko motibo gisa onartu du euroagindua eskatu duen estatuko espetxe baldintzak tratu txarrekin parekatzea, eta euroagindua eskatu duen estatuko epaileen independentzia falta ere bai. Sorzabalen euroagindua aztertzeko auzi saioan, Luxenburgoko auzitegiari epai aurreko galdera egiteko eskatu zion epaileari euskal presoaren abokatuak. Helburua: eskaera ukatzeko motibo gisa onartua izatea, hain zuzen, euroagindua torturapean egindako adierazpenetan oinarritzea. Epaileak ez zuen onartu, eta erabaki zuen Sorzabalen torturak frogatuak badira ere horrek ez duela aldatzen aferaren mamia, Sorzabalek ez dituelako gezurtatu adierazpen horiek. Erabaki hori da Parisko Kasazio Auzitegiak atzo ontzat eman zuena.

Orain dela aste batzuk, agerraldia egin zuten Bake Bideak eta LDH Giza Eskubideen Ligak Parisen, Sorzabalen kasua azaltzeko. Frantziako prozeduran, euskal presoaren oinarrizko eskubideak «zangopilatuak» izan direla esan zuen Gregory Thuan abokatuak. Michel Tubiana LDHko ohorezko presidentearen iritziz, ezinbestekoa da iraganean gertatutako guztia argitara agertzea: bai ETAren ekintzak, baina baita Espainiako Estatuarenak ere. «Zauriak ixteko, biktimen aitortza beharrezkoa da; giza eskubideen errespetua ezin da aldakorra izan».

Plaren euroagindua, gaur

Gaur emanen du Parisko Dei Auzitegiko instrukzio ganberak David Plaren kontra Espainiak 2011n ezarritako euroagindu eskaeraren erabakia. 2015eko irailean atxilotu zuten Pla, Baigorrin (Nafarroa Beherea), Iratxe Sorzabalekin batera, eta aurten epaitu dute, ETAko kide eta ordezkari izatea leporatuta. Bost urteko zigorra beteta, apirilaren 18an gelditu zen aske.]]>
<![CDATA[Errepresioak itoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1939/005/001/2019-11-17/errepresioak_itoa.htm Sun, 17 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1939/005/001/2019-11-17/errepresioak_itoa.htm jaka hori lapurtarra protesta batean parte hartzeko. Manifestaziora hurbiltzean, kontrolatu, miatu eta atxilotu zuten poliziek. Atxiloaldian eduki zuten 29 orduz, eta fiskalak sei hilabetez Parisen egoteko debekua ezarri dio, abisu batekin batera. Salatu duenez, ez zioten abokaturik eskaini, eta familiari deitzeko aukera ere ukatu zioten. Urte guzian, dozenaka izan dira Etxeparerena bezalako kasuak. Jaka horien defentsan aritu den Raphael Kempf, Parisko Auzitegiko abokatuak mugimendua «hausteko» Estatuak baliatzen duen estrategia aipatu du: «Atxiloaldia eta zuzenbide penala desbideratzen dituzte ordenaren atxikitzearen izenean».

Kempfen arabera, «estatu autoritario» baten seinaleak dira desbideratze horiek, eta Justiziaren eta estatuaren arteko harremanak ere kezkatzen du. Lege batzuen bidez, borondate politiko bat aplikatzen du estatuak, haren ustez: «Herritarren eskubideak murriztuz doaz. Denbora berean, fiskaltzari eta Poliziari botere handiagoa ematen zaie».

2010ean, bortizkerian aritzeko asmoz sorturiko talde bateko kide izatea delitu bilakatu zen. Jaka Horien mugimenduan eta G7ko goi bileraren garaiko protestetan jende anitzi egotzi zaion delitua da. Apirilean, bazter nahasleen kontrako legea baieztatu zuen Frantziako Estatuak -burua estaltzea delitutzat dauka, besteak beste-. Kempfek azaldu du Polizia sindikatuen presiopean onartu den legea dela. «Okaztagarritzat» dauzka lege horiek, eta tradizio luze baten ondorio direla dio: «Estatuak tresna errepresibo bat martxan ezarri du Poliziaren lana erraztuz mugimendua murrizteko asmoz».

Le Monde egunkariak datu bilketa egin du: azaroaren 17tik ekainaren 30era 10.000 atxiloaldi izan dira, 3.100 pertsona zigortu dituzte auzitegietan eta 400 pertsona preso sartu dituzte. Mugimendu sozial baten harira nehoiz ikusi gabeko zenbakiak.

Poliziaren bortizkeriak

Poliziak eragindako zaurituen kopurua ere nabarmentzekoa da. Frantziako Barne Ministerioaren zenbakiak dira: 2.448 zauritu izan dira Jaka Horien mugimendua hasi zenetik; 561 seinalamendu jaso ditu IGPN Frantziako Poliziaren Ikuskaritza Nagusiak -haren ardura da Poliziaren arau hausteak ikertzea-.

Marion Guemasek uste du azken hilabeteetan izandako bortizkeria «nehoizko handiena» izan dela. ACAT Torturaren Ezeztapenaren Aldeko Ekintza Kristaua gobernuz kanpoko erakundean egiten du lan. «Datuen arabera, azken 8-9 hilabeteetan izan diren zauritu larrien kopurua azken hamabost urteetan izan denaren parekoa da. Adierazgarria da».

David Dufresnes kazetariak egin duen datu bilketaren arabera, 24 pertsonak begi bat galdu dute, bost pertsonak esku bat eta 315 pertsona buruan zauritu dituzte. Twitter sare sozialean hasi zen Poliziaren bortizkeria bat ikusten zuen bakoitzean #AlloPlaceBeauvau traolarekin Frantziako Barne Ministerioa interpelatzen; gerora, Mediapart hedabideak publikatu ditu, erregularki eguneratu duten infografia baten bidez. Orotara 860 seinalamendu egin ditu azarotik ekainera. Hasieran, bere baitarik bilatzen zuen informazioa, baina aski fite, erreferentzia bilakatu zen Poliziaren bortizkerien dokumentazioan eta Frantzia guziko informazioak jasotzen hasi zen. Egiaztatu ahal izan dituenak baizik ez ditu publikatu; zinezko kopuruak altuagoak direla uste du. «Ikusten dugu zainetatik leher egina den Polizia bat, eskuak libre, erabateko indarraren sentimenduarekin. Eta gaur-gaurkoz, zigorgabetasuna bermatua dute», adierazi du berriki l'Express astekarian. Eleberri batean jaso du urte osoan bizitakoa: Dernière sommation (azken abisua).

Gertakariak «berez mintzo dira», Pascale Pascariello Mediapart hedabideko ikerketa saileko kazetariaren hitzetan. «Ez dugu sekula ikusi hainbeste zauritu larri. Beldurra eragiteko borondatea agerikoa da. Mezua argia da: manifestazio batean parte hartzen baduzu, larri zauritua izateko arrisku handia duzu». Erabaki politiko bat da, kazetariaren iritziz. «Frantziako Poliziaren ordena atxikitzeko doktrina aldatu da».

IGPNren rola ere ezbaian jarri du: «gaur egun, haren funtzioa nulua da», Pascarielloren ustez. «IGPNko buruak ere ukatzen du polizia bortizkeria adiera, eta gaur-gaurkoz polizia bakarra ere ez da kargutik kendu». Berriki, lan mardula publikatu du Mediapart-en Marseillako kasu baten harira Poliziak egindako ikerketari buruz; dokumentuak oinarri, IGPNk Polizia babesteko duen borondatea frogatu du.

Prentsa askatasuna

Kazetariak ere erasoen erdian izan dira. Mugimenduaren hasieran, hedabide nagusietako kazetari batzuei oldartu zitzaizkien jaka horiak haien manifestazioetan, informazio manipulatua ematea leporatuta. Gerora, Frantziako Polizia izan da, nagusiki, kazetariei lan egiteko mugak ezarri dizkienak.

115 kazetari zauritu dira Poliziaren bortizkeriaren ondorioz, Dufresnesek egin duen kontaketaren arabera; kazetari batzuk atxilotu egin dituzte protesten berri emateko lanean ari zirela.

Ostiralean, oharra atera zuen RSF Mugarik Gabeko Kazetariak erakundeak, manifestazioetan kazetarien lana eta informazio eskubidea errespetatzeko Barne Ministerioari neurriak har ditzala eskatzeko. Kazetarien kontra oldartzen diren poliziak eta jendarmeak zigortzeko ere eskatu du. Mundu mailako prentsa askatasunaren sailkapenean, 32. da Frantzia.

Kolore anitz haserre horian

«Ez dute ulertu lortu arte segiko dugula; ez garela geldituko»

«Neoliberalismoak ez du promesa bete, eta erreakzio bortitzak eragin ditu»

Hurrengo borroka: pentsioak

Azaroan sartu da indarrean langabezia sari berritua]]>
<![CDATA[«Neoliberalismoak ez du promesa bete, eta erreakzio bortitzak eragin ditu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1952/006/001/2019-11-17/neoliberalismoak_ez_du_promesa_bete_eta_erreakzio_bortitzak_eragin_ditu.htm Sun, 17 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1952/006/001/2019-11-17/neoliberalismoak_ez_du_promesa_bete_eta_erreakzio_bortitzak_eragin_ditu.htm Gerla soziala Frantzian. Demokrazia autoritarioaren iturburu ekonomikoak liburua argitaratu berri du Romaric Godin Mediaparteko kazetariak. Azken hilabeteetan munduan zehar izan diren altxamenduen gibelean, arrazoi bera dagoela iritzi dio: neoliberalismoaren krisia.



Zer gertatzen ari da munduan?

Mugimendu bakoitzak bere logika du, tokian tokiko erabaki batzuei erantzuten diena. Baina gibeltasuna hartzen badugu, ikus dezakegu azken 40 urteetan mundializazio esaten diogun fenomeno bat dagoela. Funtsean, kapitalismoaren kudeaketa eredu baten mundializazioa da neoliberalismoa. Erran nahi baitu, estatuaren erabilpena, ekonomiaren finantzarizazioa eta haren merkantilizazioa garatzeko; hau da, merkatu mekanismoen garrantzia ekonomian. Hala da, urteak dira erraten digutela ez dugula mundializazio hori onartzea beste hauturik.

Zuk diozu krisian dagoela.

Ordena ekonomikoaren kontrako ihardukitze bat bada, garaikidea, lur globoaren leku batean baino gehiagotan. Ezin digute erran kasualitatea besterik ez dela, tokian tokiko gertakizunak direla. Ez da posible. Kapitalismoaren kudeaketa moldearen mundializazio bat baldin badago, tokiko kapitalismoen kontrako ihardukitze horiek, kapitalismoaren kudeaketa molde globalaren, neoliberalismoaren ihardukitzearekin lotura dute.

Neoliberalismoak dio lehentasuna kapitalari eta kapitalaren baliatzaileei eman behar zaiela; hau da, aberatsei. Haiek inbertsioak eginen dituztelako, ekonomia garatuko dutelako, eta horrek enpleguak sortuko dituelako. Hori guzia, egiazki, ez da existitzen. Sortuak diren enpleguak, gehienetan, prekarioak edo lansari apalekoak dira; eta, funtsean, neoliberalismoak egiten duen gauza bakarra da ezberdintasun soziala sakontzea. Mundu guzian zehar, ezberdintasun horien inguruko borroka dago erdigunean.

Uste dut interesgarria dela, halaber, ikustea altxamendu horiek garapen bidean direla erraten den herrialdeetan gertatzen ari direla. Erreformak egin eta finantzarizatu diren herrialdeak dira, neoliberalismoaren jokoan sartu direnak.

Zergatik?

Orain arte erraten ziguten ezberdintasun sozialen gaia herrialde aberatsen arazo bat zela, herrialde pobreetan lansarien hazkunde bat zegoela. Horrek erran nahi du neoliberalismoak sortzen dituen arazo ekonomikoak, garapen bidean liratekeen herrialde horiek ere ukitzen hasi direla. Orain arte, hazkundearen bidez lansariak emendatuz lasaitzen zituzten kexak, baina hazkundearen mugara iritsi dira, eta arazo sozialak lasaitzeko balio zuen motor neoliberalak ez du gehiago funtzionatzen.

Nola integratzen duzu Katalunia eskema horretan?

Badakit independentista katalanek haien mugimenduaren iturburu ekonomikoak errefusatzen dituztela; badakit mugimendua Espainiako Konstituzio Auzitegiak Kataluniako estatutu berria baztertu zuenean sortu zela, 2010ean. Baina ikusten duguna da, momentu berean, 2010 eta 2014 artean austeritate handia izan dela Espainian, polarizazio sozial biziki zorrotz batera eraman duena. Mugimendu katalanaren funtsa da erratea, independenteak izanez gero, ezberdintasunen kontrako politika sozial garatuagoak eraman ditzaketela.

Ezkerreko mugimendu bat da?

Mugimendu independentistan ez da zentro eskuina indartu; ERC indartu da -mugimendu sozialdemokrata bat, hain justu, independentziarekin gizarte berdinzaleagoa lor daitekeela dioena-, eta CUP indartu da. Independentismora batu den Kataluniako zentro eskuina ere, CiU baino posizio sozial aurrerakoiagoetan dago. Mugimendu independentista katalana ezkerreko edo zentro-ezkerreko mugimendu bat da.

Eta unionismoa?

Eskuineko mugimenduak, kontserbadoreak, Katalunian neoliberalismoa defendatzen dutenak, independentziaren kontrakoak dira: Ciudadanos, PP, Vox, eta baita PSC ere. 1980tik aitzina neoliberalismoaren jokoan sartu da PSOE, eta Katalunian, unionismoaren aldean da. Horrek ez du erran nahi desberdintasun sozialen kontra borroka egiten duten mugimenduek eta independentismoak bat egiten dutenik, baina independentismoa horretan ere oinarritzen da. Gainera, Espainia ezkerrerago izan den garaietan, Katalunian independentismoaren atzerakadak ikus ditzakegu. Bada hautesleriaren zati bat independentismoaren eta Espainiako ezker erradikalaren artean zalantzak dituena.

Diozu neoliberalismoak ez duela bete bere promesa.

Promesa hau da: langile klaseari esaten dio bere lansariak ez direla emendatuko, edo gutxi. Denak lehian ezarri nahi ditu, eta lanaren kostua apaldu. Lansariak gutxi emendatuko dira, gizarte segurantza okertuko da; baina, horren ondoan, truke mundializatu batean gaudenez, ondasunak eta zerbitzuak merkeago izanen direla hitzematen du, eta, beraz, herritarrek gehiago kontsumitzen ahalko dutela. Enplegua izanen duzu, prekarioa segur, gutxi pagatua segur, baina prezio merkean kontsumitzen ahalko duzu.

Hori argiki ikusten da: garraioetan prezio apalaren garapena, Lidl edo Hard-Discount gisako supermerkatu kateak... Horregatik liberalizatzen ditu ondasunen eta zerbitzuen merkatuak, lansari apalak dituztenentzat prezio apaleko zerbitzuak behar dituelako.

Horrek ez du funtzionatzen.

Anitzetan, prezio apaleko zerbitzu horiek kalitate apaleko zerbitzuak dira, ez dituzte lansari apalak konpentsatzen. Eta denak lehian direnean, eta hazkundea eta produktibitatea leuntzen ari direnean, etengabe eragin behar da lanaren kostuan, eta zerbitzu publikoak murriztu behar dira, langileen prestakuntza ahuldu behar da, babes sozialak apaldu... Hortik aitzina, enpresek ezin dituzte prezioak etengabe apaldu. Eta, gaur egun, egoera horretan gaude. Inflazioa biziki apala da, baina herritarrak egoeraz biziki kexu dira.

Funtsean, neoliberalismoak bere misioa bete du: inflazioa historikoki apala da. Alta, arras ongi ikusten dugu jendearen bizitzak ez direla hobetzen. Eta okertzeko joera ere badute. Ororen buru, lehiakortasuna irabazten segitzeko ahulenei galdetzen diegularik aberatsenentzako laguntzak diruztatzeko -hori gertatu da Frantzian, Ekuadorren, Txilen, Libanon...-, erreakzio biziki bortitzak agertzen dira.

Gerla soziala esamoldea erabili duzu.

Azaro eta otsail artean Frantziako Gobernuak armadari dei egitea pentsatu zuen ordena atxikitzeko. Bere doktrina are gehiago gogortu du, manifestarien kontra nahitara bortizkeriak eragiteko, eta manifestazioak egiteko xedea burutik kentzeko. Orduan, beldur handia izan zuen. Abenduaren 1ean eta 8an, kasik matxinada baten egoeran geunden. Gerla sozialaren heineko zerbait ikusi dugu.

Hitzak gogorrak dira, baina nire hautua berresten dut Txilekoa ikustean. Hor zinezko gerla da, eta, gainera, Piñera presidenteak berak hala aipatu zuen. Mugimendu sozialak ez dira gerla klasikoak bezala, ez dituzte 50 gudu bata bestearen atzetik. Mugimenduak dira, beren jarioekin. Gatazkaren bihotzean gaudenean, ikusten da gerlaz ari garela. Quito [Ekuador] erdialdean gertatu denari so egiten badiogu, Hong Kongekoari edo Kataluniakoari so egiten badiegu, gatazka betean gaude.

Gerla horretan, neoliberalismoaren eta indar neofaxista eta nazionalisten bateratzea ikusten dituzu. Frantzian ere bai?

Bai. Badugu sistema menderatzaile bat, neoliberalismoarena, menderatzailea baita ez duena alternatibarik. Baina era berean, ez da gai 1980ko hamarkada hasieran hitzemandakoa betetzeko. Eta are gaitasun gutiago du momentuko larrialdiari, klima larrialdiari erantzuteko. Ondorioz, altxamendu batzuei aurre egin behar die; haserre altxamenduak, ez direnak bereziki egituratuak, ez direnak bereziki alternatibak proposatzen dituzten altxamenduak. Baina bere egonkortasuna kolokan jartzen duten altxamenduak dira. Horri aurre egiteko, aukera bakarra erregimen politikoa gogortzea da, ihardukitze maila apaltzeko. Hori da, tipikoki, aurten onartu duten Bazter nahasleen kontrako legea-ren helburua. Jendeari manifestazioetara joateko ideia burutik kentzea, manifestazioak inguratzea, manifestatzeko eskubidea mugatzea. Hau da, ordena publikoaren beharra emendatzea, neoliberalismoak gerla sozial horretaz axolarik izan gabe bizitzen segitu ahal izateko. Arlo horretan, zenbait mugimendu neofaxistaren lehentasun berak dituzte, ordenaren gaia adibidez.

Atentzioa desbideratzeko saiakera ere aipatu duzu.

Hori ikus dezakegu gaur egun Frantziako Gobernuarekin, baina gauza bera izan da Ekuadorko beste gobernu batzuekin ere: aker pekatzaileak aurkitzea; migranteak, atzerritarrak... Ekuadorko presidenteak atzerriko konplot bat aipatu du; Emmanuel Macronek Eztabaida Handiaren bukaeran, immigrazioari buruzko polemika bat abiatu zuen, gaur egungo islamaren inguruko erokeria, obsesio honetara ekarri gaituena. Hori, mugimendu neofaxistetan tipikoa den zerbait da: arazoa ez dela soziala, etnikoa baizik. Iruditzen zait beste bateratze bat badela, krisian izanik ere menderatzailea izaten segitzen duen neoliberalismoa, eta momentu batean neoliberalismoaren alternatiba gisa agertu nahi izan duen mugimendu neofaxistaren artean. Funtsean, osagarriak dira.

Kolore anitz haserre horian

Errepresioak itoa

«Ez dute ulertu lortu arte segiko dugula; ez garela geldituko»

Hurrengo borroka: pentsioak

Azaroan sartu da indarrean langabezia sari berritua]]>
<![CDATA[Urrutikoetxearen abokatuek zuhurtzia eskatu diote epaileari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-11-14/urrutikoetxearen_abokatuek_zuhurtzia_eskatu_diote_epaileari.htm Thu, 14 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-11-14/urrutikoetxearen_abokatuek_zuhurtzia_eskatu_diote_epaileari.htm Espainiako Estatuak egindako eskaerak aztertzen. Horietako bi euroaginduak dira: gizateriaren aurkako krimenak -Madrilgo Barajasko bi hilketak (2006)- eta herriko tabernen auzia. Beste biak, estradizioak: Luis Hergueta Gasteizko Michelin enpresako zuzendaritzako kidearen hilketa (1980), eta Guardia Zibilaren Zaragozako (Espainia) kuarteleko erasoko 11 hilketak (1987). Abokatu orokorrak bi euroaginduen prozeduretan Espainiari informazio gehigarria eskatzearen alde egin du, baina estradizioak onartzeko eskatu du. Urrutikoetxearen defentsak lau prozedurak bertan behera uzteko eskatu du: euroaginduak, prozedura akatsengatik, eta estradizioak, preskribatuak direlako. Abenduaren 18an emango ditu auzitegiak euroaginduei buruzko ebazpenak; urtarrilaren 8an estradizioei dagozkienak. Espainiaren eskaerek duten motibazio politikoa agerian utzi nahi izan dute Laure Heinich eta Laurent Pasquet-Marinacce abokatuek. «Lau afera daude, baina hamar izan zitezkeen. Urrutikoetxea hemen dago, Espainiak nahi duelako, enblematikoa delako», azaldu du Heinichek. Pasquet-Marinacceren hitzetan «trofeo» bat da Espainiarentzat. Urrutikoetxea atxilotu zuten egunean Guardia Zibilaren zerbitzu sekretuetako buruak eta Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroak egin zuten prentsaurrekoa ekarri du gogora, Efe agentziak publikatutako oharra oinarri hartuta: Urrutikoetxea, bere ibilbideagatik, «ikono» bat delako, eta ETAren su-etenean jokatutako rolagatik atxilotu zutela esan zuten. «Ez dute esaten Urrutikoetxearen atxiloketa garrantzitsua dela Luis Herguetaren hilketagatik, edo 1987ko atentatuagatik, edo talde armatuko kide izateagatik, edo gizateriaren kontrako krimenagatik...», azaldu du Pasquet-Marinaccek. «Urrutikoetxea helburu bat zen -eta hala asumitua da-, su-etenean jokatu zuen rol politikoagatik». Adierazpen horiek zuhurtziaz jokatzera eraman beharko luketela ohartarazi dio epaileari. Lau prozeduretan ageri diren informazio okerrak ere azpimarratu dituzte bi abokatuek: Urrutikoetxearen behin-behineko espetxeratzea, ETAren aparatu politikoko buru izan zela... «Pentsa genezake Urrutikoetxea dela, eta Espainia dela, eta konfiantza egin behar dela. Baina Espainiak berak modu okerrean aurkeztu ditu informazioak; badakite zuzenbide arlotik ahulegia dela. Agerikoa da presaka egindako eskaerak direla», azaldu du Heinichek. Michelin enpresako kasuari dagokion estradizio eskaeran, ETApm eta ETAm-ren arteko nahasketa dagoela azpimarratu du Pasquet-Marinaccek: «Argi dago ETAm eta ETApm bi erakunde ezberdin direla 1974tik, eta ez da inoiz frogatu Urrutikoetxea ETApm-ko kide izan zenik. Argi dago ere atentatu hori ETApm-k aldarrikatu zuela». Hori guzia dokumentatua dela azpimarratu du. «Frantziarrek ETAren historiaz duten ezjakintasuna baliatzen dute espainiarrek halako aurkezpena egiteko. Ebidentziaren kontra, Espainiak bere historia desitxuratzen du, Urrutikoetxea haien esku utz dezazuen. Tronpatu nahi zaituztete. Ez da beste esplikaziorik». Instrumentalizazioa 1987ko atentatuaren kasuan egindako estradizio eskaera ere ezbaian jarri du Heinich abokatuak. 1996 eta 2000 artean behin-behinean preso izan zutela ere gogora ekarri zuen defentsako abokatuak. 1996. eta 2000. urteen artean preso egon ondotik libre utzi zutela oroitarazi du. «Zer leporatu diezaiokegu orain, bere garaian leporatu ahal izan ez ziotena?», galdetu du. «Anitzetan entzuten ditugu erraten auzitegiak ez direla instrumentalizatu behar». Kasu honetan ere printzipio hori atxikitzeko eskatu du. Urrutikoetxearen kontrako euroagindu eta estradizio eskaeren harira herenegun BERRIAk argitaratu zuen artikulua aipatu zuen Pasquet-Marinaccek. Frantziako terrorismoaren kontrako zerbitzuek idatzitako dokumentu bat aipatzen zen bertan, 2006ko irailetik Urrutikoetxea ETAren zuzendaritzak baztertu egin zuela dioena. Informazio horrek erabat gezurtatu lezake Madrilgo Barajasko bi hilketekin zerikusia izan zuenik. «Bitxia da dokumentu hori ez dizutela inoiz aipatu. Bitxia da», bota dio epaileari modu ironikoan, behin eta berriz errepikatuta. «Ez nuke nahi Europako estatuen arteko bata bestearenganako konfiantza, batak bestea tronpatzea izaterik nahi». Gizateriaren kontrako krimenak leporatzea ere auzitan ezarri du. «Ezinezkoa da harritua ez izatea, gizateriaren kontrako krimenaren kalifikazioagatik. Elementu bakarrean oinarritzen da, atentatu batean; atentatu terrorista batean. Zerk zilegitzen du halako kalifikazioa?», galdetu du, Urrutikoetxeari leporatzen dizkioten ekintzen eta horien kalifikazioaren artean desegokitasun handia dagoela nabarmenduta. Azkenik, prozedura akatsa ere azpimarratu du. Euroagindu bat eskatzeko, jatorriko herrialdean prozedura irekia izan behar da. Abokatuaren arabera, Espainiak bidalitako eskaeran ez da ageri zer prozedura den eta nork eskatu duen. ]]> <![CDATA[Urrutikoetxearen aurkako euroaginduen ebazpena abenduaren 18an emango dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/173688/urrutikoetxearen_aurkako_euroaginduen_ebazpena_abenduaren_18an_emango_dute.htm Wed, 13 Nov 2019 18:39:33 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173688/urrutikoetxearen_aurkako_euroaginduen_ebazpena_abenduaren_18an_emango_dute.htm Ikerketa bat egin du BERRIAk. ]]> <![CDATA[Pausan «autoritate arauak» behar direla erantzun du Etxegaraik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1867/009/001/2019-11-09/pausan_autoritate_arauak_behar_direla_erantzun_du_etxegaraik.htm Sat, 09 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1867/009/001/2019-11-09/pausan_autoritate_arauak_behar_direla_erantzun_du_etxegaraik.htm
Alta, lekuko andanaren arabera, jarrera «autoritarioa» dauka migranteen harrera zentroan Rambo erraten dioten gizonak: ez ditu errespetatzen erabakiak, eta bere baitarik beste batzuk hartzen ditu; migranteak ostikoka iratzarri izan ditu, 06:00etan; finkatutako ordutegitik kanpo agertzen direnak identifikatzen ditu; migranteei galdeketa zorrotzak egin izan dizkie, inork jakin gabe informazio horiek norentzat diren; magrebtarrei harrera egitea ukatu du azkenaldian... Lekukoen arabera, segurtasun misioko kargudun hori litzateke lehen astean Atherbeak Pausa zentroa uzteko erabakia hartu izanaren arrazoi nagusietako bat. P.B. kanpo ematea edo elkartearen agindupean ezartzea eskatu zuen Atherbeak. Etxegaraik errefusatu du.

Miarritzen (Lapurdi) izaten ari den Lurrama azokaren irekiera ekitaldiaren ondotik egin zioten galdera Euskal Irratiek, atzo goizean, Elkargoko lehendakariari. Ezinbestekotzat dauka segurtasun misioko kargudun hori halako zentro batean. «Jakin behar da gisa horretako zentro baten plantan ezartzeak autoritate arau batzuk errespetatzea eskatzen duela, eta, halako egoeretan, polizia pixka bat ere behar da, bistan dena», azaldu zuen. «Migranteak babestu behar ditugu kanpotik etor daitezkeen pertsona batzuei begira; zentrora sartu eta bertan lasaitasunezkoa ez zen giro bat sortzen entseatu diren gizon batzuk aipatzen ditut», gehitu du, P.B.-k harrera debekatu nahi zien magrebtarrei buruz ari ote zen zehaztu gabe. Momentuko, Pausan segitzen du P.B.-k. Bera da, azken astean, atseden zentroko arduradun nagusia.]]>
<![CDATA[Pausa, kontrol bihurtua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2019-11-08/pausa_kontrol_bihurtua.htm Fri, 08 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2019-11-08/pausa_kontrol_bihurtua.htm Rambo erraten dioten P.B.-ren izena entzun orduko, elkarrizketa moztu du Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak. «Horrela aurkeztuta, ez dut ezer erantzungo. Nahi duzuna idatzi. Ez dago Ramborik Pausan. Hartu nahi dituzuen lekukotasun guziak. Niri osoki berdin zait». Irmo erantzun du: «Ea atzematen duzun beste auzapez bat nik Baionan egin dudana eginen lukeena». Telefono deia moztu du.

BERRIAk herenegun arratsean jo zuen Euskal Elkargoko lehendakariarengana, Baionako Pausa zentroan hark izendatutako segurtasun arduradunarekin sortutako arazoez galdetzeko. Lekukoen arabera, arazo andana bat izan da P.B. Pausa zentrora agertu zenetik. 30 urtez jendarme izandakoa da, haiek diotenez. Ofizialki Euskal Elkargoak izendatu du, eta Etxegarairen babesa du, baina prefeturarentzat lanean ari den susmoa du batek baino gehiagok. «Elektroi librea», «gangrena», «bere aldetik ari da», «dena sabotatzen du», «espioitza», «zainketa», «presioak»... Hitz gogorrak erabili dituzte BERRIArekin mintzatu diren lekukoek. «Kudeaezina» dela erranez laburbildu dute gehienek. Pausan duen funtzioa argitzeko eskatu izan dute behin baino gehiagotan, baina ez dute erantzun argirik jaso.

Haren jarrera «autoritarioa» salatu dute. Diotenez, ez ditu errespetatzen erabakiak, eta bere baitarik beste batzuk hartzen ditu; migranteak ostikoka iratzarri izan ditu; finkatutako ordutegitik kanpo agertzen direnak identifikatzen ditu... Migranteei galdeketa zorrotzak egiten dizkiela ere salatu dute, argazkiak hartu eta ibilbideaz galdetzen diela, erranez haien dosierra aitzinaraziko duela -Cimade elkarteak egiten du hori-. Inork ez daki nora joan diren galdeketetako informazioak.

2018ko azaroan ireki zuten Pausa, bidean diren migranteei atsedengune bat eskaintzeko. Baina lekukoek salatu dute B.P. migranteen artean diskriminazioa egiten hasi dela, eta magrebtarrei Pausara sartzen ez uztea erabaki duela. Izan ere, badira migrante batzuk bidean direnak, baina badira Baionan iraunkorki daudenak ere. Ez da erraza biak desberdintzea. Baionan lekua hartua duten batzuk entseatu izan dira Pausan aterpetzen. Gehienetan, langileek arazorik gabe kudeatu dituzte halako egoerak. Bidean ez zen magrebtar bat Pausara sartzen bazen, biharamunean kanporatzen zuten. Baina egoera aldatu egin da. Behin, borroka bat egon zen alkoholaren eraginpean ziren batzuen artean, eta kanporatu egin zituzten. Horren ostean, P.B-k erran zuen harrera ukatu behar zitzaiela magrebtar guziei. Ez zuen zehaztu bere erabakia zen ala Elkargoarena. Langileek agindua idatziz emateko eskatu zioten, baina ez zuen onartu. Beraz, taldean desobeditzea erabaki zuten, Atherbea elkartearen babesarekin.

Hain justu, Atherbeak utzi egin dio Pausan parte hartzeari. Hango zuzendari Jean Daniel Elixirik ez die erantzun BERRIAren galderei. Baina, egunkari honek jakin duenez, P.B.-ren jarrera izan da Atherbeak harremana eteteko arrazoi nagusietako bat. P.B. kanpo ematea edo elkartearen agindupean ezartzea eskatu zuen Atherbeak. Euskal Elkargoko teknikariak eskaera onartzeko prest ziren, baina Etxegaraik errefusatu egin zuen. Diakite kolektiboak eta Atherbeak Pausa zentroarentzat landutako proiektu berrian lau aldiz azpimarratzen da segurtasun misioko kargudunak Atherbearen autoritatepean egon behar duela.

Elkarlana, hautsita

Agorril hasieran proposatu zuen elkargoak migranteen harrera zentroaren kudeaketan Diakite kolektiboa eta Atherbearekin lotzen zuten hitzarmena berritzea. Anartean, Atherbeako langileek arrangurak helaraziak zizkieten arduradunei, eta Atherbeak elkargoari adierazi zion ez zela prest baldintza beretan segitzeko. Bi hilabeteko epea onartu zuten proiektu berria idazteko, eta bi eskaera nagusi egin zizkioten elkargoari: Atherbeak izatea Pausa atseden zentroaren kudeaketa teknikoaren ardura osoa -norabide orokorrak finkatzeko gidaritza batzordean parte hartzea proposatzen zien elkargoari eta herriko etxeari-, eta, segurtasun misioko karguduna kendu ezean, dispositibo orokorrean integratzea. Ez dute lortu ados jartzea.

Urriaren 30ean abisatu zituzten Atherbeako langileak hitzarmena ez zutela berrituko. Haiek ere ez ziren prest baldintza horietan segitzeko. «Segitzen bagenuen, lehertuko ginen». Arratsaldean, Jean Jacques Manterola Euskal Elkargoko Elkartasun Saileko arduradunaren deia jaso zuten, Pausan lanean segitzeko prest ote ziren galdetuz. Erantzun bera eman zuten gehienek: «Bai, baina ez baldintza horietan». Berriz deituko zituztela erran zieten; oraindik zain dira. Sei langileetarik bik onartu zuten segitzea; horietarik batek igandean utzi zuen lanpostua.

Migranteak kanpoan

Euskal Elkargoak Pausa zentroa bere gain hartu zuen lehen asteburua «biziki zaila» izan dela azaldu du Diakite kolektiboko zuzendaritza kide ohi batek. Kudeaketa berriak kolektiboa uztera konbentzitu du. «Egoera lauso horretan, misio kargudunak zuen hitza hartzen, eta hark erabaki du dena».

Larunbat gauean, 00:00ak eta 07:00ak artean zentroa ixtea erabaki zuen; ez ziren sartzen ahal ez laguntzaileak, ez langileak. «Diakite sortu zen gauez iristen ziren migranteak laguntzeko, eta orain Pausa gauez itxiko dugu? Ez da posible». Laguntzaile talde bat Pausara joan zen, eta P.B.-k erran zien migranterik etorriko balitz 07:00ak arte itxoin beharko zutela. Elkargoari mezu bat bidali zioten berehala, eta zentroaren kanpoan egotea erabaki zuten. 01:00 aldera hiru migrante agertu ziren. Zentroko segurtasun zaindariekin mintzatu, eta P.B.-ri deitzeko eskatu zieten, erranez ez zirela handik mugituko. «Erran zuen hiru migranteak sartzen uzteko eta besteak kanpoan uzteko. 'Besteak' gu ginen». Migranteei gauez ere harrera egitea onartu dute geroztik, baina ez onartu laguntzaileak sartzen utzi gabe.

Astelehenean bilkura egin zuten Diakite kolektiboko kideek Euskal Elkargoko arduradunekin, eta P.B.-k ere parte hartu zuen. «Etxegaraik behin eta berriz errepikatu zigun auzapez gisa ardura handia duela eta, ondorioz, Pausan autoritate baten beharra duela. Autoritate hori P.B. dela erran zigun, eta harengan konfiantza osoa duela». ]]>
<![CDATA[Euskal Elkargoak bere gain hartu du Pausa zentroaren kudeaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2019-11-05/euskal_elkargoak_bere_gain_hartu_du_pausa_zentroaren_kudeaketa.htm Tue, 05 Nov 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2019-11-05/euskal_elkargoak_bere_gain_hartu_du_pausa_zentroaren_kudeaketa.htm
Afrikatik hasi, Mediterraneoa zeharkatu, eta, Espainia utzirik, Euskal Herritik pasatzen dira etorkinak Italiako mugak hetsi zituztenetik. Baiona migrazio bideko hiri bilakatu da, eta handik pasatzen diren migratzaileen kopuruak gora egin zuen 2018an. Lapurdiko hiriburura heltzen ziren migranteei harrera egiteko asmoz sortu zuten Diakite kolektiboa, orain dela urtebete, eta mobilizazio horrek bultzatu zuen Pausa zentroa martxan jartzea. Euskal Elkargoak, Atherbeak eta Diakitek hirukotea osatu dute orain arte. Urtebetean 9.000 migrante ingururi egin diete harrera.

Atherbeak joan den astean jakinarazi zien Pausa zentroko langileei bertan behera utziko zuela bere parte hartzea, eta Euskal Elkargoak agiri batean jakinarazi du hori. Gaur-gaurkoz, orain arte bezala segituko du migratzaileei harrera egiteko zentroak; atzo arratsean biltzekoak ziren Diakite elkarteko kideak eta Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria, erakunde publikoak hemendik aitzina garatu nahi duen proiektua zein den jakiteko.

Joana Detxart Diakite kolektiboko kidearen hitzetan, «aurreikusitakoa» izan da erabakia. Azaldu duenez, Atherbeak Pausa zentroaren egitasmoa garatu nahi zuen, «hobetu», eta horretarako diru gehiago ezartzeko eskatu zuen. Halaber, kudeaketa osoa bere gain hartu nahi zuen Atherbeak, elkargoaren rola diruztatzaile izatera mugatuta —azken urtean, kudeaketa logistiko eta teknikoan ere parte hartu du—. Elkargoak ez zuen onartu proposamena. «[Atherbeakoak] Bi hilabetez segitzeko prest agertu ziren, baina proiektu berri bat idazteko baldintzarekin», azaldu du Detxartek.

Azken asteetan, Atherbea eta Diakite elkarlanean aritu dira, Pausa zentroaren proiektua idazteko eta ekintzak nola antolatu gogoetatzeko. «Guk proiektua adostu dugu. Elkargoari proposatu, eta negoziazioak abiatu dituzte, baina ez dira ados jarri. Azkenean, ateratzea erabaki du Atherbeak». Erabakia ulertzen duela azaldu du Detxartek, Pausa zentroari beste bilakaera bat emateko xedea zutelako, baina kezka agertu du hemendik aitzinakoari begira. «Haien ustez ez badute kalitatezko lan bat egiten ahal, uzten dute. Kezkagarriena da jakitea zer gertatuko den hemendik aitzina». Oraingoz ez dakite zer gertatuko den hemendik aitzina. «Joan den asteazkenean Jean Daniel Elixirik [Atherbeako zuzendariak] Diakite, Elkargoa eta zentroko langileak abisatu zituen utziko zutela. Hurrengo egunerako dena antolatu behar izan zuten».

Orain arte ziren langileetarik bakarrak segituko du. Batzuek uko egin diote baldintza horietan segitzeari; beste batzuek beren misioa nolakoa izanen den zehaztea galdegin dute. Anartean, Diakite kolektiboko laguntzaileei dei egin diete Pausa zentroan parte har dezaten. «Asteburu honetan, ostirala besta eguna izanik, ez zen autobusik. Ondorioz, 150 migrante inguru egon dira Pausa zentroan», azaldu du Etxartek. Atzo eta herenegun joan-etorri anitz izan da, eta 80 eta 100 migrante artean daude zentroan. Atzo gauean zuten bilkura Etxegarairekin. Ondoko egunetan emango dute adostutakoaren berri.]]>
<![CDATA[Torturapeko aitortzak kontrola ditzatela eskatu diete epaileei Parisen ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-10-31/torturapeko_aitortzak_kontrola_ditzatela_eskatu_diete_epaileei_parisen.htm Thu, 31 Oct 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2019-10-31/torturapeko_aitortzak_kontrola_ditzatela_eskatu_diete_epaileei_parisen.htm Tortura 1960-2014 lanean parte hartu duen Kriminologiaren Euskal Institutuko ikerlariarekin, eta Istanbulgo protokoloa aplikatuta Sorzabali azterketa psikologikoa egin zion Pierre Duterte psikoterapeutarekin.

Iratxe Sorzabalen tortura salaketa egiaztatua egon arren, Parisko Dei Auzitegiak hura Espainiaratzea onartu zuen urriaren 9an, Espainiako Auzitegi Nazionalaren euroagindu eskaera onartuta. Xantiana Cachenaut abokatuak iragarri zuen Parisko Kasazio Auzitegira joko dutela, hark galdera hau egin diezaion Europako Batasuneko Luxenburgoko epaitegiari: euroagindu eskaera bat tortura bidez lortutako aitorpenetan oinarritzen bada, eskaera jaso duen estatuak errefusatu behar ote du? Eta, hala bada, zer kontrol maila izan behar dute epaileek horrelako kasuetan?

Luxenburgoko auzitegiak 2016tik sortu duen jurisprudentzia aipatu du Cachenautek. «Funtsean, auzitegiak onartzen du Europako herrialde guztietan beti ez direla errespetatzen giza eskubideak, eta, beraz, kontsideratzen du euroagindu prozeduretan eskaera jasotzen duten estatuetako auzitegiei dagokiela kontrolatzea giza eskubideak bermatzen direla. Bi mailatan eskatzen du azterketa: eskaera egin duen estatuan giza eskubideak bermatzen ote diren, modu orokorrean, eta eskaerak ukitzen duen pertsonak ba ote duen arriskurik giza eskubideen urraketarik pairatzeko».

Cachenaut sinetsi agertu da afera Luxenburgora iristen bada euroagindua ez onartzeko arrazoia ikusiko dutela, eta kontrol zorrotzagoa eskatuko diela Frantziako epaileei: «Daukagun arazo nagusia da ezin dugula guhaurek jo Luxenburgoko auzitegira; Frantziako auzitegi batek egin behar dio galdera».

Tortura frogatuak

2015eko irailean atxilotu zuten Sorzabal, eta auzibidea ireki zioten Frantzian. Prozedura horretan, 2001eko atxiloaldi batean Espainian hainbat ekintza egin zituela ageri zen. Hori ikusirik, Istanbulgo protokoloa aplikatu ziezaiotela eskatu zuten. Pierre Duterte psikoterapeutari eman zioten horren ardura: atzoko prentsaurrekoan, azaldu zuen zer garrantzia duen protokoloak, mundu guzian erabilia dela eta NBE Nazio Batuen Erakundeak bere egina duela. Duterte bera mundu guztian aritu izan da tratu txarren biktima izandako pertsonak aztertzen, eta gaur egun prestakuntzak ematen dizkie beste sendagileei, protokoloa nola erabili erakusteko. «[Sorzabalen] Azterketa psikologikoa baizik ez zidaten eskatu. Zinez harritua egon naiz ikusi dudalarik nire ondorioak ez dituztela inolaz ere kontuan hartu; ez dut ulertzen». Nazioartean bere lan batzuek izan duten oihartzunaz ohartarazita, erran zuen bere lana deskalifikatua dutela.

Laura Pegok Tortura 1960-2016 lana aurkeztu zuen, azalduta. ikerketaren helburua, metodologia eta emaitza. Aztertutako epean, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 4.113 tortura kasu izan zirela ebatzi dute; azaldu zuen epe horretan salatu ziren tortura kasu gehienak ez zirela ikertu, eta auzibideak ireki diren kasuetan biziki luzeak izan direla: «Zigorrak ez dira gertakarien heinekoak izan, eta biktimen sufrimendua areagotu du».

Cachenauten iritziz, Tortura 1960-2016 lanak argi erakusten du Espainian torturaren erabilera sistemikoa izan dela, eta, Sorzabalen kasuan, Istanbulgo protokoloaren bidez egindako azterketa xehea dago. «Terrorismoaren kontrako fiskaltzak ez du azterketa zalantzan eman, eta ez dute azterketa gehigarririk eskatu», azaldu du. «Sorzabalek jasandako torturak erabat frogatuak dira: Espainiaren euroagindu eskaera tortura horien pean egindako adierazpenetan oinarritzen da. Hori guzia frogatu dugu, baina Parisko Instrukzio Ganberak euroagindua onartzea erabaki du».

Frantziako prozeduran, Sorzabalen oinarrizko eskubideak «zangopilatuak» izan direla iritzi dio Gregory Thuan abokatuak. «Europako Giza Eskubideen Hitzarmenak torturaren erabilera debekatzen du. Alta, espresuki eskatu bazaie ere, Frantziako auzitegiek ez dute ebatzi 2001eko atxiloaldian Sorzabalek jasandako tratu txarrez. Galdera zuzenki egina izan zaio, eta prozeduran elementu andana bazen, gure ustez inolako dudarik gabe erakusten duena Sorzabal andereak tortura gisa kalifika ditzakegun ekintzak pairatu zituela».

Michel Tubiana LDHko ohorezko presidentearen iritziz, ezinbestekoa da iraganean gertatutako guztia argitara agertzea: bai ETAren ekintzak, baina baita Espainiako estatuarenak ere. «Zauriak ixteko, biktimen aitortza beharrezkoa da; giza eskubideen errespetua ezin da aldakorra izan». ]]>
<![CDATA[Azaroaren 12ra gibeleratu dute Ibon Fernandez Iradiri buruzko deliberoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2255/003/003/2019-10-31/azaroaren_12ra_gibeleratu_dute_ibon_fernandez_iradiri_buruzko_deliberoa.htm Thu, 31 Oct 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/2255/003/003/2019-10-31/azaroaren_12ra_gibeleratu_dute_ibon_fernandez_iradiri_buruzko_deliberoa.htm
Zigorrak Ezartzeko Frantziako Auzitegiak irailaren 25ean aztertu zuten Fernandez Iradi askatzeko eskaera. Lannemezango espetxean dago (Okzitania), eta esklerosi anizkoitza du. Fernandez Iradik aurretik ere egin du espetxetik irteteko eskaera, baina ukatu egin diote aukera hori; 2012an diagnostikatu zioten esklerosi anizkoitza. Hamasei urte daramatza espetxean.

Atzo iluntzean, Maritxu Paulus Basurko abokatuak ez zuen iruzkin askorik egin nahi izan erabakia gibelatzeari buruz. «Epaileak hamar eguneko epea hartu du. Oraingoz ez dugu inolako ondoriorik aterako. Erabakia bera itxoingo dugu», adierazi zuen. Hala ere, abokatuak zalantzan ezarri zuen egiteko modua: «Urri osoa eman dugu erabakiaren zain». Adierazi zuen luzapen horrek «ondorio humanoak» dituela Fernandez Iradirentzat eta bere familiarentzat. Halaber, prozedurak euskal presoari sortzen dion «arrangura» ere aipatu zuen: «Bere osasuna dela-eta bizi duen urgentzia ez da justizian partekatua».

Muinean, Fernandez Iradiren eritasuna espetxearekin bateragarria ote den izan zen eztabaida nagusia auzi saioan. Paulus Basurkok oroitarazi zuen esklerosi anizkoitzak hainbat «eginbehar» eskatzen dituela -tratamendu jarraitua, sendagaiak, bestelako terapiak...-, eta kartzelak ez daudela prest hori bermatzeko. Auzi saioaren ondorengo adierazpenetan, prokuradorea «ez aldeko, ez aurkako; zalantzati» agertu zen, abokatuak nabarmendu zuenez, baina «zuhurtzia» eskatu zuen, epailearen erabakiaren zain. Azkenean, hamar eguneko luzapenarekin, azaroaren 12an esango dute Fernandez Iradi aske uzten duten ala ez.

Bide luzea epaitegietan

Fernandez Iradik 2014an hasi zuen bide judiziala, frogatzeko espetxea eta gaixotasuna ez direla bateragarriak. Lehen aldian, Kouchner legean oinarritu zen: preso baten osasuna kontuan hartuta, epaileak zigorra eten dezake. Bi medikuk esan zuten Fernandez Iradik espetxetik irten behar zuela, baina prokuradorea aurka agertu zen. Parisko Dei Auzitegiak hirugarren txostena eskatu, eta 2015eko maiatzean ezezkoa eman zuen. Parisko Kasazio Auzitegiak atzera bota zuen. 2016an, prokuradoreak presondegian atxikitzeko eskatu zuen.]]>
<![CDATA[Atzeratu egin dute Ibon Fernandez Iradiren askatasun eskaeraren gaineko erabakia, azaroaren 12ra arte]]> https://www.berria.eus/albisteak/173123/atzeratu_egin_dute_ibon_fernandez_iradiren_askatasun_eskaeraren_gaineko_erabakia_azaroaren_12ra_arte.htm Wed, 30 Oct 2019 18:55:47 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173123/atzeratu_egin_dute_ibon_fernandez_iradiren_askatasun_eskaeraren_gaineko_erabakia_azaroaren_12ra_arte.htm

Larriki eri den Ibon Fernandez Iradi presoaren suspentsio eskaeraren erabakia azaroaren 12ra pusatu dute. Ibonek eta bere familiak pairatzen duten deliberoaren luzatzea gogorki salatzen dugu. #OrainPresoak - Artisans de la Paix (@Artisans_Paix) October 30, 2019 Bakegileek salatu egin dute "Ibonek eta bere familiak pairatzen duten deliberoaren luzatzea", eta elkarretaratzera deitu dute, 18:30ean, Baionako herriko etxean.

Maritxu Paulus Basurco abokatuak ez du erabakia gibelatzeari buruz komentario gehiegi egin nahi izan. "Epaileak hamar eguneko epea hartu du. Momentuz ez dugu inolako ondoriorik aterako. Erabakia bera itxoingo dugu", adierazi du iluntzean. Hala ere, egiteko modua zalantzan ezarri zuen abokatuak: "urri osoa eman dugu erabakia itxoiten". Luzapen horrek Fernandez Iradi eta bere familiarentzat "ondorio humanoak" dituela nabarmendu du. Halaber, prozedurak euskal presoarengan sortzen duen "arrangura" ere aipatu du. "Bere osasuna dela eta bizi duen urgentzia ez da justizian partekartua". Irailaren 25ean aztertu zuten Fernandez Iradiren askatasun eskaera Zigorrak Ezartzeko Frantziako Auzitegian. Lannemezango (Okzitania) espetxean dago, eta esklerosi anizkoitza du. Aurretik egin du Fernandez Iradik espetxetik irteteko eskaera, baina ukatu egin diote aukera hori. 2012an diagnostikatu zioten esklerosi anizkoitza. Hamasei urte daramatza espetxean. Muinean, Fernandez Iradiren gaixotasuna espetxearekin bateragarria ote den izan zen eztabaida nagusia auzi saioan. Paulus Basurcok oroitarazi zuen esklerosi anizkoitzak hainbat "eginbehar" eskatzen dituela (tratamendu jarraitua, sendagaiak, bestelako terapiak...), eta kartzelak ez daudela prest hori bermatzeko. Bide luzea epaitegietan

2014an hasi zuen Fernandez Iradik bide judiziala, frogatzeko espetxea eta gaixotasuna ez direla bateragarriak. Lehen aldian, Kouchner legean oinarritu zen: preso baten osasuna kontuan hartuta, epaileak zigorra eten dezake. Bi medikuk esan zuten Fernandez Iradik espetxetik irten behar zuela, baina prokuradorea aurka agertu zen. Parisko Dei Auzitegiak hirugarren txostena eskatu, eta 2015eko maiatzean ezezkoa eman zuen. Parisko Kasazio Auzitegiak atzera bota zuen. 2016an, prokuradoreak presondegian atxikitzeko eskatu zuen.]]>
<![CDATA[Hilketa saiakera leporatu diote Baionako meskitaren erasotzaileari]]> https://www.berria.eus/albisteak/173120/hilketa_saiakera_leporatu_diote_baionako_meskitaren_erasotzaileari.htm Wed, 30 Oct 2019 18:33:59 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173120/hilketa_saiakera_leporatu_diote_baionako_meskitaren_erasotzaileari.htm ebatzi zuten zentzua eta ekintzen kontrola partzialki gaizkituak dituela. Terrorismoaren kontrako fiskaltzak kasua bere gain ez hartzea erabaki du.]]> <![CDATA[Sorzabalen kontrako euroagindua torturapeko adierazpenetan oinarritzen dela salatu dute Parisen]]> https://www.berria.eus/albisteak/173121/sorzabalen_kontrako_euroagindua_torturapeko_adierazpenetan_oinarritzen_dela_salatu_dute_parisen.htm Wed, 30 Oct 2019 16:09:23 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173121/sorzabalen_kontrako_euroagindua_torturapeko_adierazpenetan_oinarritzen_dela_salatu_dute_parisen.htm <![CDATA[Otoitzera, normaltasun bila]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/008/001/2019-10-30/otoitzera_normaltasun_bila.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1957/008/001/2019-10-30/otoitzera_normaltasun_bila.htm
Marc Mariee Baionako prokuradoreak erasoari buruzko datuak eman zituen atzo arratsaldean. Jakinarazi zuen zauritutako bi gizonak arriskuz kanpo daudela. 74 urtekoa da bata, eta 78koa bestea; batek bi tiro ditu, besoan eta zerbikaletan, eta besteak, tiro bat toraxean. Baionako erietxean daude.

Otoitzaren tenorerako agertu zen Amar Albizia gelara. «Oso hunkituak gaude. Espero dut justiziak bere lana eginen duela», adierazi zien hara agertutako kazetariei. Hizpide izan zituen azken asteetan hedabideetan musulmanen aurka zabaldutako mezuak: «Ez gara segurtasunean sentitzen. Uste dut telebistak erantzukizun handia duela; jendearen artean beldurra zabaltzen dute, eta halako ekintzak horren ondorio ere izan daitezke». Meskitara otoitz egitera itzultzeak beldur apur bat sortzen badio ere, espero du pixkanaka normal aritze berriro ere. «Gaur hona etorri gara, otoitz egitera, baina gure artean egotera ere bai. Garrantzitsua da».

Meskitaren auzoan bizi da Hammad Ali erretiratua. Sinesmenez musulmana da, otoitz egitera joateko ohitura du, eta hala egin zuen atzo ere. «Atzo [herenegun] triste ginen, schock egoeran». Baina beharrezkotzat jo zuen otoitz egitera joatea; sinbolikoki, meskitan otoitz egiteak balio handiagoa duelako haientzat, baina baita beste sinestunekin elkartzeko ere. Jaso duten babesa eskertu du Alik: «Guretzat, garrantzitsua da legea eta justizia gure alde izatea. Legea errespetatu behar dugu, eta justizia eskatu».

Notre Dame mendekatzeko

Erasoaren harira atzemandako gizonak aitortu du Baionako meskitaren aurrean sua eragin zuela eta bi gizonei tiro egin ziela. Baionako prokuradoreak azaldu duenez, armak atzeman zizkion Poliziak: pistola bat, fusil bat eta granadak zeuzkan etxean, eta autoan, gas bonbona bat eta kartutxoak. Militar ohia da atxilotutako gizona, 84 urtekoa, eta Fronte Nazionaleko hautagai izandakoa, departamenduko bozetan, 2015ean.

«Akusatuari egindako galdeketek zalantzak eragin dituzte haren buru osasunari buruz», ohartarazi du prokuradoreak. Izan ere, erasoaren oinarri gisa azalpen nahasiak eman ditu gizonak. Poliziei azaldu die Parisko Notre Dame katedraleko sutea «mendekatzeko» eraso diola Baionako meskitari. Joan den apirilean su hartu zuen Parisko katedralak, eta, ikerketen arabera, istripua izan zen: eraikinean egiten ari ziren obretan sortu zen sua. Atxilotutako gizonak, ordea, musulmanekin lotu du sutea —katedralak su hartu zuenean eskuin muturreko sareetan zabaldu zuten teoria hori, besteak beste—. Oraingoz, kasua «afera kriminal gisa» ari dira ikertzen, terrorismoaren aurkako fiskaltzak zer erabakiko duen zain.

Lekukoen testigantzetan eta kameren irudietan oinarrituta, erasoari buruzko kronologia osatzen ari da Polizia. Haren arabera, 15:10ean iritsi zen erasotzailea meskitara: pistolarekin mehatxu egin zien inguruan zeudenei, eta gasolina botata su eman zion ateari. Inguruan zegoen gizon bati tiro egin zion ondoren, eta toraxean zauritu zuen. Orduantxe auto bat heldu zen meskita ingurura, baina, egoera ikusirik, atzeraka hasi zen; erasotzaileak atzetik jarraitu zion, eta bi tiro bota zizkion. Autoak bazterra jo zuen, eta erasotzaileak su eman zion, artean gidaria barruan zegoelarik. Lekuko batek atera zuen gizona autotik. Erasotzaileak ihes egin zuen orduan.

Prokuradoreak azaldu duenez, akusatuak nabarmendu du ez zuela inor hiltzeko asmorik. Kontatu du «luzaz» zaindua zuela meskita ingurua, eta bazekiela ordu horretan ez zela jende asko egongo —16:00etan izaten dute otoitza, eta hiru ordu laurden lehenago eraso zion—. Hain justu ere, lekukoek aitortu dute ordu horretan joan izan balitz «sarraskia» eragingo zuela meskitan.]]>
<![CDATA[«Tronpakorra da hobenduntzat eskuin muturra soilik hartzea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-10-30/tronpakorra_da_hobenduntzat_eskuin_muturra_soilik_hartzea.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-10-30/tronpakorra_da_hobenduntzat_eskuin_muturra_soilik_hartzea.htm
Zer izan da Baionako erasoa?

Atentatu islamofobo bat.

Zergatik hautatu hitz horiek?

Atentatu hitzak zentzu zehatza du: ez da gertakari soila, baizik eta ideologia bati lotua, izu-ikara zabaldu nahi duena. Ez da lehen aldia izan: Baionako meskitari lehen ere eraso egin izan diote, pintaketekin. Logika islamofoboa oso argia da: islamari eraso zaio.

Beldur zinen hori gertatzeko?

Badakigu jadanik gertatzen dela. Orain urte batzuetatik ari gara eskuin muturraren erradikalizazio keinuak ikusten, heriotza mehatxuak eta. Ez gara harritu. Adibide andana bat dugu: orain urte batzuk Utoyan [Norvegia] izan zen sarraskitik hasi, eta aurtengo Christchurcheko [Zeelanda Berria] atentatuetara. Bada bortizkeria ekartzen duen logika ideologiko bat. Frantziako testuinguruan ere ez gara harritu. Herraren mintzairak, gerlako hiztegiak (inbasioa, okupazioa, kolaborazioa...), batzuetan bortizkeria dakar. Ezin da pentsatu ez dagoenik loturarik diskurtsoen eta ekintzen artean.

Nork du erantzukizuna?

Arlo politikoan, arduradun politikoen artean bilatu behar da: batak bestearen atzetik parte hartu dute immigrazioa eta islama arazo bilakatzen, gainetik kendu beharreko zerbait balitz bezala, atzerritarrak izanen balira bezala. Hori baita islama eta immigrazioa lotzea: erran nahi du uste dugula islama Frantziari arrotza zaiola.

Hori ez dagokio soilik eskuin muturrari.

Bernard Cazeneuvek [lehen ministro ohia] dioenean musulmanak gehiago entzun beharko liratekeela atentatuen aurka, erran nahi du jarraitutasuna ikusten duela musulmanen eta terrorismo islamistaren artean; Robert Badinterrek [Justizia ministro ohia] erraten duenean buru oihala ez dela ongi etorria, iradokitzen du Errepublikatik kanpokoa dela. Sekula ez genuke erranen katolizismoa ongi etorria den ala ez. Erlijio musulmanari kontuak eskatzen dizkiogu ideologikoki; beste erlijioei, ez. Hori diskriminazioa da, eta islama arazo gisa eratzen laguntzen du. Horregatik, tronpakorra da hobenduntzat eskuin muturra soilik hartzea. Eskuin muturraren diskurtsoak hainbesteko oihartzuna du, arras oposizio gutxi duelako. Batzuen eta besteen arteko desberdintasunak oso txikiak dira.

Hedabideen eta inkesta etxeen erantzukizunaz ohartarazi izan duzu. Zer rol dute?

Baionan gertatu dena ulertu nahi badugu, ez da aski eskuin muturreko ideologiak, diskurtso islamofoboak eta herra ekintzak lotzea. Ez da aski. Ikusi behar da zer bitartekari lan egiten duten hedabideek: neurriz kanpo ematen diete hitza herra diskurtsoei. Adibidez, posible da arrazakeriagatik kondenatutako bati telebistan egunero mintzatzeko kontratua egitea. Horrek badu eragina: kontsideratzen hasten gara zilegi dela horretaz guziaz eztabaidatzea. Adibidez, behin eta berriz eztabaidatzea ea islama bateragarria den demokraziarekin. Errepikatzen den eztabaida da, eta ikerketa etxeek elikatua, jendearen iritzia eskatzen dutelako. Irudika dezagun hori judaismoari buruz planteatzen dela. Gertatzen da hedabideek mugatzen dutela zertaz eztabaidatzea den zilegi. Hedabideek eta ikerketa etxeek maiz aurkezten dituzte beren buruak gertatzen denaren isla gisa, baina, funtsean, gertatzen dena ekoizten parte hartzen dute.

Batzuek Emmanuel Macron presidentearen aldekoen estrategia ikusten dute atzean: eskuin muturra goiti eman, dikotomia indartu, eta eskuin muturraren aurrean harresi bakar gisa azaldu. Bat zatoz ikuspegi horrekin?

Argi da Macroni komeni zaiola eskuin muturraren aitzinean harresi aukera bakar gisa agertzea. Galdera da jakitea ea eraginkorra ote den. Batasun Nazionalaren aurrean harresi gisa jartzea ote da Hezkuntza ministroak gutxi gorabehera Marine Le Penek erraten duen gauza bera erratea? Ikusi beharko da. 1980ko hamarkadatik, eskuin muturrari bidea mozteko asmoz haren gaiak bereganatu dituzten gobernu eta alderdi guztiek gauza bat ikusi dute: hautesleria lepenistaren aitzinatzea. Gauza bat da eskuin muturraren aitzinean harresi gisa agertu nahi izatea, eta besterik da eskuin muturraren gaiei lekua uztea. Ezin erran estrategia eraginkorra denik. Pentsa genezake faxismoaren kontrako harresia zelakoan Macronen alde bozkatu zuten anitzek bihar abstentzioa hauta dezaketela. Beraz, estrategia arriskutsua da Macronen ikuspegitik, baina baita Frantziaren ikuspegitik ere. Izan ere, neofaxismoak aitzina egiteak, nahiz eta bereziki musulmanak jarri jomugan, Frantziako gizartea eraldatu eta desegin egingo du.]]>
<![CDATA[Meskitari eraso egin izana aitortu du atxilotutako gizonak]]> https://www.berria.eus/albisteak/173074/meskitari_eraso_egin_izana_aitortu_du_atxilotutako_gizonak.htm Tue, 29 Oct 2019 18:21:06 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173074/meskitari_eraso_egin_izana_aitortu_du_atxilotutako_gizonak.htm <![CDATA[Baionako meskitako erasoa eskuin muturreko kide bati leporatu diote]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2019-10-29/baionako_meskitako_erasoa_eskuin_muturreko_kide_bati_leporatu_diote.htm Tue, 29 Oct 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2019-10-29/baionako_meskitako_erasoa_eskuin_muturreko_kide_bati_leporatu_diote.htm
Baionako Joseph Latxague karrikan dago meskita, hiriaren kanpoko aldean. 15:20an pairatu zuen erasoa, arratsaldeko otoitza baino hiru ordu laurden lehenago. Lekuko batek BERRIAri azaldu dionez, sua sumatu zuen atean. «Ezantza ontzi bat ikusi dut lurrean. Beraz, lehendabizi atearen heinean zen sua itzali dut». Meskitako bi kidek harrapatua zuten erasotzailea. Tiroka eraso zien gizonak. «Entzun dut jendea oihuka; meskitaren bazter aldera joan naiz. Hor, auto bat zegoen sutan, eta biktima bat auto azpian. Hurbildu natzaio, eta hortik atera dut autoak zapart egin baino lehen». Haren esanetan, erredurak ez ezik, tiroak zeuzkaten. «Auto azpian zegoen gizona odoletan zen. Eskuin saihetsean min zuen balek zauritu zutelako. Beste biktima doi bat hobeki zegoen. Bala bat edo bi besoan». Sokorri zerbitzuei deitu zieten, eta larri eraman zituzten ospitalera. Prefeturak azaldu duenez, 78 eta 74 urteko bi gizon dira.

Arma gehiago

Tiro egin eta auto bati su eman ostean, ihes egin zuen erasotzaileak. Handik gutxira atzeman zuten; Prefeturaren esanetan, etxera iristen ari zela, Seinautzen, Baionatik ordu laurdenera. Meskita Baionako kanpoaldean dago, eta azkar ihes egin ahal izan zuen. Artean autoan zegoela atzeman zuten, France Bleu irratiak azaldu duenez. Haren arabera, pistola bat zeraman gidariaren alboko eserlekuan, eta poliziei aurre egiten saiatu zen. Gas bonbona bat ere bazeraman. Etxebizitzan eginiko lehen miaketan arma gehiago ere topatu zizkioten; granadak, esate baterako. Baionara eraman zuten atxilotuta. Polizia judizialaren esku dago. Albiste agentzia batzuek zabaldu dutenez, eskuin muturraren ingurukoa da gizona, eta Fronte Nazionalaren hautagaia izan zen 2015ean, departamenduko bozetan. Marine Le Pen Batasun Nazionaleko buruak esan du gizon hori kanporatu egin zutela alderditik, eta Baionako erasoa bere alderdiaren balioen «guztiz kontrakoa» dela erantsi du.

Erasoaren berri izan orduko, hainbat agintari joan ziren meskitara; besteak beste, Jean Renne Etxegarai Baionako auzapeza eta Eric Morvan suprefeta. Musulmanen kontrako «atentatua» izan dela adierazi zuen Etxegaraik, eta shock egoeran daudela: «Ez genuen uste gure hirian halakorik gerta zitekeenik». Babes osoa erakutsi zion musulmanen komunitateari, eta ohartarazi zuen Baiona beti izan dela «babes eremu» bat, erlijio ala politika arrazoiengatik jazarrientzat. Gaitzespena agertu zuen Emmanuel Macron Frantziako presidenteak ere: «Errepublikak nehoiz ez du onartuko gorrotoa». EH Baik eta LABek ere salatu zuten erasoa .

Baionako meskitaren aurka lehenago ere egin izan dituzte erasoak. 2017ko abuztuan, bi molotov koktel jaurti zituzten haren kontra. 2015eko urtarrilean, Charlie Hebdo aldizkariaren aurkako erasoaren ostean, pintaketa arrazistak egin zituzten.

Meskita 48 ordura berriz irekitzea nahi dute orain. Anartean, herriko etxeko gela bat utzi dute musulmanen eskura.]]>
<![CDATA[Gizon batek larri zauritu ditu bi pertsona tiroz Baionako meskitan]]> https://www.berria.eus/albisteak/173019/gizon_batek_larri_zauritu_ditu_bi_pertsona_tiroz_baionako_meskitan.htm Mon, 28 Oct 2019 20:02:11 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/173019/gizon_batek_larri_zauritu_ditu_bi_pertsona_tiroz_baionako_meskitan.htm

Florence Lasserre diputatua Iritsi berri da. Jean Rene Etxegarai eta Baionako suprefeta mezkitan omen daude. Prentsa ez pasatzen uzteko agindua dutela erran digu Poliziak @berria pic.twitter.com/t7BUHwrpTs - Ekhi Erremundegi (@EkhiErremundegi) October 28, 2019 Atentatuaren berri izan ondoren, hainbat agintari hurbildu dira Baionako meskitara. Tentsio uneak ere izan dira. Izan ere, hainbat bizilagunek zaurituen artean hurkoren bat zuten jakin nahi zuten, baina Poliziak ez die hesia igarotzen utzi. Bi polizia meskita ondoan selfie bat hartzen ikusi dituela kontatu du batek, kexu. Azken asteetako testuingurua ere izan du hizpide beste bizilagun batek: «Badu hiru aste telebista guzietan musulmanen kontrako mezuak zabaltzen dituztela». EH Baik erasoa salatu, eta babesa erakutsi die Euskal Herriko musulmanei. Christophe Castaner Frantziako Barne ministroa «sumindua» agertu da; «elkartasuna eta sostengua» adierazi dizkio musulmanen komunitateari.

Bi eraso jasan ditu lehenago Joseph Latxage karrikan dago meskita, eta ez da horrelako eraso bat jasan duen lehen aldia. 2017an bi koktel jaurti zituzten meskitara; igande gau batez gertatu zen erasoa, eta kalte materialak eragin zituzten. Astelehenean ohartu ziren erasoaz. 2015eko urtarrilean, berriz, Parisen Charlie Hebdo aldizkariaren aurka izandako erasoaren ostean, pintaketa arrazistak egin zituzten Baionako meskitan eta bi saltokitan.
Poliziak Baionako meskitaren inguruak itxi ditu. / Ekhi Erremundegi Beloki, BERRIA]]>