<![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 25 Sep 2018 05:46:02 +0200 hourly 1 <![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Noiz arte?]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4775/010/001/2018-09-25/noiz_arte.htm Tue, 25 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/4775/010/001/2018-09-25/noiz_arte.htm
Lau urte geroago, polemika sortu da Uztaritzen, jarrera desleiala leporatuta Uztaritze Bai taldeak If Matxikote zerrendatik kanporatu duenean. Matxikote hizkuntza politikarako kontseilari ordezkaria izan zen, 2017 hasieran ardura uztea erabaki zuen arte. Hauteskundeak aitzin taldean onartu zuten programa aplikatzeko zailtasunak aipatu ditu, besteak beste, azken egunetan egin dituen adierazpenetan.

Bruno Karrere auzapezak, berriz, lau urteetan egindako politika defendatu du: poliki eta pixkanaka joatea, iritzi publikoa ez hertsatzea, adostasunak lortuz aitzinatzea... Baina aitortu du azken lau urteetan ez dela lortu Uztaritzen euskarak eta frantsesak estatus bera izatea, eta ez dela aski neurri hartu horretara iristeko.

Funtsean, Uztaritzeko aferak agerian utzi ditu Ipar Euskal Herriko mugimendu abertzalean euskararen garapenari begira eztabaidan diren bi bideak. Bata, Matxikotek defendatua: euskara ofizial izendatzea posible ez bada ere, urrats handiak eta nabarmenak egitea ofizialtasun egoera horretara ahalik eta gehien hurbiltzeko, euskaldunen egunerokoan eragin eta egoera zinez aldatzeko. Bigarrena, Karrereren ahoan entzundakoa: inor gaitzitu gabe, inor baztertu gabe, ustez legeak ematen dituen traba guziak onartuz aritzea, nahiz eta asumitu euskararen egoera ez dela berehalakoan aldatuko.

Konplexuz betea dago mugimendu abertzalea; kolonizatuaren konplexua aipa lezakete batzuek. Batzuek euskararen aldeko urratsak egitea nahi dute euskara aitzinatzen ikusi nahi ez dutenak trabatu gabe.

Tuterako herriko kontseiluan euskara hutsean hitza hartzeko hautua egin duen hautetsi bati babesa erakutsiko ez balitzaio, zer erreakzio izanen luke mugimendu abertzaleak? Zer erranen luke euskalgintzak? Uztaritzeko kasuan, kazetariek galdetu arte, isilik egon dira; eta batzuk, daude.

Ausardia behar du euskarak, neurri zorrotzak; haustura nabarmena. Euskaraldia eta Korrika izanen diren urtean; haizea aldekoa da. Euskalgintzaren, alderdi politikoen eta instituzioen arteko akordio estrategiko bat beharrezkoa da, orain arte egin dena baloratzeko baina etorkizunari begirako jauzi kualitatibo eta kuantitatibo bat adosteko. Legerik ezean, borondate politikoa behar da horretarako. Ikusteko dago Ipar Euskal Herrian ba ote dagoen...]]>
<![CDATA[«Finantzak dira lehentasuna herriko etxe batean»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4606/013/001/2018-09-21/finantzak_dira_lehentasuna_herriko_etxe_batean.htm Fri, 21 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/4606/013/001/2018-09-21/finantzak_dira_lehentasuna_herriko_etxe_batean.htm If Matxikote Uztaritze Bai zerrendako hautetsia gehiengotik kanporatu izanak. Jarrera desleiala leporatu diote, eta zerrenda kanporatzeko eskatu. Harekin batera, beste bi hautetsik utzi dute gehiengoaren taldea, eta jakina da gehiago ere taldetik ateratzea pentsatzen ari direla. Orain dela urte eta erdi piztu zen gatazka, Matxikotek herriko kontseiluan euskara hutsean mintzatzea erabaki zuenean; Bruno Karrere auzapezak ez zuen hautetsi abertzalea babestu, eta adierazi zuen kontseiluko bilkuretan beharrezkoa dela frantsesez ere mintzatzea.

2014an iritsi ziren boterera Uztaritze Bai zerrenda, EH Bai ezkerreko koalizio abertzalearen sostenguarekin, eta berehala euskara ofizial izendatu zuten herrian. Hizkuntza politikarako kontseilari delegatua zen Matxikote garai hartan, eta bera izan zen neurriaren bultzatzaile nagusia. Pirinio Atlantikoetako prefetak helegitea ezarri zuen, eta Paueko administrazio auzitegiak bertan behera utzi zuen deliberoa. 2017 hasieran aurkeztu zuen dimisioa Matxikotek hizkuntza politika ordezkaritzatik. “2014. urtetik eramaten saiatu nintzen lan guztia trabatua ikusten nuen, nahiz eta programa aplikatzen ari nintzen. Kontrako jarrerak ikusten ziren, eta aski bortitzak; baita ofizialtasunaren inguruan ere", adierazi du aste honetan, Euskal Irratietan egin dioten elkarrizketan. Besteak beste, honako hauek aipatu ditu: uztariztarrek euskara ikasteko beka emateko ezintasuna eta Baionako Etxepare lizeoari ematea eskatu zuen diru laguntza.
Bruno Karrerek euskara arloan azken urteetan egindako lana defendatu du, eta Matxikoteren jarrerari egotzi dio orain arte gertatutako guzia.

Zer gertatu da? Nondik dator If Matxikoterekin sortu den gatazka?

Bada orain hilabete batzuk If Matxikotek ez duela ezertan edo kasik ezertan parte hartzen plantan ematen dugunetik. Herriko etxe batean badira hainbat gauza, presente izatea, aldizkaria banatzea... oinarrizko gauzak ez ditu egiten. Hori ez da arazo bat. Baina badira beste gertakari larriago batzuk, edo ez hain koherenteak zerrenda baten logikarekin. Zerrendan egiten ditugun bilkuretara ez dator, edo kasik inoiz; herriko kontseiluak prestatzeko bilkuretara behintzat ez da gehiago agertzen. Beraz, bere baitarik atera da zerrendatik. Gauza bera herriko batzordeetan. Ez du hitza hartzen, hitza hartzea ukatzen du maiz, eta gero, herriko kontseiluan hitza hartzen duenean ez dira gehiengoak dituen posizioak. Beraz, guregandik nabarmenki bereizten den norbait da; ez du gehiago ezertan parte hartu nahi, edo salbuespenez egiten duenean ez du deusik erraten -hori izan da hirigintza planaren kasuan-; eta gero, kontseiluan ezagutzen ez ditugun posizioak hartzen ditu, eta gure kontra, edo, behintzat, ez gure aldekoak. Ondorioa da zerrendatik atera dela. Guretzat arazoak sortzen ditu gehiengoaren barruan; ez genuen gehiago ulertzen, eta politikoki, gehiengoan da, baina gehiengoarenak ez diren posizio batzuekin; gure ekintza trabatzen zuen arrunt. Bilkura bat aurreikusia genuen harekin orain dela hilabete batzuk, eta, azkenaldian, hirigintza planari buruzko bozka izan da. Batzordean parte hartu zuen, eta ez zuen ezer erran, zerrendako bilkura bat egin genuen, eta ez zuen ezer erran -gai nagusi bat da, hala ere-, ez galdera bat, ez ezer; eta kontseiluan guk egindakoaren kontrako diskurtso bat izan zuen. Tentsioak sortzen ditu zerrendaren barruan, eta galdetu didate haren jarreragatik, gehiengoaren zerrendatik kanpo zegoela ofizial egitea; eta hala egin dut.

Zein da gehiengoan duzuen funtzionamendua?

Bada herriko etxe guzietan badena: auzapeza, auzapezordeak, delegatuak eta herriko batzordeak -barne araudiak definitzen du zerrenda bakoitzak zenbat ordezkari dituen- gai tematikoei buruz: euskara, finantzak, laborantza... Badira bilkurak erregularki gaiaren garrantziaren arabera, eta, gero, gure zerrendaren funtzionamenduan baditugu bi bilkura: bat herriko kontseilua prestatzeko -kontseiluaren zirriborroa hamabost egun lehenago bidaltzen diegu zerrenda kideei-, eta ondoren, bilkura tematiko bat egiten dugu. Atzo, adibidez, finantzei buruzko bilkura bat genuen, hainbat urtetarako finantza kudeaketari buruz eta abar. Bilkura tematikoak hilabete batetik bestera erabakitzen ditugu, ea zer gai landu nahiko genukeen. Aski orokorrak izan ohi dira; badugu berezitasun hori. Horrez gain, bi aldiz egin ditugu orain artekoaren bilana egiteko bilkura orokorrak: lehen urtea bukatutakoan egin genuen lehena; geroago, bigarrena ere egin genuen, eta laster egin beharko genuke hirugarrena. Hilabete guziz bi bilkura genituen, eta If ez zen agertzen; salbu azkenera, hirigintza planari buruzkora: etorri zen, baina ez zuen ezer erran. Ni saiatzen naiz jendeak hitza har dezan, mintza dadin ados ez badira, eta ez da sekula adostasun osorik; orduan, gutxienez erran dezatela... Uste dut, eta ikusten dudanarekin, ez direla anitz horrela funtzionatzen dutenak. Gehienetan, kontseiluetan, aste bat lehenago egiten dute gehiengoaren bilkura; dena egina da; guk denbora gehiago uzten dugu askatasun handiagoa izan dezagun gai batzuen inguruan. Gero, badugu auzapezordeen bilkura bat astelehen arrats guziez.

Hori da justuki If Matxikotek egiten duen kritiketariko bat: auzapezordeen artean erabakitzen dela dena, eta bera bezala gai baten delegatuak direnak peoi batzuk besterik ez direla.

Auzapezorde bat ezarri genuen transbertsalak zirela kontsideratu genuen gai guzientzat: euskara, Tolosarekin birazkatzea, Agenda 21, komunikazioa. Eta gero, kontseilari delegatu bat bazen tematika bakoitza berezikiago kudeatzen zuena. Auzapezorde kopuru mugatu bat bada herriko kontseilu batean. Beraz, uler dezaket harreman zailak izatea auzapezordea eta kontseilari delegatuaren artean, baina, Maite Haran joan zen, Marie-France Semerenak ordezkatu zuen, biziki moldaerraza da, eta, gainera, beste kontseilari delegatuek ez dute harekin arazorik. Uler dezaket menpeko sentitzea, baina Marie-France ez da batere gauzak inposatzen dituen norbait; hor da ere rol transbertsal bat izateko. Badira gehiago kontseilari delegatuak: bada bat obretarako, beste bat laborantzarako... auzapezorde baten kargu direnak. Baina, hara. Hasieratik plantan emana izan zen sistema bat da. Egiten ahal den kritika bat da ez dela euskararako auzapezorderik; erantzuna alderantziz da: badira bi pertsona horretaz arduratzen direnak. Auzapezorde bat eta hori besterik egiten ez duen kontseilari delegatu bat.

If Matxikoterekin izandako arazoa aipatzen duzu, baina haren kanporatzeak eragin du beste bi pertsonak zerrenda uztea, eta agian gehiago ere izanen dira.

Baina joatera edo gogoetatzera bultzatzen dituen If kanpo ezartzea izan da. Alderantziz, Ifekin istorio hori izan ez balitz, badira eztabaidak, baina ez dute sekula zerrendarekin desadostasun nabarmenik markatu. Batzuetan kritikak, baina normala da. Izipiritu normal batean eginak direnean uler dezaket, baina istorio hori guzia izan ez balitz, oraindik hor segituko zuten; segur da. Uler dezaket ere istorio pertsonal bat izatea gibelean; denek elkar ezagutzen dugu aspalditik, ez da politika bakarrik, badira harremanak ere bata eta bestearen artekoak, hurbiltasun gutxi edo gehiagokoak. Zerrendakide bat auzitan jarria ikustea modu horretan, uler dezaket bakoitzak erreakzio desberdin bat izatea.

Aipa dezagun hizkuntza politika zehazkiago. Orain dela urtebete pasa aurkeztu zuen dimisioa If Matxikotek hizkuntza politikarako kontseilari delegatu gisa. Azken lau urteak gogoan hartzen baditugu, hasieran nolazpaiteko leherketa bat izan zen euskara ofizial izendatu zenutelarik, eta suprefetak helegitea ezarri zuelarik. Lau urtez zer garapen izan du hizkuntza politikak Uztaritzen?

Hain zuzen, aitortza ofizialaren eskaera hori egin genuen, eta, pentsatzen genuen gisan, ez zuten onartu. Gero, ekintza batzuk egin izan dira, eta partez Ifengandik: besteak beste, Uzta Hitzan festibala, azaro bukaeran martxan ezarri duen euskararen astea. Bai Euskarari-rekin kanpaina bat plantan emana izan da; uste dut 30 bat elkarte eta enpresa gehigarrik izena eman dutela. Gero, garrantzitsua dena: gure komunikazio guziak ele bitan dira. Badira indarrak eginak izan direnak zerbitzuetako idatzietan, nahiz eta ez den egun batetik bestera egiten: gutunak badira dozenaka egunean, eta hori lan handia da. Niretzat, badira ere bi elementu garrantzitsu: lehena, Uda Lekuk zentro bat ireki duela Heraitzen -ongi funtzionatzen duena-, eta bigarrena, herri erdiko eskola publikoan sare elebiduna ireki dugula aurten, eta 28 haur sartu direla horretan. Uztaritzeko bost eskoletarik bakarra gelditzen da murgiltze ereduan edo elebidunean ez dena, baina espazio arazo bat da. Uste dut elementu garrantzitsuak direla. Hori dena aldatzea ez da hatz klaxka batean egiten; garestia da, joan-etorrian ibiltzea eskatzen du; hari leporatzen ahal dioguna hau da: uste du aski dela zerbitzuei erratea dena elebiduna dela, baina ez, ez da posible. Badira batzuk erdaldunak direnak, gutunak abiaduran egiten dituztenak; badira gero eta gehiago ele bitan ateratzen direnak, baina batzuetan denbora hartzen du. Gainera, badira aitzinamendu nabarmenak.

Euskal Elkargoak euskara ezagutuz egin duen adierazpenarekin parekatuko bagenu: elkargoaren adierazpenak ez du balio juridikorik, baina euskara frantsesaren maila berean emateko borondate politiko bat erakusten du. Euskara ofizial izendatzen duen herriko etxe batek ez al du biziki urrun joateko borondate bat erakusten? Uste al duzu azken lau urte hauetan borondate hori betea izan dela?

Ez. Denbora politikoa luzea da gauzak egin ahal izateko. Zinezko aldaketa bat behar da komunikazioari begira. Kontrakoa dugu: bada jendea erraten diguna gehiegi egiten ari garela. Konbentzitu behar ditugu ez garela gehiegi egiten ari, hautua dutela herriko aldizkaria irakurtzean. Anekdota bat kontatzeko: Uztaritzeko hildakoen monumentu aitzinean herritar bat etorri zitzaidan erranez bera euskalduna dela, baina iruditzen zaiola gehiegi egiten dugula euskararentzat. Hilen monumentua erakutsi nion: ez dago hitz bat ere frantsesez; gogoetarazi zuen. Egia da ere ulertarazi behar dugula ez dagokigula guri bakarrik. Herritarrek onartu behar dute, asimilatu, eta akuilatu. Ez da horrela egiten.

Iritzi publikoak du blokeatzen?

Hori da dena. Blokeatu, batzuek bai. Zerbitzuetan ere luzea da; ez dute blokeatzen, baina gauzak konplikatzen ditu. Denbora behar da egiteko, baliabideak ere behar dira... Ez, ez, ez gaude; berdintasunean gaudela erranen banizu, gezurra erranen nuke lotsagabeki. Legeak ere ez digu uzten. Herriko kontseiluaren kasuan, euskaraz hitza hartzeak, itzulpenarekin bada ere, juridikoki galderak pausatzen ditu.

Aztertu duzue hori?

Arras metodo desberdinak ditugu. Elkargoarekin konparatzen badugu adibidez, legea kontuan hartuz aitzinatzen ari dira, zirrikituetan sartuz; ekaineko adierazpenak aitortza ematen die euskarari eta gaskoiari, baina ez da ofizialtasuna: aitorpen bat da. Hitzekin jolasten dira.

Baina badu balio politiko bat.

Bai, bai, baina arras desberdina da. Guk bagenekin koofizialtasuna bozkatuta erasoko zigutela. Haiek desberdin egin dute. Eta deliberoa idatzia eta ontzat emana da prefeturako zerbitzuengandik ere, ikusteko nola aitzinatzen ahal den urratsez urrats. Hori da desmartxa. Itzulpena berdina. Ez da horrela egiten. Zer gertatzen da: bozkatua izan da, erabakia izan da, baina ez da oraindik plantan emana. Badira galdera praktikoak: nola prestatzen ditugu hitza hartzeak? Nork egiten ditu itzulpenak? Gure kasuan arras metodo desberdina izan dugu: Ifek dena itzultzen zuen, itzulpena egitea ukatu duen arte. Eta gero erraten du hizkuntza berdintasuna izateko itzultzaile bat behar dela. Horrela, gordinki. Jadanik, zerrenda batean zarenean, zerrendakoekin aipatzen duzu. Zer da, proiektu bat da, eramaten dugu, aitzinatzen gara... galdera egin behar da, araudiaren ikuspegitik, alde praktikotik eta diru aldetik, batera egin dezagun. Ez da horrela egiten aurrekontu bat mahai gainean emanez.

Eta hori aztertu duzue? Alde juridikoa, araudiena... Pentsa daiteke ere euskara ofizial izendatu duen herriko etxe batek hiru urtera inolako desmartxarik egin ez badu euskara eta frantsesaren arteko berdintasun batera heltzeko... Ba ote da zinezko borondate politikorik?

Zergatik galdera hori ez batzordeetan edo ordezkaritzan aipatua izan. Ez da bat-bateko eskaera bat. Ez da sekula aipatua izan. Oposizio jarrera horretan ezarri denean erabaki du itzultzaile bat behar zela. Eginen dugu. Harrapatuak gara, noski...

Eginen da?

Noski, gogoetatuko dugu, eta landuko dugu. Baina, beste behin, Euskal Elkargoarekin ere eginen dugu, elkargoak egitea erabaki baitu. Haiekin emanen gara ikusteko nola aitzinatzen diren, zer arazo pausatzen dituen; nahi eta nahi ez halako aldaketa batek zailtasunak dakartza, eta baita juridikoak ere; beraz, ikusiko dugu. Baina haiekin aitzinatuko gara. Hizkuntza politikako zerbitzuekin lan egin dut jadanik gai horren inguruan.

If Matxikotek dio 1.500 euroko aurrekontu bat aurkeztu duela.

Bai, bai, baina ez da hori bakarrik. Eman digu aurrekontua, baina ez da aski. Pentsatu du laburpenak egin behar badira nola eginen den? Juridikoki egingarria den? Diru mailan aurrekontuan lekurik ba ote den?

Egia ote da hizkuntza politikarako kontseilari delegatua zen garaian frenatzeko eskatu zeniotela?

Frenatu?

Azkarregi zihoala, iritzi publikoa ez zegoela prest eta lasaitu behar zuela.

[...] Aski kakinarazia naiz erantzun bat emateko. [...] Frenatzeko? Gai konkretu bati buruz?

Uztaritzen hizkuntza politika garatzeari buruz.

Ez. Ez dut uste. Izan dira beste zailtasun batzuk teknikari baten gaiari buruz... Pentsatzen ari naiz... Beharbada. Beharbada bada gairen bat erran izan dioguna ezin zela, beharbada, baina onartu behar da. Ekintza sozialerako auzapezordeak zerbait eskatzen duenean, batzuetan ez da posible. Urgentziazko bizitegiak egin nahi lituzke, edo horrelako zerbait, ba ez. Ez, nik dakidala ez, baina beharbada tronpatzen naiz. Badira beharbada puntu batzuk erran dioguna azkarregi zihoala, ez genuela ahalik, zinez ez dakit. Posible da, baina bizitzaren parte da. Ez da arrazoi bat egiten dugun guzia gaizki dela errateko. Badira gauza anitz euskaraz gain programan aipatu genituenak eta ez ditugunak oraindik plantan eman, edo plantan emateko asmoa duguna. Gauzak garatzen dira. 2014an abiatu ginenean inork ez zuen uste Euskal Elkargoa hain fite sortuko zenik. Hizkuntza politika batekin, baliabideekin, kontuan hartu beharreko elementu bat da. Baina ez da gure programan. Zinez ez dakit, ez dut uste, baina posible da, ez naiz oroitzen.

Erranen zenuke hizkuntza politika ez dela bereziki lehentasunezko gai bat Uztaritzeko herriko etxeko gehiengoarentzat?

Lehentasunezko gai berdina da leku guzietan: finantzak dira. Nahi dena erran daiteke, edozein politika eraman ahal izateko dirua behar da. Beti. Lehentasunezkoa... Lehentasunezkoa bada, erran nahi du gehien lantzen dugun gaia dela.

Zinezko borondate politiko bat badela aitzinarazteko.

Bada borondate politiko bat, baina ez da borondate politiko bat badelako gainerako guzia ez dugula aitzinaraziko. Hirigintza plana ez aitzinaraztea adibidez -elementu nagusi bat dena, funtsezkoa-, akats bat litzateke. Gai horietan ere aitzinatu behar gara. Gero, bateraezina iruditzen zait erratea Uztaritzen ez dugula euskara aitzinarazteko ezer egiten, batzordera joatea, ez hitza hartzea, proposamenik ez egitea... Errazegia da. Badira gai batzuk Uzta Hitzan bezala, bere ordezkaritza utzi zuenean ere eramaten ahal zituenak. Ezin du erran dena utzi ondotik besteek ez dutela ezer egiten; berak ere ez du ezer egiten. Errazegia da hori egitea. Berak ere ez du euskara aitzinarazten Uztaritzen. Eta kontseiluan egiten duenak kontrako erreakzioak sortzen ditu. Nahi eta nahi ez. Norbait parez hartzen duzunean, nahi eta nahi ez kontrako erreakzioa duzu.

Kontseiluko gertakaria hartzen badugu adibidez, aski erreakzio gogorrak eragin zituen If Matxikotek euskara hutsean hitza hartzeak. Zure erantzuna izan zen erratea ez dela ongi eta frantsesez mintzatu behar dela. Ez ote genezake hiru urte lehenago bere herrian euskara ofizial izendatu duen auzapez batengandik, nolazpaiteko babes bat espero izaten ahal herriko kontseiluan euskaraz mintzatzea erabaki duen hautetsi batekiko?

Nork erabaki du aldebakarrez -orain arte itzulpena egiten zuelarik; ez dakit zer aldatu den bere buruan-, edozer erran dezakegu, legea legea da. Nahiz eta hor garen aldatu dadin, hautetsiak hor gara aldatu dadin. Saiatu gara hemen koofizialtasuna ezarriz. Baina nire ardura legea betearaztea da, behartua naiz. Hautetsien hiru laurdenak, edo erdiak baino gehiago, edo ez duen ulertzen, edo elkarrizketa bat atxikitzeko gai ez badira, ezin dut onartu kontseiluaren baitan eztabaidarik ez egotea. Hor, materialki ezin da eztabaidarik egon. Jendea ez bada frantsesez mintzo ezin da eztabaidarik izan. Hori da erran nahi nuena, besterik ez.

Lehen, erran duzu hizkuntza politikorako borondate politikoa hasierako bera dela orain ere. Zein litzateke zuretzat euskararen egutegia Uztaritzen hurrengo hilabete eta urteei begira? Zer pentsatu duzue egitea agintaldi hasieran finkatu zenuten borondate politiko horretara iristeko?

Niretzat, bada zerbait sinbolikoa -eta era berean eraginkorra- eskola guziak elebidunak izatea. Bakarra gelditzen da hala ez dena. Langile berriak hartzean euskararen ezagutzari leku handiagoa ematea, ez da beti hala; eta batzuetan ematen dugunean, kontuan hartzen dugu, baina beste batzuetan ez da martxan. Zerbitzuetako garapen plana eraginkorra izateko lan egin behar dugu. Agenteei kontzientzia harrarazi gai horretan engaiatu behar direla. Hautetsiak ere bat baino gehiago gara klaseak hartzen ditugunak. Eta elkarteei begira hori guzia kontuan hartua izan dadila, eta baita elkargoarekin ere. Batera aitzinarazi behar diren hainbat fronte dira, eta garrantzitsuena herritarrek bere egitea da; kontseiluan gelditzen bada, sinbolo bat gelditzen da. Garrantzitsuena emaitzak dira, leku guzietan bezala.

Ezer egina ez bada, sinbolorik ere ez dago.

Ezer egina ez bada, ez dago sinbolorik: hala da. Baina sinboloak ez dira nahikoa. Orain dela sei edo zazpi hilabete arte galdera hori ez zegoen mahai gainean. Metodologia kontu bat ere bada. Euskal Elkargoa eta gu parekatuz gero; haiek aitzina doaz; gu, berriz, gure artean borrokan ari gara; zinez pena da.   ]]>
<![CDATA[Esperantza eta ekintza garaia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4636/012/001/2018-09-20/esperantza_eta_ekintza_garaia.htm Thu, 20 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/4636/012/001/2018-09-20/esperantza_eta_ekintza_garaia.htm
Egun horietan aurkeztuko du IPCC Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldeak Parisko COP21 goi bileran eskatu zitzaion txostena, aztertzen duena klimaren berotzea gehienez ere 1,5 graduko igoeran atxikitzeak herritarren bizimoduan nola eragingo lukeen. Bizi mugimenduaren arabera, «azken aukera» izanen da iritzi publikoa abisatzeko eta mobilizatzeko. Valerie Masson-Delmotte paleoklimatologo eta IPCCko talde zientifikoko lehendakariordeak zuzeneko konexioa eginen du Hego Koreatik urriaren 6an txostenaren ondorioak aurkezteko. «Txostena argitaratuko den momentuan, Baionatik 200 pertsona ezagunek, eta han izanen diren dozenaka mila herritarrek emango dute erantzuna, txosten horri buruz eta atxiki behar diren ondorioei buruz». Izen ezagunen zerrendan ageri dira, besteak beste, Mariama Diallo antropologo eta Alternatiba Dakarren bozeramailea —aurtengo Alternatibaren ugazama—, Cedric Herrou etorkinak etxean atxikitzeagatik atxilotua eta auzipetua izan den Frantziako laboraria, Jose Bove eurodiputatua, eta Genevieve Azam ekonomialaria eta ATTACeko kidea. Horiekin batera izanen dira Frantziako Gobernuko ministro ohiak, hainbat esparrutako politikariak eta hautetsiak, eragileetako ordezkariak eta artistak.

Urriaren 6rako eta 7rako egitarau oparoa prestatu dute. Aitzineko egunetan iritsiko da Alternatiba itzulia, Frantzia guzia zeharkatu ondoren, azken etapak Euskal Herriko herrietan eginik. 5.800 kilometro egin dituzte orotara, bost estatu zeharkatuta, eta 2.000 pertsona prestatu dituzte klimaren aldeko bortizkeriarik gabeko ekintzetara. Azken kilometroak Miarritzetik Baionara eginen dituzte urriaren 6an, Velorution (bizikleta iraultza) erraldoi batekin. Ondoren, Baiona Ttipian zehar antolatuko dituzten guneetan, hitzaldiak, tailerrak, merkatua eta beste gisako animazio andana izanen dira. Mitin alaia eginen dute 17:15ean Alda dezagun sistema, ez klima lelopean, eta kontzertuak izanen dira ondoren. Igandean, Esperantza eta ekintzaren garaia ekitaldia eginen dute adierazpen baten irakurkearekin, eta kontzertuek emanen diote bukaera egunari.

Mila laguntzaile

Alternatiba Egunen barruan, engaiamendurako deia eginen die herritarrei Bizi mugimenduak. Zazpi desafioko zerrenda proposatu du, horietarik gutxienez hiru betetzeko eskaerarekin. Besteak beste, honako hauek: EDF elektrizitate konpainia utzi, eta %100 energia berriztagarria banatuko duen Enargia enpresa sortu berrira pasatzea, eta euskal monetaren kide bilakatuz, ekonomiaren birtokiratzean parte hartzea. Deialdia ere egin diete herritarrei Alternatiba Egunen antolaketan parte hartzeko. Mila laguntzaileren beharra dute bi egunetarako; oraingoz 600 bat dituztela jakinarazi dute.]]>
<![CDATA["Esperantzaren eta ekintzaren" garaia dela aldarrikatuko dute Baionako Alternatiba egunean]]> https://www.berria.eus/albisteak/156821/esperantzaren_eta_ekintzaren_garaia_dela_aldarrikatuko_dute_baionako_alternatiba_egunean.htm Wed, 19 Sep 2018 07:57:16 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156821/esperantzaren_eta_ekintzaren_garaia_dela_aldarrikatuko_dute_baionako_alternatiba_egunean.htm <![CDATA[50.000 euroko isuna eskatu du prokuradoreak Mauleko hiltegiaren kontra]]> https://www.berria.eus/albisteak/156787/50000_euroko_isuna_eskatu_du_prokuradoreak_mauleko_hiltegiaren_kontra.htm Tue, 18 Sep 2018 20:06:48 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156787/50000_euroko_isuna_eskatu_du_prokuradoreak_mauleko_hiltegiaren_kontra.htm
2016ko martxoan lehertu zen afera, L214 elkarte antiespezistak argitaratu zuen bideo sortaren ondorioz. Irudi gogorrak erakutsi zituzten; besteak beste, nola jotzen zituzten arkumeak eta txahalak behin eta berriz. Buruz behera ezartzen zituzten abereak hil baino lehen, eta arkumeak noraezean ageri ziren; haietako bat makina batek nola laurdenkatzen zuen ere ageri zen irudietan. Euskal Herritik kanpo, Frantzian ere eskandalua sortu zuen, eta Stephane Le Foll garai hartako Laborantza ministroak hiltegi guziak ikuskatzea galdetu zuen. Prokuradoreak hiru langile eta garai hartan hiltegiko zuzendaria zen Gerard Clemente auzipetu zituen, animalien kontrako tratu txarrak leporatuta. Bi aldiz gibelatu ondotik, atzo hasi zen epaiketa Paueko auzitegian. Hainbat lekukoren bidez, honako galdera honi erantzun behar izan diote: langileen utzikeriak eragin du, ala laneko baldintzak eta sistemaren disfuntzioa dira arazoa? Atzoko adierazpenek bigarren hipotesia indartu zuten.

Philippe Barret departamenduko albaitaritza zerbitzuko buruak hartu zuen hitza goizean, eta adierazi zuen ez dutela sekula «kexa formalik» jaso Mauleko hiltegiari buruz. «Oharrak izan nituen hiltegiko albaitariarengandik, bide ez-ofizialetatik, anomaliak salatzeko; baina ez zidan sekula ezer larririk kontatu», azaldu zuen. L214en irudiei begira, langileen jarrera txar batzuk identifikatu zituen; besteak beste, gider elektrikoa gehiegi erabiltzea, eta kabalei ostikoak ematea. Baina beste irudi batzuetan, arkumearen laurdenkatzean kasu, argi erran zuen «istripu» bat izan zela. «Langileak berehala joan beharko zuten makina itzali eta aberea lokarraraztera, baina gertakaria bera istripu bat da».

Oroitarazi zuen irudiak Pazko garaian hartu zituztela, eta garai horretan arkume anitz hiltzen dela Euskal Herrian. Alta, hiltegian bi langile gutxiago zituzten, geldituak zirelako. Halaber, hiltegiko albaitariaren eta zuzendariaren arteko harreman txarrak ere gogora ekarri zituen, baieztatuta behin baino gehiagotan ohartarazi zuela zuzendaria. Gogor hartu zuen epaileak: galdetu zion zergatik ez zuten ezer egin «anomaliak» ikusita, ea utzikeriaz jardun zuten; albaitaritza zerbitzuko buruak aitortu zuen «gauzak hobeki egiten ahal» zirela. «Posible da zuzendariak ez jakitea zer gertatzen zen?», galdetu zion ondoren epaileak. «Ez. Berak antolatzen du; berari dagokio kabala gutxiago hartzea», erantzun zuen. Azkenerako, hitz erdika onartu zuen departamenduko zerbitzuek «agian arinkeriaz» jokatu zutela. Langileak eta nagusia parez pare 195 arau-hauste leporatzen dizkiete hiltegiko langileei L214ren bideoan agertutako irudien ondotik. Atzo arratsaldean, haien lanean zintuzten baldintzak kontatu zituzten xeheki: «Gaitasun anitzekoak izan behar eta hiltegiko katea ez zen sekula gelditzen, ezta langileak falta zirenean ere», salatu zuen batek. Bere arabera, langile bakoitzak biren lana egin behar izaten zuen. Bideoa grabatua izan zen garaian, egunean 700 arkume hiltzera iritsi zitezkeela aitortu zuen, eta ondorioz, ez zela gai oinarrizko arauak errespetatzeko ere, «gehiegizko erritmoa» zutelako. Lokarrarazi eta hil arteko tartea 35 segundukoa izan behar da gehienez ere; Mauleko hiltegian 1,45 minutura hel zitekeen tarteka. Zainetan agertu zen Gerard Clemente zuzendari ohia, bere erantzukizuna agerian uzten zuten lekukotasunekin pazientzia galduta. «Zainak jauzirik ezartzen nau», adierazi zuen epailearen aitzinean. Frantziako hiltegien duten erritmoaren parekoa zutela argudiatu zuen, eta zuten langile kopuruarekin «aise» egingarria zela. «600 arkumetarik hiru dira gaizki hilak izan direnak; mementu batean, lasaitu behar da». Elkarteak lehen lerroan Ingurumen arloko 11 elkarte izendatu dira parte zibil gisa epaiketan, horien artean L214 talde antiespezista. «Langileek gauzak gaizki egin dituzte, baina hiltegiko zuzendaritza eta estatuko zerbitzuen kontra goaz argiki», azaldu zuen Brigitte Gothiere bozeramaileak. «Agerian gelditu da albaitaritza zerbitzuek gabeziak zituztela egin diren oharren aitzinean. Esku hartzeak ez dira eraginkorrak, ez dira eragozgarriak... Ikusten da hiltegien ikuskaritza ez dela batere argi», salatu zuen. Hiltegien arazoa orokorra dela deitoratu zuen: «Ezinezkoa da hiltegi batean animaliaren ongizatea aipatzea. Araudia ere gu lasaitzeko da, animaliaren biziak balio bat duela sinetsarazteko. Animaliaren biziak ez du ezer balio; haien haragiak du balioa».

ELB laborari sindikatuko Panpi Sainte Mariek babesa adierazi zien auzipetutako langileei, baina onartu zuen auziak azalera ekartzen dituela hiltegietan izan daitezkeen arazoak, eta konpondu egin behar direla. Halere, gogor jo zuen L214ren kontra: «Haien helburua da hazkuntza debekatzea. Laborarien lana da jendeari egin ahala hazkurri onak eskaintzea. Hortik abiaturik, guk pentsatzen dugu hiltegiak beharrezkoak direla, baina ez nolanahi aritzeko».]]>
<![CDATA[Mauleko hiltegiaren epaiketak agerian utzi ditu langileen baldintza gogorrak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/007/001/2018-09-18/mauleko_hiltegiaren_epaiketak_agerian_utzi_ditu_langileen_baldintza_gogorrak.htm Tue, 18 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1893/007/001/2018-09-18/mauleko_hiltegiaren_epaiketak_agerian_utzi_ditu_langileen_baldintza_gogorrak.htm
2016ko martxoan lehertu zen afera, L214 elkarte antiespezistak argitaratu zuen bideo sortaren ondorioz. Irudi gogorrak erakutsi zituzten; besteak beste, nola jotzen zituzten arkumeak eta txahalak behin eta berriz. Buruz behera ezartzen zituzten abereak hil baino lehen, eta arkumeak noraezean ageri ziren; haietako bat makina batek nola laurdenkatzen zuen ere ageri zen irudietan. Euskal Herritik kanpo, Frantzian ere eskandalua sortu zuen, eta Stephane Le Foll garai hartako Laborantza ministroak hiltegi guziak ikuskatzea galdetu zuen.

Prokuradoreak hiru langile eta garai hartan hiltegiko zuzendaria zen Gerard Clemente auzipetu zituen, animalien kontrako tratu txarrak leporatuta. Bi aldiz gibelatu ondotik, atzo hasi zen epaiketa Paueko auzitegian. Hainbat lekukoren bidez, honako galdera honi erantzun beharko diote: langileen utzikeriak eragin du, ala laneko baldintzak eta sistemaren disfuntzioa dira arazoa? Atzoko adierazpenek bigarren hipotesia indartu zuten.

Philippe Barret departamenduko albaitaritza zerbitzuko buruak hartu zuen hitza goizean, eta adierazi zuen ez dutela sekula «kexa formalik» jaso Mauleko hiltegiari buruz. «Oharrak izan nituen hiltegiko albaitariarengandik, bide ez-ofizialetatik, anomaliak salatzeko; baina ez zidan sekula ezer larririk kontatu», azaldu zuen. L214en irudiei begira, langileen jarrera txar batzuk identifikatu zituen; besteak beste, gider elektrikoa gehiegi erabiltzea, eta kabalei ostikoak ematea. Baina beste irudi batzuetan, arkumearen laurdenkatzean kasu, argi erran zuen «istripu» bat izan zela. «Langileak berehala joan beharko zuten makina itzali eta aberea lokarraraztera, baina gertakaria bera istripu bat da».

Oroitarazi zuen irudiak Pazko garaian hartu zituztela, eta garai horretan arkume anitz hiltzen dela Euskal Herrian. Alta, hiltegian bi langile gutxiago zituzten, geldituak zirelako. Halaber, hiltegiko albaitariaren eta zuzendariaren arteko harreman txarrak ere gogora ekarri zituen, baieztatuta behin baino gehiagotan ohartarazi zuela zuzendaria. Gogor hartu zuen epaileak: galdetu zion zergatik ez zuten ezer egin «anomaliak» ikusita, ea utzikeriaz jardun zuten; albaitaritza zerbitzuko buruak aitortu zuen «gauzak hobeki egiten ahal» zirela. «Posible da zuzendariak ez jakitea zer gertatzen zen?», galdetu zion ondoren epaileak. «Ez. Berak antolatzen du; berari dagokio kabala gutxiago hartzea», erantzun zuen. Azkenerako, hitz erdika onartu zuen departamenduko zerbitzuek «agian arinkeriaz» jokatu zutela. Langileak eta nagusia parez pare 195 arau-hauste leporatzen dizkiete hiltegiko langileei L214ren bideoan agertutako irudien ondotik. Atzo arratsaldean, haien lanean zintuzten baldintzak kontatu zituzten xeheki: «Gaitasun anitzekoak izan behar eta hiltegiko katea ez zen sekula gelditzen, ezta langileak falta zirenean ere», salatu zuen batek. Bere arabera, langile bakoitzak biren lana egin behar izaten zuen. Bideoa grabatua izan zen garaian, egunean 700 arkume hiltzera iritsi zitezkeela aitortu zuen, eta ondorioz, ez zela gai oinarrizko arauak errespetatzeko ere, «gehiegizko erritmoa» zutelako. Lokarrarazi eta hil arteko tartea 35 segundukoa izan behar da gehienez ere; Mauleko hiltegian 1,45 minutura hel zitekeen tarteka. Zainetan agertu zen Gerard Clemente zuzendari ohia, bere erantzukizuna agerian uzten zuten lekukotasunekin pazientzia galduta. «Zainak jauzirik ezartzen nau», adierazi zuen epailearen aitzinean. Frantziako hiltegien duten erritmoaren parekoa zutela argudiatu zuen, eta zuten langile kopuruarekin «aise» egingarria zela. «600 arkumetarik hiru dira gaizki hilak izan direnak; mementu batean, lasaitu behar da». Parte zibilaren eta defentsaren abokatuek hartuko dute hitza gaur, eta akusatuen kontrako zigor eskaerak eginen ditu prokuradoreak.
Elkarteak lehen lerroan

Ingurumen arloko 11 elkarte izendatu dira parte zibil gisa epaiketan, horien artean L214 talde antiespezista. «Langileek gauzak gaizki egin dituzte, baina hiltegiko zuzendaritza eta estatuko zerbitzuen kontra goaz argiki», azaldu zuen Brigitte Gothiere bozeramaileak. «Agerian gelditu da albaitaritza zerbitzuek gabeziak zituztela egin diren oharren aitzinean. Esku hartzeak ez dira eraginkorrak, ez dira eragozgarriak... Ikusten da hiltegien ikuskaritza ez dela batere argi», salatu zuen. Hiltegien arazoa orokorra dela deitoratu zuen: «Ezinezkoa da hiltegi batean animaliaren ongizatea aipatzea. Araudia ere gu lasaitzeko da, animaliaren biziak balio bat duela sinetsarazteko. Animaliaren biziak ez du ezer balio; haien haragiak du balioa».

ELB laborari sindikatuko Panpi Sainte Mariek babesa adierazi zien auzipetutako langileei, baina onartu zuen auziak azalera ekartzen dituela hiltegietan izan daitezkeen arazoak, eta konpondu egin behar direla. Halere, gogor jo zuen L214ren kontra: «Haien helburua da hazkuntza debekatzea. Laborarien lana da jendeari egin ahala hazkurri onak eskaintzea. Hortik abiaturik, guk pentsatzen dugu hiltegiak beharrezkoak direla, baina ez nolanahi aritzeko». ]]>
<![CDATA[«Guk ez dugu ganbera ofizialaren gisara diru iturri segurik»]]> https://www.berria.eus/albisteak/156667/guk_ez_dugu_ganbera_ofizialaren_gisara_diru_iturri_segurik.htm Sat, 15 Sep 2018 00:03:04 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156667/guk_ez_dugu_ganbera_ofizialaren_gisara_diru_iturri_segurik.htm
2005etik hona garapen handia izan du EHLGk.

Hamabost urtez hiru langiletik hemeretzira helduak gara. Gure filosofia honako hau izan da: behar hauek bete behar ditugu, xerkatzen ditugu ahalak hori egiteko, arriskua neurtu, eta abiatzen gara. Aldi oro parioak dira. Ez dugu guk laborantza ganbera ofizialak bezala diru iturri segurik. Ipar Euskal Herriko laborari guzien artean 1,5 milioi euro ematen dizkiote urtero, zergen bidez, departamenduko ganberari. Guk ez dugu halakorik; aldi oro diru iturriak atzeman behar ditugu. Entseatzen gara lurraldean diren galdera guziei arrapostua ematen. Baina ez gara basamortu batean. Hemen, ELBtik atera dira azken 40 urteetan beste elkarte eta egitura anitz, haien lan sailekin. Lehena izan zen orain Lurzaindia bikakatu dena: "eros ditzagun lurrak laborariak instalatuak izateko eta kontrolatzeko lurraren espekulazioa". Horrek baditu 35 urte. Gero etorri zen AFOG, laborariek berek kudeatzeko haien kondularitza ekonomiko eta administratiboa. Idoki etxe ekoizpenak, BLE biologikoan ari dena... elkarte guzi hauen berezitasuna da gai batean sakontzen direla. Memento batean ELBn erabaki zuten zerbait anitzez ere transbertsalagoa behar zutela, erreferentzia orokor bat duena, eta horrela sortu zuten EHLG. Azken urteetan ikusi dugu zinezko erreferentzia bilakatu garela, bai laborarien aldetik -Ipar Euskal Herriko laborarien erdiak baino gehiago pasatuak dira gure zerbitzuetatik-, baita instituzioetatik ere. Denentzat norbait gara, nahiz eta ez garen ofizialki laborantza ganbera bat. Legezko izaera duzue, baina ez duzue aitorpen ofizialik.

Ofizialtasuna, baldin eta zer zentzutan hartzen dugun. Laborantza ganberaren ofizialtasun hori baldin bada, ez dugu. Harrigarria da: estatuaren ordezkariek erraten digute ez gaituztela ganberaren hein berean ezartzen ahal. Alimaleko problema sortzen diegu. Badirelarik Natura 2000 edo uraren kudeaketan egitura publiko batzuk, ez gaituzte ekonomia alorreko ganbera gisa sailkatzen, erabiltzaile gisa baizik. Baina gertatzen da batzuetan bilkura guztiz sinple baterako gomitarik ez ukaitea, estatuko zerbitzuak deitzea galdetuz ea ahantzi gaituzten, eta arrapostua ematea ez ofiziala baina ahozkoa: «Ez, ez dugu ahantzi. Ulertu ezazue, ez zaituztegu ganberaren heinean ezartzen ahal. Zatozte, leihotik sar zaitezte, etortzen bazarete ez zaituztegu kanpo emanen, baina ez zaituztegu gomitatzen ahal». Surrealista da.

Zerbitzu publiko bat eskaintzen duzuela erraten duzue.

Laborari bati ez diogu sekula galdeginen ea gurekin ados den, ELBkoa ala FNSEAkoa den. Etade facto, etortzen zaizkigu gure helburuekin hurbiltasun bat duten jendeak, baina etortzen zaizkigu ere gogoetarik egin ez duten jendeak, hurbiltasun fisiko bategatik, edo gutaz entzun dutelako. Bestalde, Behatokia gisako proiektuak bultzatu ditugu: Ipar Euskal Herrian diren ekoizpenak edo errealitate ekonomikoaren deskribapen bat eta analisia bat egiteko asmoa da. Biziki konplikatua da, orain arte bederen departamendu mailan edo eskualdean baitziren emaitzak. Guk lan hori egin dugu, kontsideratuz gauza horiek aztertu behar direla eta jende guziari jakinarazi. Horregatik dugu erraten zerbitzu publikoa ematen dugula.

Har dezagun laborari bat naizela. Zer eskaintza egin diezadakezue departamenduko ganberak eginen ez didana.

Lehenik, ganberak bezala, instalaziorako edo lanak egiteko diru laguntzak eska ditzakegu. Bestalde, anitz jende ikusten ditugu ganberara joan direnak noizbait, instalatzeko eman dezagun, eta ohartu direnak ez zituztela entzuten. Ez zutela haien proiektuan sinesten. Badoaz, eta heldu dira guregana. Klasikoa da hori. Gero, gauza anitzetan, ganbera ez da batere presente. Aipatzen ditugularik desmartxa kolektiboak, Laborantza Ganberak anitz lagundu ditu: herriko ogia, herriko haragia, Xixtroak, sasi artaldeak... badira hogeita ez dakit zenbat desmartxa kolektibo laguntzen ditugunak, antolatzen, gogoetatzen, gauzak pikoan ematen. Ez dakit ganbera gai denetz baten aipatzeko ere. Zinez gauza desberdinak egiten ditugu batzuetan, eta zerbitzu berak eskaintzen beste batzuetan.

Azkenik, laborantzaren ikuspegiaren desberdintasuna. FNSEA biziki korporatista da: laborariek bakarrik dute erran behar zer den on haientzat. Ez daitezela has herritarrak edo ekologistak haiei erraten zer egin behar duten. ELBren ikusmoldea da populazio aktiboan gure pisua %7 dela; anitz da, baina %93 besteak dira. Beharrezkoa da besteak ere mahai inguruan ezartzea, eta mintza gaitezen zer elikadura mota nahi duten, nola ekoizten den, eta abar. Hor bada zinezko desberdintasun bat. Eta gero, zer ekoizten den eta nola ekoizten den. Hiriarekin harremana aipatzen baitzenuen, hori da ere Lurramaren funtzioa. Bai. Lurrama sortu genuelarik, izan zen, hiritarrekin lotura egiteko beharrari erantzuteko. Baina ez zen hor hasi. Hiritarrekin lotura hasi da, ELBko jendea izan delarik gogoeta guzietan, izan delarik Batera-n, Garapen Kontseiluan, etab. Besteei esplikatzea zer den laborantza, eta konfiantza harreman batzuk sortu dira aspaldikoak direnak. ELBk Euskal Herriko Laborantza Ganbara sortzea erabakitzen duelarik, badu deia jendarte zibilaren konfiantza hori. Lurramarekin, baserria hirira eramaten dugu, laborarien lana zer den esplikatu eta erakusteko zer garrantzitsua den jaten delarik hautuak egitea. Hautuen arabera izanen da laborantza mota bat edo beste bat.

Diru biltze kanpaina bat abiatu duzue.

Hiru ardatzetan oinarritzen da gure diruztatzea. Lehena, diru laguntza publikoak; bestea da fakturatzen diren zerbitzuak; eta, azkena, herritarrek ematen diguten laguntza. 700 bat laguntzailek 150.000 euro ematen dizkigute gaur egun. Anitz da. Baina gehiago behar genuke. Hiru langiletarik hemeretzira pasatu gara. Gure aktibitatea izugarri handitu da, eta diru publikoaren bila joaten garelarik, %20 autofinantzaketa gisa aurkezteko eskatzen digute: herritarrek emandako sosa da gure autofinantzaketa hori erakusteko molde nagusia. Horregatik dugu abiatu kanpaina; 1.000 emaile ingurura iritsi nahiko genuke. Bakoitzak nahi duena eman dezake, urtean behin ala hilabetero. Gure webgunearen bitartez egin daiteke emaitza.

Zer harreman duzue Euskal Elkargoarekin? Izaera ofiziala lortzeko bidea izan liteke?

Euskal Elkargoak, sortzearekin, ekonomia eskumena hartu zuen, eta horren barruan laborantza sartzen da. Biziki inportantea da hori, lehen aldia delako Ipar Euskal Herriko herrietan laborantza politika bat aipatzeko leku bat badela. Orain dela urte eta erdi, egitura ofizial bat egiteko proposamena aurkeztu genuen: estatuari galdetzen diogu Ipar Euskal Herriko laborantza kudeatzeko egitura bakar batean biltzea EHLG, ganbera, garapeneko elkarte guziak, jendarte zibileko ordezkariak... Izan dadila gune bat egiazki Ipar Euskal Herriari buruzko laborantza gaiak tratatzeko eta erabakitzeko. Ez litzateke elkargoaren baitako egitura bat, baina bai elkargoaren eremua hartuko lukeena. Ganberak erraten du haiek direla bakarrak; guk ez diogu halakorik. Aterabide bat izaten ahal da estatuak ematea pikoan halako egitura bat, eta biak hor gara, punto!

EHLG noizbait nazio mailako egitura bilaka liteke? Zer harreman duzue Hegoaldearekin?

Harremanak baditugu. Administratiboki Hego Euskal Herrian ez da ganberarik, ez da existitzen. Badira merkataritza ganberak, baina laborantza arlokorik ez. Haientzat, egitura bitxi bat gara, ez dute parekorik. Hego Euskal Herriko laborantzaren egoera sozial eta administratiboa eta gurea biziki desberdinak dira. Beraz, agian bai, noizbait, baina ez da ondoko urtean izanen. Ez da elkarrizketarik horri buruz. Ipar Euskal Herrian gehiengoa du ELBk, eta badakigu, bozkatzen baita; Hego Euskal Herrian ez da bozkarik, beraz nehork ez daki zer sindikatuk duen gehiengoa. ELBk biziki argi du zer laborantza eredu nahi duen; hegoaldean, ereduaren gaia, mahai gainean da lekuka, beste batzuetan mahai azpian eta horrela ez da problemarik, baina ez gara egoera berean. Guk eramaten dugun lan guzia da laborantza herrikoi eta iraunkor bati buruz. Hau proiektu politiko bat da; ez alderdikoi zentzuan, baizik eta egiazko politika bat. Orain, mementuan, nik ez dut ikusten hegoaldea ildo horretan den mugimendu azkar, sendo, eta halako apustu bat egiteko prest denik. Mementuan ez dut ikusten. Baina nahi genuke ikusi, eta hala balitz, guk hemen erakutsi dugun indarrarekin eta dinamismoarekin balitz sekulako gauzak egin genitzake, bai. Harremana berezkoa litzateke.]]>
<![CDATA[«Guk ez dugu ganbera ofizialaren gisara diru iturri segurik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/016/001/2018-09-15/guk_ez_dugu_ganbera_ofizialaren_gisara_diru_iturri_segurik.htm Sat, 15 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1857/016/001/2018-09-15/guk_ez_dugu_ganbera_ofizialaren_gisara_diru_iturri_segurik.htm
2005etik hona garapen handia izan du EHLGk.

Hamabost urtez hiru langiletik hemeretzira helduak gara. Gure filosofia honako hau izan da: behar hauek bete behar ditugu, xerkatzen ditugu ahalak hori egiteko, arriskua neurtu, eta abiatzen gara. Aldi oro parioak dira. Ez dugu guk laborantza ganbera ofizialak bezala diru iturri segurik. Ipar Euskal Herriko laborari guzien artean 1,5 milioi euro ematen dizkiote urtero, zergen bidez, departamenduko ganberari. Guk ez dugu halakorik; aldi oro diru iturriak atzeman behar ditugu. Entseatzen gara lurraldean diren galdera guziei arrapostua ematen. Azken urteetan ikusi dugu zinezko erreferentzia bilakatu garela, bai laborarien aldetik —Ipar Euskal Herriko laborarien erdiak baino gehiago pasatuak dira gure zerbitzuetatik—, baita instituzioetatik ere. Denentzat norbait gara, nahiz eta ez garen ofizialki laborantza ganbera bat.

Legezko izaera duzue, baina ez duzue aitorpen ofizialik

Ofizialtasuna, baldin eta zer zentzutan hartzen dugun. Laborantza ganberaren ofizialtasun hori baldin bada, ez dugu. Harrigarria da: estatuaren ordezkariek erraten digute ez gaituztela ganberaren hein berean ezartzen ahal. Alimaleko problema sortzen diegu. Badirelarik Natura 2000 edo uraren kudeaketan egitura publiko batzuk, ez gaituzte ekonomia alorreko ganbera gisa sailkatzen, erabiltzaile gisa baizik. Baina gertatzen da batzuetan bilkura guztiz sinple baterako gomitarik ez ukaitea, estatuko zerbitzuak deitzea galdetuz ea ahantzi gaituzten, eta arrapostua ematea ez ofiziala baina ahozkoa: «Ez, ez dugu ahantzi. Ulertu ezazue, ez zaituztegu ganberaren heinean ezartzen ahal. Zatozte, leihotik sar zaitezte, etortzen bazarete ez zaituztegu kanpo emanen, baina ez zaituztegu gomitatzen ahal». Surrealista da.

Zerbitzu publiko bat eskaintzen duzuela erraten duzue.

Laborari bati ez diogu sekula galdeginen ea gurekin ados den, ELBkoa ala FNSEAkoa den. Eta de facto, etortzen zaizkigu gure helburuekin hurbiltasun bat duten jendeak, baina etortzen zaizkigu ere gogoetarik egin ez duten jendeak, hurbiltasun fisiko bategatik, edo gutaz entzun dutelako. Bestalde, Behatokia gisako proiektuak bultzatu ditugu: Ipar Euskal Herrian diren ekoizpenak edo errealitate ekonomikoaren deskribapen bat eta analisia bat egiteko asmoa da. Biziki konplikatua da, orain arte bederen departamendu mailan edo eskualdean baitziren emaitzak. Guk lan hori egin dugu, kontsideratuz gauza horiek aztertu behar direla eta jende guziari jakinarazi. Horregatik dugu erraten zerbitzu publikoa ematen dugula.

Har dezagun laborari bat naizela. Zer eskaintza egin diezadakezue departamenduko ganberak eginen ez didana.

Lehenik, ganberak bezala, instalaziorako edo lanak egiteko diru laguntzak eska ditzakegu. Bestalde, anitz jende ikusten ditugu ganberara joan direnak noizbait, instalatzeko eman dezagun, eta ohartu direnak ez zituztela entzuten. Ez zutela haien proiektuan sinesten. Badoaz, eta heldu dira guregana. Klasikoa da hori. Gero, gauza anitzetan, ganbera ez da batere presente. Aipatzen ditugularik desmartxa kolektiboak, Laborantza Ganberak anitz lagundu ditu: herriko ogia, herriko haragia, Xixtroak, sasi artaldeak... badira hogeita ez dakit zenbat desmartxa kolektibo laguntzen ditugunak, antolatzen, gogoetatzen, gauzak pikoan ematen. Ez dakit ganbera gai denetz baten aipatzeko ere. Zinez gauza desberdinak egiten ditugu batzuetan, eta zerbitzu berak eskaintzen beste batzuetan.

Azkenik, laborantzaren ikuspegiaren desberdintasuna. FNSEA biziki korporatista da: laborariek bakarrik dute erran behar zer den on haientzat. Ez daitezela has herritarrak edo ekologistak haiei erraten zer egin behar duten. ELBren ikusmoldea da populazio aktiboan gure pisua %7 dela; anitz da, baina %93 besteak dira. Beharrezkoa da besteak ere mahai inguruan ezartzea, eta mintza gaitezen zer elikadura mota nahi duten, nola ekoizten den, eta abar. Hor bada zinezko desberdintasun bat. Eta gero, zer ekoizten den eta nola ekoizten den.

Diru biltze kanpaina bat abiatu duzue.

Hiru ardatzetan oinarritzen da gure diruztatzea. Lehena, diru laguntza publikoak; bestea da fakturatzen diren zerbitzuak; eta, azkena, herritarrek ematen diguten laguntza. 700 bat laguntzailek 150.000 euro ematen dizkigute gaur egun. Anitz da. Baina gehiago behar genuke. Hiru langiletarik hemeretzira pasatu gara. Gure aktibitatea izugarri handitu da, eta diru publikoaren bila joaten garelarik, %20 autofinantzaketa gisa aurkezteko eskatzen digute: herritarrek emandako sosa da gure autofinantzaketa hori erakusteko molde nagusia. Horregatik dugu abiatu kanpaina; 1.000 emaile ingurura iritsi nahiko genuke. Bakoitzak nahi duena eman dezake, urtean behin ala hilabetero. Gure webgunearen bitartez egin daiteke emaitza.

Zer harreman duzue Euskal Elkargoarekin? Izaera ofiziala lortzeko bidea izan liteke?

Euskal Elkargoak, sortzearekin, ekonomia eskumena hartu zuen, eta horren barruan laborantza sartzen da. Biziki inportantea da hori, lehen aldia delako Ipar Euskal Herriko herrietan laborantza politika bat aipatzeko leku bat badela. Orain dela urte eta erdi, egitura ofizial bat egiteko proposamena aurkeztu genuen: estatuari galdetzen diogu Ipar Euskal Herriko laborantza kudeatzeko egitura bakar batean biltzea EHLG, ganbera, garapeneko elkarte guziak, jendarte zibileko ordezkariak... Izan dadila gune bat egiazki Ipar Euskal Herriari buruzko laborantza gaiak tratatzeko eta erabakitzeko. Ez litzateke elkargoaren baitako egitura bat, baina bai elkargoaren eremua hartuko lukeena. Ganberak erraten du haiek direla bakarrak; guk ez diogu halakorik. Aterabide bat izaten ahal da estatuak ematea pikoan halako egitura bat, eta biak hor gara, punto!

EHLG noizbait nazio mailako egitura bilaka liteke? Zer harreman duzue Hegoaldearekin?

Harremanak baditugu. Administratiboki Hego Euskal Herrian ez da ganberarik, ez da existitzen. Badira merkataritza ganberak, baina laborantza arlokorik ez. Haientzat, egitura bitxi bat gara, ez dute parekorik. Hego Euskal Herriko laborantzaren egoera sozial eta administratiboa eta gurea biziki desberdinak dira. Beraz, agian bai, noizbait, baina ez da ondoko urtean izanen. Ez da elkarrizketarik horri buruz.]]>
<![CDATA[Euskal Elkargoko zakar biltzaileek greba mugimendu mugagabea hasi dute CGT sindikatuak deituta]]> https://www.berria.eus/albisteak/156642/euskal_elkargoko_zakar_biltzaileek_greba_mugimendu_mugagabea_hasi_dute_cgt_sindikatuak_deituta.htm Fri, 14 Sep 2018 15:09:53 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156642/euskal_elkargoko_zakar_biltzaileek_greba_mugimendu_mugagabea_hasi_dute_cgt_sindikatuak_deituta.htm <![CDATA[Negoziazio kolektiborako tresnak eskatu dizkio LABek Euskal Elkargoari]]> https://www.berria.eus/albisteak/156592/negoziazio_kolektiborako_tresnak_eskatu_dizkio_labek_euskal_elkargoari.htm Thu, 13 Sep 2018 10:33:04 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156592/negoziazio_kolektiborako_tresnak_eskatu_dizkio_labek_euskal_elkargoari.htm <![CDATA[Fijait fitxategia auzitan jarri dute Peio Hirigoienen kontrako epaiketan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/007/001/2018-09-12/fijait_fitxategia_auzitan_jarri_dute_peio_hirigoienen_kontrako_epaiketan.htm Wed, 12 Sep 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1846/007/001/2018-09-12/fijait_fitxategia_auzitan_jarri_dute_peio_hirigoienen_kontrako_epaiketan.htm
2015eko urtarrilean Charlie Hebdo aldizkariaren kontra izandako atentatuen ondotik egin zuten zerbitzu sekretuen legean onartu zuen Frantziako Asanbleak Fijaiten sorrera, eta 2016ko udazkenean salatu zuten euskal presoak eta preso ohiak fitxategian sartzen zituztela ohartarazteko jakinarazpenak jasotzen hasi zirela. Horien artean zen atzo lekukotasuna eman zuen Eñaut Aramendi; urte oso batez pairatu zituen kontrol neurri zorrotzak. Astean behin baino gehiagotan joaten da Hego Euskal Herrira: «Hamabost egun lehenago abisatu behar da Frantziako mugetatik aterako garela. Nire kasuan, ezinezkoa zen. Ardura zuen poliziarekin posta elektronikoz komunikatzea erabaki genuen, bientzat errazagoa baitzen». Urte bat geroago, eta neurriak kenduta, polizia horren karta atxikitzen du edozer gerta; «orain ohartzen naiz niregan izan duen eragin psikologikoaz».

Xavier Crettiez Versailleseko unibertsitateko irakasleak ere eman zuen lekukotasuna; «terrorismo» islamiarra eta nazio askapenerako jarduera armatuak, biak ikertu izan ditu. Oroitarazi zuen Euskal Herrian bide armatuak baztertu dituztela eta ez dela itzultzeko aukerarik. «Ez dute batak bestearekin zerikusirik; alta, Fijait fitxategiak parekatzen ditu», deitoratu zuen. Jose Ramon Arano euskal preso ohiaren kasua aipatu zuen: jendarmeriara jakinarazpenaren bila joan zenean, «erradikalizazio islamiko» baten arriskua zuela erran zioten. Prokuradorearen arabera, ETAk jarduera armatua utzi badu ere, higiezinen espekulazioaren kontrako ekintzak oraindik gertatzen dira, eta, beraz, justifikatua da Hirigoien Fijait fitxategian sartzea, ekintza horiegatik kondenatu baitzuten.

Konponbiderako urratsak

150 pertsona elkartu ziren Baionako epaitegi aitzinean Hirigoieni sostengua erakusteko. Jokin Etxebarria preso eta iheslari ohien ordezkariak Fijait salatu eta konponbiderako urratsak eskatu zituen.]]>
<![CDATA[Batera-k kontu ikuskatze herritar bat abiatuko du Elkargoaren gobernantzari buruz]]> https://www.berria.eus/albisteak/156503/batera_k_kontu_ikuskatze_herritar_bat_abiatuko_du_elkargoaren_gobernantzari_buruz.htm Tue, 11 Sep 2018 07:15:30 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156503/batera_k_kontu_ikuskatze_herritar_bat_abiatuko_du_elkargoaren_gobernantzari_buruz.htm <![CDATA[Urriaren 16an emanen du Baionako auzitegiak Peio Hirigoienen kontrako auziaren erabakia]]> https://www.berria.eus/albisteak/156510/urriaren_16an_emanen_du_baionako_auzitegiak_peio_hirigoienen_kontrako_auziaren_erabakia.htm Tue, 11 Sep 2018 07:13:18 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/156510/urriaren_16an_emanen_du_baionako_auzitegiak_peio_hirigoienen_kontrako_auziaren_erabakia.htm

Epaiketa formala hasiko dute orain. Peio Hirigoienek euskaraz deklaratzea eskatu duela azaldu du @sophie_bussiere abokatuak eta itzultzaile bat nahi duela. "Euskara da bere ama hizkuntza, euskaraz irakasten du. Hobeki moldatzen da euskaraz". Jurisprudentzia gogoratu du @berria - Ekhi Erremundegi (@EkhiErremundegi) 2018(e)ko irailaren 11(a) FIJAIT Arau hauste terroristen egileen Frantziako fitxategi judizial automatizatuko neurriak Frantziako Konstituzioaren kontrakoak direla argudiatu du Paulus Basurco abokatuak gaur epaiketaren lehen saioan, eta FIJAIT fitxategiaren helburuak gainditu direla azpimarratu du. Jokin Etxebarria euskal preso eta iheslari politiko ohien kolektiboko kideak epaiketa "onartezintzat" jo du, hura hasi aurretik egin duten elkarretaratzean: "Onartezina da ETAk jarduera armatua utzi, armagabetu eta erakundea desegin ondotik Frantziak gisa horretako neurriekin segitzea. Gatazkaren konponbidearen alde urratsak egiteko garaia da". Epaiketaren berri zuzenean ematen ari da Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetaria: ]]> <![CDATA[Elkartasun sarea, etorkinekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/151718/elkartasun_sarea_etorkinekin.htm Mon, 07 May 2018 09:55:50 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/151718/elkartasun_sarea_etorkinekin.htm Iparraldeko Hitza-n.]]> <![CDATA[Danbor hotsak, Parisen entzun ditzaten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1737/010/001/2018-05-05/danbor_hotsak_parisen_entzun_ditzaten.htm Sat, 05 May 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1737/010/001/2018-05-05/danbor_hotsak_parisen_entzun_ditzaten.htm
Abisatua zuten: ekitaldi ikusgarria izan beharra zen atzokoa. Eta hala izan zen. Haurrak, gurasoak eta irakasleak, lerroz lerro, koloretako tixertak soinean zituztela, ikastetxeka antolatuak. Hala abiatu ziren Kasu! Ikastola Kexu! zioen pankartaren gibeletik. Manifestazio buruan Seaskako arduradunak eta euskalgintzako ordezkariak: Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko presidentea eta Paul Bilbao Kontseiluko idazkari nagusia, besteak beste. Mathieu Berge EEP Euskararen Erakunde Publikoko presidente ohi eta Akitaniako kontseilaria ere han zen.

Etxean egindako danborrak lepotik zintzilik zituztela egin zuten martxa, harrabotsa ateraz; Bernat Etxepareko ikasleek, Donostiako martxaren hitzak aldatuta egiten zuten kantu, «kasu, kasu, ikastola kexu» ziotela. Festa giroa nabari zen, eta tonu horretan hartu zuen hitza Paxkal Indo Seaskako presidenteak plazara iritsi eta berehala: «Pauetik entzuten gaituzte?»; danbor hots ozena; «eta Bordeletik?», harrabots gehiago; «eta Paristik?», eta sekulako burrunba eta oihuak. «Irakasleak askatu!», oihuka hasi ziren Bernat Etxepareko ikasleak.

Postuen auzia

Seaskak 25 irakasle postu gehiago nahi ditu, eta hala galdegin dio Frantziako Hezkuntza Ministerioari. Lortu ezean, heldu den ikasturtean, zenbait ikastolatan 40 ikasle baino gehiagoko gelak izanen dituztela salatu zuten. Pierre Barriere Pirinio Atlantikoetako ikuskariak izandako jarrera deitoratu zuen Paxkal Indok. Ikasturte hasieran lizeo eta kolegioetako postuak hitzeman zizkieten, eta 4,5 postu lehen mailarako. «Ez zen aski, baina martxoan, bere hitza jan, eta zero postu izanen zirela erran ziguten». Mobilizazioa antolatzen hasita, kolpez berriz lau postu proposatu dizkiete. «Nortaz trufatzen ari da Barriere jauna?», salatu zuen.

Zenbakiak manipulatzea leporatu zion Indok akademia ikuskaritzari. Salatu zuenez, ez ditu kontuan hartu bi urteko haurrak, ez ikastola berrien beharrak, ezta irekitako sail berriak ere. «Ikasleak euskaldun eta eleaniztun ateratzea da gure misioa eta jendartearekin dugun kontratua». Hezkuntza Ministerioa eta EEPrekin orain dela hiru urte izenpetutako hitzarmena «zangopilatzea» egotzi zion Barriereri.

Bururaino joateko prest agertu zen Mirentxu Ibargarai Seaskako langile eta irakasleen ordezkaria. «Jakin dezatela ez garela 40 edo 50 ikasleko gelak onartzeko prest. Ez bada laster deus mugitzen, gure hezkuntza sistema defendatzeko prest izanen garela».

Ikastolen defentsa

«Frantziako Hezkuntza Ministerioak euskararen irakaskuntza oztopatu nahi zuelako sortu zen Seaska orain dela kasik 50 urte. Eta eskola publikoetan euskara ikasteko baldintzarik ez delako sortu dira urtez urte ikastolak, eta garatu», oroitarazi zuen Ibargaraik. «Gure zergen bidez pagatzen dugun administrazioak ez ditu gure hizkuntzaren beharrak betetzen». Irakasle postu gehiago eskatzeko mobilizazioak ikastolen ereduaren defentsa bereganatu zuen. «Gure begien aitzinean ditugu biharko mediku, arkitekto, kazetari, artista eta langile euskaldunak», nabarmendu zuen Indok. «Ikastolak dira euskararen berme».

Gatazka politikoaren konponbidean aitzinatzeko nazioarteko konferentzian egon zen Koldo Tellitu goizean, «etorkizunari begira», eta Baionara bidean Seaskako ikasleak etorkizun horretan euskaraz bizitzen ikusi zituela kontatu zuen. «Etorkizun hori egia bihur dadin, zuen oraina ziurtatu behar dugu». Azpimarratu zuen ez dutela «urtero» mobilizazioetan ibili nahi, eta, horretarako, «berandu baino lehen» berezko hezkuntza antolaketa bat behar dela Euskal Herriarentzat.

Maiatzaren 13an ospatuko dute aurtengo Herri Urrats festa Senperen, eta atzoko mobilizazioa urteroko ekitaldiaren lehen hitzordu gisa aurkeztu zuten. Hara joateko deia egin zieten ikastolak sostengatu nahi dituzten guziei.]]>
<![CDATA[SNCFko tren gidarien %100ek egin dute greba Ipar Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1894/011/001/2018-04-10/sncfko_tren_gidarien_100ek_egin_dute_greba_ipar_euskal_herrian.htm Tue, 10 Apr 2018 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1894/011/001/2018-04-10/sncfko_tren_gidarien_100ek_egin_dute_greba_ipar_euskal_herrian.htm
Miarritzeko geltokian zuten hitzordua atzo protesta egiteko, eta 180 bat pertsona elkartu ziren, langileak eta sostenguak. Mobilizazioari buruzko azken berrien ondotik, greba segitu ala ez erabakitzeko bozka: 132 langilek bozkatu zuten; 131k greba segitzearen alde, eta batek zuri. Ondoren, Miarritzeko aireportura buruz abiatu ziren manifestazioan. Aireportuko itzulgunera iritsita, bidea moztu, eta bengalak piztu zituzten, hegazkinak trabatzeko asmoz. Arratsalde hasiera arte iraun zuen blokeatze ekintzak.

Sostengu zabala jasotzen ari direla baieztatu zuen Peio Dufauk. «Frantzia mailan diru bilketa abiatu dute [kasik 600.000 bilduak zituzten edizio hau ixterako], eta guk ere txeke andana jaso dugu: Tarnoseko hautetsi batek 1.100 euro eman ditu, ATTAC mugimenduak 500...», kontatu zuen, pozik.

Anartean, Frantziako Gobernuak irmo segitzen du. «Elkarrizketak badira, baina ez da negoziaziorik. Ostiralean sei ordu eta erdiko bilkura egin zuten; ez da pikorik aitzinatu. Eta hori ez du bakarrik CGTk erraten, baita CFDTk ere. Horiek ere biziki haserre ziren bilkuraren ondotik, alta ez dira erradikalenak». Ipar Euskal Herrian, Vincent Bru Martxan-eko diputatuarekin biltzekoak dira ostiralean. Anartean ekintzekin segitzeko asmoa iragarri dute. Herenegun, martxan zen tren bakarra gibelatua izan zen, «asmo txarreko ekintza» baten ondorioz, SNCFn arabera.

Borroken bateratzearen zain

SNCFko langileen hiru laurdenak greban ziren atzo Frantzian. Sindikatuek espero dute protestan ari diren beste sektore anitz ere —unibertsitateko ikasleak, zahar etxeetako eta ospitaleko langileak...—batuko zaizkiela apirilaren 19rako greba orokorra egiteko.]]>
<![CDATA[Ipar Euskal Herriko tren gidarien artean %100koa da gaur grebaren erantzuna]]> https://www.berria.eus/albisteak/150602/ipar_euskal_herriko_tren_gidarien_artean_100koa_da_gaur_grebaren_erantzuna.htm Mon, 09 Apr 2018 09:08:16 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/150602/ipar_euskal_herriko_tren_gidarien_artean_100koa_da_gaur_grebaren_erantzuna.htm @EkhiErremundegi(r)en Txioak "Mugimendu handi bat sortzera goaz, Frantziako Gobernua gibelaraziko duena", esan dute Miarritzeko batzarrean langileek. 150 bat bildu dira han, eta banan-banan bozkatzen ari dira grebari jarraipena ematea. Hiru hilabeteko mobilizazioa aurreikusia dute Frantziako Gobernuaren erreformari buru egiteko.

Joan den asteartean hasi zuten greba SNCFko langileek. Gatazka "gogorra" espero dute sindikatuek, Macronen gobernuak adierazi baitu ez duela atzera egingo SNCFren erreformaren gakoetan. Tren bidaiarien liberalizazioa dago: Europako Batasunaren eskakizunei jarraikiz, gobernuak ordenantza bidez aldatu nahi ditu langileen estatusa eta SNCF enpresa publikoarena. ]]>
<![CDATA[Etxegabe bat hil da Bokalen, hotzaren eraginez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1736/011/001/2018-02-23/etxegabe_bat_hil_da_bokalen_hotzaren_eraginez.htm Fri, 23 Feb 2018 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1736/011/001/2018-02-23/etxegabe_bat_hil_da_bokalen_hotzaren_eraginez.htm
France Bleu irratiak jakinarazi du Baionan beste etxegabe bat zendu dela, baina, prokuradorearen arabera, gorpu bat aurkitu badute ere, ez da etxegabe batena, eta oraindik ez dute identifikatu. Suprefetaren hitzetan, «inkesta abian da», eta oraindik «goizegi da» heriotzaren arrazoien inguruan ondorioak ateratzeko.

Etxegabeei laguntza ematea Frantziako Gobernuaren «lehentasuna» dela berretsi du, eta aurten baliabideak indartu dituztela. «Urtean osoan diren 40 aterpetze lekuen osagarri gisa, beste 38 leku gehitu ditugu Lehuntzen, Miarritzen, Angelun eta Hendaian, eta Gurutze Gorriak ere birak egiten ditu, karrikan diren jendeak identifikatu, eta beren adostasunarekin aterpetze aterabide bat eskaintzen saiatzeko».]]>
<![CDATA[Etxegabe bat zendu da Bokalen]]> https://www.berria.eus/albisteak/149087/etxegabe_bat_zendu_da_bokalen.htm Thu, 22 Feb 2018 12:21:24 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/149087/etxegabe_bat_zendu_da_bokalen.htm <![CDATA[Martxoaren 3an eginen du biltzar nagusia EH Baik]]> https://www.berria.eus/albisteak/148808/martxoaren_3an_eginen_du_biltzar_nagusia_eh_baik.htm Fri, 09 Feb 2018 19:39:03 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/148808/martxoaren_3an_eginen_du_biltzar_nagusia_eh_baik.htm