<![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 15 Jul 2020 01:12:01 +0200 hourly 1 <![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Independentziaren aldeko martxa egingo dute Ernaik eta Aitzinak Larhunera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/015/001/2020-07-14/independentziaren_aldeko_martxa_egingo_dute_ernaik_eta_aitzinak_larhunera.htm Tue, 14 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1890/015/001/2020-07-14/independentziaren_aldeko_martxa_egingo_dute_ernaik_eta_aitzinak_larhunera.htm
Ondorio politikoak ere ekarri ditu azken hilabeteetako egoerak, gazteen iritziz. «COVID-19aren ondoriozko itxialdian, Euskal Herria bi estaturen artean banatua dagoela errepikatu diegu enegarren aldiz; burdinazko hesiz, kolore guztietako uniformez eta armaz itxi zituzten mugako bideak, Hendaiatik Otsagabira». Itxialdian eta azken asteetako konfinamendu arintzean ere, «askatasun indibidual eta sozialen gibelaldi larria» nabaritu dela diote.

Ernai eta Aitzina gazte antolakundeek salatu dute murrizketa aplikatzen hasi zaizkiela itxialdian «agintari guztien txaloak jaso zituzten» osasun langileei. Haien ustez, tenorea iritsi da «leihoetako txaloaldiak karriketako mobilizazio bilakatzeko», eta nabarmendu dute «heldu den krisia» ez dutela «gazte prekarioek» ordainduko. «Behin betiko bihurtu diren behin-behineko kaleratzeak eta ohi baino are prekarizatuagoak dauden udako lanak ikusten ari gara jadanik, azken hamarkadetan ikusitako krisirik gordinena iristear dagoen honetan».

Independentzia «ezinbestekoa» da gazteen hitzetan, «Euskal Errepublikan eraikiko baitugu berdinen arteko herria». Oroitarazi dute 1958an eta 1978an plantan ezarritako «konstituzio zapaltzaileak» agintzen duela Euskal Herrian. Hortaz, «bizitza eredu berri bat» aldarrikatzen dute, «politika sozialez beterikoa, ama lurrarekiko errespetuzkoa eta parekidetasunean oinarritutakoa», baina azpimarratu dute ezinezkoa dela Parisen eta Madrilen teilatupean halakorik sortzea. «Bi bide egingo ditugu: bide berean eta noranzko berean independentziarantz goaz; eta batera ekingo diogu».]]>
<![CDATA[Frantziako Barne ministroak erran du «autoritatea» behar dela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2058/015/001/2020-07-12/frantziako_barne_ministroak_erran_du_autoritatea_behar_dela.htm Sun, 12 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/2058/015/001/2020-07-12/frantziako_barne_ministroak_erran_du_autoritatea_behar_dela.htm
Ministroak doluminak eta babesa adierazi zizkien hildako autobus gidariaren familiari eta lankideei, eta zoriondu egin zuen Frantziako Polizia, erasoaren susmagarriak berehala atxilotu izanagatik. Justizian «konfiantza» agertu zuen «ekintza barbaro» hori egin zutenak epaitzeko. Garraio publikoetako segurtasuna «indartzeko» beharra azpimarratu zuen: «Badakit gidariek, kontrolatzaileek, herritarrek, jende zintzoak gehiegitan beldurra izaten duela; gu hor gara haiek lasaitzeko. Ongi ulertua dugu halako egoera dramatikoen aitzinean autoritatea berretsiz berretsiko dugula errepublika».

Darmaninek ez zuen neurri jakinik zehaztu, baina polizia gehiago ezartzea aipatu zuen, eta, bereziki, garraio publikoak zainduko lituzkeen Polizia bati buruzko lanketa abiatzea, «hala eskatzen baitute» tokiko hautetsiek. «Gurasoek beren lana egin behar dute; hezkuntza bermatu behar da, eta Hezkuntza ministroaren lanari esker gaitzeko ahalak ezarriak dira: ikusi duzue zer autoritate kontzepturen inguruan aldatzen ari den errepublikako eskola, bide onean. Baina beharrezkoa da ekintza gorrotagarri, higuingarri eta onartezinak egiten dituztenak diren bezala kalifikatzea ere —hau da, barbaroak—, jende zintzoa babesteko».

Chronoplus sareko biltegian geratu zen Barne ministroak sindikatuekin, baina lehenago langileekin mintzatu zen zuzenean. Hirurogei bat zeuden bilduak. Hedabideei ez zioten elkarrizketa entzuten utzi. Ondotik, eztabaida bizia izan zuten langileek Jean Rene Etxegarai Baionako auzapez eta Euskal Elkargoko lehendakariarekin eta Claude Olive elkargoko mugikortasun lehendakariordearekin. Sebastien Carnet FO sindikatuko ordezkariak azaldu zuen haserrearen arrazoia: igandean erasoa gertatu ondotik, gau osoan lanean segitu zuten autobus gidariek. «Biharamunean inor ez zen jakinean. Badu hamar urte arazoak baditugula», salatu zuen. 2011n, kudeaketa publikotik pribatura pasatu zuten Baionako hiriguneko autobus sarea, Veolia enpresaren esku, eta, ordutik, langileen baldintzak okertuz joan zirela azaldu zuen.

Carnetek segurtasun neurriak «beharrezkoak» direla uste badu ere, kritiko agertu zen sortuko duen egoerarekin. «Orain arte harreman bat genuen, erabiltzaileak agurtzen genituen, ongi pasatzen zen. Hemendik aitzina, autobusa gidatu eta ateak irekitzera mugatuko gara. Ez da hori nahiko genukeena».]]>
<![CDATA[Hil egin da Baionan jipoitu zuten autobus gidaria]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1955/010/001/2020-07-11/hil_egin_da_baionan_jipoitu_zuten_autobus_gidaria.htm Sat, 11 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1955/010/001/2020-07-11/hil_egin_da_baionan_jipoitu_zuten_autobus_gidaria.htm
Asteazkenean, ehunka jende elkartu zen Baionan, kamiseta zuriak soinean, autobus gidariaren kontrako erasoa salatu, eta haren familiari babesa erakusteko. 58 urteko gizonaren senideek ireki zuten martxa, haren argazkia eta arrosa zuri bana eskuan zutela; haien ondoan, Chronoplus autobus sareko lankideak, hautetsiak, eta herritar andana.

Hain zuzen, astelehenetik geldirik egon dira Chronoplus sareko autobusak, langileek erretiratzeko eskubidea erabilita. Aste guzian sindikatuak zuzendaritzarekin negoziatzen aritu dira baliabide gehiago lortu eta segurtasuna hobetzeko. Baina atzo jakinarazi zuten Euskal Elkargoko komunikazio zerbitzuek. Sarea kudeatzen duen enpresak, Keolisek, segurtasun neurriak zorroztuko ditu, eta autobus sareko gidariak lanera itzuliko dira heldu den astelehenean. Hilaren 13tik agorrilaren 30era arte, segurtasun agente bat egonen da tranbus bakoitzean, eta baita gauez diharduten autobus normaletan ere. Sarea zaintzen duten segurtasun agenteen taldea ere indartuko dute.]]>
<![CDATA[EH Baik Etxegarai lehenetsi du Euskal Elkargoko lehendakaritzarako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/011/001/2020-07-11/eh_baik_etxegarai_lehenetsi_du_euskal_elkargoko_lehendakaritzarako.htm Sat, 11 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1879/011/001/2020-07-11/eh_baik_etxegarai_lehenetsi_du_euskal_elkargoko_lehendakaritzarako.htm
«Gaur egun esku artean ditugun elementuak kontuan harturik, eta Ipar Euskal Herriko egoera politiko orokorraz jabeturik, EH Baiko militanteek kontsideratu dugu baldintzak ez direla bilduak uztailaren 17an abertzale baten hautagaitza aurkezteko Euskal Elkargoko lehendakaritza kargurako», adierazi zuen atzo goizean EH Baik, agiri batean. Biltzar Nagusian egondako barne eztabaidaren «kalitatea» azpimarratu zuen mugimendu politikoak.

Heldu den uztailaren 17an iraganen da Euskal Hirigune Elkargoko lehen biltzarra, Baionan, eta han izendatuko dute ondoko sei urteetan Ipar Euskal Herriko erakundea zuzenduko duen lehendakaria. Oraindik ofizial egin ez badu ere, Etxegarai orain arteko lehendakaria berriz hautagai izanen dela aurreikusten da. Ekainaren 25ean agertu zuen Iriartek Euskal Elkargoko lehendakaritzara aurkezteko asmoa, «prest» zela eta «gogoetatzen» ari zela erranez. Azken asteetan, eztabaida handia sortu du mugimendu abertzalean, eta hautagaitza horren aldeko eta kontrako iritziak agertu dira han eta hemen. Herriko bozen bigarren itzuliaren biharamunean, ezkertiar eta abertzaleek lortutako «pisu politikoa» ikusita «hautagaitza bat gutxienez» aurkeztu beharko litzatekeela adierazi zuen Filipe Aramendi Urruñako (Lapurdi) auzapez berriak.

Uztailaren 2an, haatik, iritzi artikulu bat publikatu zuten mugimendu abertzaleko 24 pertsona ezagunek. Horien artean ziren, besteak beste, Jakes Abeberri, Xabi Larralde, Mixel Berhokoirigoin, Daniel Dergi, eta Mertxe Colina. Bertan adierazi zuten Iriart eta Etxegarairen arteko lehia ez zela «desiragarria», biak ildo berekoak direla argudiatuta. «Ez zaigu iduri bi pertsona horien arteko buruz burukoa eta elkarren arteko kanpaina oso zatitzaile baten arriskuak Euskal Herriaren onerako izan daitezkeenik». Euskal Elkargoko lehendakari izaten segitzeko Etxegaraik duen «zilegitasuna» azpimarratu zuten, eta bien artean hautagaia bera izan beharko litzatekeela ulertzera eman.

Herenegungo biltzar nagusian, ildo beretik jo zuten EH Baiko kideek. «Bultzaturiko hautagaitza abertzalea erabat zilegi litzateke [...]. Baina egungo testuinguru politikoak eta koiunturaren azterketak bultzatu gaituzte gure erabakia hartzera», azaldu dute prentsari bidalitako agirian. «Abertzaleak Euskal Elkargoko gobernantza instantzia desberdinetan ordezkatuak izan behar gara. Politika publikoen garapenean aktiboki parte hartzeko engaiamendua hartzen dugu». Helburu hori betetzeko, Euskal Elkargoko batzorde eragilean ordezkaritza zabala izan behar dutela uste dute EH Baiko kideek.

Iriart ez da aurkeztuko

Lehendakaritzarako hautagaitzari buruz abiatutako gogoeta bertan behera utziko duela jakinarazi du Iriartek, agiri batean. «Hartu nuen engaiamenduari segituz, kontuan hartzen dut ene sentsibilitate politikoak ez duela agertu ildo horretatik joateko gehiengorik». Hiriburuko auzapeza «harro» agertu da eztabaida bukaeraraino eramateagatik, baina adierazi du bere «ideia eta konbikzioekin bat» desmartxa urrunago eramateak ez duela «zentzurik». Azken asteetan sentsibilitate guzietako auzapez eta hautetsiekin «solasak» izan dituela erran du. Horietan, elkargoko zerbitzuen «deskontzentratzea» beharrezkoa dela azpimarratu dute haren arabera, hautetsiak eta tokiko lurralde batzordeak zinezko ardurekin instituzioaren muinean kokatzeko. Iriartek espero du hirigune elkargoa «nahikaria handiz» engaiatuko dela bide horretan, «gure politika publikoak erreusitzeko proiektu sendo baten eremaile» izanen dela.]]>
<![CDATA[Hil egin da Baionan jipoitu zuten autobus gidaria]]> https://www.berria.eus/albisteak/184116/hil_egin_da_baionan_jipoitu_zuten_autobus_gidaria.htm Fri, 10 Jul 2020 19:23:37 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/184116/hil_egin_da_baionan_jipoitu_zuten_autobus_gidaria.htm <![CDATA[Frederic Haranburu preso atxikitzea eskatu du fiskaltzak]]> https://www.berria.eus/albisteak/184063/frederic_haranburu_preso_atxikitzea_eskatu_du_fiskaltzak.htm Thu, 09 Jul 2020 09:28:30 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/184063/frederic_haranburu_preso_atxikitzea_eskatu_du_fiskaltzak.htm «estrategia berria» abiatuko dutela iragarri zuten ekain bukaeran.]]> <![CDATA[Ehunka jende bildu da Baionan autobus gidariaren omenez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/013/001/2020-07-09/ehunka_jende_bildu_da_baionan_autobus_gidariaren_omenez.htm Thu, 09 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1879/013/001/2020-07-09/ehunka_jende_bildu_da_baionan_autobus_gidariaren_omenez.htm
Baionako hirigunean ibiltzen diren Trambus autobus bat gidatzen ari zen Philippe Monguillot, pertsona talde batek bortizki eraso egin zionean. Larri eraman zuten Baionako ospitalera, eta garun heriotza du. «Erretiroa hartzeko urte bat falta zitzaion. Ezin ditu bere haurrak eta emaztea utzi. Gogor eutsiko diogu», adierazi zuen atzo haren emazteak..

Astelehenetik geldirik dira Chronoplus sareko autobusak, langileek erretiratzeko eskubidea erabilita. Sindikatuak zuzendaritzarekin negoziatzen ari dira baliabide gehiago lortzeko, eta ez dute jakinarazi noiz arte segituko duten lanuztea. Atzo, haien lankidearen omenezko martxa antolatzen aritu ziren autobusetako gidariak.

«Ekintza barbaro bat izan da, koldarra. Uste dut jende anitz hunkitua izan dela», adierazi zuen horietako batek, bildutako jende kopuruarekin harriturik. «Orain arte hitzezko erasoak izan ditugu, baina ez zen urrunago joaten. Ez genuen nehoiz pentsatu hemen halakorik gertatuko zitzaigunik». Autobus gidariek duten baliabide falta salatu zuen: «Mugikortasun sindikatuak sare zabal bat osatu nahi izan du, baina ez du araberako baliabide humano eta teknikorik ezarri. Badira eremu batzuk irratia ez dena martxan, laguntza behar badugu ezin dugu nehor deitu. Bakarrik utziak gara». Segurtasun handiagoa behar dutela aldarrikatu zuen. «Badakigu ez dugula segurtasun agente bat izanen autobus bakoitzean, polizia kamioi bat gure atzetik doana; badakigu. Baina gutxienez zerbait egin dezatela segurtasuna bermatua izan dadin».

Ekaitz Bergaretxe autobus gidariak ere uste du «jende gehiago» behar dutela, bai gidari gisa eta baita kontrolatzaile gisa ere. «Segurtasun enpresa batzuk ere egoten dira, baina, arratsetan, bi agente baizik ez dira egoten ez dakit zenbat linearentzat. Denetan ezin dira egon aldi berean». Uda partean «kanpoko jendearekin» gauero «iskanbilak» egoten direla kontatu zuen.

Trambus autobusen berezitasuna ere aipatu zuen Bergaretxek: «atzealdea 18 metrora dago, ez dugu ikusten». Erabiltzaileak atzealdetik sartzen dira, orain, gainera. «Orain arte, jendearekin harremana bagenuen, eta filtratze lan hori egiten genuen aurretik. Trambusarekin ez dugu gehiago egiten ahal. Jendearekin harremana galtzen dugu, eta konfiantza ere hein batean. Eta, ondorioz, hori beste autobusetara ere pasatzen da».

Hala ere, argitu zuen bera ez dela gehiegizko segurtasunaren aldekoa. «Batzuek zalantza dute ea gidaria erabat babestu behar den berina baten gibelean. Gutariko batzuk ez gaude horren alde», esan zuen. «Nahiago dugu gidaria irekirik utzi, jendearekin harreman hori landu egunerokoan; orain arte horrek funtzionatu du. Horrelako segurtasun neurriekin uste dugu eragina kontrakoa izan daitekeela finean».

Lau susmagarri, preso

Marc Marie Baionako prokuradoreak prentsaurrekoa egin zuen asteartean. Kontatu zuenaren arabera, pertsona talde bati maskara jar zezatela eskatzeko jaitsi zen autobus gidaria. Iskanbila sortu zen, eta bi pertsonak jipoia eman zioten. Konorterik gabe utzi zuten, eta ihesi joan ziren. Biharamunean atxilotu zituzten, erasoa gertatu zen auzo bereko etxebizitza batean. Bosgarren pertsona bat ere atxilotu zuten, adingabea, baina kargurik gabe libre utzi dute.

22 urte ditu susmagarrietako batek, 23 urte besteak; «nahita eginiko giza hilketa» leporatuta preso sartu zituzten herenegun. Haiekin zeuden beste bi pertsonak ere presondegian dira. Horietako bati «kriminal bat atxiloketatik babestea» eta «arriskuan den pertsona bat ez babestea» leporatzen diote; besteari «arriskuan den pertsona bat ez babestea».]]>
<![CDATA[Preso sartu dituzte Baionako autobus gidariaren ustezko erasotzaileak]]> https://www.berria.eus/albisteak/183996/preso_sartu_dituzte_baionako_autobus_gidariaren_ustezko_erasotzaileak.htm Wed, 08 Jul 2020 20:12:23 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/183996/preso_sartu_dituzte_baionako_autobus_gidariaren_ustezko_erasotzaileak.htm

Bere argazki bat eskuan senideek ireki dute martxa, txalo zaparrada artean. Baionako herriko etxeko eta Euskal Elkargoko hautetsiek inguratzen dituzte. Ator txuria jantzita dago jende guzia @berria pic.twitter.com/BAmX2scIwK - Ekhi Erremundegi (@EkhiErremundegi) July 8, 2020 «Biziki haserre» Astelehen goizetik geldirik dira Chronoplus sareko autobus ia guziak. Sindikatuek, lanetik erretiratzeko eskubidea erabilita, lanuztera deitu dute. «Biziki haserre gaude», adierazi du Laurent Weber Chronoplus enpresako CGT sindikatuko ordezkariak. «Badu hilabete batzuk zuzendaritzari erraten diogula segurtasun falta handia dugula, eta segurtasun gehiago behar dugula». Baina, haren hitzetan, orain arte entzungor egin diete. «Gure lankide bati eraso behar izan diote erreakzionatzera iristeko. Baina haren egoera ikusita, gure lankidea ez dugu berriz lehen bezala ikusiko». Weberren hitzetan, azkenaldian autobusetako gidarienganako presioa emendatu da. «Ez dakit zer gertatzen den. Izan gazteak ala adinekoak, gureganako erasokortasuna emendatzen ari da», deitoratu du. Tranbusetan egoera are okerragoa dela dio, bidaiariak gibeleko atetik sartzen direlako. Halaber, koronabirusak sortutako krisiak ere egoera larritu duela dio.«Egoera berezia da; autobusera igo ahal izateko, maskara ematea baitezpadakoa da. Denek ez dute onartzen, eta tentsioak sor ditzake». Langile guzien izenean, segurtasun gehiago eskatu du: ikuskatze eta kontrol gehiago, eta funtzionatzen duen irrati bat ukaitea. «Gaur egun, eremu anitzetan gure irratiak ez du funtzionatzen. Orduan, erabat bakarrik gaude».]]> <![CDATA[Baionako autobus gidari batek garun heriotza du, jipoi bat eman diotela eta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/014/001/2020-07-07/baionako_autobus_gidari_batek_garun_heriotza_du_jipoi_bat_eman_diotela_eta.htm Tue, 07 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1890/014/001/2020-07-07/baionako_autobus_gidari_batek_garun_heriotza_du_jipoi_bat_eman_diotela_eta.htm
Gertatutakoari buruzko informazio ezberdinak zabaldu ziren atzo egun osoan. Sindikatuek azaldu dutenez, autobusera sartu nahi zuen gazte talde batekin iskanbila eduki zuen gidariak, eta, ibilgailura itzultzen ari zela, gibeletik kolpeka hasi zitzaizkion, bortizki. Baionako komisariak hartu du bere gain ikerketa, autobus gidariaren ustezko erasotzaileak aurkitzeko. Hedabide batzuek atzo zabaldu zutenaren arabera, 34 urteko gizon bat eta beste hiruzpalau pertsona ere atxilo hartu dituzte.

Atzo goizean, Chronoplus autobus sareko biltegira joan ziren Etxegarai eta Claude Olive, Euskal Elkargoko garraio politikarako lehendakariordea, langileekin biltzera. «Biziki haserre gaude», adierazi du Laurent Weber Chronoplus enpresako CGT sindikatuko ordezkariak. «Badu hilabete batzuk zuzendaritzari erraten diogula segurtasun falta handia dugula, eta segurtasun gehiago behar dugula». Baina, haren hitzetan, orain arte entzungor egin diete. «Gure lankide bati eraso behar izan diote erreakzionatzera iristeko. Baina haren egoera ikusita, gure lankidea ez dugu berriz lehen bezala ikusiko».

Weberren hitzetan, azkenaldian autobusetako gidarienganako presioa emendatu da. «Ez dakit zer gertatzen den. Izan gazteak ala adinekoak, gureganako erasokortasuna emendatzen ari da», deitoratu du. Trambusetan egoera are okerragoa dela dio, bidaiariak gibeleko atetik sartzen direlako. Halaber, koronabirusak sortutako krisiak ere egoera larritu duela dio.«Egoera berezia da; autobusera igo ahal izateko, maskara ematea baitezpadakoa da. Denek ez dute onartzen, eta tentsioak sor ditzake».

Langile guzien izenean, segurtasun gehiago eskatu du: ikuskatze eta kontrol gehiago, eta funtzionatzen duen irrati bat ukaitea. «Gaur egun, eremu anitzetan gure irratiak ez du funtzionatzen. Orduan, erabat bakarrik gaude».

Protesta Euskotrenen

Baionako autobus gidariarena ez da azken egunetan Euskal Herrian gertatu den eraso bakarra. Joan den astean, Euskotreneko langile bati egin zioten eraso bere jardunean. Atzo goizean, protesta egin zuen Euskotreneko Batzorde Iraunkorrak Bilboko Zazpi kaleetako tren geltokian, Langileak gara, eraso gehiagorik ez lelopean.]]>
<![CDATA[Herriko bozen hirugarren itzulia: Euskal Elkargoko lehendakariaren hautaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1867/009/001/2020-07-01/herriko_bozen_hirugarren_itzulia_euskal_elkargoko_lehendakariaren_hautaketa.htm Wed, 01 Jul 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1867/009/001/2020-07-01/herriko_bozen_hirugarren_itzulia_euskal_elkargoko_lehendakariaren_hautaketa.htm
Galdera egin zaion bakoitzean erantzun argi bat ematea saihestu du Jean Rene Etxegarai orain arteko lehendakariak. Baionako auzapez izateko kanpainan «zentratua» zela zioen; ez zuela bestelako lehentasunik. Igandean bozen %53,8 lortuta, Baionako auzapez karguarekin batera orain arte zuen pisu politikoa atxikitzea lortu du. Aurki iragarri beharko luke bere hautagaitza, eta badirudi hasi dela diskurtsoa prestatzen: Elkargoan sor litezkeen zati politikoen kontra mintzatu da Sud Ouest egunkarian, 2017an izan zuen bateratzaile rolari atxikiz.

Parean, Miarritze, Angelu eta Donibane Lohizuneko LR-ko auzapezak ados eman litezke. «Abertzaleen bultzada bat bada. Antolatuak dira, mezu politiko batekin. Gure aldetik ere antolatzearen aldekoa naiz», adierazi du Claude Olive Angeluko auzapezak Sud Ouest-en ere.

Alain Iriart Hiriburuko auzapez eta EH Baiko kidea lehendakari izateko «prest» agertu da, eta erran du «pentsatzen» ari zela hautagaitza aurkeztea. Uztailaren 9an eginen du biltzar nagusia EH Baik, eta bertan erabakiko dute Iriarten hautagaitza babestu ala ez. «Elkarrekin ikusiko dugu ea Iriarten gogoetak eta EH Bai mugimenduaren gogoeta eta erabakiek bat eginen duten», adierazi zuen Iker Elizalde EH Baiko zuzendaritzako kideak igandean, argi utzita Etxegarai eta Iriarten artean hautatu behar balu abertzalearen alde eginen lukeela. Hego Lapurdin lortu emaitza onen ondotik, Filipe Aramendi Urruñako auzapez hautatuak erran du hautagaitza aurkeztu beharko litzatekeela. EH Baiko kideek izanen dute azken hitza.]]>
<![CDATA[«Jendea aspertua zen kudeatzeko manera horrekin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2089/003/001/2020-06-30/jendea_aspertua_zen_kudeatzeko_manera_horrekin.htm Tue, 30 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/2089/003/001/2020-06-30/jendea_aspertua_zen_kudeatzeko_manera_horrekin.htm
Sorpresa izan da irabaztea?

Sorpresa ez arrunt. Jadaneko lehen itzulian seinalea helarazia zuten urruñarrek. Bigarren itzuliko kanpaina berezia izan da, bilkura publikorik gabe. Baina atez ate ibiltzen ginelarik, sentitzen genuen kanbiamendu nahikari azkar bat. Hala ere, zalantza genuen, bai baikenekien Gavilanen zerrenda ari zela ahal zuen guzia egiten. Sorpresa ez da izan irabaztea, baina ez nuen pentsatzen hainbesteko emaitza eginen genuenik bigarren itzulian.

Abstentzio handia izan da berriz. Nola esplikatzen duzu?

Bada oraindik koronabirusaren arazoa. Jendea ez da oraindik arrunt lasaitua. Beharbada, hiru hilabete horiek pasatuta, aspertze bat ere izan da. Ez dakit, egia erran. Urruñan %40ko abstentzioa izan da; handia da, bereziki herriko bozetarako. Baina hobekuntza izan da lehen itzulitik.

2014an gutigatik irabazi zuen Odile de Coralek. Zer aldatu da sei urtean?

Jendea aspertua zen kudeatzeko manera horrekin: herritarrak ez ziren entzunak. Herriko etxe barnean ere hainbat arazo izan dira langileekin: ez ziren entzunak. Eta nik pentsatzen dut zerrenda irekiaren ondorioa ere badela hor. 2014an abertzale zerrenda zen; hor, irekiduraren parioa egin dugu. Zerrenda horretan sartu ditugu hainbat herritar ez zirenak politikoki ezagutuak, baina ezagunak zirenak herrian hainbat elkartetan lan egiten baitute, eta herriaren ekonomian parte hartzen baitute. Uste dut horrek esplikatzen duela emaitza on hori. Eta, gero, erranen nuke gure programak ere eragin duela. Ez badugu trantsizio ekologikoari buruzko birakoa hartzen, paretaren kontra goaz.

Zer izanen da Urruñan hartuko duzuen lehen neurria?

Ez dakit lehen neurria izanen den, baina lehentasuna izanen da gure barazkigune proiektua sortzea. Gure herrian baditugu laborantza lur batzuk herriaren jabetzan direnak. Horiek baliatu nahi ditugu barazkiak landatzeko, eta gure herriko eskoletako jantegiak, zahar etxea, zentro soziala eta abar hornitzeko. Ikusi dugu konfinamendu garaian zinez eskaera handia zela herritarren partetik. Beraz, uste dut lehentasun hori izanen dugula.

Hego Lapurdin, ezkertiar eta abertzaleak gehiengoan izanen dira kasik herri guzietan. Elkarlanean arituko zarete?

Espero dut baietz. Ez gara oraindik bildu, baina, nire ustez, beharrezkoa izanen da. Hego Lapurdiko lurralde eremuan zinezko pisu politikoa izanen dugu. Hendaia, Biriatu, Urruña, Ziburu, Senpere, eta horiei franko erraz lotzen ahal dira nire ustez Sara eta Ainhoa, auzapezak gure nahiko hurbil ibilki baitira. Hori baliatu behar dugu.

Zer eragin izan dezakete Hego Lapurdiko emaitzek Ipar Euskal Herrian?

Uste dut ondorio politikoak izanen dituela; hala espero dut behintzat. Beste politika bat eramateko parada badugu, pisu politiko horrekin.

Zu joanen zara elkargora?

Bai. Gure zerrendak hiru hautetsi izanen ditu hirigune elkargoan, eta oposizioak bat. Horrez gain, beste hiru hautetsi izendatu beharko ditugu Hego Lapurdiko lurralde polora joateko.

Zer lan egiteko?

Urruñatik badugu erronka nagusi bat. Kostalde honetako herri bakarra da, non oraindik badiren laborantza eta natura lurrak. Beraz, horiek absolutuki babestu behar ditugu. Jakinez ondoko urteetan lur-antolakuntza planak ez direla gehiago herrietan erabakiko, lurralde eremu handiago batean baizik, nire ustez badugu herri gisa zer ekarria. Jakinez gure inguruan gehiena eraiki dutela, hirigintza arauak errespetatu nahi baditugu, Urruñarentzat aukera bat izan daiteke.

Lehendakaria hautatzeko bozkatu beharko duzu.

Ez dakit oraindik nor aurkeztuko den ere. Entzuten dut batzuek gogoa dutela. Ikusi beharko da. Pentsatzen dut EH Bairen barnean gauza horiek eztabaidatu beharko ditugula ondoko egunetan. Ikusita zein den orain abertzale eta ezkertiarren pisu politikoa, horren gibelean hautagaitza bat gutxienez aurkeztu beharko litzateke.]]>
<![CDATA[ABERTZALEAK PROTAGONISTA]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1948/002/001/2020-06-28/abertzaleak_protagonista.htm Sun, 28 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1948/002/001/2020-06-28/abertzaleak_protagonista.htm
Gaur arratsean erabakirik geldituko dira, beraz, Ipar Euskal Herriko 158 herrietako herriko etxeak, eta aste bat barru auzapezak eta Euskal Elkargorako herri bakoitzeko ordezkariak izendatuko dituzte herriko kontseiluetan. Heldu den uztailaren 17an eginen dute elkargoko lehen biltzarra. Egun horretan izendatuko dute lehendakari berria, Ipar Euskal Herriko erakundearen hiru urteko eraikitze fasearen ondotik lehen agintaldia gidatzeko ardura izanen duena.

Lehia hertsia espero da herri batean baino gehiagotan, eta orain arte lekuan egon diren taldeek gehiengoa galtzeko arriskua izan lezakete. Lehen itzulian, emaitza onak lortu zituzten herri nagusi anitzetan ezkertiar eta abertzaleek bultzatutako zerrenda herritarrek; ikusi beharko da bigarren itzulirako hein bera atxikitzeko gai diren. «Azken urteetako tendentziaren jarraipena da», Jose Luis Aizpuru Euskal Irratietako erredaktoreburuaren ustez. «Ikusten da poliki-poliki abertzaletasunaren estigmatizatze hori pixka bat apaldu dela». Uste du Ipar Euskal Herriaren instituzionalizazio prozesuan abertzaleak «motor» izateak indartu dituela, eta oposiziotik lan handia egin dutela «politika egiteko modu zaharkitu eta klientelista» salatuta. «Argiena eta harrigarriena Ziburukoa da. Oposizio indartsua egin dute notable baten aurrean. Herritarrek erran dute aski zutela, aire freskoa behar zutela». Haren iritziz, Eneko Aldanaren alde bozkatu duten anitz ,«seguruenik, ez dira abertzaleak». Bixente Vrignon France Bleu Pays Basque irratiko erredaktoreburuordearen hitzetan, «logika errespetatua bada», hauteskunde dinamikak erakusten du Ziburun «erraz» irabaziko dutela.

Urruñako lehia «zailagoa» izanik ere, ezkertiar abertzaleek irabaziko dutela uste du Vrignonek; «konplikatuago» ikusten du Aizpuruk: «Abstentzioa oso handia izan zen lehen itzulian, eta pentsatzekoa da boto kontserbadorea mobilizatuko dela. Ikusi beharko da Filipe Aramendik lehen itzulian lortutako tartea atxiki dezakeen». Hendaian, Senperen eta Uztaritzen, ezkertiar eta abertzaleak barne dituzten zerrendek irabaziko dutela uste dute biek ala biek.

Maulekoak ere interesa sortuko du. Bigarren itzulirako Louis Labadot komunista jakobinoarengana hurbildu dira ezkertiar eta abertzaleak. «Erran dute nahiago zutela Mixel Etxebest kendu, izan duen kudeaketagatik; eta Labadot haien posizioetara hurbiltzen entseatu», kontatu du Aizpuruk. Lehen itzulian Labadot gailendu zen.

Miarritzen Maider Arostegi errepublikanoa ikusten dute garaile bi kazetariek. «Aski argi da irabaziko duela», Vrignonen ustez. «Miarritze eskuineko herria da, eskuinean bozkatu du lehen itzulian. Eskuinak irabaziko du eskuineko herri batean».

Baionan, Henri Etxetoren eta Jean Rene Etxegarairen arteko lehia hertsia izanen dela uste dute. «Etxetoren kanpaina ikusgarriagoa eta erasokorragoa izan da», Aizpururen hitzetan. «Etxegaraik, beste sektore batzuen laguntzarekin, boto ekologista mobilizatzeko mugimendua egin du. Ikusiko da zer eragin duen bozketan». Uste du abertzaleak gehiago Etxegarairengana joanen direla, baina ohartarazi du bigarren itzuliko eztabaidetatik batzuk «oso minduak» atera direla, eta, beraz, abstentzioan geldituko direla, «zauriak utzi baititu». Ez da ausartu pronostikorik egitera. Vrignonek Etxegarairen aldeko dinamika ikusten du. «Batasuna lortu du. Zatiketa haren aurkakoen artean da. Irabazi beharko luke; doi-doi, baina 2014an baino alde handiagoarekin».

Abstentzioa

COVID-19aren hedapenak markatu zuen martxoaren 15eko lehen itzuliaren eguna. Emmanuel Macron Frantziako presidenteak eta Edouard Philippe lehen ministroak aitzineko egunetan iragarri zituzten konfinamendu neurriak, eta horrek jende anitz hoztu zuen bozkatzera joateko. Hiri nagusietan abstentzioa ohi baino aise handiagoa izan zen: adibidez, Baionan, %39ko parte hartzea izan zen -2014an baino 21 puntu apalagoa-; Miarritzen, %41ekoa -2014an baino 20 puntu gutxiago-; eta Hendaian, %45ekoa -17 puntu gutxiago-. Martxoaren 16tik, eten bat izan du hauteskunde prozesuak, eta horrek eragin zuzena izan du bigarren itzulirako aliantzen elkarrizketetan eta negoziazioetan.

Nori izanen zaio probetxugarri bigarren itzulian? Vrignonek ez du uste gauza handirik aldatuko duenik: «Merezi luke ikertzea, boto bulegoka, nor ez den joan, eta nola aldatzen duen emaitza. Baionan, adibidez, ez da errana adinekoak direnik bozkatzera joan ez direnak. Abstentzio handiagoa izan da langile auzoetan aberatsetan baino». Aurreikuspenak egitea «ezinezkoa» dela dio. «Ez dugu sekula halako bigarren itzulirik bizi izan. Hiru hilabeteko hutsa izan da». Uste du horrek abantaila emanen diela tokian diren gehiengoei. «Haiek kudeatu dute krisia».

Euskal Elkargoa

Herrietako hautetsiez gain, Euskal Elkargoan egonen diren ordezkariak ere hautatzen dira herriko bozetan. Aste bat barru osatuko dituzte herriko kontseiluak, eta bertan izendatuko dituzte. Bide luzea egin du elkargoak 2017ko urtarrilean sortu zenetik, eta eskumen anitz hartu ditu bere gain. Hiru urte ukan ditu barne antolaketa zehazteko, eta 2020. urtea izan du epemuga hasieratik, aurten hasiko baita elkargoaren lehen kargualdi osoa, herriko bozen ondotik. Jean Rene Etxegaraik izan du orain arteko gidaritza; argiki adierazi ez badu ere, pentsatzekoa da kargua atxikitzeko hautagai izanen dela uztailaren 17an eginen den lehen biltzarrean. Baina Baionako bozen emaitzak ekuazioa alda lezake. Ikusi beharko da beste hautagairik aurkeztuko ote den ere.

Elkargoaren esparru juridikoak baitezpadako zenbait eskumen ematen dizkio egiturari: garapen ekonomikoa, turismoa, uraren kudeaketa, garraioa, etxebizitza, hirigintza, hondakinak eta ingurumena. Horiez gain, hautuzko eskumen batzuk ere har ditzake bere gain, hala nola hizkuntza politika, kultura, herri mailako zerbitzu publikoen bateratzea eta ekintza soziala. Azken hiru urteetan, eskumen bakoitzarekin hartu beharreko norabideak zehazten dituzten planak osatzen ari da elkargoko biltzarra. Ondoko sei urteetan, politika publikoak finkatu beharko ditu, lehentasunak ezarrita.

Euskal Elkargoak «sozializazio» lana egin behar duela uste du Aizpuruk: «Ez da batere gizarteratua elkargoak zer egiten duen. Egiteko manerak eta egituratzeko moduak ez dute laguntzen instituzio horren lorpenak sozializatzen. Hori da arazo handi bat; talde berriko kideek ongi kudeatu beharko dute».

Sos arazo bat ere ikusten du Vrignonek, elkargoak ez baitu zergak altxatzeko eskumenik. Politika publikoetan urrats nabarmena egitekotan arazo hori konpondu beharko duela uste du. Garraioaren adibidea hartu du: «Oraingoz, kostaldean garatu dituzte; alta, gauza berbera pagatzen dute Hazparnen edo Baigorrin».

Mugaz gaindiko harremanetan ere ikusten du erronka Aizpuruk: «Pasatu behar da egituratzetik izatera. Erran nahi du Euskal Herriaren kontzeptuan beste urrats bat egin behar dela. Hegoaldearekin beste harreman bat eraiki beharko da hemendik aitzina, bi aldeetara. Herri gisara egin behar da. Batzuek ez dute nahiko hori, baina Euskal Herria nazio gisa ikusten dutenek hori bultzatu beharko lukete».

Azkenik, sufragio unibertsalaren beharra azpimarratu dute bi kazetariek. Gaur-gaurkoz, ez du halakorik ematea onartu Frantziak. «Ikusgarria eta ulertua izateko, hautaketa zuzen bat izan beharko da. Nehork ez du fitsik ulertzen», Vrignonen hitzetan. «Karrikako jendeak ez daki nola ibiltzen den, zer politika baden, zein diren ildo politikoak. Hor bozkatzen da jakin gabe zer izanen den ildo politikoa. Herri bakoitzean badakizu auzapezak frontoia berrituko duela edo zer eginen duen. Hor, ez. Ezin da horrela segitu». Aizpuru: «Demokratikoki hori beharko luke, baina ikusita boto abertzaleak biztanle gehien duen eremuan zer presentzia duen... Hor badugu kontraerran bat».]]>
<![CDATA[Frogatzeko aukera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1999/004/001/2020-06-28/frogatzeko_aukera.htm Sun, 28 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1999/004/001/2020-06-28/frogatzeko_aukera.htm
Bigarren itzulian ere ezkertiar eta abertzaleek joera horrekin segituko dutela espero da. Uztaritzen, herriko etxea atxikiko dute sorpresarik ezean; Ziburun eta Urruñan, irabazteko puntuan dira, eta Itsasun ere aukerak izan litzakete. Hendaian, Ezenarro gaur egungo auzapez sozialistak, ezkertiar abertzaleek eta intsumituek egindako aliantzak du irabazteko aukera gehien, eta Senperen ere, Dominique Idiarten zerrenda euskaltzaleak gailendu beharko luke, ezkertiar eta abertzaleekin aliatuta. 2014an, aliantza bera ukatu zuen Idiartek, eta Pierre Marie Nousbaum eskuineko hautagaia gailendu zen.

Baina batzuen arrakastak ezin du gorde besteen porrota. Aturri aldeko eremu batzuetan ez dute inolako presentziarik ezkertiar eta abertzaleek; Maulen eta Donibane Garazin ez dute lortzen koxka gainditzea. Eta bada Baiona-Angelu-Miarritze eremua; Ipar Euskal Herrian biztanle gehien duena. Angelun ez dira gai izan zerrenda bat aurkezteko ere —2014an %5,8 lortu zuen Hemen Angeluk-; Miarritzen eta Baionan, ekologistekin eta insumituen zati batekin batuta, %12-13ra iritsi dira, esperotako emaitzetatik urrun. Baionan, gainera, bigarren itzuliko aliantzen eztabaidak pitzadurak eragin ditu taldean, eta sei urtez instituzioetatik kanpo izanen dira ezkertiar eta abertzaleak.

Lehen itzulian lortutako emaitza onak berretsiko balituzte, inoiz baino hedapen zabalagoa lor lezakete ezkertiar eta abertzaleek bultzatutako zerrendek. Botere publikoak kudeatzeko gai direla erakutsi eta Ipar Euskal Herri mailan sinesgarritasuna lortzeaz gain, abertzaleen aldarrikapen historiko batzuk aitzinarazteko aukera izanen dute. Usu erran da gaur egungo esparru juridikoan borondate politikoarekin gauza anitz egin zitekeela, hizkuntza politikan, besteak beste. Frogatzeko aukera dute orain; frogatzeko tenorea heldu da. Errugbiko hiztegia erabiliz, elektoralki lortutako entsegua politikoki emendatzeko aukera dute.

Elkargotik harago

Euskal Elkargoaren lehen agintaldi osoa izanen da hau. 2017ko urtarrilean sortu zenetik, instituzioaren hiru urteko antolatze eta eraikitze fasearen ondotik, ekintza politikora pasatuko da. Hainbat arlotan aitzinamendu nabarmenak izateko aukera egon daiteke; instituzioak dituen mugak ere agerian geldituko dira. Erabakitzeko eskubidearen izenean, ahalmen politiko handiagoaren beharra mahaigaineratzeko aukera izan liteke, hala nahi duenarentzat. Eta oraindik konpondu ez den gatazka bat plazaratzekoa: Lapurdi, Nafarroa Behere eta Zuberoako herritarrek ez dute beren egunerokoaz eta etorkizunaz libreki erabakitzeko eskubiderik, ahalik.

Gaurko emaitzek eragin zuzena izanen dute Euskal Elkargoaren bilakaeran. Baionako bozetan Jean Rene Etxegaraik irabazten badu lehendakarigai izanen dela pentsa daiteke, baina galtzen badu, zer eginen du? Baionak dituen 22 ordezkarietatik bat harena izanen da, berez; auzapez izan gabe Euskal Elkargoko lehendakari izatera aurkeztuko da? Auzapez eta lehendakari karguak batera eramatea leporatu dio batek baino gehiagok; osoki elkargora dedikatzeko aukera izan liteke aldi honetan. Baina ez du Lapurdiko eta Ipar Euskal Herriko auzapez izatearen pisu politikoa izanen.

Era berean, 2014ko herriko bozen ondotik Euskal Elkargoaren kontra osatu zen Claude Olive eta Emmanuel Alzuriren taldearen indarrak nolakoak izanen dira? Lehen itzulian Barthelemy Agerre galdu zuten Donapaleun, eta bigarren honetan Francis Gonzalez gal lezakete Bokalen. Miarritzeko eta Baionako emaitzek ere pisua izanen dute balantzan. Talde horrek hautagairik aurkeztuko du? Zer helbururekin?

Eta zer eginen dute ezkertiar eta abertzaleek? Elkargoan zinezko talde politiko bat sortzen saiatuko dira? EH Baiko kideekin? Ala zabalago, hauteskundeetako aliantza estrategia berarekin? Eta lehendakarigairik aurkeztuko dute Etxegarairen parean? EH Baiko iturriei elkargoan hartuko duten jarreraz galdetutako bakoitzean, erantzun bera eman izan dute orain arte: «Ez dugu erabakirik hartu».

Baina, aste honetan, bi elkarrizketa eskaini ditu Alain Iriart Hiriburuko auzapez eta Euskal Elkargoko lehendakariordeak, «prest» dela eta «pentsatzen ari dela» errateko; hau da, aski argi ez bada: EH Baiko hautetsia hautagai izanen da lehendakaritzarako. Ondoko egunetan hautetsi eta auzapezekin mintzatuko dela erran du; hasi da kanpainan. Bigarren itzulirako, Etxegarairen aldeko kanpainan aritu da abertzale bat baino gehiago, publikoan zein pribatuan, aldarrikapen abertzaleak eraman litzakeen bakarra izanen balitz bezala. Beharbada heldu da garaia, elkargoan ere, aldarrikapen horiek abertzaleek berek eramateko.]]>
<![CDATA[Estrategia «berria» iragarri du Ipar Euskal Herriko ordezkaritzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2108/011/001/2020-06-27/estrategia_berria_iragarri_du_ipar_euskal_herriko_ordezkaritzak.htm Sat, 27 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/2108/011/001/2020-06-27/estrategia_berria_iragarri_du_ipar_euskal_herriko_ordezkaritzak.htm
Astelehenean epaitu zuten Mikel Barrios Parisko Auzitegi Korrekzionalean ETAko kide izatea leporatuta, eta bost urteko kartzela zigorra ezarri zioten. «Beste garai bateko epaiketa» bat izan zen ordezkaritzaren hitzetan, eta salatu dute «euskal gizarteak bultzatutako bidea» eta «aurrerapen guziak» alde batera utzi zituztela epaileek.

Herenegun, Jakes Esnal euskal presoa baldintzapean aske uzteko eskaera aztertzeko auzi saioa izan zen. Esnalek 69 urte ditu, eta 30 urte daramatza presondegian. Epaileen «eztabaida eta jarrera», fiskaltza orokorra, eta lehen aldiz agertu zen parte zibilen abokatua, denak «Esnalen baldintzapeko askatasunaren kontra» agertu izana deitoratu dute. Irailaren 24an jakinaraziko dute deliberoa, baina euskal presoa aske utz dezatela eskatu du ordezkaritzak.

Mobilizazioa eginen dute, gaur, 11:00etan, Donibane Lohizunen (Lapurdi). Giza kate bat osatuko dute Ziburura arte.

Bilkura Parisen

Astelehenean, bilkura egin zuten Frantziako Justizia Ministerioan Ipar Euskal Herriko ordezkaritzako kideek. Han izan ziren Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria, Frederique Espagnace PSko senataria, Max Brisson LRko senataria, Mixel Berhokoirigoin Bakegilea eta Anaiz Funosas Bake Bideako presidentea. «Tonu irmo eta larriarekin» mintzatu zirela adierazi dute, azken hiru urte hauetan «egindako bidea» nabarmendu, eta abisu eman «bake prozesua kinka txarrean» dela. Bereziki aipatu zuten fiskaltzak hartu ohi duen jarrera, eta blokeo egoera gainditu behar dela adierazi zuten. Ordezkaritzaren hitzetan, «arretaz» entzun zieten, baina ez zuten entzun euskal presoei buruzko politika penalean «norabidea aldatuko lukeen hitzik».

Ordezkaritzaren iduriko, «ziklo baten amaieran daude», eta, beraz, «hasitako prozesua amaitu arte, estrategia berri bati» ekingo diotela adierazi dute. «Ez bideari berriro ekiteko, bide hori oztopatze duen horma hausteko baizik».]]>
<![CDATA[«Nekea da hemengo batzuentzat beren izatea asumitzea» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/010/001/2020-06-24/nekea_da_hemengo_batzuentzat_beren_izatea_asumitzea.htm Wed, 24 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1857/010/001/2020-06-24/nekea_da_hemengo_batzuentzat_beren_izatea_asumitzea.htm les basques»; hala deitzen gaituzte. Alta, Ithurburua, Ustarroz, euskaldunak dira. Nekea da hemengo batzuentzat beren izatea asumitzea. Bistan dena, Loira eta Sena ibaiak pasatzean, orduan denak kantuz ari dira Oi gu hemen bidean galduak eta istorio. Baina hemen, ez dira gai gure nortasuna lehen lokomotiba gisa ezartzeko. Euskararen alde baino gehiago dira ez euskararen kontra. Alde balira, ez lukete Europako xartaren estakuruan halako zutik jartzerik. Beraiek ere ez dute historia ongi menperatzen. Lehen pentsatzen dut herriko kontseilariak beren artean euskaraz aritzen zirela, bestela ez zuten denek konprenitzen. Inposiblea da. Tribunaletan pasatzen zelarik jende bat, euskal herritar bat, duela berrehun urte, itzultzaile bat behar zuen. Nola esplikatzen duzu euskaldunak izanik ere halako jarrerak hartzea? Konprenitzen dut galdera badela, arazoa hor da. Ikusi dut adineko bikote bat, hemengoa, guk konprenitzen ahal genuena, hemen handitu baikara. Hemengo erreferentziak ziren, hemengo euskara. Aipatzen zizkidan nire aitaren harat-honatak kontrabando istorioetan-eta; atseginez ari zen. Ez zuen momentu horretan ene kontra fitsik. Horiek berek badakit ez dutela sekula guri botorik emanen, etiketa eramaten baitugu. Bistan dena, historia berezia izan da hemen. Txomin hemengoa zen. Hori zahar horiek ez dute sekula ahantziko. [1980ko martxoaren 27an hil ziren Txomin Olagarai eta Ramuntxo Arruiz IKko kideak, Baionan; bonba batekin zapartatu ziren]. Ez da besterik? Aita-amei erran nielarik berriz hartuko nuela etxaldea, ez zen batere hori horrela pentsatua. Egina zen hau finituko balitz bezala. Eta, beraz, urte batzuk izan dira aski nekeak. Etxetik ez nuen jornalik. Haientzat, nekazari etxalde horiek ez zuten segidarik. Etxalde guzietan erakusten zieten ofizio bat beren haurrei; hargintzan, zurgintzan, hau ofizio bat ez balitz bezala. Eta erakutsi diegu. Ene aita duela urte batzuk hila da, eta, bistan dena, aspaldi aldatua zuen ideia. Ikusia zuen bazela bizitzeko moldea. Hizkuntzarekin eta euskaltasunarekin gauza bera da, uste dut. Jendeek sartua dute buruan ez dela hortik biderik. Eta ikaragarriko lan zaila da frogatzea urtez urte, hamarkadaz hamarkada, baietz, aterabidea badela. Gure modeloa hori izan behar dela. Zuek horretan ari zarete. Herriko etxera sartuko balitz abertzale zerrenda bat eta frogatuko balu biziak segitzen duela eta azkenean modelo bilakatzen ahal dela atzo etsiz utzia genuen hura, hori aldatzen ahal litzateke. Eta badira elementuak aldatzeko. Gaur egun bada sekulako dinamika Ipar Euskal Herrian berriz egiteko euskaltasun hori biziaren eragile nagusi. Eta gure herrietako bizia horrek animatzen du. Hemen ez balitz izan abertzale mugimendu hori, herriko plazak ez lirateke orain diren bezalakoak. Urteak dira abertzaleak bozetara aurkezten direla Bada gogoeta gai bat. Bada molde bat joateko herriko etxera, erran nahi baitu ez duzula joan nahi ere. Egoten bazara erradikaltasun hutsean, badakizu: gizartea han da eta zu hor zara. Zertarako ez gara entseatu gehiago sartzen? Gero beste gauza bat da sartuz geroz zer egiten den. Badakigu besteekin sartuz usu desagertzen garela abertzale eragile gisa; hori ere ikusten da. Hazparnen, adibidez, Intxausperekin sartu ziren abertzaleak denek ahantziak dituzte. Zenioen euskaldun anitzek ez zutela zuentzat botorik emanen sekula. Alta, lehen itzulian... Nonbaitetik atera dira bozkak! Lerroak mugitzen ari dira? Nik beti konprenitu dut hemen behar duzula erakutsi kapablea zarela. Eta kapablea izateak erran nahi du beharbada zure zer pertsonaletik hara gai zarela bertzeenaz arduratzeko. Ongizate komunaz. Enetzat, gurearen gisako herri txiki batean, hain segur, badu bere pisua. Izan zaren horrek eta erakutsi duzun horrek. Zerrenda guzietan badira mediku batzuk, irakasle batzuk; horrek ere badu bere pisua. Lehen hemen zerrendak ez ziren egiten medikuekin, baitezpada; egiten ziren auzoz auzo delako nortasun bat zuten jendeekin. Hori egina bazenuen, bazenekien irabazia zenuela aitzinetik. Irabazi badugu aitzineko aldietan baino gehiago, beharbada mesfidantzatik erdi konfiantzara pasatu gara gure aitzineko urteetako bakarkako lanaren eta elkarlanaren medioz.[...] Galtzen badugu, erran nahi du beste behin inertziak irabazi duela. ]]> <![CDATA[Ipar Euskal Herriko ikastetxeak. Bukatu aitzin, normaltasuna]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/004/002/2020-06-23/ipar_euskal_herriko_ikastetxeak_bukatu_aitzin_normaltasuna.htm Tue, 23 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1942/004/002/2020-06-23/ipar_euskal_herriko_ikastetxeak_bukatu_aitzin_normaltasuna.htm
Lehen hezkuntzako eta kolegioetako ikasle guztien harrera egin ahal izateko, Frantziako Gobernuak protokoloa arindu du, eta neurri berriak plantan eman ditu. Ama eskolan, hemendik aitzina, ikasleek ez dute lau metro koadroko distantzia errespetatu beharko. Ahal den heinean, lehen mailan eta kolegioetan metro bateko tartea mantendu beharko dute, baina, ikasgela txikiegia delarik, ez da beharrezkoa izanen segurtasun tarteak atxikitzea. Kasu horretan, 11 urte baino gehiagoko haurrek maskara jantzi beharko dute. Kanpoko eremuetan ere, segurtasun tartearen bermatzea ez da beharrezkoa izanen.

Neurrien arintzea kontuan hartuta, maila ezberdinetako ikasleak nahasten utzi dituztela esplikatu du Mañolo Espellet Baionako Manu Robles Arangiz kolegioko zuzendariak. Hala ere, babes neurriak aplikatzeko eskatu diete ikasleei: «Kanpoan behartzen ditugu maskara ezartzera, momentu oro». Haren arabera, ikasleek arazorik gabe onartu dute. Gainerakoan, ordutegi bera izanen dute orain ikasleek, eta denbora osoz arituko dira.

Hur Gorostiaga Seaskako zuzendariaren hitzetan «dena ongi» pasatu da. Lehen mailetako ikastoletan «kasik haur guziei» harrera egiteko gai izan direla erran du, eta gainerakoetan beste formula batzuk ezartzea erabaki dute, oraingoz. Baionako Bernat Etxepare lizeoan, adibidez, egun bakoitzean maila bati eginen diote harrera. Atzo bigarreneko ikasleak hasi ziren, gaur lehenekoak joanen dira klasera, eta bihar terminalekoak. Aste honetan bukatuko dute lizeoko ikasleek eta uztailaren 7an izanen dituzte baxoko emaitzak terminaleko ikasleek. Errekuperaziorik balego, uztailaren 9an eta 10ean izanen dira.

Egun gutxi falta dira aurtengoa bukatzeko. Ondoren, bi hilabeteko oporrak hartuko dituzte ikasleek. Ikasturte hasiera abuztuaren 31rako finkatu da. «Normaltasunez hastekotan» izanen direla espero du Gorostiagak.]]>
<![CDATA[«Gobernuak ildo argi bat balu, fiskaltzak men egin beharko luke»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1985/008/001/2020-06-23/gobernuak_ildo_argi_bat_balu_fiskaltzak_men_egin_beharko_luke.htm Tue, 23 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1985/008/001/2020-06-23/gobernuak_ildo_argi_bat_balu_fiskaltzak_men_egin_beharko_luke.htm
Zergatik engaiatu zara gatazkaren konponbidean?

Gatazka historiko bat delako, Europako azkenetakoa. Haren konponbidean borondate on anitzek parte hartzea behar duen gatazka bat da. Uste dut giza eskubideen aldeko edozeinek bat egin behar duela horretan. Kausa noblea da, eta biziki indartsua. Nire lekua aurkitu dut. Horrez gain, anitz idatzi eta lan egin dut torturari buruz. Eta ohartu nintzen euskal gatazkan tortura anitz erabili dela. Gainera, gutxi aipatzen zen, gutxiegi: ukatua zen. Eta euskal herria gustuko dut. Aparteko kultura duen herri bat, bizitzen entseatzen dena, balio indartsuak dituena... Naturalki haien aldean sentiarazi nauten hainbat gauza.

Zer lan egin duzu Parisen?

Euskal Herriko jendearekin elkarlanean aritu naiz, eta ez bakarrik juristekin. Bilkura publikoetan parte hartu dut, baita euskal mugimenduaren eta [Frantziako] Gobernuaren arteko elkarrizketetan ere. Besteak beste, euskal presoak gizatasun —erran nezake— arrunt batekin tratatuak izan daitezen. Gainerako guzien eskubide, abantaila eta obligazio berak izan ditzatela. Bazen lan biziki inportante bat egiteko, beste anitzekin batera egin dudana. Gogoetak, ekarpenak, posizio hartzeak... gertatzen ari zenaren berme publikoa izaten entseatu naiz. Eta orain, abokatu bilakatu naizenetik, orain arte egindakoaren bidean segitzen dut.

Azken bi urteetan Frantziako Gobernuak urrats batzuk egin ditu, baina blokeo egoera aipatzen da berriz. Zertan dago egoera?

Pentsatzen dut bata bestearen ondotik izan diren gobernuek kontzesio batzuk egin dituztela, bereziki presoen baldintzetan. Baina duela urte bat mugimendu hori gelditu zen. Gaur egun, botere publikoak zatituak dira. Badira auzitegi eta magistratu batzuk beren lana behar bezala egiten dutenak, baina bada zinezko blokeo bat: juridikoa eta politikoa. Blokeo juridikoa da terrorismoaren aurkako justiziak edo gutxienez haren zati batek —Parisko Dei Auzitegiak eta terrorismoaren aurkako fiskaltzak— kontsideratzen duela ez dela gehiago konpromisorik egin behar, ildo puru bat atxiki behar dela. Eta hori adierazten da baldintzapeko askatasunen ukatzeetan, euroaginduen onarpenean eta abarretan. Eta bada blokeo politiko bat, gobernuak ez duelako Espainiarekiko politika autonomo bat definitu nahi; bada beti nolazpaiteko elkartasun bat. Oraingoz, blokeo fase batean gaude, eta gobernuak ez du zinezko borondate politikorik gatazkaren konponbidea bururaino eramateko.

Terrorismoaren kontrako fiskaltzaren jarrera aipatzen da maiz. Arazoa juridikoa da, ala politikoa?

Biak. Fiskaltzak, Frantzian, biziki eztabaidatua den estatus bat du. Fiskaltzaren autonomia edo independentzia batetik biziki urrun gaude oraindik, bereziki terrorismoaren aurkako fiskaltzari dagokionez. Gobernuak dituen blokeorako motibazio berak aurkitzen ditugu. Hori da. Ez dezagun ahantzi: gobernuak ildo argi bat definituko balu, terrorismoaren aurkako fiskaltzak men egin beharko luke. Gaur egun, hori ez dago. Horregatik, alde batetik borroka juridikoa eraman behar da, eta era berean politikoa ere bai. Eta arlo politikoan, euskal herriak, hautetsiek, eragileek, ez dute amore eman, eta borrokan segitzen dute.

Iratxe Sorzabalen abokatua izan zara haren kontrako euroagindu eskaera aztertzeko auzian.

Hiru epaiketatan defendatu dut; gehiago ere izanen dira. Ondoko egunetan Jakes Esnalen defentsa ere hartuko dut. Baldintzapean aske geratzeko eskaera egin du. Hori ere tragikoa da, Esnalek 69 urte baititu; 30 presondegian pasatu ditu. Iduri du blokeoa biziki handia dela; alta, autoritate anitzek —horien artean, Zigorrak Ezartzeko Auzitegiak— onartu diote baldintzapean aske geratzea. Baina terrorismoaren aurkako fiskaltzak, ohi bezala, erabakiari dei egin zion. Aski ulertezina da. Beste auzi anitzetan parte hartuko dut, izan abokatu gisa, izan lekuko gisa. Oraingoz, borroka auzitegietan da.

Torturaren gaia jarri zenuen mahai gainean Sorzabalen kasuan.

Orain arte, itsukeria egon da. Erraten dute ez dagoela frogarik. Parisko Dei Auzitegiak dio ez dela tortura aipatzerik. Sinestezina da. Gutxitan ikusi dut auzi batean hainbeste froga torturaren errealitateari buruz. Deitoragarria da. Anitz lan egin dut torturari buruz, liburuak idatzi ditut; torturaren printzipioa da ez dela aipatzen. Torturatzaile guziek, tortura erabiltzen duten erregimen autoritario eta totalitario guziek isiltzen dute errealitate hori. Hori gertatu da Espainian, eta oraindik gertatzen da. Bada nolazpaiteko gaizkidetasun orokor bat, gobernuaren, Poliziaren eta justiziaren artean. Nazioarteko instantzia guziek salatu dute gaizkidetasun hori, erranez Espainiako Estatuak ukatzen duela errealitate hori onartzea, ikertzea, kondenatzea. Espainia horretan egotea tristea da; baina Frantziak gaizkidetasun horretan parte hartzea zaila da sinesten. Frantziak ere tortura erabili du, baina gaur egun horretatik atera da. Ezin da Frantzia eta Espainiaren arteko elkartasunik egon puntu horretan. Gure herriak gai izan behar du errateko Espainian tortura erabili dutela. Torturarik egon ez dela erratea ikaragarriko gezurra da. Frantziako justiziak ez luke ukapen eta gezur horretan parte hartu behar. Argiki erran beharko luke ezin direla torturapean egindako adierazpen batzuk aintzat hartu. Nazioarteko arau eztabaidaezinak dira; ezin da horietatik libratu. Abokatu gisa eskatzen dugun gauza bakarra da zuzenbidea errespetatzea: hori bezain sinplea da.

Oraingoz, kasua Luxenburgoko auzitegira eramatea ukatu dute auzitegiek.

Luxenburgoko Europako Batasuneko auzitegiari galdera egin nahi diogu jakiteko zein den nazioarteko zuzenbidearen postura gisa horretarako konfigurazio batean; hau da, torturapean egindako adierazpenak daudelarik tartean. Zein diren epaileek atera behar dituzten ondorioak. Baina bigarren mailako eskaera bat da. Errealitate indartsuena eta bistakoena da tortura egon dela, eta, beraz, ez dela euroagindua onartu behar. Luxenburgoko auzitegiak postura bat har lezake, baina gero Frantziako epaileek erabakiko dute.

Lehengo asteburuan, CIAren agiri desklasifikatu batzuek GAL Felipe Gonzalezekin lotu zuten, beste behin. Frantziak izan zuen parte hartzea ere salatu zen bere garaian. Zer deritzozu?

Ez dut informazio hori ikusi; beraz, ez dut jarrera jakinik hartuko. Baina CIAk halako dokumentuak desklasifikatzea biziki berri ona da. Denek dakite GAL ez zela besterik gabe era autonomoan atera. Beraz, ekintzak Frantziako lurraldean egiteko eta luzaz irauteko, gaizkidetasuna beharbada ez, baina onarpen bat egon zen, nahi eta nahi ez.

Posible ikusten duzu halako gaiak landuko lituzkeen egia eta justizia batzorde bat?

Halako gatazka bat bukatzen den aldiro, eraman behar izaten den borroketako bat da gatazkaren historia egitea. Zehazki jakitea zer gertatu den. Oraindik biziki urrun gaude. Badira oraindik eremu ilun anitz hamarkadetako gatazka horretan gertatuari buruz. Bada lan komun bat egitekoa, bi aldeetatik, artxiboak argitara aterata; orain arte sekretuak ala klasifikatuak izan diren dokumentuak eskuragarri egiteko. Zinez, alde guziak mintzatu ahal izateko. Ezingo gara gatazka honetatik atera egia jakiteko indarrik egin gabe. Egia eta justizia batzorde baten —edo batzuen, pluralean— forma har lezake; hala gertatu da herri anitzetan. Gaur egun ez gaude horretan. Baina nire helburuetako bat da —eta ez naiz bakarra— parte hartu duten guziak batera bildu ahal izatea. Bi aldeetako autoreak eta biktimak. Bakoitza libreki mintzatu ahal izatea, eta momentu horretara arte gordeak egon diren errealitateak argitara ateratzea.]]>
<![CDATA[Ezkertiar eta abertzale Baionan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1902/013/001/2020-06-12/ezkertiar_eta_abertzale_baionan.htm Fri, 12 Jun 2020 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1902/013/001/2020-06-12/ezkertiar_eta_abertzale_baionan.htm
Martxoaren 16an agindu zituen konfinamendu neurriak Emmanuel Macron Frantziako presidenteak, eta egoera horrek erabat baldintzatu ditu bigarren itzulirako aliantzen negoziazioak. Maiatzaren 29an bozkatu zuen BBEren biltzar nagusiak azken erabakia hartzeko. Hiru emaitza izan ziren: Etxetorekin aliantza ez egitea —bi bozen aldea—, Bergeren zerrendari aliantza proposamena egitea —70 bozen aldea—, eta, hark onartuko ez balu, bigarren itzulira bakarrik ez aurkeztea —boz bakarraren aldea—. Biharamunean egin zuen ofizial Bergeren taldeak lehenagotik hartua zuen erabakia: Etxetorekin batu dira, 2014an osatu zuten zerrendaren konfigurazioa berriz plantan emanez.

Luze eta zabal aipa litezke BBEren barne mailan izandako mugimendu eta eztabaidak, eta seguruenik gerora iritsiko da momentua pausatuki aztertzeko. Baina ondorioa honakoa da: ezkerreko abertzaleek ez dute ahots propiorik izanen Baionako herriko kontseiluan ondoko sei urteetan.

«Gure desmartxa komunaren etorkizunari buruzko erabaki bat hartu bitartean, gure arteko gehienek beraien eguneroko engaiamenduak segituko dituzte [...]», idatzi zuen BBEk ekainaren 2an zabaldu zuen agirian. Zaila da irudikatzea zer etorkizun izan lezakeen BBEk, bigarren itzuliko aliantzen eztabaidak sortu duen giroa kontuan hartuta. Ikusi besterik ez dago Baionako EELV Europa EkologiaBerdeak alderdiak zabaldutako agiria: «Zer galtzea», «desastre totala», «pena», «lotsa»... BBEko kide batzuk Etxegarairen aldeko kanpaina egiten aritu direla salatu, eta bigarren itzulian Etxeto bozkatzera deitu dute. «Gaur egun dugun penaz eta lotsaz harago, afera honek zauri iraunkorrak utziko ditu», idatzi du Baionako EELVk.

Txanponaren bi aldeak

Henri Etxeto eta Jean Rene Etxegarai parez pare izanen dira heldu den ekainaren 28an. Alde batetik, abertzale-konpatible etiketa duen zentro eskuineko hautagaia; bestetik, ezkerreko etiketa duen hautagaia, frantziar nazionalista jakobino ezaguna. Ezkertiar eta abertzaleek bietako baten aldeko —edo kontrako— hautua egin beharko dute, ala abstentziora jo.

Etxegarairekin, orain arteko etxebizitza politikak segituko duela pentsa daiteke, biztanleriaren kontrolik gabeko emendatzearekin, eraikuntza berriak promotore pribatuen esku utzita, oraindik ere autoari lehentasuna ematen dion garraio politika batekin. Baina Etxetok irabaziko balu puntu horietan hobekuntzarik izan litekeela sinesten al du inork?

Etxetorekin, euskaldunen hizkuntz eskubideak, herri aitortza, arriskuan lirateke. Baionako gaztetxearen, festa herrikoien eta beste hainbat gairen inguruan har lezakeen jarrerak ere kezka sor dezake. Baina azken sei urteetan ikusi da, euskararen arloan adibidez, bultzadarik gabe, deus gutxi aitzinatu dela Baionan Etxegarairen gidaritzapean.

Eta badira abertzaleek Ipar Euskal Herrian azken hamarkadetan izan dituzten aldarrikapenak. «Bidelagun» izendatu dute Etxegarai, eta hala izan da anitzetan. Etxeto isilik egon da, edo kontrako posizioak defendatu ditu. Eta Etxeto AHTaren alde da, eta Etxegaraik eliteko polizia ohi bat ezarri du migranteak «zaintzeko», eta Etxetoren zerrendan abertzaleenganako herra adierazi duen jendea dago, eta Etxegarairen zerrendan eskuin kontserbadorea, eta, eta, eta... eta zer egin behar dute ezkerreko abertzaleek Baionan?

Lotsarik gabe

2014ko herriko bozetan, zerrenda ezkertiar eta abertzaleak aurkeztea izan zen EH Bairen apustua. Baionan, etiketa abertzalea baztertu, eta Baiona 2014 proiektua sortu zuten ezkerreko abertzaleek bultzatuta, abertzaleak ez ziren ezkertiar batzuengana zabalduz desmartxa. Bigarren itzulirako, Ezkerreko Frontearekin batu ziren, eta dinamika hori segitu dute aurten ere, Frantzia Intsumisoko Elkarrekin alderdiak, EELVk eta EH Baik babestu duten zerrenda herritarra osatuta.

Emaitza ezaguna da: lehen itzuliko bozen %13,12 lortu du BBEk; Baiona 2014 zerrendak %10,3 lortu zuen. Egoera berezia zen; abstentzioa handia izan da, baina argi da ez zela esperotako emaitza.

Ipar Euskal Herriko hauteskunde sisteman, herriko bozetan irabazten duenak gehiengo osoa lortzen du berez. Gainerakoak oposiziotik iritzia ematera eta protesta egitera mugatuak dira. BBEko batzuei hori ez zitzaien aski; eragiteko gehiengoan izatearen beharra nabarmendu dute, eta lehenetsi. Batzuek erran lezakete nagusiki politika instituzionalaren apustua egitearen ondorioa dela. Orain, sei urtez, Baionako politika instituzionaletik kanpo izanen dira ezkertiar eta abertzaleak.

Emaitza edozein izanik ere, ondorioa argia da: lanean eta borrokan segitu beharko dute. Hizkuntza eskubideen alde, herri aitortzaren alde, bestelako etxebizitza eta garraio politika baten alde, kultur eta festa eredu alternatiboen alde, auzoetako zerbitzu publikoen alde, migranteen harrera duin baten alde... Eta beharbada hor izan liteke aukera, azken urteetan hain apal den herri mugimendua berriz arloz arlo indartzeko, saretzeko, karrikara ateratzeko, ezkerretik, abertzaletasunetik, euskaltasunetik.

«Abertzalea da bere euskaltasuna asumitzen eta gozatzen duena, herri asmo egiteraino euskaldungo hori beretzat, eta bestentzat», zioen Mikel Hiribarren Itsasuko (Lapurdi) hautagai abertzaleak Argia-n. Aspalditik ezaguna da Baionako batzuek Euskal Herriari, euskarari eta euskaldunei dieten ezinikusia. Urteen poderioz, ikusezin ere bilakatu dira baionar anitzen begietan. Azken urteetan, pisu elektoral handiagoa lortzeko, biak arindu dira Baionan: abertzaletasuna eta euskaltasuna. Beharbada, iritsi da garaia berriz lotsarik gabe aldarrikatzeko.]]>
<![CDATA[Iratxe Sorzabali buruzko erabakia irailaren 16an emanen du Parisko Dei Auzitegiak]]> https://www.berria.eus/albisteak/182654/iratxe_sorzabali_buruzko_erabakia_irailaren_16an_emanen_du_parisko_dei_auzitegiak.htm Wed, 10 Jun 2020 17:45:25 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/182654/iratxe_sorzabali_buruzko_erabakia_irailaren_16an_emanen_du_parisko_dei_auzitegiak.htm aitzineko hirurak onartu egin zituen Frantziako justiziak. Euskal presoaren tortura salaketak izan dira eskaera bakoitzaren erdigunean; frogatuak badira ere, auzitegiak ez ditu kontuan hartu. Gaurko auzi saioan, Espainiari galdera egiteko eskatu du prokuradoreak, bere adierazpenez gain Sorzabalen inplikazioaz zer informazio gehiago ote duten. Euskal presoaren abokatuek, berriz, euroagindua bertan behera uzteko eskatu dute. «Frogatu dugu haren atxiloaldian egindako deklarazioetan oinarritzen dela Espainiaren eskaera; haren tortura salaketak frogatu ditugu, eta Europako Batasuneko Luxenburgoko auzitegiaren jurisprudentzia guzia ekarri dugu, argudiatzeko horrelako kasuetan euroaginduak ukatu behar direla», adierazi du Xantiana Cachenault abokatuak. Serge Portelli abokatuak torturaren gaia plazaratu du, Espainiako justiziaren erralitatea azaleratuta. «Botere judizialaren eta polizialaren arteko konplizitatea esplikatu du, eta badela garaia Frantziako justizia horretan sar dadin», azaldu du Cachenaultek. Gaurko saioan ere, eskatu dute Sorzabalen kasuaz galdera egiteko Europako Batasuneko Luxenburgoko auzitegiari. Parisko Dei Auzitegiak irailaren 16an emanen du bere erabakien berri.]]> <![CDATA[Uda Lekuk bertan behera utzi ditu udako egonaldiak]]> https://www.berria.eus/albisteak/182537/uda_lekuk_bertan_behera_utzi_ditu_udako_egonaldiak.htm Mon, 08 Jun 2020 13:18:58 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/182537/uda_lekuk_bertan_behera_utzi_ditu_udako_egonaldiak.htm