<![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 21 Apr 2019 16:56:27 +0200 hourly 1 <![CDATA[Ekhi Erremundegi Beloki | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Euskal Elkargoak 586 milioi euroko aurrekontua onartu du aurtengo]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/012/001/2019-04-14/euskal_elkargoak_586_milioi_euroko_aurrekontua_onartu_du_aurtengo.htm Sun, 14 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1942/012/001/2019-04-14/euskal_elkargoak_586_milioi_euroko_aurrekontua_onartu_du_aurtengo.htm
Aurrekontu orokorrari begira jarrita, inbestimenduen aldetik, drainatze lanetarako 30 milioi euro atxiki ditu elkargoak, uraren kudeaketarentzat beste hainbeste, garapen ekonomikoarentzat hamalau milioi, eta goi mailako ikasketetarako hamar milioi. Mugikortasunarentzat eta hondakinen kudeaketarentzat zortzina milioi izanen dira. Orotara, 148 milioi euro izanen dira.

Aurrekontu orokorraren alde bozkatu zuen Mathieu Berge Baionako PSko hautetsiak, hasieratik Euskal Elkargoaren eraikuntza babesten duela argudiatuta. Baina «gordeka» aritzea leporatu zion elkargoari. «Aurrekontu hau kosmetikoa da, eta komunikazioan oinarritzen da. 21 eskumenei begira Euskal Elkargoak inbestimendu zoragarriak eginen balitu bezala aurkezten digute, baina, funtsean, biziki aurrekontu txikia da», adierazi zuen. «148 milioi euroei aitzineko elkargoetan jadanik aurreikusiak ziren drainatze lanak, eta, uraren kudeaketa kentzen badizkiogu, arras guti da. Eta hori, euskal elkargoaren finantza egoera biziki kritiko batean: bederatzi urteko zorpetzea du, jakinez muga hamabi urtekoa dela».

Heldu den urtetik hasita zergak emendatu ezean inbestimenduak bertan behera utzi beharko dituztela iragarri zuen Bergek. «Komunikazio kolpeka Euskal Elkargoaren bidez [Ipar] Euskal Herria aldatuko dugula erraten digute; egin genezake, baina, kasu horretan, erabaki politiko eta fiskalak hartu beharko dira, eta lehentasunak ordenan ezarri», azaldu zuen. «Apokalipsia» iragartzea leporatu zion Etxegarai lehendakariak.

Funtsean, fiskalitatearen bilakaera bat nahiko luke Berge PSko kideak. «21 politika publikoak zinez aitzina eraman nahi baditugu, ez dugu egiten ahalko fiskalitate paktuaren barruan. Eta uste dut herriko hauteskundeetatik urte batera, gardentasunak eta zintzotasunak herritarrei erratera behartzen gaituela».

Azterketa neurtuagoa egin zuen Jean Claude Iriart EH Baiko Baionako hautetsiak. Haren arabera, lehen bi urteetan bozkatuak izan diren gauza guziak ez dira obratu ahal izan, instalazio fasean izanik, administrazioak beste «mila gauza» baitzituen egiteko. «Horrek erran nahi du bi urte hauen ondotik finantza egoera biziki sanoa dela eta badela gauza anitz egiteko posibilitatea», adierazi zuen. «Baina, anartean, politika finkatuak izan dira eta zerbitzu guzietatik izan dira galdeak. Egin den hautua izan da galdera guziak ez onartzea, baina hein aski inportantean onartuak izan dira. Pentsa daiteke aurreikusitako guzia ez dela eginen, eta, funtsean, hainbat hobe, erran nahi baitu finantza egoera ez dela berehalakoan okertuko». Iriarten iritziz, ez da ezinbestekoa fiskalitatea ukitzea: «Beste aukera bat da inbertsio maila apaltzea».

I-Ener enpresari babesa

I-Ener kooperatibaren kapitalean sartzea erabaki zuen atzo Euskal Elkargoak, Ipar Euskal Herriaren autonomia energetikoa laguntzeko borondatea erakutsiz. Hautetsien artean eztabaida sortu bazuen ere, gehiengoak babestu zuen erabakia.]]>
<![CDATA[«Itzulpen sistema ez da legezkoa, eta badakite»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/018/001/2019-04-14/itzulpen_sistema_ez_da_legezkoa_eta_badakite.htm Sun, 14 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1943/018/001/2019-04-14/itzulpen_sistema_ez_da_legezkoa_eta_badakite.htm
Demokrazia eta gardentasun falta leporatu dizute.

Gehiengoan ziren garaian finantzei buruzko bilkurak egin genituen. Ez dut ikusten zergatik elementuak gordeko genituzkeen. Bilkura bat baino gehiago egin genituen gaiari buruz, prospektibei buruz. Momentu horretan ez zegoen gaitzespenik. Orain gardentasun falta aipatzen dute aurrekontuari buruzko eztabaidan, baina ez dute aurrekontuaz ohar bakar bat ere egiten.

Oharra da justuki ez dela aurrekontu «irakurgarri» bat, «kontulari» aurrekontu bat dela, eta ez dela proiektu bakoitzari dagokion diru zamaren ikuspegirik.

Kritika ez da onargarria. Gehiengoan zirenean, finantzari buruzko bilkurak egin genituen, zeuden elementuekin, izan genitzakeen perspektibekin, momentu horretan ez zen alde horretako kritikarik izan. Hartu duten posizioa erabat ihardukitzailea eta politikoa da, niretzat aitzakia bat da, finantza elementuei buruz ez erantzuteko. Ez dute haien ezezko bozka esplikatu. Zenbakiak aurkeztuak izan dira, beti leporatu daiteke gardentasun falta bat, hori aski erraza da. Baina kontuak hor direlarik erantzukizunak hartzen dira, eta pentsatzen dena erraten da.

«Kudeaketa jarrera» batean izatea eta erabakiak taldea txikian hartzea ere leporatu dizute.

Bostetako bakar bat ere ez da finantza batzordeko kidea. Finantza publikoak direnak dira. Ukaezina da boterera iritsi ginenean egoera txarrean ginela. Kanpainan berean erraten genuen badirela indikatzaile batzuk hor direnak eta ukaezinak direnak. Egoera zail batean iritsi ginen agintera, hobetzen ari gara, baina ez gara oraindik egoera sano batean. Finantza kontulariek bezala kudeatzen dugula erraten digute, ba hainbat hobe.

Euskara erabiltzeko ezintasunak ere gatazka sortu du. If Matxikoterekin polemika sortu zenetik ez da ezer aldatu.

Bai, aldatu dena da Pirinio Atlantikoetako prefeturaren gutun bat jaso dugula erranez bat-bateko itzulpen sistema ez dela legezkoa herriko kontseilu batean. Biziki ongi dakite, gutun hori jaso dute; badakite itzulpen sistema ez dela legezkoa, badakite euskara hutsean mintzatzea ez dela legezkoa. Haiek erabaki dute, jakinez ezin nuela; ezin nuela kontuan hartu haien ekarpena.

Herriko hauteskundeetarako urte bat eskas dela, polemika honek ez ote dio min handia egiten 2014an aurkeztu zenuten zerrendari?

Mina ez dakit, bakoitzaren posizioa zein den argitzen du. Haien ikuspegi politikoak dituzte, herriko kontseiluan adierazten ahalko zituzten, eserlekua hutsik uztea erabaki dute; haien erabakia da.

2020an berriz aurkeztuko zarela errana duzu. Noren babesarekin?

Agintaldian ongi lan egin dugula pentsatzen dutenen eta gure programarekin bat eginen dutenen babesarekin.

Herria Bizi Dadin talde abertzaleak osatutako zerrenda zabala izan zen 2014koa. Formula errepikatuko duzue?

Herria Bizi Dadin taldeak ez du trenkatu: erdiak 2014ko eredua errepikatzearen alde egin zuen, eta beste erdiak, kontra.

Zuk diozu aurkeztuko zarela, hala ere. Ez ote da desmartxa kolektibotik indibidualera pasatzea?

Ez. Herria Bizi Dadin zatikatua denez gai horri buruz, bada eztabaida, badira aldekoak eta kontrakoak. Beraz, desmartxa kolektibo bat birsortuko dugu. Herriko Kontseiluko gehiengoan Herria Bizi Dadin taldeko bederatzi kide daude, eta joan direnak bost dira.]]>
<![CDATA["Prefeturaren gutun bat jaso dugu erranez bat bateko itzulpen sistema ez dela legezkoa herriko kontseilu batean"]]> https://www.berria.eus/albisteak/165191/prefeturaren_gutun_bat_jaso_dugu_erranez_bat_bateko_itzulpen_sistema_ez_dela_legezkoa_herriko_kontseilu_batean.htm Sat, 13 Apr 2019 16:31:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/165191/prefeturaren_gutun_bat_jaso_dugu_erranez_bat_bateko_itzulpen_sistema_ez_dela_legezkoa_herriko_kontseilu_batean.htm <![CDATA[Dimisioa eman dute Uztaritzeko bost hautetsi abertzalek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/012/001/2019-04-13/dimisioa_eman_dute_uztaritzeko_bost_hautetsi_abertzalek.htm Sat, 13 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1879/012/001/2019-04-13/dimisioa_eman_dute_uztaritzeko_bost_hautetsi_abertzalek.htm
Desadostasunak ez dira berriak, baina orain arte «barne mailan» konpontzen saiatu dira, dimisioa aurkeztu dutenetako batek azaldu duenez. Joan den irailean agertu ziren jendaurrean: If Matxikote Uztaritze Baitik kanpo ezarri zutela jakinarazi zuen talde abertzaleak, jarrera desleiala leporatuta. Herriko kontseiluan euskara erabiltzea aldarrikatzen zuen Matxikotek, eta salatu zuen Bruno Karrere auzapezak ez ziola eskubide hori bermatu. Legeak ezarritako mugak aipatu, eta azken urteetan hizkuntza politikan egindako urratsak nabarmendu zituen, berriz, Karrerek BERRIAri eskainitako elkarrizketa batean. Matxikote kanporatzearekin, beste lau hautetsik ere Uztaritze Bai taldea uztea erabaki zuten; horiek bostak dira atzo kargua uztea erabaki zutenak.

«Kudeaketa jarrera»

Aurrekontuaren eztabaida baliatu zuten Karrereren taldeari «demokrazia eta gardentasun falta» leporatzeko. Bi eskari egin zituzten: kontuak «irakurgarriagoak eta ulergarriagoak» izatea, eta arloka dirua nola banatua izanen den erakustea, diru zamak eta loturiko proiektuak «argiki» erakutsita. «Urteko asmoen neurria izateaz gain, herriko etxearen orientazio eta hautu politikoak neurtzeko aukera emanen liguke, bai hautetsioi, baita herritarrei ere. Eskasian kausitzen dugun gardentasuna lagunduko luke horrek, baita herritarren inplikatzeko aukera ere», adierazi zuten. «Horrela, ezinezkoa zaigu ulertzea egiten dituzuen lehentasun hautuak, ez politikoki, ez eta ekonomikoki ere». Gehiengoko taldeari «kudeaketa jarrera» izatea leporatu diote, «herrian diren beharrak aurreikusi»beharrean. Urte batetik bestera aurrekontuaren atal batzuetan izan diren aldaketei begira ere, beren ulermenik eza adierazi zuten.

Herriko etxearen hizkuntza politika ere zalantzan ezarri zuten, eta itzulpen zerbitzurik ez egotea salatu, gogora ekarririk hauteskunde kanpainan erran zutela kontuan hartuko zituztela herritar guzien eskubideak. Horregatik egin zuten beren mintzaldietan euskararen aldeko hautua. Karrerek adierazi zuen erabaki zuzena zela bost hautetsien hitzak aktan ez ezartzea; «legezkotasuna errespetatzeko» era hori zela azaldu zuen.]]>
<![CDATA[Uztaritzeko bost hautetsi abertzalek dimisioa aurkeztu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/165153/uztaritzeko_bost_hautetsi_abertzalek_dimisioa_aurkeztu_dute.htm Fri, 12 Apr 2019 10:21:45 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/165153/uztaritzeko_bost_hautetsi_abertzalek_dimisioa_aurkeztu_dute.htm <![CDATA[Aitortzaren aldeko figura]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1991/005/001/2019-04-11/aitortzaren_aldeko_figura.htm Thu, 11 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1991/005/001/2019-04-11/aitortzaren_aldeko_figura.htm
«Auzapez gisa gurutzatzen ginen, baina, 2002tik aitzina, Batera plataforma sortu genuen, hautetsien eta gizarte zibileko jendeen artean», oroitu du Sauveur Bacho Arberatzeko auzapezak (Baxenabarre). Departamenduaren aldeko hautetsien elkartearen ordezkari izan ondotik, Auzapezen Biltzarreko presidente izan zen 2003 eta 2008 artean. 2005ean, Paueko prefetak auzitan ezarri zituen Lapurdi eta Baxenabarreko 25 herriko etxe, euskal departamenduaren aldeko hautetsien elkarteari diru laguntza emateagatik. Auzipetuen artean zen Darraidou, eta horrela azaldu zuen BERRIAk egin zion elkarrizketa batean: «Egin duguna ez da desobedientzia zibila. Diru laguntza hori eman dugu, gure eskubidea dela uste dugulako. Prefetak XIX. mendeko kodea erabiltzen du gu auzipetzeko».

2005ean kontsulta bat antolatu zuten hiru probintzietako auzapezen artean, eta gehiengoa aitortza instituzionalari buruzko erreferendum bat egitearen alde agertu zen. Izenpedura kanpaina bat abiatu zuten ondotik aldarrikapena babesteko. «Kontsulta honek indarra ematen dio 46.000 izenpetze biltzeko kanpainari», adierazi zuen BERRIAn.

Gizon «goxoa» zela gogoan du Bachok.«Balio humanistak zituen, Euskal Herria oroz gainetik maite zuen, baita justizia soziala eta elkartasuna ere. Iragan bilkura batez erran nuen gisan, gaur egun Euskal Elkargoa baldin badugu, Andre Darraidou eta halako pertsonei esker dugu».

1980an, Hemen-Herrikoa elkartearen sortzaileetarik izan zen, Ramuntxo Camblong eta Patxi Nobliarekin batera, eta 1987 arte izan zen elkarteko lehendakaria. Ezpeletako piperra nazioartean aitortua izatearen alde militatu zuen, eta Merkataritza eta Industria Ganberako hautetsia eta turismo saileko burua ere izan zen.

2004an, Elgar-Ensemble alderdi zentristaren sortzaile izan zen. «Ez ezkerreko, ez eskuineko, ez abertzale», aurkeztu zuten beren burua Euskaldunak Frantzian, frantsesak Euskal Herrian lelopean.

«Euskaltzalea zen, baina ez zegoen aldarrikapenean, gogatzen zuen. Bururaino izan da gai horiez interesatua», Christine Bessonart Senpereko auzapez eta auzapezen Biltzarreko buru ohiaren hitzen, azken urteetan gatazkaren konponbidean inplikatu dela gogora ekarrita. 2017ko martxoan, ETAren armagabetzean laguntzeko prest agertu zen, eta François Hollande Frantziako presidenteari idatzi zion Jakes Esnal eta Frederic Haranbururen zigorrak kommutatzeko eskaera eginez.]]>
<![CDATA[Andre Darraidou Auzapezen Biltzarreko buru ohia zendu da]]> https://www.berria.eus/albisteak/165037/andre_darraidou_auzapezen_biltzarreko_buru_ohia_zendu_da.htm Wed, 10 Apr 2019 07:22:09 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/165037/andre_darraidou_auzapezen_biltzarreko_buru_ohia_zendu_da.htm honela azaldu zuen, Berria-k egin zion elkarrizketa batean: "Egin duguna ez da desobedientzia zibila. Diru laguntza hori eman dugu, gure eskubidea dela uste dugulako. Prefetaren argudioa da euskal departamenduaren aldeko elkartea laguntzea ez dela udalaren intereseko gaia. Gure iritziz, departamendu bat ukaitea udalaren interesa da, boteregunea eta administrazioa hurbilago ukanen genituzkeelako. Euskararen ofizialtasunak, berezko unibertsitateak eta laborantza ganberak ere erabateko interesa dute guretzat. Prefetak XIX. mendeko kodea erabiltzen du gu auzipetzeko". 2005ean kontsulta bat antolatu zuten hiru probintzietako auzapezen artean, eta gehiengoa aitortza instituzionalari buruzko erreferendum bat egitearen alde agertu zen. Izenpedura kanpaina bat abiatu zuten ondotik aldarrikapena babesteko. «Kontsulta honek indarra ematen dio 46.000 izenpetze biltzeko kanpainari», adierazi zuen Berria-n 1980an, Hemen-Herrikoa elkartearen sortzaileetarik izan zen, Ramuntxo Camblong eta Patxi Nobliarekin batera, eta 1987 arte izan zen elkarteko lehendakaria. 1988 eta 1990 artean Herrikoa sozietatearen zuzendari nagusia izan zen. Ezpeletako piperra nazioartean aitortua izatearen alde militatu zuen. 1989 eta 2005 artean Merkataritza eta Industria Ganberako hautetsia izan zen, eta turismo saileko buru ere izan zen. Darraidou Ezpeletako auzapeza izan zen 1989 eta 2006 artean, eta Elgar-Ensemble alderdi zentristaren sortzaile izan zen. "Ez ezkerreko, ez eskuineko, ez abertzale", aurkeztu zuten beren burua eta Ipar Euskal Herriko bi zibilizazioen artean (euskalduna eta frantsesa) zubi lana egiteko asmoa agertu zuten, "euskaldunak Frantzian, frantsesak Euskal Herrian" lelopean. Azken urteetan, Euskal Herriko gatazkaren konponbidearen alde parte hartu izan du. 2017ko martxoan, ETAren armagabetzean laguntzeko prest agertu zen beste hamarnaka hautetsi eta gizarte eragileetako kideekin batera, eta Jakes Esnal eta Frederic Haranbururen zigorrak kommutatzeko eskaera eginez, François Hollande Frantziako presidenteari gutun bat bidali zion, Ipar Euskal Herriko beste pertsona ospetsu batzuekin batera. 2009an, Alkartasuna fundazioaren saria jaso zuen, "Euskal kultura eta euskara sustatzeagatik eta defendatzeagatik". "Auzapez enblematikoa" Ipar Euskal Herriko pertsona ezagun andanak omendu du Darraidou gaur goizean. Frederic Espagnac PSko senatariak Ipar Euskal Herriaren etorkizun instituzionalarentzat "ikusmen handiko" pertsona izan zela adierazi du, eta Max Brisson Errepublikanoetako senatariak "pena" agertu du [Ipar] Euskal Herriko "figura" bat joan delako. Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak Ezpeletako "auzapez enblematikoa" oroitu du, [Ipar] Euskal Herriak asko zor diola erranez. Batera plataformak ere "tristezia" agertu du. ]]> <![CDATA[Murgiltze eredua defendatu dute eragileek Ipar Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/008/001/2019-04-10/murgiltze_eredua_defendatu_dute_eragileek_ipar_euskal_herrian.htm Wed, 10 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1881/008/001/2019-04-10/murgiltze_eredua_defendatu_dute_eragileek_ipar_euskal_herrian.htm
Errepublikanoak alderdiko Max Brisson senataria izan zen mintzatzen lehena, Senatuan berean. «Dudak nituen, orain argi dut: Euskal Herrian erraten ahalko dut Frantziako Gobernua murgiltze ereduaren kontrakoa dela», adierazi zuen, Ipar Euskal Herrian egiten diren esperimentazioak gogora ekarrita. Ministroaren akats bikoitza salatu du, berriz, Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak sare sozialetan: «juridikoa», esperimentazioa lege esparruaren barruan egiten delako, eta «politikoa», «eskualdeko» hizkuntzei begira Frantziako Gobernuaren «gibel egitea» delako.

Thierry Delobel Ikas Bi guraso elkarteko presidenteak salatu du, halaber, Frantziako Gobernua «tronpatzen» dela, eta gaia ez duela «menperatzen». Hezkuntza Ministerioari dei eginen diotela baieztatu du. Ildo beretik, gobernuaren «jarrera ideologikoa» salatu du Marie Andree Ouret Biga Bai guraso elkarteko presidenteak, eta «biziki berri txarra» dela erran. «Harritua» agertu da, orain arte Hezkunde Nazionalak berak bultzatu izan duela adierazita. «Murgiltze ereduaren esperimentazioaren onurak goratzen zituzten».

Murgiltzea, «bide bakarra»

Euskal Konfederazioak «haserre biziz» hartu ditu Gouraulten hitzak. Gogor salatu du murgiltze eredua «esklusibo» gisa aurkeztu izana. Murgiltze ereduarekin ikasleak euskara eta frantsesa biak menperatzeko gai direla baieztatu du. «Murgiltze eredua da bide bakarra, egun, eskolara frantsesarekin sartzen diren ikasleak elebidun atera daitezen». Halaber, inposaketa beste alderakoa dela adierazi du konfederazioak, gurasoei eredu elebakarra edo elebiduna «inposatuko» zaielako. Murgiltze eredua eskola pribatuetan posible dela dio ministroak, baina konfederazioak salatu du ministerioak ez diela erantzuten ikastolen beharrei. Gobernuak hizkuntzen kontra «gurutzada berri bat» hasi duela salatu du, eta Euskal Herriko hautetsiei dei egin die estatuaren «erasoari» aitzin egin diezaioten.]]>
<![CDATA[«Les Bascos elkarteko gizonak gu baino feministagoak dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1884/010/001/2019-04-05/les_bascos_elkarteko_gizonak_gu_baino_feministagoak_dira.htm Fri, 05 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1884/010/001/2019-04-05/les_bascos_elkarteko_gizonak_gu_baino_feministagoak_dira.htm
Bere proposamenez ireki zuten Txalaparta egoitza, elkarteari hirira irekitzeko leku fisiko bat eskaini ziona. Urte guzian ekitaldiak antolatzen dituzte, eta laguntza bila ari direnentzako harrera leku ere bada. Berriki, Les Bascosen emakume taldea sortu dute: Bask'Elles; bertan parte hartzen ari da Clapisson. Harentzat, feminismoa ezagutzen hasteko aukera da. «Egia da azken urteetan Les Bascos borroka feministetan engaiatu dela, baina elkarteko emazteak ez genuen bereziki parte hartzen».

Zein da emazte lesbiana baten errealitatea, gaur egun, Ipar Euskal Herrian?

Arrunta. Maila pertsonalean, erabat arrunta. Beste edozein pertsonaren errealitatearen modukoa. Heterosexual bati ez zaio galdetzen bere sexu joeraz. Diskriminazioak gerta daitezke; niri ere gerta dakidake pertsona bat gurutzatu eta hitz batzuk entzutea, ala intolerantzia bat aurkitzea. Ez dut uste gerizan nagoenik. Baina gaur-gaurkoz, ez dut halakorik izan. Egia da gure herri txikian batzuetan kuriositate bat nabari dela, baina, besterik ez.

Zerk bultzatu zintuen Les Bascos elkartean sartzera?

Hasieran mendi ibilaldiak egiten genituen. Laguntasun harreman bat eraiki genuen; bazen elkartasun moduko bat gure artean, errespetua, elkar aditzea. Abentura humano bat da, biziki ederra. Hemen, Txalapartan gertatzen dena bikaina da: 30-40 kide aritzen gara txandaka harrera egiten. Ez dugu langilerik; kideen inplikazioa handia da. Egia da diskriminazioen kontrako borroka erdigunean dela, baina gainerako guzia ere bada. Les Bascos ez da hori bakarrik. Agian horrek bereizten gaitu beste antolakunde batzuekiko: gure borrokak eramateaz gain, hiriari irekia den gune bat proposatzen dugu.

Zer publiko biltzen da Txalaparta egoitzan?

Baionako bestetan, adibidez, publiko andana elkartzen da: haurrak, gazteak, zaharrak... Eta kuriositatez heldu direnak ere, «goazen maritxuengana» pentsatuko dutenak, erdi ikaraz datozenak. Ez dugu sekula hitzordu sozialetarako hainbeste eskaera izaten Baionako festen ondoren baino. Ez lukete sekula gure atea pasatuko ez balira lehenago beren lankideekin, lagunekin, familiarekin guregana hurbildu. Uste dut horretan dela berezia gure desmartxa. Biziki irekia izan nahi du, beste borrokei irekia ere. Egia da feminismoarena hasiera batean bereziki Beñat Gachenek zeramala, tokiko egitura feministei begira.

Irudi «maskulinoa» du Les Bascos elkarteak. Zer leku duzue emakumeek?

Bai kopuru aldetik eta bai parte hartze aldetik, parekidetasunean garela erranen nuke.

Alta, Bask'Elles emazte taldea sortzea erabaki duzue. Zerk bultzatu zaituzte?

Les Bascoseko gizonak gu baino feministagoak dira... Aipatu izan dugunetan, ez genuen behar berezirik sentitzen emakume talde bat sortzeko. Baina, kanpoari begira, egia da konplikatua zela, nahiz eta guk barnean erabaki gure ahotsa gizon batzuek ematea. Horregatik erabaki dugu taldea sortzea, kanpoari begira. Eta, bide batez, gustu hartzen ari gara. Ohartzen gara gauza anitz dagoela egiteko, sortzeko... Besteak beste, EBA Egiazko Berdintasunaren Alde kolektiboaren parte gara, eta Euskal Elkargoko hautetsiekin osatutako batzorde mistoan parte hartzen dugu.

Taldea sortu duzuenetik, emakumeen artean biltzen hasi zarete. Zerbait aldatu du?

Uste dut, argiki, hitza askatzeko balio duela. Egia da Les Bascosen edonork har dezakeela hitza; ez dago hierarkiarik, ezta ahots bat beste bat baino errespetatuagoa dena ere, izan gizon izan emazte. Baina ohartu gara emazteen artean izanik batzuk leku gehiago izatearen sentimendua dutela, mintzatzeko aukera gehiago.

Feminista gisa definitzen zarete?

Les Bascos elkarteko emakume taldea gara. Nik aitortu behar dut deskubritzen ari naizela. Ez gai feministak, emazte gisa ezagutzen ditudalako; baina mugimendu feminista ez nuen ezagutzen, eta deskubritzen ari naiz. Emakume talde gisa definitzen gara, eta ez dugu gogo berezirik geure buruari etiketa feminista jartzeko. Kolektiboki erabaki dugu mugimendu feministaren mobilizazioetan parte hartzea. Oraingoz hasi berriak gara; dena eraikitzekoa da.

Zer gai eta nola landuko duzue?

Gaualdiak antolatuko ditugu, gai ezberdinen inguruan gogoeta eta eztabaida bultzatzeko. Lehena emakumeek goi mailako kirolean duten lekuaz izan zen, baina gerora osasunari eta gorputzari lotutako gaiak ere aipatu nahiko genituzke. Gure gogoen arabera arituko gara.]]>
<![CDATA[Euskarazko esperimentazioa zabaltzeari uko egin dio ikuskariak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/006/001/2019-04-04/euskarazko_esperimentazioa_zabaltzeari_uko_egin_dio_ikuskariak.htm Thu, 04 Apr 2019 00:00:00 +0200 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1877/006/001/2019-04-04/euskarazko_esperimentazioa_zabaltzeari_uko_egin_dio_ikuskariak.htm
Sail elebiduna da Frantziako hezkuntza sistema publikoan euskaraz ikasi ahal izateko aukera bakarra. Hego Euskal Herriko B ereduaren gisara, euskaraz eta frantsesez ordu kopuru bera eskaintzen diete ikasleei -eskola anitzetan helburu hori bete gabe dago oraindik-. 2005eko Eskolaren Birfundaziorako Legeak aukera ireki zuen tokiko hizkuntzak irakasten dituzten eremuetan lege esparrutik atera eta esperimentazioak egiteko. Hala, 2008tik aitzina, EEP Euskararen Erakunde Publikoa «murgiltze» ereduaren esperimentazioak bultzatzen hasi zen sail elebiduna duten ama eskoletan. Gaur egun, Ipar Euskal Herriko hogei bat ikastetxetan proposatzen dute aukera hori.

Eskola batek esperimentazio proiektu bat abiatu nahi badu, eskola kontseilua ados egon behar da eta gurasoen babes zabala lortu behar du. Angelun, %60 agertu ziren alde. «Ez da aski», Barrieren hitzetan. «Proiektu bat onartzeko, kasik aho batez onartu behar da». Irisarrin eta Ainhoan lortu dute gurasoen babesa, baina hor arazo teknikoak aipatu ditu: ebaluazioa eta irakasle falta. Irakasleek, gurasoek, hautetsiek, EEPk, eta baita EEPren ebaluazioa egin zuten Frantziako Gobernuko ikuskariek ere, denek azpimarratzen dituzte esperimentazioaren onurak. Aurki doktoretza lan bat egitekoa dela eta horren emaitzak espero dituela erran du Barrierrek, ikerketa «zabalagoa» izan dadin.

Irakasleen falta ere aipatu du akademia ikuskariak. «Erraten didate aurten 52 aurkeztu direla azterketetara. Ados. Baina iaz 47 aurkeztu ziren eta zazpik lortu zuten».

Lan politikoa Parisen

Erabakia «ulertezina» da, eta «seinale txarra» litzateke, Beñat Arrabiten iritziz. Haren ustez, Barriereri «goragotik» eman diote agindua. Errefusatutako hiru proiektuetatik Irisarriko kasua azpimarratu du, ez lukeelako irakasle postu berri bat irekitzea ekarriko. EEPko biltzar nagusian aipatu zuten gaia, baina onartu du presio bide «gutxi» dutela. Haren arabera, EEPko teknikariak lanean ari dira, eta hautetsiak lan politiko bat eramaten ari dira Parisen.

Iragan azaroan bilkura bat izan zuten Frantziako Hezkuntza Ministerioan, hizkuntza gutxituen ardura duen Jean-Michel Blanquer ministroaren teknikari batekin. «Ez zen jakinean ere eskola publikoan lehen hiru urteak euskara osoz egiteko aukera bazela», deitoratu du Arrabitek. EEPko lehendakariaren hitzetan, erabakia ez da behin betikoa, eta baieztatu du hemendik aitzina ere «presioa» egiten segituko dutela. ]]>
<![CDATA[2020ko herriko bozetarako bere dinamikan parte hartzera deitu du EH Baik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1972/012/001/2019-03-31/2020ko_herriko_bozetarako_bere_dinamikan_parte_hartzera_deitu_du_eh_baik.htm Sun, 31 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1972/012/001/2019-03-31/2020ko_herriko_bozetarako_bere_dinamikan_parte_hartzera_deitu_du_eh_baik.htm
Orain dela sei urteko formula bera errepikatzeko xedea dutela esan dute, «posible eta egoki» den herrietan zerrendak aurkeztuta, eta prest agertu dira beren oinarrizko balioak partekatzen dituzten indar politikoekin «bidearen parte bat» batera egiteko. Atzoko agerraldia EH Baik defendatuko dituen ideiak zerrendatzeko aukera ere izan zen. «Ondoko hamabi hilabeteetan, hautagai abertzaleek gure proiektua lau haizeetara zabalduko dute».

Herrietatik Euskal Elkargora

2020ko agintaldi berria «erabakigarria» izanen dela uste du EH Baik. «Euskal Elkargoa lehen urratsa besterik ez da, ongi kausitu beharreko urratsa urrunago joan ahal izateko, Ipar Euskal Herriaren errealitateari gehien egokitzen zaion estatus bereziko lurraldeko elkargoa eraikitzeko».]]>
<![CDATA[Herriko bozei begira ezarri da EH Bai]]> https://www.berria.eus/albisteak/164604/herriko_bozei_begira_ezarri_da_eh_bai.htm Sat, 30 Mar 2019 14:47:53 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/albisteak/164604/herriko_bozei_begira_ezarri_da_eh_bai.htm <![CDATA[Sexu jazarpenak salatu dituzte Baionako musika ikastaro batean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/007/001/2019-03-29/sexu_jazarpenak_salatu_dituzte_baionako_musika_ikastaro_batean.htm Fri, 29 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1881/007/001/2019-03-29/sexu_jazarpenak_salatu_dituzte_baionako_musika_ikastaro_batean.htm Mediabask kazetak argitaratu dituen lekukotasunen arabera, biktimei ukituak egin zizkien, eta telefono eta mezu bidez jazarri. Salatutako gizonak ukatu egin ditu bere kontrako akusazioak.

Miarritze-Euskal Kosta Musika Akademiak musika ikastaroak antolatzen ditu uda guziz 2007az geroztik. Musika eskola horiek Baionako musika kontserbatorioan ematen dituzte, eta Baionako apezetxean aterpetzen dira ikasleak eta irakasleak. Egonaldi garaian haiekiko izandako jarreraren ondotik, ikastaroko zuzendariaren kontrako salaketa eman zuten iazko uztailean hiru emakumeek.

Hedabideari eman dioten lekukotasunetako baten arabera, ikastaroko lehen gauean berekin oheratzeko proposatu zien 76 urteko gizonak. «Ez zoaz zure logelara; nirekin geratuko zara, eta elkarrekin lo eginen dugu». Testigantza bera eman du beste salatzaile batek ere. Kontatu du gisa bereko proposamen bat egin ziola Parisko hotel batean, lan elkarrizketa batean. Halaber, salatu dute ikastaroa hasi aitzineko hilabeteetan eguneroko jazarpena jasan zutela: bai telefonoz, bai mezu elektronikoz. Beste emakume batek erantsi du behin gizona gainera bota zitzaiola musu emateko asmoarekin. Salatzaileek, gainera, auzitan eman dute gizonak adingabeekin zuen jarrera: kontatu dute haurrak anitz besarkatzen eta laztantzen zituela, eta deseroso jartzen zituela.

Musika ikastaroko zuzendariak ukatu egin ditu akusazio guziak, eta emakumeen jarrera «probokatzailea» eta janzkera aipatu ditu Mediabask-i egindako adierazpenetan; salaketak «zakarrontzietako esamesak» direla erran du.

Baionako prokuradoreari bidalitako gutunean, apezetxearen zuzendariaren lekukotasuna eman zuten salatzaileek; akusaziopean den 76 urteko gizona «zigorgabetasunez» ari den «harrapari» baten gisan deskribatu zuen. Mediabask-en aitzinean, erran horiek ukatu ditu. Aitzineko zuzendariak ere ukatu egin du musika ikastaroen arduradunak «jarrera desegokiak» zituela.

Justiziaren jarrera auzitan

Hiru emakumeek kontatu dutenez, Baionako polizia etxean ez zieten salaketa hartzea onartu «igandea zelako», eta prokuradoreari idaztea aholkatu zieten. Beren herrietara itzultzean, zegokien polizia etxean ezarri zuten salaketa. Urtarril bukaeran jaso zuen salatzaileetako batek Frantzia iparraldeko epaitegiaren mezua, zortzi hilabete berantago. Haren harridurarako, sexu jazarpenaren salaketa desagertua zen, eta lanerako askatasuna oztopatzea eta diskriminazioa baizik ez zituen aipatzen. Segida gabeko afera gisa sailkatua izan zen, gertakari horiek legeak zigortzen ez dituela argudiatuta.

2019ko udan ikastaroa egitea aurreikusten du Miarritze-Euskal Kosta Musika Akademiak. Baionako apezetxean erreserba egina dute, eta sare sozialetan ikasle eta irakasleak hautatzeko deialdiak zabaltzen hasiak dira.]]>
<![CDATA[Protestara deitu dute Aman Komunak-ek eta BBGko Ambazadak G7koen aurka]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/005/001/2019-03-28/protestara_deitu_dute_aman_komunak_ek_eta_bbgko_ambazadak_g7koen_aurka.htm Thu, 28 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1846/005/001/2019-03-28/protestara_deitu_dute_aman_komunak_ek_eta_bbgko_ambazadak_g7koen_aurka.htm
Esaterako, Notre-Dame-des-Landes herriko BBG Babestu Beharreko Gunean eraikitako Ambazada nazioarteko etxolako kideek iragarri dute hirugarren Aste Intergalaktikoa Euskal Herrian antolatuko dutela. Gai komunen inguruan kolektiboak informatzera eta eztabaidatzera gomitatzen dituen nazioarteko topaketa da. Iaz, «borrokan eta autonomia bila dabiltzan lurraldeen» egoera jorratu zuten, eta herri desberdinetako ehunka lagunek parte hartu zuten.

«Miarritzek ikusgarri zinikoa jasango du. [Emmanuel] Macronek bere sei homologo gailur ezdeus eta negargarri batera gomitatuko ditu, Frantziako Estatuan herriaren kexa pil-pilean eta boterea kinka larrian daudelarik», idatzi dute agirian. Ambazadakoen hitzetan, klimari, jendearen eta herrien eskubideei, kapitalismoaren kontrako alternatibei, eta Euskal Herriko independentziari «kolpe berria» eman nahi diete. «Bi urte pasatu dira ETA erakundea betirako armagabetu zenetik, baina errepresioa ez da gelditu: burugabekerian murgildu da. Taberna batean izandako liskarra terrorismotzat jotzen dute, eta ehunka preso politiko oraindik etxetik urrun daude, kondena luzeak betetzen. Macronen eta bere 15.000 polizien etorrerarekin, borrokaren historiari kolpea eman nahi diote», salatu dute. Borroken bateratzearen aldeko mezua zabaldu dute, agorrilaren 19tik 26ra Euskal Herrira etortzera deituta.

Azken bi urteetan, Euskal Herriko kolektiboen eta BBGren arteko harremanak indartuz joan dira, Ambazada proiektuaren bidez antolatu dituzten auzolan, topaketa eta festen inguruan. Harreman horietatik sortu da Aman Komunak sarea. Maiti izeneko pertsonaiaren ahotsetik deitu dute G7koen kontrako mobilizazioetan parte hartzera. «Agorrilaren bukaeran inkisidoreen kontseilu gorena Miarritzen bilduko dela entzuna duzue. Larriki suntsitzen duten mundua lehertzera datoz. Armaz eta hesiz babesturik, diruaren eta handikeriaren gurutzean iltzatu nahi gaituzte». Michel Veunac MiarRitzeko auzapezari ere aipua egin dio Maitik. «Auzapez morroiak ez daki, dogma zital horien garrak astinduz, zer-nolako ekaitza piztuko duen. Borroka sustraietan duen herriak zer-nolako haserrea erakutsiko dien. Ez gaituzte beldurtzen». Indarrak batzera eta «bakoitzak bere moduan» G7koen apairua «pozointzera» deitu du azkenik Maitik. «G7ko-en gailur hau izan dadila kapitalismoaren infernua eta iraultzako akelarrea».

Oldartu gazte dinamika

Otsailean aurkeztu zuten Oldartu gazte dinamikako kideak ere lanean hasiak dira. Azken asteetan, hitzaldiak eta tailerrak antolatu dituzte; besteak beste, inperialismoaren eta polizia bortizkerien inguruan; eta, martxoaren 23an, Frantziak eta Espainiak migranteei begira duen jarrera salatzeko ekintza egin zuten Irun (Gipuzkoa) eta Hendaia (Lapurdi) arteko mugan. «Gaur egungo Euskal Herrian, potentzia kapitalisten politikek gure herrian dituzten ondorioak borrokatzea da G7koen aurka antolatzeko modurik onena», adierazi zuten. Ondoko asteetan ere ekitaldi gehiago antolatuko dituztela iragarria dute.]]>
<![CDATA[Kalitatezko zerbitzu publikoen alde protesta egin dute Baionan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/011/001/2019-03-20/kalitatezko_zerbitzu_publikoen_alde_protesta_egin_dute_baionan.htm Wed, 20 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1891/011/001/2019-03-20/kalitatezko_zerbitzu_publikoen_alde_protesta_egin_dute_baionan.htm
Jaka Horien mugimenduari nola erantzun ez dakitela ari dira Frantziako sindikatuak azken hilabeteetan. Egun bateko mobilizazioak bultzatu dituzte orain arte, arrakasta handiagoz ala txikiagoz. Horietako bat izan zen atzo. Lanbide arteko grebara deitu zuten, eta sindikatu gehienek babestu zuten. Baionan, 1.200 pertsona inguru elkartu ziren.

«Beti bezala, lansariak, enpleguak, erretretak babestu nahi ditugu. Funtsean, el Khomry eta Macron legeak aitzin genituen aldarrikapen berak dira. Orduan, langileei erraten genien paretaren kontra gindoazela; orain horretan gaude», adierazi zuen Carl Andre CGTko Ipar Euskal Herriko idazkari nagusiak. «Jaka Horiek bat egin dute gurekin; jendea kontzientzia hartzen ari da Frantziako Gobernuak herrialdea gaizki tratatzen duela; alde guzietatik lehertzen ari da, zinez lehertzen. Eremu anitz ukitu ditu mobilizazioak, baina hasiera bat besterik ez da. Etorkizunerako baikor gaude, ez dugu amore emanen».

Batasun sindikala

LAB sindikatuak Baionako tren geltokian abiatu zuen eguna. Blusa gorriak jantziak zituztela, Baiona eta Donibane Garazi arteko tren zerbitzua hobetzeko eskatu zuten Barnealdea ez isolatu! Ingurunea babestu! eta Lurralde osoan behar ditugun garraio publikoak biziarazi pankartak eskuetan zituztela. «Iruditzen zaigu garraio publiko bat izatea dela modurik egokiena prekaritatearen kontra eta klimaren alde borrokatzeko», adierazi zuen Eñaut Aramendi LABeko koordinatzaileak. Manifestaziora batu baziren ere, kexu agertu zen gainerako sindikatuen jarrerarekin. Salatu zuenez, ez dituzte gonbidatu bilkuretara, eta azken egunetan jakin dute Baionan manifestazioa antolatzeko xedearen berri. «Espero dugu hurrengo aste eta hilabeteetan lortuko dugula intersindikala bera handitzea eta langileen interesaren defentsarako denek batera lan egitea». Maiatzaren 1erako deialdi bateratua egiteko, beste sindikatuekin elkarrizketan ari da LAB.]]>
<![CDATA[Euskal Hirigune Elkargoak apirilaren 13an bozkatuko du 2019ko aurrekontua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1959/012/001/2019-03-17/euskal_hirigune_elkargoak_apirilaren_13an_bozkatuko_du_2019ko_aurrekontua.htm Sun, 17 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1959/012/001/2019-03-17/euskal_hirigune_elkargoak_apirilaren_13an_bozkatuko_du_2019ko_aurrekontua.htm
Esker mezuekin hasi zuen saioa Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak, azpimarratuta lehendakariordeak, kontseilari delegatuak eta batzorde tematikoak elkarlanean aritu direla aurrekontu proposamena osatzeko. «Herritarrek tokian tokiko demokraziaren nahia erakusten duten momentu berean, [Ipar] Euskal Herriak sistema berri bat sortzeko bere gaitasuna erakutsi du beste behin; neurrira egindako sistema irekia», adierazi zuen.

Pixkanaka instituzioaren markak hartzen ari direla nabarmendu zuen, eta, ondorioz, politika publikoak herritar guziengana iristeko lan egiten ari direla. «Nork erran lezake gure politika publikoen hartzaile ez denik? [Ipar] Euskal Herriko herri eta herritar guzientzat ari gara». Hala, elkargoak bere gain hartu dituen gastu anitz herriko etxeek ez dituzte gehiago hartu beharko, eta beste gastu batzuek onura zuzenak emanen dizkie, Etxegarairen hitzetan.

Euskal Elkargoaren finantzak egoera onean direla errepikatu zuen behin eta berriz: «Gure aurrezkia nabarmen emendatu da, zorra apaldu dugu, eta diru sarrerak hobetzen ari dira». 2019ko aurrekontuarekin hartutako engaiamenduak atxikiko dituztela baieztatu zuen, halaber, Euskal Elkargoko lehendakariak, ez baitute fiskalitatea ukituko. «Oraingoz, fiskalitatea ez dugu ukituko; ulertu dut ez dela ukitzerik nahi. Baina, ondorioz, mugatuak izanen gara. Politikak adostu ditugu, baina orain erabakiak hartu beharko ditugu; dena ezingo dugu egin».

2019. urtean, tokiko ekonomiarentzat eta enplegu sortzeari begira «motor» lana egiten segituko du Euskal Elkargoak, Etxegarairen hitzetan; herriko etxeen «ekintzarekin elkarlanean».

Parekidetasuna

Euskal Elkargoaren aurrekontua ez zen izan atzoko batzarrean aipatu zuten gai bakarra. Gizonen eta emazteen arteko berdintasunari buruzko txosten bat aurkeztu zuen Maider Behotegik, giza baliabideen lehendakariordeak. Argazki iluna aurkeztu zuen; elkargoko langileen artean gutxiengoa dira emakumezkoak: 414 dira, eta 509 gizonezko daude. Gainera, gizonezkoek emakumezkoek baino lansari hobea dute, oro har. 1.741 eurokoa da elkargoko langileen batez besteko lansaria; 1.599 eurokoa emakumezkoentzat eta 1.865 eurokoa gizonezkoentzat. Funtsean, elkargo batzarrean ere emazteak gutxiengoa dira hautetsien artean —233tik 52—. Egoera hori zer bortitza den ohartzeko eskatu zien Colette Capdeviellek gainerako hautetsiei. Beñat Cachenault Iholdiko auzapezak erantzun zion «zaila» dela emakumeak politikan «inplikatzea». Hautetsien kontzientziazioan egin beharreko lanaren erakusgarri.]]>
<![CDATA[Etorkizun bat ukaiteko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/002/001/2019-03-16/etorkizun_bat_ukaiteko.htm Sat, 16 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1877/002/001/2019-03-16/etorkizun_bat_ukaiteko.htm 1, 2, 3 gradu gizateriaren aurkako krimena da! eta Klima baino beroago leloekin, adibidez, Baionako karriketan elkartu ziren Ipar Euskal Herriko ikasle andana, mundu osoan eginiko Fridays for the Future (Ostiralak Etorkizunarentzat) deialdiari erantzunez. Manifestazio ikusgarria egin zuten hiriko karriketan, klimaren berotzea salatu eta «zinezko» neurriak eskatzeko. Gaur Angelun (Lapurdi) antolatua den klimaren aldeko martxan parte hartzera deitu zuten; iragarri zuten ondoko asteetan protesta gehiago izanen direla.

Mundu guztiko ehun herrialdetan baino gehiagotan egin zuten atzo greba ikasleek, klima aldaketa salatzeko. Greta Thunberg 16 urteko gazte suediarraren ereduari jarraikiz, Australian milaka gazte bildu ziren, Europako herrialde nagusietan beste hainbeste, eta gainerako kontinenteetan ere deialdi andana izan ziren. «Ez dirudi gure etorkizuna eskuetan dutenek klimaren gaia biziki serio hartzen dutenik», esan zuen Thunbergek berak mobilizazioaren bezperetan. Stocholmeko mobilizazio buruan joan zen atzo.

Euskal Herrian mobilizazio bat baino gehiago antolatu zituzten; Bilbon, Gasteizen eta Donostian, besteak beste. Baionakoa izan zen jendetsuenetakoa. Goizean goizetik Cassin lizeotik abiatu, eta lizeo nagusien itzulia egin zuten, ikasleak eskolatik aterata manifestaziora gehitu zitezen. «Nolako energia!», harritu zen mobilizazioa jarraitzen ari zen kazetarietako bat, gazteen determinazioari begira. Bozgorailuetatik ateratzen zen musikari jarraikiz, dantzan, saltoka eta oihuz erantzuten zieten martxaren eramaileek mikrofonotik ematen zituzten mezuei. «Klimaren berotzearen kontra borrokatzen ez bagara, ez dugu sekula lortuko ezberdintasun sozialak gainditzea», aldarrikatu zuen Luzio Lizarralde ikasleak suprefetura aitzinera iritsi zirenean. «Badakizue zer den hau? Suprefetura. Estatuaren bozeramaileak dira. Egin dezagun bi aldiz oihu gehiago estatuaren kontra». Eta gazte guziak, saltoka eta oihuka. Xaho kaian bukatu zuten martxa, hitzartzeekin: «Gure gobernua ez da konpetentea; beraz, hona gobernu berria». Laborantzako, garraioko eta errefuxiatu klimatikoentzat konponbidea aurkitzeko ministroak izendatu zituzten parodian, egoerari aurre egiteko proposamenak aurkezteko. «Klima larrialdia» ezartzea aipatu zuten, besteak beste.

Umorea, kolorea eta zarata

Zaratatsua bezain koloretsua izan zen atzoko protesta. Bakoitza bere pankarta eskuetan joan zen, era guzietako aldarrikapenei ahotsa emanez: Euskal Herria determinatua!, Ez dugu B planetarik edo Gazteria klimarentzat! leloak idatzi zituzten kartoi zatien gainean, baina baita umorezko mezuak ere: Gradu gehiago, garagardoarentzat bakarrik edo Winter is not coming (negua ez dator), Game of Thrones telesailari erreferentzia eginez. Bernat Etxepare lizeoko ikasleak bi pankarta handirekin batu ziren protestara: Sistema aldatu, geroa bermatu eta Kapitalismo berdeaz gaindi, gazteok amalurraren alde.

Manifestazio buruan zegoen Aimee Masson, Hazparneko Armand David lizeoko ikaslea, antolatzaileen artean. «Nire lurra maite dut, eta egun batez nire haurrei utzi nahiko nieke. Landagunean bizi naiz, eta usu bakarrik sentitzen gara horrelako gaiak lantzeko orduan. Plazera da hainbeste gazte motibatu ikustea», adierazi zuen. Mobilizatzeko arrazoi bat baino gehiago dituela argitu zuen Christelle Caillet ikus-entzunezko goi mailako teknikari brebetako ikasleak: «Egunero ari naiz borrokan naturaren eta bioaniztasunaren alde. Ezinbestekoa iruditzen zait gazteak sentsibilizatzea, gaur egun dugun erronka uler dezaten». Besteak beste, zigarreta muturrak lurrera botatzea eta McDonaldsen gisako hanburgertegietan kontsumitzea jarri zuen adibide. «Ez dut halakorik onartzen. Animaliak gaizki tratatu eta natura arriskuan ematen duten enpresa handi horien kontrako boikota bultzatu behar dugu».

Antolatzaileen artean euskaldun batzuk izanik ere, frantsesak hartu zuen nagusitasuna atzo goizeko mobilizazioan. Bernat Etxepare lizeoko ikasleek eraman zuten euskararen presentzia, eta horretaz kontziente direla aitortu zuen Ekhi Perriek. «Garrantzitsua da erakuts dezagun euskaldunak ere borroka honen parte garela», adierazi zuen. «Iruditzen zait inportantea dela edonor mobilizatzea, bai zahar, bai gazte, klimaren gaiak denak ukitzen baikaitu, eta gure lurra baita». Haren irudiko, orain arte Bernat Etxepare lizeoan ez zen sobera aipatzen gai hori, beste gai batzuek hartzen zutelako nagusitasuna: «Berriki talde ekologista bat sortu da, ikusteko lizeoan zer egiten ahal dugun, eta gure neurrian gauzak aldatzeko. Eguneroko gauza txikiak aldatuz anitz aldatzen ahal baita».

Gazteen mobilizazioa gogoz txalotu zuten Bizi mugimenduko kideek: «Pozten gaitu ikusteak klimaren alde eta haien etorkizunerako beren gain hartzeko prest direla. Ea mugimenduak zer ematen duen, baina gogotik eta plazerez ikusten dugu». Atzo ikasleek bezala, gizarte eragileek ere protestarako deia egina dute gaurko. Ipar Euskal Herrian, Angelun elkartuko dira, 10:30ean, Cadran itzulgunean.]]>
<![CDATA[Euskal Elkargoak okzitanieraren aldeko politikak abiatuko ditu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2019-03-14/euskal_elkargoak_okzitanieraren_aldeko_politikak_abiatuko_ditu.htm Thu, 14 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2019-03-14/euskal_elkargoak_okzitanieraren_aldeko_politikak_abiatuko_ditu.htm Adishatz a tots». Kazetariak okzitanieraz agurtuz abiatu zuen agerraldia, atzo, Jean Rene Etxegarai Euskal Hirigune Elkargoko lehendakariak. Okzitanieraren hizkuntza eta kultura politikarako proiektu proposamena aurkeztu zuen, Beñat Arrabit hizkuntza politikaren lehendakariordearekin eta Bruno Karrere kultura politikaren lehendakariordearekin batera. Pirinio Atlantikoetako Departamendua, Akitania Berria Eskualdea, Okzitanieraren Erakunde Publikoa eta Okzitandar Erakundearekin osagarritasunean pentsatu duten proiektua larunbateko elkargo batzarrean aurkeztu eta bozkatuko dute; 50.000 euroko aurrekontua izatea proposatzen dute.

Euskal Elkargoaren eremuan okzitanierak leku handia izan duela azpimarratu zuen Etxegaraik. «Baiona okzitanoa zen euskalduna izan aitzin. Anitzek ez dakite, baina gaur egun frantsesez erabiltzen ditugun hitz andana bat okzitanieratik eratorriak dira. Hori da gure lurraldearen indarra: hizkuntza eta kultura mestizaje hori, aldi berean bata eta bestea izatea».

Hiru helburu nagusi izanen ditu Euskal Elkargoak abiatu nahi duen politikak: hizkuntzaren eta kulturaren transmisioa lehenik, haurtzaindegi eta aisialdi zentroetan esku hartzeak babestu, eta irakaskuntza elebidun eta helduen formakuntza eskaerak dagozkien erakundeei bideratuz. Hizkuntzaren hedapenean ere indarrak eginen dituzte, elkargoaren komunikazio euskarrietan eta seinaleetan hizkuntza biziarazi, eta herriei eta elkarteei laguntza eskainita. Azkenik, kultur garapena sustatuko du elkargoak, artistak haien sorkuntzetan lagundu, eta tokiko eta beste lurraldeetako eragileekin harremanetan ezarriz.

Okzitanieraz arduratuko den teknikari bat lanean hasia da Euskal Elkargoan, eta, azken asteetan, lurraldearen diagnostikoa egiten aritu da. Pirinio Atlantikoetako Departamenduak 2018an egindako inkesta soziolinguistikoa hartu dute oinarritzat. Aturri ibaiaren inguruko hamabost herritan egindako ikerketak hiztun kopuru apala erakutsi du (%5), baina, okzitanieraren atxikitzearen eta garapenaren aldeko atxikimendu azkarra erakutsi du (%78). «Zenbaki horiek biziki interesgarriak dira, hiztun kopuru apala izanik ere, atxikimendua oraindik azkarra dela erakusten dutelako. Funtsean, eremu horretan okzitanieraren aldeko politika bat beharrezkoa dela frogatzen du», Etxegarairen iritziz. «Hori da gure engaiamendua, eta gure keinu politiko azkarra: gure politika publikoetan okzitanieraren babesa markatzea».

Halaber, Euskal Elkargoaren eremuan jadanik diren egitasmoen azterketa ere egin dute, eta horiek indartzeko beharra azaleratu: irakaskuntza elebiduna Bidaxunen (Nafarroa Behere), helduen irakaskuntza eskaintza Angelun (Lapurdi), seinale eta komunikazio arloko ekinaldiak Baionako hiriguneko herrietan, hainbat diziplina artistikotan ari diren elkarteak...

«Ez da beranduegi»

Iazko ekainaren 23an, euskara eta okzitaniera Euskal Elkargoko hizkuntza gisa aitortu zituzten frantsesaren ondoan. Egun horretan aurkeztu zuten euskararen aldeko hizkuntza politika. Atzo aurkeztutakoa ildo beretik doala azaldu zuen Etxegaraik, eta arazo berak mahaigaineratzen dituela. «Hizkuntza gutxitu baten aldeko politika bat pentsatzean, arazo beraren aurrean gertatzen gara beti: familia transmisioa eten dela», adierazi zuen, zehaztu gabe zerk eragin duen transmisioaren eten hori. «Politika boluntaristak behar dira, eta hori irakaskuntzatik pasatzen da. Euskararentzat egin den lana egin behar dugu okzitanierarentzat ere».

Okzitanieraren kasuan, hiztun kopuru biziki apala izanik ere, baikor egon nahi du Etxegaraik. «Egia da hiztun kopurua biziki apala dela, baina dena ez da galdua; familia transmisioa biziki apala bada ere, bada oraindik. Europa ekialdeko hizkuntza batzuen kasuan, galduak zirela pentsatzen zen, baina hizkuntza politiken bidez salbatu ahal izan dira. Zabaldu behar dugun mezua da hizkuntza gutxitu bat ikastea ona baizik ezin dela izan».

Beñat Arrabitek, berriz, azaldu zuen okzitanieraren aldeko La Passem lasterketara joatearekin pertzepzioa aldatu zuela. «Bidaxunen gazte horiek guziak ikusi nituenean okzitaniera-frantsesa irakaskuntza elebidunean engaiatuak, pentsatu nuen oraindik bazela zer egitekorik. Elkarteekin bilkurak egitean, gazteak baziren, ez ziren zahar eroriak bakarrik. Dena ez da galdua», adierazi zuen.]]>
<![CDATA[Greban klimaren alde]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2104/009/001/2019-03-14/greban_klimaren_alde.htm Thu, 14 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/2104/009/001/2019-03-14/greban_klimaren_alde.htm Klimaren aldeko ikasle greba pankarta eskuetan zuela.

Haren ereduari jarraitu diote mundu guziko milaka ikaslek; 270 herrialdetan egin dituzte protestak. Martxoaren 15ean, bihar, nazioarteko mobilizazio bat antolatu dute Friday for the future - ostirala etorkizunaren alde- lelopean, eta greba egitera deitu dituzte ikasleak. Euskal Herrian ere izanen dira deialdiak: Baionan, Gasteizen, Bilbon eta Donostian.

«Thunbergena ikusi genuen, baita beste herrialdeetan ikasleak mobilizatzen ari zirela ere. Frantzian ez zegoen ezer berezirik, eta pentsatu genuen: zergatik ez Ipar Euskal Herritik hasi?», azaldu du Luzio Lizarralde Baionako Cassin lizeoko ikasleak. Bakoitza bere inguruko jendeari deika hasi zitzaion, eta, berehala, hogei bat gazte elkartu ziren; hiru herrialdeetako lizeo gehienetako ikasleak. Bilkurak egiten eta sare sozialetan komunikatzen hasi ziren.

Bilbon ere hainbat adinetako ikasleak bildu dira biharkoa antolatzeko. «Ikasleak beti izan dira boterearen kontrako presio indar bat», dio Elisa Ferrazek. «Gobernuak neurri eraginkorrak har ditzan nahi dugu». Espero dute bigarren hezkuntzatik unibertsitaterako ikasleek parte hartuko dutela .

«Ez dit Thunbergek piztu argia; gurasoengandik jadanik kontziente nintzen egoeraz», azaldu du Lizarraldek. «Ez dut gaiaz interes partikularrik; ez dut maite horretaz mintzatzea. Baina nire biziaz mintzo gara. Ez da interes bat, behar bat da; daukadan kezka bat. Beraz, nik aldarrikatzen dut, eta erraten dut ez nagoela ados. Handienek nire geroa lapurtu didate, nire aurrean», salatu du. Lizarralderen hitzetan, bakoitzak zerbait egin dezake, bere neurrira, egoera hobetzeko. «Guk bizikleta hartzen dugu, manifestazioak egiten ditugu... Baina pentsa Macronek zenbat gauza egiten ahal duen!». Haren hitzetan, Nazio Batuen Erakundeak bultzatutako txostenak «biziki argi» dio zer egin behar den. Otsailaren 22an, Macronek harrera egin zion Thunbergi Eliseoan. «Laguntza eskatu zion presidenteak. Hor, gutaz trufatzen da! Begietara begira erraten digu gutaz futitzen direla eta ez dutela deus eginen. Dena egin lezakete, eta erabaki dute deus ez egitea», erantsi du, haserre.

Nola egin mugitu nahi ez duten politikariak erreakzionarazteko. Gogoeta hori izan dute Friday for the future dinamika bultzatzen ari diren gazteek. Lizarralde: «Hor zerbait bada: mundu guzian egiten dira grebak. Frantzian bertan ehun bat mobilizazio izanen dira; sekulako presioa ematen ahal diogu Macroni, klimaren gaineko larrialdi egoera ezarri dezan, adibidez. Pixkanaka egin beharko da, baina aldaketa erradikalak beharko dira. Batzuk ez dira ohartzen horrek zer erran nahi duen, baina gure bizitzak erabat aldatu beharko ditugu».

Azken asteetan lanean aritu dira beste ikasleak mobilizatzera bultzatzeko, eskolaz eskola igaroz eta sare sozialak astinduz. Igandean, Angeluko La Barre hondartzaren (Lapurdi) garbiketa antolatu zuten. «Kontzientzia» piztea baita garrantzitsuena, Lizarralderen hitzetan. Biharkoa «ikusgarria» izanen dela espero du; «ez gurasoen manifestazioak bezain motela». Hego Euskal Herrian mugimendu txikiagoa espero dute. Ferrazek dio berandu hasi zirela; hala ere, espero du ez dela egitasmo bakarra izanen, eta pixkanaka mobilizazioa handituko dela.

Motelegi, eta bide okerretik Ziabogarik ez Lurrarentzat «Trantsizio energetikoak politikaz harago doan adostasuna beharko du» ]]>
<![CDATA[«G7koena ez dira lau egun; urte oso bat da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2019-03-13/g7koena_ez_dira_lau_egun_urte_oso_bat_da.htm Wed, 13 Mar 2019 00:00:00 +0100 Ekhi Erremundegi Beloki https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2019-03-13/g7koena_ez_dira_lau_egun_urte_oso_bat_da.htm
Beharrezkoa zen G7koena Miarritzera ekartzea?

G7koena mundu mailako gertakari diplomatikorik handiena da; hautatua den hiri edo lurraldearentzat, harrotasun handiko gaia. Ez dut auzapez bakar bat ere ezagutzen gertakari horri harrera egiteari uko egingo liokeenik: kamera guztiak gure hirira eta lurraldera buruz itzuliko dira. Halako gertakariak antolatzeko Eliseoaren baldintza guztiak betetzen dituzten Frantziako zazpi hirien artean da Miarritze. Beraz, Errepublikako presidenteak proposamena egin zidanean, kontsideratu nuen ohore handia zela gure hiriarentzat eta lurraldearentzat. Are gehiago, ondorio interesgarriak ditu gailurraren momentuan ez ezik aitzinetik eta ondoren ere.

Zer ondorio?

Lurraldearen balioztatze batzorde bat sortu dugu, gure lurraldearen irudia eta lorpenak erakusteko eta ondorio ekonomikoak nola lortu gogoetatzeko. Hori da gaur egun egiten ari garena. Martxotik aitzina prentsa bidaiak antolatuak izanen dira Parisen diren nazioarteko erredakzioetatik. Lau gertakari handi antolatuak izanen dira G7koen bilera aitzin, gailurrean landuko dituzten gaien inguruan eta goren mailako parte hartzaileekin. Aukerak sortuko ditugu gure lurraldeaz mintza daitezen eta gure lurraldera jende berria erakartzeko: kazetariak, ordezkaritzak... Jende horrek guztiak lo egiteko lekua behar du, jan behar du, erosketak egiten dituzte. Adibidez, dendariekin Ongi etorri G7ra operazioa eginen dugu; ondoko sei hilabeteetan guregana datorrenak dendari horien guztien zerrenda izanen du, eta beherapenak eskuratuko ditu. Hori egina da G7koenaren harira sektore ekonomikoa mobilizatu eta eskaintza bat egin dezan gure bisitarientzat. G7koena ez dira lau egun; urte oso bat da.

Uda erdian hiria bunkerizatzeak ez ote dio kalte egiten irudiari?

Miarritzeren irudia mundu guztian hedatuko da. Mundu guztiak ikusiko du estatuburuak Miarritzen elkartu direla. Nik uste dut, alderantziz, publizitate zoragarria dela. Lehenengo zona erabat itxia izanen da, baina bigarrenean identifikazio txartela duen edonor sartzen ahalko da.

Turista arrunta ez da pasatuko.

Ikusi behar da zerbait berezia baduen egiteko ala bere bizitegia hor duen. Zer nahi duzu, abuztuak 31 egun ditu, ez lau. Galdera da ea merezi duen gailurra hona ekartzea. Jende andana batek erran digu merezi duela: Garapen Kontseiluak, Eskualdeak, Departamenduak, Euskal Elkargoak... Gero, badira kontra direnak; errezibitu ditut. Baina G7koen gailurraren kontra dira. Nik erran diet ez dela hori geure buruari egin diogun galdera. Jakin nahi izan duguna da G7koenaren harira lurraldearentzat ezer interesgarri ba ote den. Baietz erantzun dugu.

Andre Garretak dio tokiko enpresentzat ahalik eta eragin gutxien izatea espero duela.

Ez dakit. Ez dut harekin aipatu. Badakit balioztatze batzordean ordezkatua dela. Hala ere, zinez, lau egun dira! Enpresak lurrera eroriko dira lau egunengatik?

Badirudi ez duela aipatzen duzun ondoriorik espero.

Ba, erran nahi du gaizki informatua dela! Jean Vier enpresako nagusia errezibitzekoa dut: eskaintzak eginen ditu, opari eta halakoetarako. 150 enbaxadoreak errezibitu genituenean, Miarritzeko sukaldari batek egin zuen bazkaria; 300 bazkari. G7koena gertakari kontsumitzaile bat da: itzultzaileak, giza baliabideak, baliabide materialak kontsumitzen ditu. Bada, kontsumo hori hemen gertatuko da: eragile ekonomiko horiei eskatuko diegu G7koen bilkuraren zerbitzu hornitzaile izatea; diru sartzeak izanen dituzte.

G7koenaren kontrakoekin bildu zinen. Nola pasa zen bilkura?

Elkorren arteko elkarrizketa bat da. G7koenaren kontra dira arrazoi ideologikoengatik. Ulertu dezaket; kontsideratzen dute planetaren etsairik handienak elkartuko direla, eta abar. Bertan behera uzteko eskatu didate; erran diet ez nuela bertan behera utziko -gainera, ez dut horretarako botererik-; beraz, elkorren arteko elkarrizketa bat da. Errespetatzen dut haien jarrera. Nazioarteko gertakari diplomatiko bat dagoen aldiro kontra-gailur bat antolatzen da, manifestazioak badira... Haien eskubidea da, baldin eta ez bada bortizkerian egiten.

Zein izanen da haien lekua?

Haien esku dago. Jaka Horiekin bezala da: Miarritzen manifestazioa egiten dutenean modu baketsuan, ez da arazorik. Hiru manifestazio baketsu egin dituzte; bukatzean, ostatuetara doaz tragoak edatera. Bikain da; ez dago errateko ezer. Ni haiengana noa, solasean ari gara, ez nago ados erraten duten gauza anitzekin, baina horrela da. Badago kezka bat G7koenaren heineko gertakari baterako Black Bloc eta bestelakoak etorriko direla Europa iparraldetik. Jende horrek edozein gertakari baliatzen du hausteko, lehertzeko. Bazterrean atxiki behar ditugu.

Beraz, zer leku dute kontrakoek?

Kontrakoek manifestazioak eginen dituzte, baina gertakaria den lekutik distantzian.

Zein da distantzia?

Hori ez da zehaztua. Segurtasun indarrak ari dira finkatzen.

Prefetak departamendu osoko debekua aipatu zuen.

Ez dakit. Ni ez naiz sartzen horrelakoetan. Ez naiz arduratzen ordena publikoaren atxikitzeaz. Sinpleki erraten dut hona etorriko direnei harrera egin eta babesa emateko betebeharra dugula.

Miarritzen izan zen azken protestan, neska gazte bat larriki zauritu zuen Poliziak.

Beste arazo bat da hori. Poliziak bere burua defendatu behar du; bestela, ez da gehiago poliziarik. Era berean, erabiliak diren arma horiek inutilak dira; ni kentzearen aldekoa naiz. Neska gazte hori bisitatu nuen ospitalean. Zauritua izan da ez zelarik manifestazioan parte hartzen ari. Istripu bat da. Horrelako istripuak gertatzen dira nonbait bortizkeria badenean.

Hor ez zen bortizkeriarik.

Ez zen. Baina enfrentamendua bazen. Euskal Herrian badakigu zer den bortizkeria. Istripu deitoragarri bat da. Baina nik argi dudana da manifestazioak, izatekotan, Miarritzetik eta hirigunetik distantzian izanen direla.

Orduan, ez dute lekurik izanen.

Kontrakoek garbiketa egin behar dute beren inguruan. Bortitzak distantzian atxikitzeko antolatzen badira, zergatik ez. Ni ez naiz horren kontra. Baina, G7koenaren kontrakoak ere kuadro batean sartu behar dira.

G7koena antolatzeak Hotel du Palaisen afera bizkortu du.

Ez, ez, batere. Badira hiru urte Hotel du Palaisen inguruan lanean ari garela. Agintaldi hasieratik dakigu obrak egin beharko direla eta hotelari gaitasun komertzial berriak eman beharko dizkiogula. Arriskua bazen palazio estatusa gal zezan. Hotelak nazioarteko hedadura izan dezan, ezinbestekoa da talde handi batekin elkartzea; Hayat taldearekin egin dugu akordioa. Obrak hasiak dira; udan geldituko dira, eta G7koenaren ondotik segituko.

Nola bizi izan dituzu azken hilabeteetako gorabeherak?

Nola bizi... zer nahi duzu erratea... bai, tentsioak izan dira, baina hemendik hamabost hilabetera hauteskundeak datoz. Horrek bideratu ditu gauzak.

Uste duzu baietz?

Denek zekiten zer gertatzen ari zen; polemika sortu da anbizio politikoengatik. Nik horrela ikusten dut. Hartu diren erabaki guztiak herriko kontseiluak hartu ditu, gehiengoaren babesarekin, modurik demokratikoenean. Horren aurrean orroaz aritzen ahal da, eta abar. Erran nahi baduzu nire gehiengoa ez dela biziki sendoa, horretan ados nago. Baina beti konplikatua da hiru zerrenda batuta zerrenda bakarra osatzea.

Zure kudeaketa salatu dute hautetsi batek baino gehiagok. Herriko etxea ekonomikoki arriskuan eman duzula diote.

Frogatu dezatela! Administrazio auzitegian helegiteak ezarri dituzte; ikusiko dugu zer emanen duten. Hautetsi batek salatu zuen bankuek ez gintuztela babesten, erabakia hartzeko bilkurarik egina ez zutenean ere. Bankuek diruztatzea onartu dute, kontratu guztiak izenpetuak dira, obrak eginen dira... Ez dut ikusten herriko etxea zertan dagoen arriskuan.

Jarrera autoritarioa eta sexista leporatu dizute.

Erradazu aldi bakar bat jarrera sexista izan dudana. Pertsona bakar batek erraten du hori, eta informazio bat dela kontsideratzen duzue? Ez dut ulertzen. Gaur egun, arazo handi bat dugu informazio eta komunikazio publikoarekin, denek erraten dute: sare sozialei ematen diegun lekua. Aski da pertsona batek zerbait erratea, haien lana zer den ez dakiten kazetariek hartu eta artikulu bat egin dezaten. Ez da hori kazetaritza lanbidea. Hori da jende guztiak erraten duena. Zergatik ez dituzue galdezkatzen sexista ez naizela erraten duten beste guztiak? Ez dut ulertzen zuen lan egiteko modua. Biziki ongi ezagutzen dut kazetaritza lanbidea; bada 25 urte horretan ari naizela.

Hautetsi batek erraten badu emazte izateagatik gutxietsia sentitu dela, normala da galdera egin diezazugun.

Bada, nik erraten dut ez dela hala izan! Zoazte nire ingurukoak, nire emaztea galdezkatzera, eta ikusiko duzue ez naizela sexista! Gezurra da, arras gezurra. Ez da galdera egin beharrik! Ikaragarria da! Eta autoritarioa? Ez da nahasi behar autoritatea eta autoritarioa. Erabakiak hartu behar ditut, eta hartzen ditut. Irudi bat eraikia izan da autoritarioa naizela errateko. Funtsean, badira Kim Il-sung eta Michel Veunac. Hara, Ipar Koreako liderra bezalakoa naiz. Nork pentsa dezake hori? Sekulako zozokeria da.

Ez ote da giro pozoitsua herriko kontseiluan?

Jauna, ez dago giro pozoitsu bat. Herria, herriko kontseilua, axuantak dira. Herri baten exekutiboa axuantak dira. Hamahiru dira, eta horietarik hamarrek proposatzen dudanaren alde bozkatu izan dute beti; hamarrek bozkatu zuten Nathalie Motchen kanporatzea; hamarrek bozkatu zuten Amigorenaren kanporatzea. Ez ditut nik hartu erabakiak: exekutiboak hartu ditu.

Herriko bozetarik urte betera, nola ikusten duzu etorkizuna?

Nik ez dut oraindik erabakia hartu; udazkenean hartuko dut. Talde bat baino gehiago prestatzen hasiak dira: normala da. Herriko bozak baino urte bat lehenago, bakoitzaren anbizioak agertzen ari dira, eta bakoitza gai gatazkatsu batean oinarritzen da. Nire lana hamabi hilabetez egin behar dudana egiten segitzea da. Zeren momentu batean nire bilana aipatu beharko da: 2014an aurkeztu nuen zerrenda eta egin dudana. Ikusiko duzue hitz emana bete dudala.
]]>