<![CDATA[Enekoitz Esnaola | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sun, 21 Jul 2019 04:37:08 +0200 hourly 1 <![CDATA[Enekoitz Esnaola | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Aurrez aurre direla bi ildoak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1858/005/001/2019-07-19/aurrez_aurre_direla_bi_ildoak.htm Fri, 19 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1858/005/001/2019-07-19/aurrez_aurre_direla_bi_ildoak.htm
Batzarrean ordezkariek dute parte hartzeko aukera, ez afiliatu guztiek —aldiz, primarioetan bai—. EAren azkeneko kongresuan hautatu zituzten ordezkariak, duela bi urte. Denera, 75: ildo ofizialeko kideak 60, eta kritikokoak 15. Beste ordezkariak udalerrietako EAk hautatzen ditu —bi ildoek ez dute eman zifrarik—. Ekainaren 13an batzar nazionala egin zuten, eta Pello Urizarren ordez jarduneko idazkari nagusia aukeratzeko bozketan ia ehun boto izan ziren. Joseba Gezuragarena izan zen hautagaitza bakarra, eta ez zegoen ezezkoa emateko aukerarik: baiezkoak boto zuriak baino hamabost bat gehiago izan ziren orduan.

Datuetarako sarbideari buruzko bi txosten daude EAn: zuzendaritzarena eta kritikoena. Aholkularitza juridikoko enpresari banatan enkargatu zituzten, eta BERRIAk biak eskuratu ditu. Ildo kritikoaren txostenak —iazko urriaren 4ko data du— garbi dio EAko zuzendaritzakide guztiek dutela eskubidea datu basera sartzeko. Zuzendaritzarenak —joan den uztailaren 15eko data du— ez du zehazki halakorik esaten; dioena da badagoela datu basearen arduradun bat —EAn, Antolakuntza idazkaria: Mariano Alava—, eta «datuetara sartzen diren pertsona guztien» esaldia ere badakar.

Zuzendaritzaren txostenak dio afiliatuen fitxategiaren arduradunak «neurri tekniko eta organizatiboak» ezarriko dituela «erabilera datuen babeserako araudiarekin bat datorrela bermatzeko»; hau da, idatzi ofizialak nabarmendu duenez, afiliatuen datuak alderdiaren barne «kudeaketa» lanetarako baino ez dira erabili behar, «ez helburu desberdin baterako, afiliatu bakoitzaren berariazko baimena ez badago salbu; eta horrelakorik ez dago». Lehenago, Txosten hau egiteko arrazoia izenburupean, ohartarazten du afiliatuen datuak gestioaz besteko zerbaitetarako erabiltzeko «asmoa antzeman» dela.

EAko ildo kritikotik Miren Aranoa Nafarroako koordinatzaileak, Iratxe Lopez de Aberasturi Arabakoak eta Mikel Goenaga Gipuzkoakoak eskatu zuten txosten juridikoa —zuzendaritzan sei dira ildo ofizialekoak, eta hiru haiek kritikokoak—. Idatziak dio datuen erabilera ez duela Antolakuntza idazkariak soilik izan behar, eta zuzendaritzakide denek dutela sarbiderako eskubidea, baita afiliazioaren kontrolerako eta jarraipenerakoa ere. Alderdiko Berme Batzordeak arrazoi eman zien martxoaren 11ko ebazpenean. Iker Ruiz de Egino EAko eledunak atzo kazeta honetan azaldu zuen «bideratua» dutela datuak emateko prozedura.

Urizarren lehen agerraldia

Pello Urizarrek atzo egin zuen aurreneko agerraldi publikoa EAko idazkari nagusi gisa duela lau aste dimisioa eman eta EAEko legebiltzarkide postua utzi zuenetik: Bakion (Bizkaia) izan zen, EAren Alkartasuna fundazioak antolatutako hitzaldi batean, abertzaleen arteko elkarlanari buruz aritzeko.]]>
<![CDATA[«Borondatea balego, azkar konponduko litzateke hau»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1935/004/001/2019-07-18/borondatea_balego_azkar_konponduko_litzateke_hau.htm Thu, 18 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1935/004/001/2019-07-18/borondatea_balego_azkar_konponduko_litzateke_hau.htm
Noiztik daude bi ildo EAn?

2015eko udal eta foru hauteskundeen aurretik. Eztabaida nagusia da nola antolatu behar den EH Bildu eta EAk nola egokitu behar duen han. EH Bilduren proiektuaz ez dago eztabaidarik.

EAren 2017ko ohiko biltzar nagusian bi ildo lehiatu ziren. Auzia orain piztu al da, afiliatuen datu basearekin kontuarekin?

Gu duela bi urtetik ari gara eskatzen gardentasuna, baina zuzendaritza honekin beti egon da iluntasuna datu basearen inguruan. Alderdiaren erabateko konfiantzarekin iritsi zen Pello Urizar idazkari nagusi postura, 2009an, baina konfiantza galtzen joan da.

Zuek aipatu duzue afiliatuen datuak ez ematea alderdia kontrolpean izateko modu bat dela.

Susmoek horretara garamatzate eta. Borondatea balego, bi edo hiru hilabetean konponduko litzateke kontu hau, azkar. Batzorde Nazionaleko kide guztioi dagokigu kontrol lan bat egitea afiliazioaren inguruan, jarraipen bat egitea: nor afiliatzen den, nola, zer ezaugarri dituen... Borondaterik ez badago, pentsatzen hasten zara atzean beste zerbait dagoela.

Zer ?

Susmoa besterik ez da, baina litekeena da aurretik datu base hori modu desegokian erabili izana, eta orain ere bide beretik joateko asmoa izatea. Gardentasuna eskatzen dugu guk, eta hori bermatzen da kontrola eta jarraipena egiteko eskumena daukagun guztiok datu horiek ikusita. Argi eta garbi gelditzen bada hor dagoena garbia dela, gardena dela, ez duela inolako arazorik..., gu geu izango gara lehenengoak esaten: «Egin ditzagun bihar bertan primarioak».

Zuzendaritzak ez dizue esan borondatea baduela datu horietarako sarbidea emateko zuei ere?

Datu batzuetara sartzeko, bai.

Zer datutara?

Izen-abizenak, tokiko administrazioa eta kuota ordaintzetik salbuetsita dauden ala ez jakitea.

Eta zer eskatzen duzue?

Afiliatuen kontrola eta jarraipena egin behar baldin badugu, jakin beharra dugu haien soslaia zein den. Eta salbuetsita badaude, horren atzean dauden arrazoiak jakitea, eta kuotaren ordainketa nondik egiten den jakitea ere bai; kontu korrontearen zenbaki guztia jakitea ez, baina ordainketaren jatorria norberarena ote den jakitea bai, beste toki batetik edo tokiko beste administrazio batetik ez datorrela ikusteko.

Agerraldian, susmoa agertu zenuten Bizkaian puztuta ote dagoen salbuetsien zerrenda.

Nagusiki, Bizkaian daude kuota ordaintzen ez duten afiliatu gehien. Egin da lanketa bat salbuetsita dauden horien inguruan, baina oker egin da, gure ustez, ez delako eskatzen estatutuetan eskatzen dena: pertsonalki kreditatzea. Adibidez, Zarautzen egin dugu aldaketa, eta orain jadanik ez dago kuota ordaintzetik salbuetsita dagoen inor; afiliatu guztiek ordaintzen dute kuota era batera edo bestera, eta besteak jarraitzaile figurara pasatu ditugu. Lanketa hori leku guztietan egin beharko litzateke, eta, hartara, primarioetarako baldintza egokiak izango dira, gardenak.

Baldintzak ez badira halakoak zuentzat, parte hartuko al duzue?

Baloratu egin beharko da. Argi dugu primarioak ez badira gardenak, auzitegietara joango garela.

Noiz jakingo duzue gardenak izango diren ala ez? Ostiraleko ezohiko batzar nazionalean bai?

Batzarreko deialdiko puntu bakarrra oso sui generis da: jartzen du primarioen egoeraz azalpena emango dela eta neurriak hartuko direla. Gure iritziz, batzar nazional batek neurriak hartu behar baditu, deialdian jarri beharko da zer neurri proposatzen diren edo zer egin nahi den. Ezin duguna da batzarrera agertu inolako proposamenik gabe, eta saltsa horretatik zerbait egokia eta txukuna atera nahi izatea. Logikoena litzateke aurrez Batzorde Nazionalean lantzea zer nahi den planteatu.

Zein izango da zuen ildoaren proposamena batzarrean?

Guk Joseba Gezuraga jarduneko idazkari nagusiari esana diogu guretzat hiru giltzarri daudela: Batzorde Nazionaleko kide guztiok datu basera sarbidea edukitzea; salbuetsien kasuak zuzentzea, alderdiko estatutuetan jasota dagoen modura; eta, EAko Berme Batzordeak dioena aintzat hartuta, primarioetarako araudia moldatzea. Behin horiek eginda, aurrera egiteko baldintzak leudeke. Gezuragari aitortu genion hitz egiteko prest gaudela, ez gaudela jarrera itxi batean. Baina zer pasatu zen gero? Zuzendaritzaren bilera bat egin zutela gu gabe, eta ezohiko batzar nazionala deitzea erabaki zutela, neurriak hartzeko. Ikusiko. Garrantzia du ostiraleko hitzorduak, baina lehen ere izan ditugu hitzordu inportanteak. Gu saiatu gara barne mailan konpontzen kontu hau, baina bideak agortu ditugu jadanik. Horregatik atera gara publikoki orain. Jende batek aitortu digu bazela garaia.

Ostiralean adostasunik ez baldin badago, zer?

Esan genuen asteartean: auzitegietara jotzeko prest gaude.

Urizarri ekainaren 20an jakinarazi zenioten auzitara jotzeko asmoa zenutela. Nola?

Posta zertifikatu bidez.

Zergatik lotu dituzue zuen jakinarazpen hori eta haren dimisioa?

Handik lau egunera eman zuen dimisioa Pellok. Izan zuen aukerarik lehenago uzteko. Adibidez, dimisioaren berri eman baino 11 egun lehenago EAko batzar nazionala egin genuen. Guk uste dugu gure jakinarazpenak izan zuela eragina haren dimisioan; baina ez dakit hori izan zen ziorik garrantzitsuena.

Prozesua «gardena» bada, zuen ildoak aurkeztuko al du idazkarigai nagusia?

Bai.

Zein?

Ez dugu oraindik hautagaia. Baina oso baleko jendea daukagu. Bi izen botatzearren, Maiorga Ramirez eta Iratxe Lopez de Aberasturi.

Irabazteko aukerarik bai?

Baietz uste dut.

EH Bildu barruan ikusten al duzue EA?

Bai, inolako dudarik gabe. Baina beste era batera. EH Bildu oso tresna baliagarria da EAren betiko helburuak lortzeko.

Nola «beste era batera»?

EAren 2017ko kongresuan txosten politikoan ados jarri ginen bi ildoak, baina geroztik barruan kudeaketa ez da behar bezalakoa izan. Garbi ikusten ari gara EH Bildun EAren pisua, ekarpena eta ikusgarritasuna galtzen ari garela. Gaur egun gure egitekoa EH Bildu barruan oso eskasa da. Ondorioz, EAko zuzendaritza taldea aldatu egin behar da.

Dimisioa eman ostean, Urizarrek BERRIAko elkarrizketan zioen EH Bildun indartsu daudela EAren betiko printzipioak.

Ados egon naiteke horretan. Baina nik uste herritarrek gaur egun EH Bildu beste talde edo esparru politiko batekin identifikatzen dutela gehienbat. EAren ikusgarritasun handiagoa behar dugu; garrantzitsua da hori.

EAk berak gizartera begira zenbaterainoko lana egiten du?

Autokritika egin behar dugu. Gipuzkoan ari gara saiatzen, parte hartzea-eta sustatzen, baina umezurtz sentitzen zara zeure alderdiko zuzendaritza nazionala ez baldin bada ari horretan.]]>
<![CDATA[EAk dio «bideratua» duela zuzendaritzako kideei afiliatu errolda emateko erabakia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2005/004/002/2019-07-18/eak_dio_bideratua_duela_zuzendaritzako_kideei_afiliatu_errolda_emateko_erabakia.htm Thu, 18 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/2005/004/002/2019-07-18/eak_dio_bideratua_duela_zuzendaritzako_kideei_afiliatu_errolda_emateko_erabakia.htm
EAko Berme Batzordeak joan den martxoaren 11n ebatzi zuen zuzendaritzakideek afiliatuen erroldaren berri izateko aukera izan behar dutela, eta Ruiz de Eginok dio hori betetzen ari dela zuzendaritza, baina gaineratu du iazko urrian hasi zirela zerrenda egokitzen, betiere datuen babeserako legea jarraituta. «Zergatik ez dira oraindik eman datu baserako sarbidea izateko gakoak? Legea errespetatu egin behar delako, eta afiliatuei baimena eskatu behar zaie aurrez. Horrek denbora eskatzen du. Beraz, baimenak jaso eta egokitzapenak egin artean Antolakuntza idazkariak baino ez ditu izango gako horiek; ondoren, zuzendaritzakide guztiek, eta hori badakite prentsaurrekoa eman dutenek». Miren Aranoa EAren Nafarroako koordinatzaileak, Iratxe Lopez de Aberasturi Arabakoak eta Mikel Goenaga Gipuzkoakoak egin zuten agerraldia herenegun, Donostian, EAko egoitzan, eta adierazi zuten zuzendaritza afiliatuen datuak «ukatzen eta ezkutatzen» ari zaiela.

Ruiz de Egino eledunak «segurtasun» kontuak ere aipatu ditu, «bermatu egin behar delako datuek ezin dutela ihes egin». Halaber, ohartarazi du errolda «barne lanerako» dela, «ez primarioen fasean erabilpen bat egiteko». Ildo kritikoak errefusatu egin du ustez berari buruz dagoen susmo hori.

Lurraldeetako koordinatzaileek badute tokiko afiliatuen datu baserako sarbidea; baina, oraingoz, Euskal Herri osokorako ez. Ildo kritikoak afliatu bakoitzaren datu guztiak nahi ditu, kontu korronteko gako batzuk barne, baina eragozpenak egon daitezke informazio guztia lortu ahal izateko. Egun zuzendaritzan, Ruiz de Eginok gogoratu duenez, Antolakuntza eta Finantza idazkariak du informazio osoa —Mariano Alava da arduraduna—, eta Komunikaziokoak —Iria Epalzak—, partziala. Kritikoek uste dute kide gehiagok duela datu baserako sarbidea.

Bozkatuko dena

Duela bi urteko ohiko biltzar nagusian EAk erabaki zuen kuota ordaintzen ez duten afiliatuen zerrenda aztertzea eta eguneratzen hastea —kuota pagatzeko diru sarrera nahikorik ez dutenek badute afiliatu izateko aukera, barne araudiak jasoa duenez—, eta, bozeramailearen esanetan, horretan segitzen dute lurralde guztietan. Herenegun ildo kritikoak Bizkaiko zerrenda hori puztuta ote dagoen susmoa agertu izana deitoratu du Ruiz de Eginok, «kontrasterik egin gabe esan dutelako hori, eta ezjakintasuna erakutsi dute». «Arduragabekeriaz» jokatzea egotzi die Aranoari, Lopez de Aberasturiri eta Goenagari; «badirudi min emateko asmoa dutela».

Halaber, ildo ofizialari ez zaio gustatu kritikoek lotzea haiek ekainaren 20an Pello Urizar idazkari nagusiari auzitara jotzeko asmoa agertu ondoren honek berehala dimisioa aurkeztu izana. Ruiz de Egino: «Urizar ezagutzen ez duten seinale da. Hamar urte egin ditu idazkari nagusi gisa, EA hartu zuen moduan hartu zuen, ardura handiz jokatu du beti, eta lehendik erabakita zeukan orain uztea».

Bihar 19:00etan hasiko da EAren ezohiko batzar nazionala —kongresu arteko organu gorena da—, Gasteizen. Zuzendaritzak dio ordezkariak informatuko dituela, eta, «ohi bezala», batzarkideek proposatutakoa bozkatuko dela.]]>
<![CDATA[EAko ildo kritikoa prest da auzitara jotzeko afiliatuen errolda lortzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/006/001/2019-07-17/eako_ildo_kritikoa_prest_da_auzitara_jotzeko_afiliatuen_errolda_lortzeko.htm Wed, 17 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1893/006/001/2019-07-17/eako_ildo_kritikoa_prest_da_auzitara_jotzeko_afiliatuen_errolda_lortzeko.htm
Ildo kritikoaren ordezkari organiko goren modura, Miren Aranoa EAren Nafarroako koordinatzaileak, Iratxe Lopez de Aberasturi Arabakoak eta Mikel Goenaga Gipuzkoakoak eman dute prentsaurrekoa, Donostian, alderdiaren egoitzan. Goenagak azaldu du datuen sarbiderako alderdi barruan egin duten bidea amaitutzat eman dutela, eta, urte honetako hauteskunde zikloa amaitu zain egon ostean, agerraldia egitera behartuta ikusi dutela euren burua, egoera nola dagoen azaltzeko jendaurrean. Haien hitzetan, sarbidea ez dute EAko afiliatu arruntek eskatu, «hainbat elkarrizketatan Joseba Gezuragak [jarduneko idazkari nagusiak] adierazi bezala», zuzendaritzakide diren aldetik aipatutako hiru lurralde horietako koordinatzaileek baizik, eta zuzendaritzak datuak «ukatu eta ezkutatu» izana deitoratu dute. «Nazio Batzordeko kide gisa gure eskubideak urratu egiten dira». Lopez de Aberasturik «EAko praktika irregularra, antidemokratikoa eta iluna» salatu du agerraldian.

EAko zuzendaritzak astelehen arratsaldean zioen datu baseen kudeaketaren aholkularitza batek alderdiko arduradunei helarazi diela «afiliazioaren datuak zabaltzeko bideraezintasun legala» dagoela. Ildo kritikoak, aitzitik, esan du bere txosten juridiko batek ez duela halako trabarik ikusten.

Gainera, kritikoek susmoa agertu dute alderdiko kuota ordaintzen ez duten afiliatuen kopurua puztuta ote dagoen —EAk badu araudi bat alde horretatik, afiliatuen diru sarrerak-eta kontuan hartuta—. Batik bat, Bizkaiko kasuan dute susmoa —ildo ofizialaren esku da hango zuzendaritza—, eta iritzi diote horrek baldintzatu egin dezakeela idazkari nagusiaren hautaketa, primarioetan afiliatu bakoitzak boto bat izango baitu. Afiliatu horien errolda ere eskatu dute ildo kritikoko arduradunek.

Aranoaren, Goenagaren eta Lopez de Aberasturiren esanetan, EAren duela bi urteko ohiko batzar nagusiaren ondoren lurralde koordinatzaile hautatu zituztenetik ari dira afiliatuen errolda eskatzen zuzendaritzari, baina daturik ezean EAko Berme Batzordera jotzea erabaki zuten. Batzordeak joan den martxoaren 11n ebatzi zuen datu baserako sarbidea eta errolda prozesuen kontrolerako aukera izan behar dutela zuzendaritzakideek, baina Goenagak azaldu du haiek oraindik ez daukatela halakorik. Bost lagunek osatzen dute Berme Batzordea, eta hiru kide agertu ziren datuak ematearen alde. Beste kide batek, ordea, haien funtzionatzeko moduaren kontrako kexa agertu zion zuzendaritzari, eta horrek, «ustezko jokaera irregularrengatik», espediente informatiboa zabaldu die hiru haietako bi kideri behintzat. EAko kritikoek hori ere ez dute ongi hartu.

Kontuan hartuta Berme Batzordearen martxoko erabakia ez zela «errespetatu», EAren Arabako, Gipuzkoako eta Nafarroako koordinatzaileek jakinarazi dute ekainaren 20an Urizar idazkari nagusiari ohartarazi ziotela gaia Justizia arruntaren auzitegira eramateko asmoa zutela. «Lau egunen buruan, dimisioa eman zuen hark». Ildo kritikoko ordezkariek iritzi diote ekainaren 20koak eta 24koak «lotura» dutela. EAko zuzendaritzako kide batek BERRIAri esan dio Urizarrek lehenago bazuela uzteko asmoa; hots, erabakia zuela azken hauteskundeen zikloa amaitu ondoren bukatuko zuela bere ibilbidea arduradun modura —2009an aukeratu zuten—.

Lehengo astean jakin zen afiliatuen erroldarena konpontzen ez den bitartean primarioen fasea eten egin duela Berme Batzordeak —primarioetako araudia ekainaren 13an onartu zuen EAko batzar nazionalak—. Hala, Goenagak esan du oraindik ez dagoela indarrean barne hauteskundeen araudia —ez da iritzi berekoa zuzendaritza—, eta, beraz, idazkari nagusia hautatzeko primarioak deitzeko bi hilabeteko epea ez dela hasi. «Garrantzitsuena ez da idazkari nagusia irailean edo abenduan aukeratzea, baizik eta aukeraketa gardentasun baldintzetan egitea eta barne demokrazia bermatzea».

Biltzar nagusian, bi ildo

Orain dela bi urte, EAren ohiko biltzar nagusian bi ildo agertu ziren, eta Urizarrena nagusitu egin zitzaion Maiorga Ramirezenari. Handik aste batzuetara aukeratu zituzten EAren Arabako, Gipuzkoako eta Nafarroako koordinatzaile Lopez de Aberasturi, Goenaga eta Aranoa; hirurak Ramirezen ildokoak —ildo ofizialaren esku geratu ziren Bizkaia eta Ipar Euskal Herria—. Bi ildoen arteko desadostasunak segitu egin zuen, EA barne krisi batean egoteraino, kritikoek ohartarazi dutenez. «Gure iritzian, alderdia kontrolpean edukitzeko bi urte hauetan alderdiko estatutuak argi eta garbi urratu dituztenek sortu dute ataka egoera hau», adierazi du Goenagak.

EH Bildurekiko konpromisoa dutela nabarmendu dute Lopez de Aberasturik, Goenagak eta Aranoak, EH Bildu bilaka dadin «benetako alternatiba», baina esan dute EA gisa lan handiagoa egin behar dela han.]]>
<![CDATA[EAko ildo kritikoa prest dago auzitara jotzeko primarioetarako afiliatuen datu basea eskuratzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/168942/eako_ildo_kritikoa_prest_dago_auzitara_jotzeko_primarioetarako_afiliatuen_datu_basea_eskuratzeko.htm Tue, 16 Jul 2019 07:23:27 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/albisteak/168942/eako_ildo_kritikoa_prest_dago_auzitara_jotzeko_primarioetarako_afiliatuen_datu_basea_eskuratzeko.htm desadostasunak segitu egin zuen, alderdia orain "ataka" batean egoteraino, gaur kritikoek esandutenez.Goenagak azaldu du lan batzuen ondoren datuen sarbiderako alderdi barruan egin duten bidea agortutzat eman dutela jada, eta, urte honetako hauteskunde zikloa amaitzeko zain egon ostean,prentsaurrekoa ematera behartuta ikusi dutela bere burua, egoera nola dagoen azaltzeko jendaurrean. Hiruren esanetan, afiliatuen daturik ezeanEAko Berme Batzordera jotzea erabaki zuten, eta batzordeak martxoaren 11n ebatzi zuen datu baserako sarbidea eta haren prozesuenkontrolerako aukeraizan behar dutela zuzendaritzakideek, baina Goenagak dio eurekoraindik ez daukatela. Bost lagunek osatzen dute Berme Batzordea, eta hiru kide azaldu ziren datuak ematearen alde. Beste kide batek haien funtzionatzeko moduaren aurkako kexa azaldu zuen zuzendaritzan, eta horrek, "ustezkojokaera irregularren harira",espediente informatiboa zabaldu die hiru haietako bi kideri behintzat. EAko kritikoek ez dute ongi hartu hori. "Praktika irregularra, antidemokratikoa eta iluna dago EAn", adierazi du Lopez de Aberasturik. Ikusita Berme Batzordearen erabakia ez zela "errespetatu", Arabako, Gipuzkoako eta Nafarroako EAko koordinatzaileek azaldu dute ekainaren 20an Urizar idazkari nagusiari jakinaraziziotela gaia Justizia arruntaren auzitegira eramateko asmoa zutela. "Lau egunen buruandimisioa eman zuen". Ildo kritikokoek uste dute ekainaren 20koak eta 24koak"lotura" dutela. EAko zuzendaritzako kide batek BERRIAri azaldu dio Urizarrek lehenago hartua zuela uzteko asmoa; hots, erabakia zuela azken hauteskundeen zikloa amaitu ondoren bukatuko zuela bere ibilbidea arduradun modura -2009an aukeratu zuten-. Gainera, lehengo astean jakin zen afiliatuen erroldarena konpontzen ez den bitarteanprimarioen fasea eten egin zuelaBerme Batzordeak -primarioetako araudiaekainaren 13an onartu zuen EAko Nazio Batzarrak-. Hala, Goenagak esan du oraindik ez dagoela indarrean primarioen araudia -ez da iritzi berekoa zuzendaritza-, eta, beraz, idazkari nagusia hautatzeko primarioetara deitzeko bi hilabeteko epea ez dela hasi. "Garrantzitsuena ez da idazkari nagusia irailean edo abenduan aukeratzea, baizik eta aukeraketa gardentasun baldintzetan egitea eta barne demokrazia bermatzea". EAko kuota ordaintzetik salbuetsita dauden afiliatuen kasuaren inguruan susmoa agertu du ildo kritikoak; batez ere, Bizkaiko kasuan daukate susmoa. Esan dute ez dakitela zenbat kide diren, eta, haiek ere botoa eman dezaketenez primarioetan, horrek baldintzatu egin dezakeela idazkari nagusiaren hautaketa. Afiliatu mota horren errolda eskatu dute. "Gure iritzian, ataka egoera hau alderdia kontrolpean edukitzeko bi urte hauetan alderdiko estatutuak argi eta garbi urratu dituztenek sortu dute", azaldu du Goenagak. Atzo arratsaldean EAko zuzendaritzak ohar batean zioenatzo bertandatu baseen kudeaketari buruzko aholkularitza batek zuzendaritzari helarazi ziola "afiliazioaren datuak zabaltzeko bideraezintasun legala" dagoela. "Zuzendaritza paraleloa" Atzo EAk ezohiko batzar nagusi bat iragarri izanarekin ere kritiko agertu dira Donostiako agerraldian. Lopez de Aberasturik esan duenez, atzo zuzendaritzarenbilera izan zuten lehenik, eta ildo kritikokoek ere parte hartu zuten. Gero nazio kontseiluaren bilera izan zen, baina aurrez EAko kide batek barru mailanWhatsApp bidezeuren kontra esandakoengatik -alderdia uzteko esan ei zien- eta erabilitako moduengatik ez parte hartzea erabaki zuten, baina esan dute kontseilu bilera izan ordez "zuzendaritzaren bilera paraleloa" antolatu zutelaildo ofizialekoek eta han erabaki zutela ezohiko batzar nagusia antolatzea -EAk oraindik ez dudatarik eman-. EH Bildu EH Bildurekin konpromisoa dutela nabarmendu dute Lopez de Aberasturik, Goenagak eta Aranoak, EH Bildu bilaka dadin "benetako nazio alternatiba",baina esan dute EA gisa lan handiagoa egin behar dela han. Deitoratu dutenez, Urizarren ildokoek EA EH Bildu barruan urtu nahi dute, eta "EA desagerraraztea". Haien arabera, EH Bildunerabakiak hartu ondoren eman izan du horien berri Urizarrek EAn, ez aurretik. "Hausturarako arriskurik ikusten al duzue?", galdetu du kazetari batek, prentsaurrekoaren bukaeran. Lopez de Aberasturi: "Ez".]]> <![CDATA[Hitz egin izan dute, isilean eta jendaurrean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/003/001/2019-07-05/hitz_egin_izan_dute_isilean_eta_jendaurrean.htm Fri, 05 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1872/003/001/2019-07-05/hitz_egin_izan_dute_isilean_eta_jendaurrean.htm
PSEk eta Batasunak 2006an bilera egin izanari «errespetua eta babesa» agertu zion orduan PSNk, Carlos Txibite idazkari nagusiaren bidez —Maria Txibite PSNren egungo lehendakarigaiaren osaba zen—. Txibite zenak zioen PSOEk «abalatuta» egin zela bilkura, baina PSNk ez zuela aurreikusten halakorik egiterik. Orain ere dio ez dela elkartuko, baina EH Bilduk esaten du Txibiteren gobernuak egonkortasuna izan nahi badu berekin hitz egin beharko duela —gutxienez, talde subiranistaren abstentzioa beharko luke PSNk—.

Ramon Alzorriz PSNko Antolakuntza idazkariak adierazi du bereizi egin behar direla gobernu akordioa eta parlamentuko jarduera. Gobernu kontuetarako EH Bildurekin ez dutela hitz egingo dio Alzorrizek, baina gero gai zehatzen arabera prest egongo direla parlamentuan mintzatzeko, lehen ere hala egin izan delako.

Adibidez, Espainiako Kongresuan ere bai, aurreko legealdi bukaeran izaera sozialeko dekretuekin ikusi zen bezala. Pedro Sanchez gobernuburuak hauteskundeetara deitu zuela eta, jarduneko martxan zegoen Kongresua, eta PSOEren gobernuak dekretuak onartzeko EH Bilduren babesa ere behar zuen Diputazio Iraunkorrean. Alderdi sozialistak aurrez bazekien berdinketa bat zegoela beste talde denen artean, eta Marian Beitialarrangoitia EH Bilduko diputatuaren botoa zela erabakigarria. Egon ziren aldebiko bilerak, PSOEk eman zizkien informazioa eta argibideak, eta entzun zien, aldeko botoa jasotzearren. Bien arteko bilkurak ez ziren jendaurrekoak izan, baina harremana zuzenekoa zen, eta EH Bildurengana ez zen joan PSOEren talde parlamentarioa bakarrik, gobernua ere arrimatu baitzen. Duela urtebete pasa PSOEk aurkeztutako zentsura mozioa jorratu behar zutenean ere joan zitzaion EH Bilduri zer bozkatu asmo zuen galdezka. Geroztik, bi taldeek Madrilen bat egin izan dute ekinbide batean baino gehiagotan.

Baina orain PSNk berak dioenez, ez du EH Bildurekin batzartu nahi Nafarroako Gobernuko lehendakariaren inbestidurarako. Berdin egin zuen orain aste batzuk, alkateak izendatzerakoan. Alzorrizen esanetan, desadostasun programatikoak ez ezik «etikoak» ere badituztelako da. ETA bazela, elkartzen ziren. Alfredo Perez Rubalcaba PSOEko zuzendaritzakidea Nafarroara etorri zen 1998an, HBrekin sekretupean biltzera: irailaren 26an, Mahai Nazionaleko kide batzuekin batzartu zen, Leitzan; Jose Luis Uriz PSNko kidea ere bazen. Lizarrako Akordioaren hasiera garaia zen, eta ETA su-etena eman berria zegoen. Halaber, PSE eta ezker abertzalea pare bat aldiz bildu ziren ofizialki orduan.

2006ko uztailaren 6an ere menian zegoen ETA, martxotik, eta, PSE-Batasuna bilkura publikoa egin zuten. Patxi Lopez PSEko idazkari nagusiak bost aste lehenago iragarri zuen, Radio Euskadin, bi alderdiak batzartzekoak zirela, «Euskadin alde anitzeko elkarrizketa abiatzeko ezker abertzalea beharrezko solaskidea» zela esanda. PSEtik, Rodolfo Ares eta biak izan ziren, eta Batasunetik, Arnaldo Otegi, Rufi Etxeberria eta Olatz Dañobeitia. Amara hotelean batu ziren; ikusmin mediatikoa eta politikoa, oso handia.

Orduan bazen Madril-ETA prozesu bat. Donostiako bilera hura baino urtebete pasatxo lehenago egon ziren lehen aldiz Jesus Egiguren PSEko presidentea eta Josu Urrutikoetxea ETAko ordezkaria, Suitzan, eta, 2005a amaitzerako, akordioaren oinarriak hitzartu zituzten. ETAk su-eten iraunkorra eman zuen 2006ko martxoan, eta, ekain bukaeran, harekin hitz egiten hasiko zela iragarri zuen Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako gobernuburuak, Kongresuan. Testuinguru horretan kokatu zuen Lopezek irratiko iragarpena.

Baina hori baino gehiago zegoen: ETAk menia eman zuenetik, Auzitegi Nazionalak Otegi espetxeratu zuen; Batasuneko zortzi mahaikide inputatu eta deklaratzera deitu zituen...; eta ezker abertzaleak egin zion presiorik PSEri biek dozena erdi bat urte lehenagotik zuten harremana ofizializatu zezan, egitear ziren bilera jendaurrean iragarrita.

Madrilgo baldintza

Zapaterok aste honetan adierazi du EH Bildurekin ez dela adostu behar, baina hitz egin bai. PSOEk —eta PSNk— EH Bildurekin jendaurrekoan egoteko duten jarrera «fikziozko politika» da, Jon Iñarritu diputatu subiranistak azaldu duenez, bien arteko «solaskidetza normalizatua delako», baina uste du Sanchezek bere inbestidurarako Ciudadanosen abstentzioa nahi duelako esaten dutela sozialistak ez direla EH Bildurekin solastatuko. Ciudadanos, ordea, Sanchezen aurka bozkatzekotan da, eta horrek Nafarroan ere eragin dezake.]]>
<![CDATA[Olano, hirugarrenez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/008/001/2019-06-29/olano_hirugarrenez.htm Sat, 29 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1893/008/001/2019-06-29/olano_hirugarrenez.htm
Batzar Nagusietan izan da inbestidura saioa, Donostian, eta Olanok (Beasain, Gipuzkoa, 1965) bere hitzaldian esan du «oraingo ongizatea ez ezik elkarlanean gipuzkoar guztien etorkizuna bermatzeko oinarri sendoak ere» eraiki nahi dituela. «Kalitatezko enplegua eta etorkizuneko ekonomia lehiakorra» sustatzeko lan egingo du, «zeregin nagusi» modura hartuta, eta aurreikusi du aldundiaren jardunaren bitartez 10.000 lanpostu sortzea datozen lau urteetan. Ekonomiaren lehiakortasuna bultzatzeko alorrean kokatu du, halaber, «politika fiskal justu, bidezko eta progresibo» baten aldeko apustua, baita bide azpiegitura eta garraioetan egin beharreko inbertsioak ere. «Errepide sarearen modernizazio adimenduna landuko dugu, eta garraio azpiegiturak indartuko ditugu»; hala, aintzakotzat hartu ditu Hondarribiko aireportua, Pasaiako portua, AHTa eta Topoa.

Etorkizuna Eraikiz egitasmoarekin, urtero hogei milioi euro jarriko ditu EAJ-PSEren foru gobernuak. «Gizarte-babes sistema justua» indartzeko xedez, besteak beste adinekoen arretarako lau egoitza eta 500 plaza berri sortzeko konpromisoa hartu du. «Gizarte kohesionatua» nahi du Olanok, eta azaldu du «gizon-emakumeen desberdintasuna gutxitzeko buru-belarri» ariko dela lanean. Era berean, «politika egiteko era berriak» indartzeko asmoa du, «elkarlana sustatuta».

Indarkeria politikoari buruz, gertatutakoa errepikatu ez dadin «egiazko kultura demokratikoan» sakontzera dei egin du, eta «autokritika» eta «memoria» aldarrikatu ditu. «Euskadik duen gatazka politikoa gainditzearen» eta «irizpide demokratikoei» jarraitzearen alde egin du; Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldea aipatu du, «erabakitzeko eskubidea erakundetzea helburu duena».

«Alternatiba indartsua»

Izagirre EH Bilduko kideak «bi arrazoirengatik» aurkeztu du Gipuzkoako ahaldun nagusi izateko hautagaitza, bere hitzaldian esan duenez. «Batetik, botoa eman ziguten ia 117.000 gipuzkoarrekiko begirunez. Bestetik, orain arteko gobernu ereduari eta politikei erantzuteko alternatiba sinesgarri eta indartsua dugulako». Haren iritziz, EH Bilduk «gipuzkoarren gehiengoaren bizimodua hobetzeko gobernu programa» du. «Gipuzkoan, esaten denetik egiten denerako aldea handia da. Guk, esandakoa egin eta egindakoa esaten dugu. Horretan sakontzea dugu jomuga datozen lau urteetan». Gizarte «justuagoa» aldarrikatu du Izagirrek.

Maria Valiente EPko eledunak Olanori egotzi dio «multinazional bateko zuzendari nagusia» ematen duela. Juan Carlos PPko batzarkidearen ustez, «erosotasunean» jauzita dago EAJ. Denis Itxasok (PSE-EE) desberdinen arteko bizikidetza aldarrikatu du.

1979-1983 aldian Xabier Aizarna (EAJ) izan zen ahaldun nagusi; 1983-1985ean, Jose Antonio Ardanza (EAJ); 1985-1991n, Imanol Murua (1985ean EAJrekin, geroztik EArekin); 1991-1995ean, Eli Galdos (EAJ); 1995-2003an, Roman Sudupe (EAJ); 2003-2007an, Joxe Joan Gonzalez Txabarri (EAJ); eta, geroztik, Olano egon ez den kasuetan, 2011-2015ean, Martin Garitano (Bildu).

Herenegun, Bizkaiko diputatu nagusia aukeratu zuten: Unai Rementeria EAJko kidea, bigarrenez, bere alderdiaren eta PSE-EEren botoekin. Arabakoa datorren ostegunean hautatuko dute.]]>
<![CDATA[Beste «iraultza» bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/005/001/2019-06-28/beste_iraultza_bat.htm Fri, 28 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1893/005/001/2019-06-28/beste_iraultza_bat.htm
Rementeriaren (Mundaka, Bizkaia, 1973) arabera, «amets egiteko baino gehiago, egiteko garaia» da hau, «Bizkaia handiagoa» izateko helburuz. Herrialdean, industria eta Guggenheima izan ziren aurreneko bi «iraultzak», ahaldun nagusiak azaldu duenez, eta «hirugarren iraultza handia aktibatzea» egokitzen da orain, «hurrengo belaunaldiei Bizkaia hobea» uzteko.

Esan du aurreko legealdian herrialdeak onera egin zuela esparru ekonomikoan, egituraketan eta babes sozialean, baina azaldu du hobetzen segitu nahi duela. «Estrategiko eta ezinbesteko» iruditzen zaizkion hamar ardatzen berri eman du. EAJ-PSE gobernuaren lehen ardatza: jarduera ekonomikoa, eta «enplegu egonkorra eta kalitatezkoa». Hori da, Rementeriaren esanetan, «etorkizun hoberako berme bakarra».

Beste ardatz batzuk: eraldaketa energetikoa; metroa Galdakaora eta Usansoloko erietxera iristea; Bizkaia dorrean nazioarteko ekintzailetza zentro bat egitea; trena eta autobusa uztartzeko mugikortasun proiektu pilotuak Bermeon, Durangon eta Meatzaldean; «herrialdearen zerbitzura egongo den boluntario sarea» bultzatzea; tokiko merkataritzaren plataforma digitala...

Erreforma fiskal eske

Ilardiak bizkaitarren «bizi kalitatea» hobetzeko proposamena aurkeztu du, herrialde «justu eta solidarioa» lortzeko, eta uste du baliabideak «modu egokian» erabili behar direla. EH Bilduk bezala, erreforma fiskala eskatu du Madariagak, larrialdi klimatikoari aurre egiteko-eta. Mendekotasunean eta garraio publikoan urratsak egiteko galdegin du EPk.

Espainiako Estatuko diktadura bukatu ostean, 1979-1987 artean Jose Maria Makua izan zen Bizkaiko ahaldun nagusia, 1987-1995 aldian Jose Alberto Pradera, 1995-2003an Josu Bergara, 2003-2015ean Jose Luis Bilbao, eta geroztik Rementeria da.]]>
<![CDATA[Preso jarraituko du oraindik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2019-06-27/preso_jarraituko_du_oraindik.htm Thu, 27 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2019-06-27/preso_jarraituko_du_oraindik.htm
Parisko Dei Auzitegiak hilaren 19an Urrutikoetxea ETAko ordezkari historikoa izandakoa kontrol judizialpean aske uzteko erabaki zuen, baina hura artean La Sante espetxean zela DGSI Poliziak atzeman egin zuen, Espainiaren atxilotze eskaera bat zela medio. Gaur zortzi fiskalak azaldu zion Madrilen bi estradizio eskaera eta euroagindu bat daudela bere aurka, eta berriro La Santera bidali zuten, atzoko hitzordua ezarrita.

Egoitz Urrutikoetxeak hilaren 19an zioen dei auzitegiak zuzenbidea jarraitzeagatik, bere aitaren osasun egoera larriagatik, defentsak askatzeko eskainitako bermeagatik -Louis Joinet frantziar legelariak proposatu zuen bere etxean hartzea Josu Urrutikoetxea- eta Euskal Herriko egoera politiko berria kontuan hartuta erabaki zuela baldintzapeko askatasuna ematea, eta Espainiaren «presioei» eta Frantziako Gobernuaren «mugimenduei» leporatu zien ondoko atxiloketa.

Lehenik, maiatzaren 16an atzeman zuen Frantziako Poliziak Urrutikoetxea, Alpeetan, ebakuntza bat egitera zihoala. Oraindik ez diote egin, medikuek premia agertu arren. Gainera, presoaren familiak oraino ez du bisitatzeko aukerarik izan, baimenak ukatu dizkielako Parisek. Haren seme Egoitzek eta alaba Iratik ekainaren 19an auzitegian aitarekin momentu batez egoteko aukera izan zuten, baina ez besterik.

Espainiako Auzitegi Nazionalak ETAren 1980ko eta 1987ko hilketa batzuengatik aurkeztu ditu estradizio eskaerak, eta euroagindua, berriz, gizateriaren kontrako krimenengatik. 1980ko hilketa Gasteizen gertatu zen: Michelin lantokiko arduradun Luis Maria Hergueta hil zuen ETAk, eta zuzenean parte hartzea leporatzen diote Urrutikoetxeari. 1987koa, Zaragozan (Espainia) izan zen: Guardia Zibilaren kuartel baten aurka bonba-auto bat lehertu zuen ETAk, eta 11 pertsona hil zituen; atentatua agindu izana egozten diote Urrutikoetxeari.

Bihar, Oslokoaz epaiketa

Josu Urrutikoetxeak (Ugao, Bizkaia, 1950) bihar epaiketa bat izango du Parisen, Auzitegi Korrekzionalean, 2011-2013an Osloko elkarrizketa saioan ETAren egiturako kideetakoa izan zelakoan. 2017an zortzi urteko kartzela zigorra ezarri zioten horregatik, baina sasian zen orduan, eta pasa den maiatzean atzeman ondotik berriro epaitzeko eskatu zuen -2010eko beste zigor bategatik ere bai-. 2011ko urriaren 20an jarduera armatua bukatutzat eman ondoren, Espainiarekin gatazkaren ondorioez aritzeko asmoa zuen ETAk Oslon, nazioartearen anparoan. Madril ez zen agertu. 2012ko udazkenean Frantziari proposamen bat egin zion ETAk, emaitzarik gabe.

Joan den astelehenean, nazioarteko hainbat lagun ezagunek Frantziari Urrutikoetxearen askatasunaren aldeko keinuak eskatu zizkioten. Michel Tubiana LDH Giza Eskubideen Ligako ohorezko presidentea, Matt Carthy Sinn Feineko eurodiputatua eta Jacques Gaillot apezpikua mintzatu ziren prentsaurreko batean, eta Christiane Taubira Frantziako Justizia ministro ohiaren bideo bat zabaldu zuten. Berriki, Gerry Adams Sinn Feineko buru ohiak eta Ronnie Kasrils ETAren armagabetze garaiko Nazioarteko Egiaztatze Batzordeko kideak artikulu bat idatzi dute Le Monde-n. Herenegun, EELV Europako Berdeen alderdiak eskatu zuen Urrutikoetxea libre uzteko. Antzeko ekinbide gehiago izan da maiatzean atxilotu zutenetik. ]]>
<![CDATA[Parisek urriaren 16rako finkatu du Josu Urrutikoetxearen kontrako euroaginduaren auzia]]> https://www.berria.eus/albisteak/168148/parisek_urriaren_16rako_finkatu_du_josu_urrutikoetxearen_kontrako_euroaginduaren_auzia.htm Wed, 26 Jun 2019 09:08:37 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/albisteak/168148/parisek_urriaren_16rako_finkatu_du_josu_urrutikoetxearen_kontrako_euroaginduaren_auzia.htm <![CDATA[«Indartsu daude EAren betiko printzipioak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/004/001/2019-06-26/indartsu_daude_earen_betiko_printzipioak.htm Wed, 26 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1913/004/001/2019-06-26/indartsu_daude_earen_betiko_printzipioak.htm
Zergatik utzi duzu?

Zikloetan sinesten dudalako. Ez nuen pentsatuko hamar urte egingo nituenik kargu horretan, baina egin ditut, eta uste dut heldu dela garaia uzteko. Nik ikusten dudanean eman nezakeena eman dudala, uste dut proiektua beste esku batzuetan utzi behar dela. Orain horixe ikusi, eta EAko idazkari nagusi postua uztea erabaki dut.

Zergatik ez duzu utzi zeure agintaldia bukatzean, bi urte barru?

Erraza da horren azalpena: orain dela bi urte EAren kongresua bukatu ondoren, EH Bildurena etorri zen berehala, eta, ondoren, hauteskunde ziklo bat. Beraz, bazegoen lanik. Hauteskunde zikloa bukatu berri dugu, eta orain ikusi dut une hauxe dela egokiena uzteko. Politikan ikusten dugu jendea sartu sartzen dela, baina gero irteteko arazoak izaten dituela; nik ez.

EA barruan ildo kritiko inportante bat egoteak ere izan al du eraginik zeure erabakian?

Nik uzteko arrazoia ez da izan EA barruan ikuspuntu desberdinak egon izana. Bestela, duela bi urteko kongresuan lagako nukeen.

2017ko biltzarrean EAko bi ildoek adostu zuten EH Bilduk egitura propio bat edukiko zuela eta aldi berean «alderdien arteko koalizio irekia» izango dela. Baina afera ez zen amaitu oraindik.

Ni EAJtik iritsi nintzen EAra. 16-17 urte nituela EGIn nengoen, eta EAJren zatiketa barrutik bizi izan nuen, eta gero EA sortu zutenek erabaki zutenean beste proiektu bat hastea, jende batek esaten zuen ez zuela EAJ utziko. Nire galdera da: siglak al dira gauzarik garrantzitsuena? Seguru jendeak siglen arteko zerari ematen diola garrantzia, ala proiektuari ematen dio? Nik EAren aldeko apustua proiektuagatik egin nuen.

Orain dela bi urteko kongresu nagusiaren ondoren, zure ildoak Arabako eta Gipuzkoako EAren kontrola galdu zuen, eta Nafarroak segitu zuen kritikoen esku. Geroztik, nolakoa izan da alderdiaren barne bizitza?

Alderdian aldaketa nabarmena 2015eko udal eta foru hauteskundeen emaitzengatik gertatu zen, ez duela bi urte. Gauza batzuk hauteskunde emaitzen arabera erraztu edo zaildu egiten dira. 2011n sekulako emaitzak lortu zituen Bilduk, 2015ean kontua okerrago joan zitzaigun, eta batzuek pentsatu zuten gauzak aldatu egin behar zirela. Hortik etorri zen batzuen planteamendua 2017ko kongresuan. Ez nengoen ados. Apustuak serioak badira, ezin dira aldatu lehen aldiz estropozu-edo egitean.

Justu hamar urte egin dituzu EAko idazkari nagusi modura.

Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako emaitza kaskarrek behartu zuten aldaketa. Aulki bakarra lortu genuen, Unai Ziarretak dimisioa eman zuen, eta, behin-behinean buru Koldo Amezketa jarri ostean, arduradun berria jarri beharra zegoen, eta neu. Ezohiko kongresua baino hilabete bat lehenago proposatu zidan horretan zebilen lantaldeak.

Erraz eman al zenuen baiezkoa?

Etxean aipatu beharra neukan, eta animatu egin ninduen emazteak. Haren babesik gabe ezingo nukeen ardura horretan egon urte hauetan guztietan. Bestetik, pentsatu nuen neure artean: zer gaizki gauden alderdian, ardura niri proposatzeko... Aurrera.

Helburu nagusia polo subiranista eratzea al zenuten?

Unai-eta hasi zirenean ezker abertzalearekin polo subiranista bat sortzeko saioa egiten, ETAk atentaturik egingo ez zuen bermerik ez zegoen, eta, era berean, ez zegoen bermerik zerbait gertatuz gero erantzun politiko bat emateko. ETAk atentatuak egiten segitu zuen, eta orduan ez zen posible izan polo subiranista sortzea.

EAren 2009ko kongresua hasi bezperan, Eduardo Puelles Espainiako Polizia hil zuen ETAk, Arrigorriagan.

Bai, eta kongresuan minutu bateko isilunea gorde genuen. Neuk kargua hartu eta berehala ere izan zen ETAren hilketarik: uztailaren 30ean, bi guardia zibil, Mallorcan. Noski, ez nuen bat egiten borroka armatuarekin, eta, gainera, borroka armatua ezker abertzalearentzat —haren alde zirenentzat— tresna baino gehiago helburu zen dagoeneko. Bestetik, ezker abertzaleak ordurako babes soziala aldian behin soilik jasotzen zuen. Burujabetzaren aldekook gehiengo soziala lortzeko geure lubakitik irten beharra genuen; bakoitza bere tokian egonda gaitasunik ez genuen gehiengo izateko.

Ezker abertzalearekin noiz hasi zineten berriro biltzen?

Urte hartako azaroan. Hilabete bat lehenago gertatu zen Bateragune auziko operazioa, eta ondorengo egunetan egin genituen hartu-eman batzuk.

Ezker abertzale ofiziala legez kanpo zeukan Madrilek. Neurriak hartuko zenituzten biltzeko.

Halamoduz ibiltzen ginen bilerak egiteko. Gogoan dut pasadizo bat: EAkook autoz gindoazen bilera tokira, eta, bidean, batzarrean izango zen ezker abertzaleko bat ikusi genuen autobus geltoki batean, eta autoan atzera egiten hasi ginen, baina, kasualitatez, Ertzaintzaren auto bat zegoen hantxe, eta berriro aurrera joan ginen; gero, ezker abertzaleko kide horrek esan zigun zeharo beldurtuta egon zela geltokian une hartan, auto bat ikusi zuelako atzerako martxan, polizia auto bat ere han... Badakit jazarpen batzuk izan genituela; neu ez nintzen enteratzen.

Sintoniak segitzen al zuen?

Ezker abertzalekoek esaten ziguten barne eztabaida bat hasia zutela eta ezker abertzale osoak onartu beharko zuela han hartutako erabakia. Guk giza eskubideen alorrean konpromiso politikoa eskatzen genien. Bestela, ez zegoen bide bat egiterik. Elkarrizketen bi aldien arteko desberdintasun bakarra izan zen lehen ez zegoela bidea soilik tresna demokratikoekin egiteko bermerik, eta gero, bai.

Gero, justu noiz?

Ezker abertzaleak 2010eko otsailerako esan zigun barne prozesua amaitua zuela eta estrategia aldatzeko erabakia hartu zutela.

2010eko otsailaren erdian jakinarazi zuen ezker abertzaleak Zutik Euskal Herria adierazpena. Eta gerora jakin zen ETAk otsail hartan utzi zuela jardun armatua.

ETAk utzia zuela nik esango nuke urte hartako astesantuetarako [2010eko apiril hasiera] bagenekiela. Bermea zen hori, jakina.

Ekainean sinatu zenuten ezker abertzalearekin Lortu Arte ituna.

Seguru geunden jada, eta Lortu Arte akordioa egitea izan zen hurrengo lana. Oinarrietan baino arazo gehiago izan genituen idazkeran eta terminoetan, kultura politiko desberdinekoak baikara.

Agurreko pretsaurrekoan, esan duzu «bertigoa» sentitu zenuela. Zehazki, noiz sentitu zenuen: 2010ean Lortu Arte sinatutakoan ala 2011n Bildu sortzean?

Lortu Arte itunaren prozesu horretan. Soilik tresna politikoak eta demokratikoak erabiltzeko bidea ezker abertzaleak egin behar zuen, baina besteok ere lagundu genezakeen, eta EAk laguntzea erabaki zuen. Apustu bat zen, konfiantza genuen, baina ez geneukan gauzak ondo aterako ziren erabateko ziurtasunik. Merezi zuen arriskatzea. Frogatu da merezi zuela.

EAJrekin koalizioa moztea erabaki zenuten 2009ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako. Asmatu al zuen EAk?

Bai. Guk EAJrekin koalizioa parametro batzuetan geneukan egina. Ibarretxek ahalegin guztiak egiten zituen hori aurrera eramateko, sinesten zuen, baina arazoak EAJ barruan zeuden. Legebiltzarrean estatutu politiko berria [2004] eta Galdeketa Legea [2008] onartu ziren, eta egia da Madrilek ez zituela onartu, baina Sabin Etxeak erabaki zuen bide horrek ez zuela ibilbiderik. EAk esaten zuen EAJn ez bazegoen inolako borondaterik arrisku batzuk hartzeko, ez zegoela justifikaziorik harekin segitzeko. Zer gertatzen zen? Zaila zela erabaki hori gizarteari azaltzea, 2009an Ibarretxe berriro izan baitzen [EAJren] lehendakarigai. EA bere kasa aurkeztu zen orduan, eta ordaindu genuen. Baina guk segitu izan dugu Ibarretxek defenditzen duena sinesten. Adibidez, Ibarretxe aurreko legealdian EAJk eskatuta joan zen Autogobernu lantaldera —EH Bilduk ere eskatu zuen—, eta bere azalpenaren ondoren esan genion den-dena geure egiten genuela, puntuak eta kakotxak barne, baina haren etxean ez zioten horrelakorik; guretzat hori ez zen ustekabekoa izan.

Utzi zuen Ibarretxek ere politika.

Oso emaitza onak lortu zituen 2009ko martxoko bozetan, baina ilegalizazioagatik-eta ezin izan zuen jarraitu lehendakari. Gaizto jarrita, esan daiteke Sabin Etxean batek baino gehiagok lasaitua hartu zuela haren erabakiagatik.

Zaila zen EArentzat egoera une hartan: legebiltzarkide bakarra EAEn; Gipuzkoan ildo kritikoa; ezker abertzalearekin elkarrizketak etenda; ETA ekinean...

Ni karguan jarri eta hedabideek egin zidaten bigarren elkarrizketan kazetari batek galdetu zidan zer egin nezakeen «hildako proiektu bat» aurrera ateratzeko... Hamar urte pasatu dira, eta EH Bildu sortu genuen, bukatu zen ETAren indarkeria, eman dira aurreapausoak Nafarroan eta Ipar Euskal Herrian, Europan toki batzuetan aitortu izan da autodeterminazio eskubidea... Bizirik eta indartsu daude EAren betiko printzipioak: giza eskubideak, justizia soziala eta autodeterminazioa.

EH Bilduren barruan zer rol jokatu du EAk urte hauetan?

2009an azterketa politiko orokorra egin genuen EAn, eta ikusi genuen subiranisten arteko elkarlana sustatu behar genuela. Beraz, irizten genion EA orduan ere, helburu zehatz batzuetarako, tresna bat zela eta moldatu beharra zeukala egoera berrietarako. Beti horrela jokatu izan dugu.

Nolako etorkizuna aurreikusten diozu EH Bilduri?

Ikusi da ezkerreko subiranismoa esparru handi batera iristen dela, eta aurrerantzean ere halako indar bat izango dela. Gauzak ondo ari gara egiten, eta ikasi behar dugu iraganetik. Esaterako, 2011ko udal eta foru hauteskunde haien ondoren, agian ez genuen jakin behar bezala kudeatzen. Garrantzitsuena da zer nahi dugun jakitea, eta EH Bilduk badaki. Eta nola egiten dugun ere garrantzitsua da. Hala ere, argi daukat alderdiek ere bere espazioa behar dutela proiektu honetan, EH Bilduk dinamika propioa izan arte.

Zertaz ari zara «dinamika propioa» esatean?

Oraindik ere alderdietan arduratan dagoen jendeak iraganera asko begiratzen du, eta ez da txarra lehengo erreferentziei-eta eustea, jakin behar duzulako nondik zatozen jakiteko nora joan nahi duzun, baina proiektu honetan jende berria sartzen ari da, eta jende berriak ez die hainbeste erreparatzen iraganeko erreferentziei; gehiago nahi izaten du etorkizuneko helburuez hitz egitea. Hori gertatzen ari da EH Bildun, eta, beraz, bere proiektua dinamika propio batekin garatu beharko du. Bildu, hasiera batean, proiektu desberdinen batuketa bat izan zen, eta halakoa behar zuen, baina gerora beste era bateko mugimendua izango da. Hori bai, asko kezkatuko nintzateke EAk historikoki defenditu izan duen proiektuaren aldean oso desberdina izango balitz. Gaur egun ez da hori gertatzen, eta, bestela, ikusi zein diren EH Bilduren balioak eta planteamendu politikoak; gauza berriak erantsita, jakina. Espainiako Estatuan dugun aliantzako kideak ere EAk historikoki izan dituenak dira. Niri lehen esaten zidaten oso ondo ari ginela, baina hauteskundeetan EA bigarren aukera zutela. EH Bildu aurrenekoa da asko eta askorentzat. 350.000 boto lortu ditugu azkeneko udal hauteskundeetan. Eraiki nahi dugun herria eta gizartea eraikitzeko, EH Bildurena da proiekturik eraginkorrena.

EAEn EAJk oraindik ere koska kentzen dio EH Bilduri, ordea.

2011ko hauteskundeetan hurbildu ginen asko, eta batzuek igual pentsatuko zuten indar metaketarekin eta ETAren jarduera armatua bukatuta, gizartearen babes handi harekin segituko genuela eta hau egina zegoela. 2015ean ikusi zen murriztu egin zela babesa. Euskal gizartean gaindituta dago garaituen eta garaileen eskema, baina EAJ beste eskema bat lantzen ari da: onarena eta txarrarena. Onak, haiek dira; txarra, EH Bildu. Azkeneko kanpainan ikusi da hori, Gipuzkoan oso erasokor aritu delako. Emaitza aldetik, funtzionatu egiten dio. Baina gauzak aldatuko diren itxaropen handia daukat. Badakigu EAJ barruan eta Jaurlaritzan-eta daudenen artean bat baino gehiago kezkatuta dagoela, ez dutelako ikusten herri proiektu bat, baizik eta adabakiak jartzen ari direla. Gainera, EAJk akordioak egiten ditu herri proiektuarekin bat egiten ez duen indar batekin. Kudeaketa batera mugatzen da. EAJk Iñaki Azkuna zenarekin Bilbon deskubritu zuen espainolismoaren eremuan baduela eskuragai boto poltsa handi bat. Azkuna hasi zen PSE eta PP husten, eta EAJ EAEn bide bera ari da jorratzen.

Zein dira EH Bilduren indarguneak alternatiba bat eraikitzeko?

Toki batzuetan ondo ari gara gauzak egiten, eta hori esportatu egin behar dugu. Eta nik uste EAJren estrategia elektoral hori kudeatzea ez dela erraz-erraza ere, ildo abertzaleak eta espainolistak bereganatze horrek badaukalako lanik. Hori bai, orain arte asmatzen ari da. EH Bilduren lana izango da EAJri botoa ematen dioten subiranistak bereganatzea.]]>
<![CDATA["Nire zikloa amaitu da, baina ez EArena"]]> https://www.berria.eus/albisteak/168101/nire_zikloa_amaitu_da_baina_ez_earena.htm Tue, 25 Jun 2019 07:15:23 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/albisteak/168101/nire_zikloa_amaitu_da_baina_ez_earena.htm

.@pellourizar-ek agurreko prentsaurrekoan egindako adierazpena. EAko idazkari nagusi izateari utzi dio. @ealkartasuna pic.twitter.com/QLPPpn3mqM - Enekoitz Esnaola (@EnekoitzEsnaola) 2019(e)ko ekainaren 25(a)

Uztailaren 4an hautatuko du EAk jarduneko burua EAk uztailaren 4an egingo du ezohiko Nazio Batzarra, jarduneko idazkari nagusia aukeratzeko, eta ondoren hasiko du primarioen prozesua, Iker Ruiz de Egino alderdiko eledunak Europa Press berri agentziari adierazi dionez. Edozein afiliatuk aurkeztu ahal izango du bere hautagaitza uztailaren 4ko hitzordurako. Biltzar horren ostean hauteskunde batzorde bat eratuko dute EAn, eta bi hilabeteko epea luke primarioen prozesua deitzeko. ]]>
<![CDATA[Polo subiranista du fruitu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-06-25/polo_subiranista_du_fruitu.htm Tue, 25 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-06-25/polo_subiranista_du_fruitu.htm
EAk arazoak zituen arduradun jarri zenean. Bi krisi zituzten; herritarren babesari buruzkoa zen bat, 2009ko martxoan Eusko Legebiltzarrerako bozetan aulki bakarra lortu baitzuten. Bestea, alderdi barrukoa zen, zuzendaritza nagusiarekiko ildo kritiko bat baitzegoen Gipuzkoan, Iñaki Galdosen gidaritzapean Alkarbide eratuta. Gasteizen egin zuten VIII. biltzarra, eta kritikoek ez zuten parte hartu. Biltzarkideen adostasun zabalarekin hautatu zuten Urizar idazkari nagusi —kendu egin zuten presidente figura—.

EAren buru berriak amaitutzat eman zituen alderdi barruko liskarrak, eta subiranisten arteko elkarlanaren alde mintzatu zen. Mezu hori ez zen berria: izan ere, Unai Ziarreta EAko presidente zela, alderdia aurreko urtetik ari zen ezker abertzale ofizialarekin bilerak egiten, polo subiranista bat eratzeko asmoz. EA ez zen 2009an EAJrekin koalizioan aurkeztu —hilabete batzuk lehenago iragarri zuen—, ez baitzion ikusten borondaterik EBBri burujabetza prozesu baterako, eta ezker abertzalearekin biltzeari ekin zion. ETAk 2008ko abenduan Inaxio Uria enpresaria hil izanak trabatu egin zuen asmoa, eta EA bakarrik aurkeztu zen EAEko hauteskundeetara. Ezker abertzale ofiziala, berriz, bozetara ezin aurkeztuta utzi zuen Madrilek, ilegalizazioa zela eta.

2009ko boz haien ondoren, Ziarretak dimisioa eman zuen, eta Urizar hautatu zuten arduradun. Bederatzi urte zeramatzan EAren Gipuzkoako zuzendaritzan, baina alderdiaren ildo ofizialekoa zen. Halaber, zinegotzi zegoen bere herrian, Arrasaten. Harekin heldu zioten berriro polo subiranistaren egitasmoari, eta, 2010eko ekainean, EAk eta ezker abertzaleak Lortu Arte akordioa sinatu zuten. Alternatiba batu zitzaien urte bukaeran, eta Bildu koalizioa eratu zuten 2011ko udal eta foru hauteskundeetarako. Emaitza ikusgarriak lortu zituzten. Aralar elkartu zitzaien hilabete batzuetara, Amaiur eta EH Bildu osatzeko. Urizar bera legebiltzarkidea da EAEn 2012tik.

Beste ildo kritiko bat

Azkeneko urteetan berriro sortu dira ikuspuntu desberdinak EAn, eta duela bi urte, XII. kongresuan, Urizarrek ozta-ozta irabazi zion Maiorga Ramirezi. Ildo ofiziala EH Bildu independenteengana gehiago zabaltzearen alde azaldu zen; talde kritikoa beldur zen EH Bildu «alderdi bakar» bihurtuko ote zen, eta EAren rola gehiago nabarmendu nahi zuen. Hamalau botogatik gailendu zen Urizar.

EA barruko bi taldeek kongresuan adostu zuten EH Bilduk egitura propio bat edukiko zuela eta aldi berean «alderdien arteko koalizio irekia» izango dela. Baina ildoen afera ez zen amaitu, eta, handik aste batzuetara, herrialdeetako zuzendaritzak hautatzean, Urizarrenak galdu egin zuen Gipuzkoako eta Arabako kontrola; Nafarroakoak kritikoen esku segitu zuen. Horrek zaildu egin zuen Urizarren lidergoa EAn.]]>
<![CDATA[Pello Urizarrek EAko idazkari nagusi izateari utzi dio]]> https://www.berria.eus/albisteak/168067/pello_urizarrek_eako_idazkari_nagusi_izateari_utzi_dio.htm Mon, 24 Jun 2019 07:15:19 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/albisteak/168067/pello_urizarrek_eako_idazkari_nagusi_izateari_utzi_dio.htm <![CDATA[Espainiari «mezu argi bat», hirugarren aldiz gutxienez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2003/005/001/2019-06-20/espainiari_mezu_argi_bat_hirugarren_aldiz_gutxienez.htm Thu, 20 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/2003/005/001/2019-06-20/espainiari_mezu_argi_bat_hirugarren_aldiz_gutxienez.htm
Aurreneko mezu argitzat jo zen ETAren armagabetze prozesuaren bukaera aldera Parisek «inplikazio tazitua» eduki izana, Mixel Berhokoirigoin bakegileak definitu izan duen moduan. Antzeko iritzi gehiago izan zen askotariko eragileen partetik. Bernard Cazeneuve Frantziako lehen ministroak ohar esanguratsu bat plazaratu zuen armagabetze egunean (2017-4-8); «ongietorria» eman zion desarmatzeari. Espainiako Estatua eginahalak egiten aritu zen orduan ere garaileen eta garaituen eskemaren alde, baina Parisek auzi hartan ikusle izatera behartu zuten azkenik.

Armagabetze eredu haren ondoren sortu zen, euskal presoen auzia konponbidean jartzeko xedez, Frantziako Justizia Ministerioaren eta Ipar Euskal Herriko ordezkaritzaren arteko mahaia. Parisek berak ere jendaurrean aitortu izan du mahaiaren eraketa. Eta, legediari segituz, egon da urratsik joan den urteko otsailetik hona: euskal presoen 26 gerturatze; horietako azken-aurrekoa -Mikel Karrerarena- epaileek hala aginduta. Madril euskal presoen aferan erabat itxita zegoenenean hasi zen mugitzen Paris.

Eta, orain, Josu Urrutikoetxearen baldintzapeko askatasunaren erabakia iritsi da. Duela hilabete bat, Frantziako Poliziak hura atzeman zuenean, Espainiako Estatuko sektore askok berriz ere terrorismoaren ikurtzat jo zuten Urrutikoetxea, eta ospatu zuten atxiloketa. Egoitz Urrutikoetxearen esanetan, epaileek «zuzenbideari loturiko» erabakia hartu dute. «Horrek erakusten du legea ezarriz badela manera oraindik ere katramilatua dagoen egoera bati erantzuna emateko eta legeen barnean urratsak egiteko».

Era berean, Egoitz Urrutikoetxeak esan du bere ustez epaileek «aintzat» hartu dutela «egoera politikoa ere», eta hori «inportantea» dela. «Perspektiba berriak» ireki beharko liratekeela deritzo, Madrilek, «behingoz, herriaren hitza errespeta dezan, gatazkaren ondorioen konponbidean urratsak egin ditzan eta iraganean gertatutakoa berriro errepika ez dadin urrats sendoak egiteko bidean koka dadin». Hori da, haren iritziz, egin ahal den «gauzarik hoberena, kaltetuak izan diren alde biei begira». Etorkizunera so egiteko galdegin du. Halaber, «termino demokratikoetan eta heldutasunez, gatazkaren iturburuan dauden korapiloak behingoz askatzera» dei egin du.

Erabaki «ulergaitza»

EH Bilduk eta EH Baik ongi hartu zuten lehen unean epaileen erabakia. Haien arabera, Josu Urrutikoetxeak «rol aktibo bat» izan duelako «azkeneko urteetan eraikitako bake prozesuan». Ordu gutxiren buruan bidali zuten, ordea, bigarren ohar bat, Euroagindu eskaera batengatik berriro atxilotu izana erabaki «guztiz ulergaitza» dela salatuz: «Atxiloketa honek ez du bat egiten Euskal Herrian bizi dugun bake prozesuarekin ez eta orain dela ordu batzuk hartutako erabakiarekin. Erabaki politiko honek frogatzen digu oraindik ere badela gatazka eta bere konponbidea etekin politikoa erdiesteko helburua dutenik». Urrutikoetxea atxiki egin dute, dei auzitegiak aske uztea erabaki ostean ]]>
<![CDATA[Aldaketa nagusia, Nafarroan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/004/001/2019-06-18/aldaketa_nagusia_nafarroan.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1879/004/001/2019-06-18/aldaketa_nagusia_nafarroan.htm
Aurreko agintaldian, talde abertzaleek 56 udalerri horietatik 45etan zituzten alkateak, eta, orain, bost gutxiagotan: EAJk 24 —lau gutxiago—, EH Bilduk hamabost —berdin— eta Geroa Baik bat —bat gutxiago—. Kualitatiboki ere indartsu segitzen dute, baina ez lehen bezainbat; adibidez, lau hiriburuetako alkateak estreinakoz abertzaleak ziren lehen, baina, orain, Iruñekoa Enrique Maia da (Navarra Suma); Bilbokoa, Donostiakoa eta Gasteizkoa, EAJko kideak, lehengo moduan.

Nafarroan aginte munizipalean gertatutako aldaketa Iruñean eta haren inguruetan islatu da asko, Navarra Sumak lehen aipatutako sei alkatetzetatik lau eremu horretan lortu baititu: Iruñean eta Barañainen, EH Bilduren kaltetan; Eguesibarren, Geroa Bairen partez; eta Burlatan, independente bati hartu dio lekukoa. Udalerri handienetan Navarra Sumak lortutako beste biak: Lizarrakoa —EH Bilduren ordez— eta Tuterakoa —Ezkerraren partez— dira. Tuteran gehiengo osoa lortu zuen maiatzaren 26an, eta beste bost kasuetan lehen indarra izan zen, gehiengo soilarekin, baina, larunbatean, PSNren konplizitatearekin ere eskuratu zituen alkatetzak, hark talde abertzaleen alde ez egitean.

Nafarroako erkidegoan 10.000 biztanle baino gehiago dituzten beste sei udalerrietan, EH Bilduk lautan segitzen du alkatetzan, Geroa Baik batean, eta independente batek beste batean.

EAEn, EAJk galera handiena

Araban, talde abertzaleek segitzen dute alkatetzan tamaina horretako udalerrietan, baina aldaketa bat gertatu da: Laudion EAJ jarri da, EH Bilduren partez. Amurrion eta Gasteizen, jeltzaleek jarraitzen dute alkate. Bizkaian, lau aldaketa egon dira, eta hirutan EAJk galdu du alkatetza, EH Bilduren mesedetan: Arrigorriagan, Durangon eta Galdakaon. Azken bietan ez zen EH Bildu izan boto gehien jaso zuena maiatzean, baina inbestidurarako babesak lortu ditu. Bermeokoa izan da Bizkaiko beste aldaketa: EH Bilduren partez, EAJ. Gipuzkoan ere, lau aldaketa, eta hirutan kaltetua, EAJ: Bergaran, Ordizian eta Zumaian; Andoainen, PSE-EEk lortu du alkatetza, EAJren sostenguari esker —EH Bildu izan zen lehen indarra bozetan—.

Beraz, EAJk EAEn sei alkatetza galdu ditu, eta seietan EH Bildu jarri da; dena dela, EAJk 24 alkatetza ditu erkidegoan, eta EH Bilduk, 11. 56 udalerri horietan bizi dira Hegoaldeko herritarren %66.]]>
<![CDATA[Zaharra berri Hegoaldean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1933/004/001/2019-06-16/zaharra_berri_hegoaldean.htm Sun, 16 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1933/004/001/2019-06-16/zaharra_berri_hegoaldean.htm
Uxue Barkos (Geroa Bai) Nafarroako Gobernuko jarduneko lehendakariak garbi esan du, inbestidurak aztertuta: PSN ez da zain egon abuztura arte erabakia hartzeko; atzora aurreratu zuen. Izan ere, PSNk aukerarik txikiena ere ez die eman Nafarroako azkeneko lau urteetako aldaketaren indarrei -funtsean, EH Bilduren bazterketagatik-, eta atea zabaldu dio Navarra Sumari (UPN, PP, C's). Iruñean, Lizarran, Burlatan edota Barañainen, gobernu progresistarik ez; Sartagudako kasua, ankerra. Erregimenaren garaira itzuli nahi izan du PSNk, erreparorik gabe. Horrek, jakina, gobernua hartzea eragotziko dio, ulertezina bailitzateke Geroa Baik, Ahal Dugu-k eta Ezkerrak Maria Txibite sostengatzea -aurkeztuko al litzateke, bestela ere?-, eta EH Bildu abstenitzea.

Talde abertzaleek (Geroa Bai, EH Bildu), euren 111.000 foru botoekin -1999an, abertzaleek 63.000 boz-, alkatetza esanguratsuekin -Tafalla, Altsasu, Atarrabia, Zizur Nagusia, Berriozar, Gares, Baztan...-, eta Iruñean edota Lizarran duten indar instituzional eta sozialarekin, oinarria zabaltzen segitzeko aukera dute. Urteotan ikusiko da Navarra Sumaren alternatiba abertzalea eraikitzeko modurik baden.

EAEn ere zaharra berri, espero zen bezala, hor oso bestelako egoera bat egoteko zenbakiak badiren arren. Bestelako egoera baterako entsegu bat egin zen orain bi hamarkada. 1998ko uztailaren 30ean, elkarrekin beroketa ariketa batzuk egin ondoren, ETAk dokumentu bat aurkeztu zien EAJri eta EAri, eta, bigarren puntuan, proposatu zien «Euskal Herriaren eraikuntza edota Euskal Herriaren eskubide demokratikoen aldeko indarrekin, oinarrizko eta gutxiengo beharren inguruan, unean uneko eta ikuspegi luzeagoko akordioak lotzeko eta dinamikak eragiteko konpromisoa» hartzea. ETAk hori proposatu aurretik, EAEn hasia zen bide berri bat: 1998ko martxoan, Ajuriaeneko Ituna hautsi zen, eta, ekainean, EAJ-PSE koalizio instituzionala -esaterako, Jaurlaritzan 1987tik elkarrekin zeuden-. ETAren planteamenduak ez zuen soilik balio Euskal Herriaren eraikuntzarako eta eskubide demokratikoen alde egiteko, baita -nagusiki- EAEko instituzio asko eta askoren egonkortasunerako ere -EAJ, EA eta HB/EH gehiengo ziren, oro har-. Handik bi astera erantzun zioten EAk eta EAJk ETAri, eta, aipatutako gaiaz, zioten: «Aurrerantzean, tokian tokiko erakundeen gobernabidea eta egonkortasuna lortzearren, beste indar batzuen partaidetza beharrezkoa bada, Euskal Nazioaren defentsaren ikuspegitik gobernu formula egokienak aurkitzen saiatuko gara». Egun bereko (1998-8-13) datarekin, EAJren EBBk, eskutitz baten bidez, ETAri: «[...] Euskal Erkidego Autonomoan, Nafarroan eta Iparraldean [...] ezinbestekoa da hiruron [EAJ, HB, EA] artean gehiengoa osatzea, eta bestela, laugarren bati (edo behar direnei) sarrera ematea, izan ere, ezin baitugu utzi euskal instituzioen egonkortasuna eta berauen kontrola abertzale ez direnen eskuetan». Euskal bide subiranista hura azkar bukatu zen, elkarren arteko desadostasun klasikoak zirela medio.

Biratzea

Ezker abertzaleak estrategia aldatu zuen gero -negoziazio eskema, Madrilekin berriro-. Baita EAJk ere; batik bat, 2004an EBBn buruzagi aldaketa egon zenean: Xabier Arzalluzen partez, Josu Jon Imaz. Biratzea hasi zen EAJn. Juan Jose Ibarretxe Jaurlaritzako lehendakariak 2004an bertan Eusko Legebiltzarrean atera zuen aurrera EAEko estatutu berriaren egitasmoa, baina ez zuen bere alderdi EAJren nahikoa babes izan ondoren, Espainiako Kongresuak kolpe batez atea itxi zionean-eta; 2008an ere onartu zuten legebiltzarrean Galdeketa Legea, baina, Auzitegi Konstituzionalak berehala atzera bota zuenean, Ibarretxek atzera begiratu zuen, eta bakarrik zegoen. EAEko 2009ko bozetarako Madrilek ezker abertzale ofiziala legez kanpo utzi zuen, baina EBBk, jakin arren Jaurlaritza gal zezakeela lehen aldiz, ez zuen eskubide zibil eta politikoen bazterketa hura borrokatu, eta Ibarretxek politika utzi zuen, bozen ostean PSE-PP itunarekin Patxi Lopez jarri zenean Ajuriaenean. 2008rako, Iñigo Urkullu zegoen EBBko buru; biratzeak aurrera jarraitzen zuen. 2012an, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan, Urkullu bera izan zen EAJren lehendakarigaia, eta lortu zuen Jaurlaritzara iristea. EBBko buru ondoren, haren ildoko bat: Andoni Ortuzar. 2013an hasi ziren gehiago finkatzen biratzea, PSErekin «erakundeen egonkortasunerako» hitzarmena sinatuta. 2015ean, alkateen inbestidura saioen bezperan, EAEko aldundiak eta udalak bereganatzeko ituna izenpetu zuten bi alderdiek. 2016an, Jaurlaritzarako hitzarmena; eta, aste honetan, berriro hiru lurraldeetako erakundeetarakoa. EAJk badu plan jakin bat, badu PSE bezalako aliatu leial bat, eta badauka, besteak beste, herritarren sostengu elektoral zabala ere.

Joan den maiatzaren 26ko hauteskundeen ondoren, Irunen Xabier Iridoi EAJko kideak alkatetzarako aurkeztuko zela berretsi izanak urduritasuna eragin zuen PSEn. Iridoi alkate hautatzeak pitzaduraren bat sor zezakeen bi alderdien aliantzan -batik bat, Gipuzkoan-, eta gertatu behar zena gertatu zen: hautagaitza erretiratu zuen Iridoik. EBBk ez zuen nahi inolako higadurarik; zertarako hasi bazterrak nahasten? Egin kontu datorren urtean borobildu nahi duela EAJk erkidegoko mapa instituzionala, PSErekin legebiltzarrean gehiengo osoa lortuta. Egungo estrapolazioek gehiengo absolutua ematen diete, eta baliteke bozak aurreratzea. Horrek denak airean utziko luke hainbat kontu; adibidez, joera subiranista bateko estatus politikoa.

Zenbakiei so egin eta zientzia fikzioa egiten hasita, EH Bilduk eta EAJk erkidegoko ia instituzio publiko den-denak kontrolatuko lituzkete. 1998an baino hautetsi gehiago dauzkate talde abertzaleek, eta ez lituzkete utziko «euskal instituzioen egonkortasuna eta berauen kontrola abertzale ez direnen eskuetan». Ordea, EBBk ez du jite horretako gobernurik nahi, eta ez du gura, aldez edo moldez, herritarrek EH Bildu gobernu talde modura ikusterik. EAEko zirkulua ixtera doa EAJ hurrengo hauteskundeekin.

Ikusteko dago EH Bildurentzat puntu eta aparte bat izango den sasoi hau EAEn. Urteak daramatza EAJri «herri akordioak» eskaintzen. Gaitza du, eta bazterretan badago denbora galdu duen inpresioa. Gaur-gaurkoz, aliantza instituzionala Elkarrekin Podemosekin baino ezin dezake egin; hasi dira zerbaiten biak.

Hegoaldeko politikan, azken urteetan nagusi izan dira instituzioetako jarduera -Nafarroan bazukeen esplikaziorik- eta demokratizazioa. Protagonismo handiegia bereganatu dute talde politikoek -eta, aldika, itxurakoa Gure Esku-k-, eta nahikoa alboan utzi dira nazio eraikuntza eta kohesioa. Beti dago premia hor, eta kontzientzia nazionala apalduz doa -zientoka adibideetako bat, atzo; EITBk: «251 euskal udal eratuko dira»-.]]>
<![CDATA[Baimenik ez irteerarako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-06-14/baimenik_ez_irteerarako.htm Fri, 14 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-06-14/baimenik_ez_irteerarako.htm
Barne eztabaida baten ostean, EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboak duela bi urteko uztailean iragarri zuen hala nahi zuten kideek ibilbide juridikoa hasiko zutela, eta Onintza Ostolaza eta Iñaki Zugadi abokatuek jakinarazi dute 2017ko udazkenetik hona Espainiako Estatuan kolektiboko %66k (142 presok) ekin diotela bide horri: gradu egoerari helegiteak aurkezten, espetxeko lanak hartzen edota baimenak eskatzen, betiere norberaren «askatasuna» lortzeari begira. Iazko ekainera arte Espainiako Gobernuan PP zegoen, eta harekin ez zen aurrerapausorik eman. Azkeneko urtean, PSOEren gobernuarekin, batzuk bai: 30na inguru hurbilketa eta bigarren gradu, irteera baimen batzuk... Ostolazaren iritziz, urriak izan dira pausoak: «PSOEren gobernuak duela urtebete asmo onen berri eman, eta salbuespenezko espetxe politika eta urrunketa amaituko zituela esan zuen arren, urratsak oso eskasak izan dira».

Kolektiboko beste heren bat «arrazoi» batzuengatik ez da sartu bide juridikoan, abokatuen esanetan: oso urruneko kartzeletan daudenez —erdiak, Euskal Herritik 600-1.100 kilometrora— eta tratamendu batzordeen jarrera «erasokorra» denez, abokatuen eta preso haien arteko harremana «zaildu» egiten da.

Egun, EPPK-ko 43 kide daude bigarren graduan Espainiako Estatuan, baina haietako denak ez dauzkate Euskal Herritik gertu. Gradu horretan diren presoen artetik, iaz lauk jaso zuten irteeretarako baimenik, baina egun kartzelan daudenen artetik bakarrak lortu du: Gorka Frailek, berriki, bere espetxeak emanda. Besteak ere ari dira eskatzen, baina ezezkoa da erantzuna, Ostolazak esan duenez. «Tratamendu batzordeek, Espetxe Zaintzak eta Auzitegi Nazionaleko 1. atalak irteera baimenak ukatu dituzte. Bereziki salatu nahi dugun kontua da: legezko baldintza guztiak beteta izan arren —kondenaren laurdena beteta izatea eta bigarren graduan egotea—, sistematikoki ukatzen ari dira baimenak». Sebas Etxaniz 75 urte dituen euskal presoari hamabi aldiz eman diote ezezkoa.

Hirugarren gradura pasatzeko, eta ondoren han baldintzapeko askatasuna eskatu ahal izateko, aurrez irteera baimenak lortuta izatea exijitzen du Madrilek, eta, beraz, presoen abokatuek egoera hori ere amaitzeko eskatu dute.

Aurreneko gradutik bigarrengora pasatzeko ere «eragozpenak» jartzen ari da estatua, Zugadi abokatuaren hitzetan. «Kolektiboko preso denek betetzen dituzte baldintzak lehen gradutik bigarrengora pasatzeko».

Oztoporik ez jartzeko deia

Etxerat-eko ordezkarien iritziz, EPPK-ko kideen apustua garrantzitsua izaten ari da, eta Espainiari jarrera aldatzeko galdegin dio Urtzi Errazkin elkarteko bozeramaileak: «Onartezina da oraindik indarrean egotea salbuespeneko espetxe politika, sakabanaketa eta urruntzea. Gobernuari eskatzen diogu presoei ez jartzeko inongo trabarik bide juridikoa egiteko».

Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako epaileari eskatu diote «politika antiterroristatik at» utzi dela kartzela politika, eta heltzeko, «ausardiaz», euskal presoei eskubideei.]]>
<![CDATA[Legedi arrunterako "trabarik ez jartzeko" eskatu du Etxerat-ek]]> https://www.berria.eus/albisteak/167623/legedi_arrunterako_trabarik_ez_jartzeko_eskatu_du_etxerat_ek.htm Thu, 13 Jun 2019 08:09:03 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/albisteak/167623/legedi_arrunterako_trabarik_ez_jartzeko_eskatu_du_etxerat_ek.htm hiru ardatz zehaztu zituen EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboak: sakabanaketa amaitzea, deserriratzea bukatzea eta espetxeak hustea: "Batu, herriratu, kaleratu". Ordutik, ibilbide juridiko bat egin dute hainbatek eta hainbatek. "Gazi-gozoa" da balantzea, ordea, gaur Etxerat-ek Espainiako Estatuko egoeraz Donostian emandako prentsaurrekoanesanduenez. Abokatuekin batera egin dute agerraldia euskal presoen senide eta lagunek, eta Espainiako Estatuan diren EPPK-ko kideezdatu batzuk eman dituzte. "Onartezina da oraindik indarrean egotea salbuespeneko espetxe politika, sakabanaketa eta urruntzea", salatu du Urtzi Errazkin Etxerat-eko bozeramaileak: "EspainiakoGobernuari eskatzen diogu presoei ez jartzeko trabarik bide juridikoa egiteko". Etxerat-eko ordezkarien iritziz, EPPK-ko kideen apustua garrantzitsua izaten ari da, baina "salbuespenezko neurriak" ezartzen jarraitzen du Madrilek.Elkarteakzehaztu duenez, EPPK-ko kideen %66k ekin diote barne eztabaidaren ondoren zehaztutako ibilbide juridikoari. "Baina ez zaie indarrean dagoen legedi arrunta ezartzen", azaldu du Onintza Ostolaza abokatuak. Gainerakoek bide juridikoari heltzeko"arazoak" dituztela nabarmendu dute, gainera: urruntzea, tratamendu batzordeentratua, arrazoi horiengatik abokatuen harremanak izateko zailtasunak... EPPK-ko 170 kide, lehen graduan Legedi arrunterako eskaerak egiten ari diren guztiei ere ez diete modu baikorrean erantzun. Izan ere, EPPK-ko preso gehienak lehen graduan daude oraindik -baldintzarik gogorrenak dituzte hor sailkatzen dituztenek-: 170; horietatik, gainera, erregimen itxiko moduluetan dituzte 42. Gradu progresiorako "oztopoak" deitoratu ditu Iñaki Zugadi abokatuak. "Adibidez, denek betetzen dituzte baldintzak lehen gradutik bigarrengora pasatzeko". Bigarren graduan, EPPK-ko43 preso daude. Irteera baimenak eskatzen ari dira orain haiek, eta hirugarren gradua ezartzeko ere bai batzuk, Etxerat-ek jakinarazi duenez. Orain arte, egun preso dituztenetatik bakarrari eman diote irteera baimena: Gorka Fraileri, orain dela egun gutxi. Iaz beste lauri eman zieten, baina horiek dagoeneko aske dira. "Bereziki salatu nahi dugun kontua da baimenena: legezko baldintza guztiak beteta izan arren -kondenaren laurdena bete izatea eta bigarren graduan egotea-, sistematikoki ukatzen ari dira irteera baimenak", esan du Ostolazak. "Legedi arruntaren baitan, bigarren graduan dauden presoek baimenak jaso beharko lituzkete, ondoren hirugarren gradua, eta, azkenik, baldintzapeko askatasuna lortzeko". Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzari eskatu diote"politika antiterroristatik at" utzi dela kartzela politika, eta heldu diezaiola, "ausardiaz", euskal presoei eskubideei. 2017ko udazkenetikEPPK-ko 53 kide geratu dira libre Espainiako Estatuan, baina, gehienak, zigorra osorik beteta, Etxerat-en abokatuekesan dutenez. Gaur-gaurkoz, kolektiboko 213 preso daude estatuan. 2017an publiko egindako ondorioetan, EPPK "malgutasunez" jokatzeko prest agertu zenpresoak "batu, herriratu eta kaleratzeko", baita presoek beraiek banaka hautatuko dituzten bideak babesteko ere.]]> <![CDATA[PSE babestera «behartuta» legoke EAJ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2011/011/002/2019-06-13/pse_babestera_behartuta_legoke_eaj.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Esnaola https://www.berria.eus/paperekoa/2011/011/002/2019-06-13/pse_babestera_behartuta_legoke_eaj.htm
Duela lau urte ustekabea egon zen Andoaingo inbestidura saioan: EAEn EAJ-PSE ituna zegoen arren, EAJren taldeko zinegotzi batek boto zuria eman zuen, eta alkatetza ez zuen Lainezek hartu, Ana Karrere EH Bilduren hautagaiak baizik. Karrereren taldea izan zen gehien bozkatua 2015eko udal hauteskundeetan, baita joan den maiatzaren 26koetan ere: 2.823 boto lortu ditu EH Bilduk, eta 1979tik honako udal bozetan hautagaitza batek lortutako zifrarik handiena izan da —ordura arte EAJk zeukan marka: 1979an, 2.727 boto—. Hori da EH Bilduren indargune bat larunbat honetako inbestidura saiorako.

Badituzte argudio gehiago, Andoni Alvarez alkategaiaren esanetan: «Aurreko hauteskundeetatik gehien igo den taldea gurea izan da: 711 botoko hazkundea. Aldiz, PSE mantendu egin da [53 boto gehiago; 1.940 boto lortu ditu] eta EAJ, jaitsi [70 boto gutxiago; 1.680 dauzka]. Bestetik, EH Bilduk PSE bigarren indarrari ia 900 botoko aldea kentzen dio orain [883koa], eta orain dela lau urte 225ekoa izan zen. Beraz, ikusi da herritarrek ez dutela aldaketarik nahi alkatetzan, EH Bilduren azkeneko lau urteetako lana saritu egin dutelako eta konfiantza nabarmena eman diotelako oraingo taldeari». EH Bilduren garaipena errespetatzeko eskatzeko iritzi batzuk azaldu dira herrian azken egunotan.

EH Bildu, «irabazle argia» bozetan

Hamazazpi hautetsik osatzen dute Andoaingo udalbatzarra, eta PSE-EEk (bost) eta EAJk (lau) gehiengo osoa lukete bat eginez gero. EH Bilduk zazpi hautetsi lortu zituen, eta Elkarrekin Podemosek, bat.

Udal bozen biharamunean, Lainezek zoriondu egin zuen EH Bildu, «irabazle argia» izan zela iritzita, eta aldi berean azaldu zuen «oso argi» dagoela «Andoainek EH Bilduren alternatiba gisa» ikusten duela PSE. EAJren iturriek esan dute azkenean «gobernagarritasuna» hartu behar dela kontuan, eta ez dute uste hiru taldeen programetan «alde nabarmenik» dagoenik. PSEk «egonkortasuna» nahi du. Alvarezek dio etzi «andoaindarren iritzia errespetatuko ez den beldur» dagoela.

Goizeko hamarretan hasiko da saioa.]]>