<![CDATA[Enekoitz Telleria Sarriegi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 21 Sep 2019 11:07:54 +0200 hourly 1 <![CDATA[Enekoitz Telleria Sarriegi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Azaroaren 16an berrituko dituzte lehendakaritza eta zuzendaritza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2227/005/001/2019-09-19/azaroaren_16an_berrituko_dituzte_lehendakaritza_eta_zuzendaritza.htm Thu, 19 Sep 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2227/005/001/2019-09-19/azaroaren_16an_berrituko_dituzte_lehendakaritza_eta_zuzendaritza.htm
«Hogei urte ez dira alferrik pasatzen, eta Euskal Herriko erakunde publiko nazionalak, oztopoak oztopo, urratsez urrats, egin du bidea», azpimarratu zuten egungo kideek. Eskerrak eman zizkieten bi hamarkada horietan «Euskal Herriaren nazio egituratzea gorpuzten, eta erakunde publikoetan hazia pausarazten» aritu direnei; batzar orokorrari buruzko xehetasunak eman —Udalbiltzara atxikitako kide guztiek izango dute batzarrean eta bozketetan parte hartzeko aukera—, eta kide historikoak batzarrera gonbidatuko dituztela jakinarazi zuten. «Eraberritzeko eta bere funtzioak berrikusteko gogoz heldu da Udalbiltza 2019ko paradara, jada hainbat proiektu loratze bidean direlarik. Irudi berria ere garatu dugu erakundearen eraberritzea irudikatzeko, eta, era berean, aurreko hamarkadetako jarduna gure eginez».

Mila hautetsi helburu

Udalbiltzan Bagabiltza gogoeta prozesua ekarri zuten gogora, bai eta handik abiatutako proiektuak ere: Lurgida, Ikerbiltza, Hartu-eman, Hurbiltzen, EHNA... «Ez da lan makala aurretik duguna. Hori dela eta, mila hautetsiren atxikimendua lortzeko erronkari lotu gatzaizkio, bakoitzak bere esparrutik, bakoitzak bere gogoetatik, garatuko diren proiektuetan, nahiz etorriko diren ekinbideen garapenean ere parte hartzeko». Jakinarazi zuten 600 hautetsi atxiki direla, baina esan zuten atxikimendu kanpaina «erritmo onean» doala eta helburua lortzea espero dutela.]]>
<![CDATA[Udalbiltzak azaroaren 16an egingo du batzarra Durangon]]> https://www.berria.eus/albisteak/171258/udalbiltzak_azaroaren_16an_egingo_du_batzarra_durangon.htm Wed, 18 Sep 2019 09:21:42 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/albisteak/171258/udalbiltzak_azaroaren_16an_egingo_du_batzarra_durangon.htm

Gaurko egunez, duela 20 urte egin zuten ia 2.000 hautetsik Udalbiltza eratzeko batzarra Bilboko Euskalduna Jauregian. Egun hartakoa da argazkia. Euskaldunon Egunkariako artxibokoa @berria @Udalbiltza pic.twitter.com/QwtxTkZ0uy - Enekoitz Telleria (@EnekoitzTelle) September 18, 2019 "Hogei urte ez dira alferrik pasatzen, eta Euskal Herriko erakunde publiko nazionalak, oztopoak oztopo, urratsez urrats, egin du bidea", azpimarratu dute egungo kideek. Bi hamarkada horietan "Euskal Herriaren nazio egituratzea gorpuzten, eta erakunde publikoetan hazia pausarazten" aritu direnei eskerrak eman dizkiete, batzar nazionalari buruzko xehetasunak eman dituzte -Udalbiltzara atxikitako kide guztiek izango dute batzarrean eta bozketetan parte hartzeko aukera-, eta kide historikoak batzarrera gonbidatuko dituztela jakinarazi. "Eraberritzeko eta bere funtzioak berrikusteko gogoz heldu da Udalbiltza 2019ko paradara, jada hainbat proiektu loratze bidean direlarik. Irudi berria ere garatu dugu erakundearen eraberritzea irudikatzeko, eta, era berean, aurreko hamarkadetako jarduna gure eginez". Udalbiltzan Bagabiltza gogoetaprozesua ekarri dute gogora, bai eta handik abiatutako proiektuak ere: Lurgida, Ikerbiltza, Hartu-eman, Hurbiltzen, EHNA... "Ez da lan makala aurretik duguna. Hori dela eta, mila hautetsiren atxikimedua lortzeko erronkari lotu gatzaizkio, bakoitzak bere esparrutik, bakoitzak bere gogoetatik, garatuko diren proiektuetan, nahiz etorriko diren ekinbideen garapenean ere parte hartzeko". Jakinarazi dutenez, 600 hautetsi dira oraingoz atxiki direnak, baina atxikimendu kanpaina "erritmo onean" doa, eta helburua lortzea espero dute.

]]>
<![CDATA[«Bidelagunez» inguratuta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/006/001/2019-09-01/bidelagunez_inguratuta.htm Sun, 01 Sep 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1942/006/001/2019-09-01/bidelagunez_inguratuta.htm
Euskal presoen babes taldeetan aritzea egotzita, bi aste barru hasiko da 47 lagunen kontrako epaiketa Espainiako Auzitegi Nazionalak San Fernando de Henaresen duen egoitzan, eta bi egun lehenago egingo dute manifestazioa, Bilbon. Atzokoa izan zen mobilizazioaren aurkezpen ofiziala. Giza eskubideak, askatasuna, etorkizuna. Herrian lelopean egingo dela jakinarazi zuten Haizea Ziluagak eta Imanol Karrerak 47 auzipetuen izenean, eta milaka lagun espero dituztela, eta Casillatik abiatuko dela (17:30).

Analisi politikoari dagokionez, Madrilen epaituko dituztenak «errepresioak eta espetxeak eragindako minak arintzeko eta gatazka politikoa gainditzeko lan egin dutenak» direla nabarmendu zuten: «Azken urteotan urratsak egin dira gatazka politikoaren eta errepresioaren ondorioak gainditzeko, baina agerikoa da oraindik bide luzea dugula egiteko. Beraz, gure aldetik beharrezko deritzogu epaiketa honen jatorriari begiratzeari, eta bultzatu genituen aldarrikapenak gaur-gaurkoz indarrean daudela berresteari». Eta hor tartean aipatu zituzten, besteak beste, kartzelaren, deserriaren eta deportazioaren ondorioak, sakabanaketarenak, zigorren luzatzea, baldintzapeko askatasunen ukatzea, eta gaixo dauden presoak espetxean mantentzea.

«Min guztien» aitortza

Arestian aipatutako «errealitate» horiek «mahai gainean jarriz» eta gizarte sektore zabalak «mobilizatuz», Euskal Herriko eragile politiko, sindikal eta sozial askoren babesarekin abiatutako prozesuan euren «ekarpena» egin zutela nabarmendu dute auzipetuek. «Baina oso bestelakoa izan zen estatuaren jarrera. Atxilotuak izan ginen, eta gutako asko, espetxeratuak. Lan hori egin izanagatik jazarriak izan ginen, eta jazarriak izaten ari gara».

Auzipetuen hausnarketa da «gatazkaren ondorioak konpontzea eta min guztiak errekonozituak eta erreparatuak izatea» desio dutela, baina gatazkaren jatorria «konpontzea» dela horretarako «berme nagusia»: «Eskubide kolektiboak eta indibidualak, justizia, benetako egoera demokratikoa eta askatasuna. Osagai horien gainean eraikiko dira bakea eta elkarbizitza, eta osagai horien gainean egingo dugu aurrera gatazka politikoa konpondu eta bere ondorioak arintzeko bidean».

Eta konponbidea hori izanda ere, haien aurkako epaiketa «kontrako norabidean» doala esan dute, baina horrek ez dituela aldatuko haien printzipio eta aldarrikapenak. «Jendearekin egin genuen lan, eta jendearekin aurre egiten ari gara jazarpen honi guztiari». Nabarmendu dute une honetan «urgentzia berezia» duela preso eta erbesteratuen herriratzeak, eta hilaren 14ko manifestazioan lekua egingo diotela aldarrikapen horri ere.]]>
<![CDATA[Beste hainbat sumariotako lagunen babesa jaso dute 11/13koek]]> https://www.berria.eus/albisteak/170562/beste_hainbat_sumariotako_lagunen_babesa_jaso_dute_1113koek.htm Sat, 31 Aug 2019 18:01:11 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/albisteak/170562/beste_hainbat_sumariotako_lagunen_babesa_jaso_dute_1113koek.htm "Zinez eskertu" dute udan dozenaka herri eta auzotan jasotako babes hori, eta irailaren 14ko manifestaziora deitu dute: "Gu epaitzeaz gain, Euskal Herrian urte luzez saretu den jarduera politiko oso bat epaitu eta zigortu nahi dute epaiketa honekin". Eta, jasotako elkartasuna eskertzeaz gain, elkartasun keinu batekin amaitu nahi izan dute agerraldia: "Presoei, deserriratuei eta horien senideei. Altsasuko gazteei eta Katalunian jazarriak izaten ari diren pertsona guztiei. Espetxe arriskuan dauden sindikalista nafarrei. Jarraituak eta mehatxatuak izan diren migratzaileei. Kolaborazio eskaerekin presio egin dieten gazteei. Azken asteotan jarraipenak eta miaketak salatu dituztenei. G7aren aurkako mobilizazioetan atxilotu dituztenei, 500 laguneko zerrenda beltzean daudenei. Finean, jazarpena eta injustiziak bizi dituzten guztiei, gure babesa eta elkartasuna". Elkartasuna adierazi dutenetako batzuk: Martxelo Otamendi eta Iñaki Uria (Egunkaria auzia), Miren Odriozola (Udalbiltza auzia), Oihana Agirre (Amnistiaren Aldeko Mugimendua auzia), Carlos Trenor (18/98 auzia), Ion Telleria (Segi auzia), Ino Galparsoro (ANV auzia) Joseba Permach (Batasuna auzia), Idoia Ayastui (EHAK auzia), Amaia Izko (11/13 auzia), Mati Iturralde (medikua), Aitor Ibero (abokatua), Saioa Agirre (torturatua), Tomas Karrera (preso ohia), Mari Angeles Artola (erbesteratu ohia), euskal preso politikoen senideak, Ramon Oñederra GALen biktimaren senideak... "Espainiako Estatuaren jazarpenaren jomugan egon diren pertsonak dira", auzipetuak azaldu dutenez: presoen senideak, abokatuak eta presoen aldeko lanean kide izan ditugunak (medikuak, psikologoak, Herrira mugimenduko partaide ohiak...). ]]> <![CDATA[EH Bilduk «beste era batera» jokatzeko eskatu dio Jaurlaritzari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-07-03/eh_bilduk_beste_era_batera_jokatzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm Wed, 03 Jul 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-07-03/eh_bilduk_beste_era_batera_jokatzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm
Iriartek garbi utzi zuen Jaurlaritzak ezin dizkiola aurrekontu berberak aurkeztu PPri eta EH Bilduri, eta «kezkagarria» litzatekeela gobernuak kontuak egitea pentsatuz PPk babestuko dituela. «Ez da gauza bera kontuak egitea PPrekin akordio bat egingo duzula pentsatuz edo EH Bildurekin adostuko dituzula pentsatuz». Hori dela eta, «ateraldiak» albo batera utzi —Joseba Egibarrek asteburuan esan baitzuen aurrekontuen negoziaziorako tartea 30-50 milioi euro artekoa dela— eta «beste era batera» jokatzeko eskatu zion Iriartek Azpiazuri. «Gure jarrera duela urtebete izan genuen berbera da», adierazi zuen EH Bildukoak, eta argi utzi zuen kontuak ateratzeko ardura Jaurlaritzarena dela.

Azpiazuren balantzea

Pedro Azpiazuk ere mezu ezin argiagoa eman zuen orain arteko hiru bileren inguruan aritzean: alderdiei eskatu zien «mugatzeko» aurrekontuen markora, eta ez egiteko marko hori «kuantitatiboki, kualitatiboki eta eskumenen arloan» gainditzen duten proposamenak eta eskariak.

EH Bildurekin egindako bileraz, Ekonomia sailburuak esan zuen «itxaropentsu» dagoela, eta espero duela oraingo honetan «negoziazio erreal eta eraginkor» batera sartuko direla. Elkarrekin Podemosekin egindakoaz, aldiz, «beste jarrera batekin» ikusi dituela: «Oraingoz, borondate irmoa ikusi dut hiru alderdien aldetik». Dena den, aurrerantzean «gardentasunez» jokatzeko eskatu zien hiru alderdi horiei, eta ez ibiltzeko inor «nahasten». Azaldu zuen horregatik ari direla luzatutako kontuekin.]]>
<![CDATA[EH Bilduk "beste era batera" jokatzeko eskatu dio Jaurlaritzari]]> https://www.berria.eus/albisteak/168378/eh_bilduk_beste_era_batera_jokatzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm Tue, 02 Jul 2019 07:15:02 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/albisteak/168378/eh_bilduk_beste_era_batera_jokatzeko_eskatu_dio_jaurlaritzari.htm <![CDATA[Torturaren biktimak aitortzeari buruzko testu bat onartuko dute etzi]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/007/001/2019-06-18/torturaren_biktimak_aitortzeari_buruzko_testu_bat_onartuko_dute_etzi.htm Tue, 18 Jun 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1890/007/001/2019-06-18/torturaren_biktimak_aitortzeari_buruzko_testu_bat_onartuko_dute_etzi.htm
Elkarrekin Podemosen legez besteko proposamen horretan euskal erakundeei eta, bereziki, Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaie bat egiteko ekainaren 26an egiten den Torturaren Biktimei Laguntzeko Nazioarteko Egunarekin. Nazio Batuen Erakundeak antolatutako ekinbidea dela gogorarazten dute bertan, eta harekin bat egiteko eskaria egin, helburu jakin batekin: «Biktima horiek gizartearen aurrean aitortzea eta giza eskubideen urraketa larri horrek eragindako bidegabekeriak salatzea».

Elkarrekin Podemosek argudiatzen du tortura «delitua» dela, «eta bere praktika sistematikoa eta orokorra gizateriaren aurkako krimena». Hori dela eta, Nazio Batuen Erakundeak deitutako egun horrekin bat eginda, torturaren fenomenoari buruzko «sentsibilizazioa, kontzientziazioa eta arreta» bideratzea nahi du Elkarrekin Podemosek, «biktimak aintzat hartzeko eta konpontzeko». Gainera, haien iritziz, ekinbide hori bat dator Eusko Legebiltzarren azken hamarkadan gai horren inguruan egin diren akordioekin, eta Eusko Jaurlaritzaren bake planekin, memoriarekin eta bizikidetzarekin.

Fitxategi baten sorrera

Elkarrekin Podemosek, era berean, gai horri buruzko «fitxategi irisgarri bat» sortzea ere proposatzen du, helburu jakin batekin: «Torturak eta boterearen abusuak azken aldian gure historian izan dituen ezagutza, hedadura eta ondorioz hobetzeko. Eta arlo horretan azterlan historiko, estatistiko eta zientifikoak egitea errazteko». Haien iritziz, modu horretan, giza eskubideen urraketak jasan dituzten biktimei egia aitortzeko «oztopoak» kenduko litzaizkieke horrela: «Biktimen intimitatea, datuen babesa eta hirugarren pertsonen ohorerako eskubidea errespetatuz».]]>
<![CDATA[Bizikidetzez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2431/003/001/2019-05-24/bizikidetzez.htm Fri, 24 May 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2431/003/001/2019-05-24/bizikidetzez.htm
Eta ahotan hartuta jendeak bizikidetza. Hura «hondatzera» nolatan etortzen diren Ciudadanosekoak, Espainian boto sastar batzuk irabaztearen truke. Izan ere, bada aspaldian bizikidetza gatazkaren ondorioetara mugatzeko deitu ariketa, deitu ohitura, deitu interes ulertezin bat.

Zentzuz mugatu beharrean, zergatik ez zentzuz bete. Egin ariketa bat. Pentsatu ahaldungai nagusi batek egiten duela kanpainako ekitaldi bat bere herrialdeko herri batean -bere alderdia nagusi ez den batean-, eta joaten dela handik herrialde bereko beste batera -bere bazkide politikoa nagusi den batera-. Eta esaten diela bigarren horretako biztanleei lehenengo herria «zikina» dagoela. Pentsa ahaldungai nagusi horrek nola sustatu duen bere herritarren artean «bizikidetza».

Pentsa herrialde bateko alderdi bozkatuenak egin duela kanpainako azken astean bere arerio nagusiaren kontra diskurtsoa gogortzeko apustua. Aurpegiratu diola ETAren jardunak emandako boto zaku baten onuradun izatea; haien «koltxoi soziala». Edo aurpegiratu diola alderdi bozkatuena den horren «kopia merkea» izatea. Eta astindu dituela hari buruzko beldurrak, iraganeko mamuak, eta trapuak.

Eta egin ariketa bat: pentsatu nola hondatu daitekeen oraindik konpondu gabe dagoena.]]>
<![CDATA[Estrategiaren estrategiaz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2036/003/001/2019-05-11/estrategiaren_estrategiaz.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2036/003/001/2019-05-11/estrategiaren_estrategiaz.htm
Badirelako beti arrakastaren aparretan estrategia ez aldatzearen estrategiak, borroka arlo sozialetara(go) biratzearen alde biratze transatlantikoak egin dituzten estrategiak, albokoaren arrimuan norbere garaipen gisa besteak utzitako papurrak jendaurrean ongi aurkeztera bideratutako estrategiak, berritasun fresko gisa sartu eta ze aldetara eta nola egin jakin gabe batera zein bestera egitearen alde egin duten estrategiak, eta beldurraren trapua espantuka astindu beharraren beharraz agortutako estrategiak.

Badirelako estrategiarik onena eta eraginkorrena aldaketarena dela dioten estrategiak, badirelako aldaketarik gabeko aldaketa onena eta eraginkorrena dela dioten estrategiak, eta emaitzen arabera estrategia ez ezik printzipioak ere aldatzeko erreparorik ez duten estrategiak.

Zenbateraino den politika estrategia, edo haren falta, edo haren erreparorik gabeko unean uneko moldaketa.

Eta zenbateraino den estrategia boz gora eskatzea zenbaterainokoen neurria norberak jartzen ez dakienari.]]>
<![CDATA[Barakaldo. Fokuak bertan lehen egunetik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2391/006/001/2019-05-11/barakaldo_fokuak_bertan_lehen_egunetik.htm Sat, 11 May 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2391/006/001/2019-05-11/barakaldo_fokuak_bertan_lehen_egunetik.htm
Amaia del Campo da egungo alkatea eta EAJren alkategaia. Hamar helburu erronka gisa hartuta aurkeztu zuen atzo programa. Esan zuen «bikaineko» Barakaldo bat nahi dutela, «hamarretik hamarrekoa». Hautagai jeltzaleak auzoei eman nahi die lehentasuna, ez daitezen egon «lehen eta bigarren mailakoak». Hiri «moderno, lehiakor eta segurua» lortzera bideratu nahi dituzte indarrak, eta nabarmendu zituen Pormetxeta-Ibarran eta Portun egin asmo duten enpresen zentroa, eta Lutxanako lur azpiko aparkalekua. «Anbizioz betetako gure programaren zertzelada batzuk baino ez dira. Barakaldo eraldatzen jarraitu nahi dugu, geldialditik atera eta abiadura hartu baitu».

Sozialistak baikor

Espainiako Gorteetarako hauteskundeetan lortutako emaitzek ematen diete arrazoirik sozialistei baikor egoteko. Hauteskunde ezberdinak direla aintzat hartuta ere, apirilaren 28an 2.600 boto baino gehiagoko aldea atera zion PSEk EAJri. Emaitza horiek udal hauteskundeetara ekarrita, bederatzi zinegotzi lortzea litzateke sozialistentzat —orain dituen baino bat gehiago—, eta jeltzaleek baino bi gehiago —zortzitik zazpira jaitsiko lirateke haiek—.

1983tik 2015era arte, alkate sozialistaren batek agindu izan du Barakaldon, eta besaulki hori berreskuratzea du helburu Alfredo Retortillo hautagaiak. San Vicente auzoan ekin zion atzo kanpainari —han bizi izandakoa da txikitan—, eta bere programaren helburuak Barakaldo «seguruago, garbiago, konektatuago, sozialago eta berdeago bat lortzea» direla nabarmendu zuen.

Helburu horiek guztiak «atez ate» azaldu nahi dizkie Retortillok herritarrei; «hurbileko» kanpaina bat egin nahi du horretarako, eta «kalean» izango dira une oro: «Nik eta nire taldeak guztien ateak joko ditugu hamabost egun hauetan, erakusteko badugula etorkizuneko proiektu bat Barakaldorentzat». Izan ere, Retortillok ez du Del Campo jeltzaleak bezain abian ikusten Barakaldo. Turismo sailburu ohia herriak «bultzada bat» behar duelakoan dago: «Berreskuratu egin behar dugu ezkerrarentzat, lau urteko geldialdiaren ostean». Eta horregatik aukeratu ei du kanpainako lelo gisa Zuk merezi duzun Barakaldo: «Herriak Euskadiri aberastasun handia eman diolako, baina ez diotelako neurri berean herriari itzuli».]]>
<![CDATA[Ortuzarrek ez du baztertzen hauteskundeak aurreratzea «plantoak» jarraitzen badu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-05-09/ortuzarrek_ez_du_baztertzen_hauteskundeak_aurreratzea_plantoak_jarraitzen_badu.htm Thu, 09 May 2019 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/006/001/2019-05-09/ortuzarrek_ez_du_baztertzen_hauteskundeak_aurreratzea_plantoak_jarraitzen_badu.htm
Eta goizean Ortuzarrek esandakoak hartuta joan zitzaizkion kazetariak eguerdian Josu Erkoreka Jaurlaritzako bozeramaileari galdezka. Eta hark baztertu egin zuen berriz ere Ortuzarrek mahai gainean jarritako aukera —astearteko ohiko agerraldian ere berdin aritu zen—. Esan zuen Jaurlaritza jada ari dela aurrekontu proiektua lantzen, eta ez dutela buruan hauteskundeak aurreratzea; euren gobernu programa betetzeko asmoz ari direla lanean. «Une honetan, ez dugu beste aukerarik kontuan hartzen».

Itxura batean, kontraesana egon zitekeen EBBko buruak esandakoen eta Jaurlaritzako bozeramaileak berretsien artean, baina egia da Ortuzar bera aritu zela kontraesanean, batean ohartarazpenak egiten eta bestean dena «espekulazioak» direla esaten. «Lehendakaria ikusten dut oso zentratuta gobernatzen eta proiektuak eta proposamenak aurkezten. Seguru nago jada ari dela zifra makroekonomikoetan pentsatzen, aurrekontu proiektua epe barruan aurkezteko. Hori guztia uda baino lehen egin behar baita; hortik aurrerako dena espekulazioa da».

Are gehiago, Ortuzarren iritziz oposizioari «ez zaio komeni» bozak aurreratzea: «Norberekeria alderdikoiz bakarrik pentsatuko bagenu, hauteskundeak aurreratzeak guri egingo liguke mesede, garai gozoan gaudelako, indartsu, baina guk ez dugu sekula abantailakeriaz jardun politikan».

EH Bilduk «pintzarik» ez

Atzo EH Bilduk prentsaurrekoa deituta zeukan legealdian legebiltzarrean izandako aliantza politikoen balantzea egiteko, baina Ortuzarren ohartarazpena eta hauteskundeak aurreratzeko aukera hori izan zituzten mintzagai. Are gehiago, bi gaiak lotzeko aukera izan zuten Maddalen Iriarte eta Unai Urruzuno legebiltzarkideek. Izan ere, ukatu egin zuten «pintza» egiten ari zaienik Jaurlaritzaren egitasmo eta proposamenei, PPrekin batera guztiz. Eta datuak eman zituzten horretarako: Jaurlaritzaren hamalau legeetatik hamar PPren babesean atera direla esan zuten, eta EH Bilduren 226 lege proposamen eta mozioetatik soilik hamar babestu dituztela Elkarrekin Podemosek eta PPk.

Maddalen Iriartek Jaurlaritzaren jarrera «zinikoa» gaitzetsi zuen, benetan gertatzen ari ez den zerbait gertatzen ari dela sinetsarazteagatik, eta egotzi zion hori dena «aitzakia» gisa erabiltzea «hauteskundeak aurreratzeko edo PPrekin akordio bat lortzeko».]]>
<![CDATA[Polizia abusuen biktimen legeak azken aurreko urratsa egin du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-03-16/polizia_abusuen_biktimen_legeak_azken_aurreko_urratsa_egin_du.htm Sat, 16 Mar 2019 00:00:00 +0100 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1872/005/001/2019-03-16/polizia_abusuen_biktimen_legeak_azken_aurreko_urratsa_egin_du.htm
Eusko Legebiltzarrak 2016ko uztailaren 28an onartu zuen polizia gehiegikerien biktimen legea, EAJren eta PSE-EEren aldeko botoekin. EH Bildu abstenitu egin zen orduan, eta PPk eta UPDk kontra bozkatu zuten. Legearen helburua zen 1976 eta 1999 artean «motibazio politikoko indarkeria egoeran» gertaturiko giza eskubideen urraketak aitortzea eta urraketa horien biktimei ordaina ematea. Legeak espresuki aipatzen zituen Espainiako Estatuko funtzionarioen urraketak.

Espainiako Gobernuak, ordea, helegitea aurkeztu zuen, eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak behin-behinean eten zituen arauaren hainbat atal. Joan den urteko uztail amaieran, Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak iragarri zuten ados jarri zirela legean aldaketak egiteko, Madrilek helegitea kentzearen truke. Aldaketa horien funtsa da moldatutako legeak uko egingo diola delituen ikerketari eta, beraz, auzibideari. Eta testuak preseski jasoko duela auzibidea baztertzeko asmoa, eta argi utziko duela kasuak aztertuko dituen Balorazio Batzordearen xedea ez dela izango zer gertatut zen ikertzea. Jonan Fernandez Bake eta Bizikidetza idazkariak joan den urriaren hasieran aurkeztu zituen biktimen lege horri egindako moldaketak; Eusko Legebiltzarrak azaroaren erdialdera onartu zuen tramiterako, eta otsailaren erdialdera egin zuen aurrera Giza Eskubideen Batzordean, zuzenketa bakarra onartuta. Atzo egin zuen azken aurreko urratsa.

EAJk eta PSE-EEk eurek proposatutako legearen erreformak defendatu dituzte. Iñigo Iturrate jeltzaleak zioen «pauso garrantzitsu bat» dela giza eskubideen urraketen biktima guztiei aitortza eta ordaina emateko.

EH Bilduk abstentzioa iragarri du. Julen Arzuaga legebiltzarkidearen ustez, «estatuaren izenean delituak egin dizuztenei babesa ematen zaie legean, euren ohorea babestu behar delako».

«Egia ezin badugu lortu, ez dugu inoiz lortuko justizia demokratiko bat», adierazi du Pili Zabala Elkarrekin Podemosekoak.]]>
<![CDATA[Motibazio politikoko 416 biktima zerrendatu ditu Aranzadik Hernanin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1961/003/001/2019-01-24/motibazio_politikoko_416_biktima_zerrendatu_ditu_aranzadik_hernanin.htm Thu, 24 Jan 2019 00:00:00 +0100 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1961/003/001/2019-01-24/motibazio_politikoko_416_biktima_zerrendatu_ditu_aranzadik_hernanin.htm Motibazio politikoz urratu diren giza eskubideak eta beste sufrimendu batzuk, Hernanin eta hernaniarrei gertatuak (1960-2018). Udalaren enkarguz egin du Aranzadik; Javier Buces Cabello historialariak.

Eta esanguratsuak dira emaitzak: motibazio politikoko 416 biktima, giza eskubideen 662 urraketa, bizitzarako eskubidea urratutako hamalau lagun —zazpi eskuin muturreko taldeek edo estatuarekin harremana duten talde parapolizialek hildakoak, sei ETAk eta kasu bat argitu gabea—, eta tortura eta tratu txarrekin lotura duten 215 kasu, besteak beste. Javier Bucesek nabarmendutako datu bat ere bai, orain arte gai beraren inguruan egindako antzeko lanek eman ez duten datua baita: 5.000 biztanle baino gehiago dituzten Gipuzkoako 34 udalerrietatik —probintziako handienak, beraz—, Hernanin eta Astigarragan soilik izan ziren eskuin muturreko taldeek, parapolizialek edo poliziek eragindako bizitzarako eskubidearen urraketa gehiago izaera subertsiboko talde armatuek, nagusiki ETAk, eragindakoak baino.

Dena dela, Bucesek argi utzi zuen ikerlaneko zerrendatzea jasandako giza eskubideen urraketa ezberdinen arabera dagoela eginda, «ez egiletzaren arabera». Onartu zuen «gogorra» izan dela lana, «sufrimenduz betea». Iazko apirilean hasi ziren, eta orain arte egindakoarekin «fase bat» amaitzen dela nabarmendu zuen, baina ezer itxitzat eman gabe. «Badakigu jendea falta dela, eta itxarongo dugu».

Hernaniko Udalean ordezkaritza duten alderdi politiko guztiek babestu dute ikerlana (EH Bildu, EAJ, Orain Hernani eta PSE-EE), eta denak izan ziren atzoko aurkezpenean Luis Intxauspe alkatearen alboan. Hark azaldu zuen, 2015eko azaroan, Oroimenaren Egunean, Ave Maria parkean Memoriaren Harria jarri zutenean «mugarri» bat ezarri zutela, eta orduan adostu zutela Hernaniko historia azaleratu beharra, historia ez zegoelako «osorik» jasota: «Batzuetan, besteek isildua izan delako; besteetan, historiaren zati bat bakarrik ikusi nahi izan dugulako». Eta horregatik eman ziotela enkargua Aranzadiri. «Badakigu hemen ez daudela guztiak, seguruenik biktima gehiago daude, eta egia osatzen jarraituko dugu».

Udaleko ordezkari denen izenean, biktima horiei guztiei euren «errespetua, dolumina eta babesa» adierazi zien Intxauspek. «Egia hemen daukagu», esan zuen txostena eskuetan zuela: «Honek, erreparazioa lantzeko bidea ematen digu».

Testigantza emandakoak

Aitortzarako ere balio izan zuen atzoko aurkezpen ekitaldiak. Txostenean testigantza eman duten hiru lagun izan ziren: Juanjo Uria (ezker abertzaleko alkate izandakoa 1979tik 1983ra), Jose Ramon Lasarte (EAJko zinegotzi izandakoa 1991tik 2003ra) eta Jose Morcillo (PSE-EEko zinegotzi izandakoa 1979tik 2007ra). Haien «ekarpena» eskertu zuten nola udalak hala ikerlariek.

«Hunkituta» mintzatu zen Juanjo Uria alkate ohia, BERRIArekin. Ikerlariek datu bilketa «esanguratsua» eta «beharrezkoa» egin dutela esan zuen, eta «alde batekoak zein bestekoak» izan direla «ehunka kasu» horietan. «PSEeko ordezkariari esaten nion gure belaunaldian ez dela horren erraza izango, baina guk gure testigantzak utziz gauzak erraztu behar dizkiegu atzetik datozenei, hemendik urte batzuetara konpontzeko bidean dagoen helburu horretara iristeko».

«Borondate onarekin» eta «zintzo» jokatu beharra nabarmendu zuen Uriak. «Jakinda herri honetan sufrimendua askotarikoa izan dela. Hori onartu behar da, eta denok egin behar dugu ekarpena hori guztia bideratzeko».]]>
<![CDATA[Motibazio politikoko 416 biktima zerrendatu ditu Aranzadik Hernanin]]> https://www.berria.eus/albisteak/161891/motibazio_politikoko_416_biktima_zerrendatu_ditu_aranzadik_hernanin.htm Wed, 23 Jan 2019 08:01:52 +0100 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/albisteak/161891/motibazio_politikoko_416_biktima_zerrendatu_ditu_aranzadik_hernanin.htm <![CDATA[«Atera ardoa eta txorizoa»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2019/021/002/2019-01-05/atera_ardoa_eta_txorizoa.htm Sat, 05 Jan 2019 00:00:00 +0100 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2019/021/002/2019-01-05/atera_ardoa_eta_txorizoa.htm Euskaldunon Egunkaria-tik gatoz, Miguel».

1998a zen. 50 urte Miguel Gallastegik buruz buruko bere lehen txapela irabazi zuela. Omenaldia antolatu zioten Eibarren, eta ari zen elkarrizketak ematen Donostiako bere etxean, Maria Cristina hotelean Zinemaldiko izarrek bezala: erreskan.

Argazkiak lehenengo. Etxeko sarrerako horma osoa hartzen duen argazkiaren ondoan -aldameneko orrian agertzen den hori-. Hantxe zeukan tokia eginda elkarrizketetarako. Eta harrituta Miguel. Emakumezko bat ari zitzaiolako argazkiak egiten harrituta, eta elkarrizketa euskaraz egin eta argitaratuko zela jakin zuenean harrituta. «Ez da hori egia izango? Euskaraz egin eta argitaratu? Atera ardoa eta txorizoa [emaztearengana zuzenduz] eta goazen denok egongelara».

Eta txorizoaren eta ardoaren jiran urtu zen mitoa goxo. Eibartarrez hasi zen suelto, eta erosoago. Erantzuten adina galdezka. Kazetariari itaunka: nongo zen, nondik zetorren... «Segurakoa zara? Akordatzen naiz ni hango pilotariekin. Izango ziren onak eta hobeak, baina ez dut sekula ikusi inor frontoian haiek bezain galtza zuririk eta ongi lixaturik eramaten zuenik».

Eta halaxe irabazi zenuen kazetari hau betiko. Gerokoak dira Zurriolako hondartzako agurrak Hercules betiereko baten pare hango harkaitz artean flexioak egiten ari zinela, edo Pasealeku Berrikoak, edo Galarretakoak, edo Astelenakoak. Txorizoaren eta ardoaren jiran goxo urtu zinenekoa izango dut nik beti gogoan.]]>
<![CDATA[Jaurlaritzak «hurbilketa bat» antzeman du kontuei buruzko negoziazioetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/006/001/2018-12-05/jaurlaritzak_hurbilketa_bat_antzeman_du_kontuei_buruzko_negoziazioetan.htm Wed, 05 Dec 2018 00:00:00 +0100 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1871/006/001/2018-12-05/jaurlaritzak_hurbilketa_bat_antzeman_du_kontuei_buruzko_negoziazioetan.htm
Azaroaren 14an aurkeztu zuen Jaurlaritzak 2019ko aurrekontu proiektua, eta aste horretan bertan egin zituen lehen bilerak alderdiekin. EH Bilduren «borondatea» eta balizko bi abstentzioak mahai gainean izan zituen ia hasieratik, pentsio baxuenei osagarriak handitzeari eta lan arloan hobekuntzak egiteari buruz bete beharreko baldintzekin batera —420 milioi inguruko aldaketak ziren hasiera hartan koalizioak proposatzen zituenak—. Elkarrekin Podemosek ez zuen hasieratik ezezkorik eman, baina bai handik bi astera, arlo sozialean Jaurlaritzaren «biratzerik» ez zuela antzeman argudiatuta. PPk hasieratik eman zuen ezezkoa, EAJk eta EH Bilduk Autogobernu Lantaldean lortutako oinarrizko akordioa atzera bota ezean —EAJk ez du halakorik egin—.

EH Bildu da, beraz, joan den azaro amaieratik Jaurlaritzaren interlokutore bakarra aurrekontuak aurrera atera ahal izateko. Koalizio abertzaleak osoko zuzenketarik aurkeztu ez izana izan zen «haien borondate onaren» seinale bat, Azpiazu Ogasun sailburuak ulertu zuenez, eta denbora irabazteko aukera bat ere bai, negoziatzen jarraitzeko arnasa irabazi zuenez. Osoko zuzenketarik ez, baina 233 milioiren zuzenketa partzialak erregistratu zituen koalizioak joan den astean. Eta berriro ere, pentsioen osagarrian jarri zuen azpimarra. Hori da askatzeko falta den korapiloa. Erkorekak ezin argiago azaldu zuen atzo: «Hurbilketa bat gauzatu da. Oraindik ez nahikoa akordio bat dagoela esan ahal izateko, baina hurbilketa bai, egon badago. Eta hurbilketa horren adierazle aipatu daiteke ez dagoela momentu honetan mahai gainean gai zerrenda luze bat negoziaketarako, baizik eta negoziatzeko puntuak, batez ere, bi puntutan konzentratu direla. Horrek erakusten du elkarrizketa egon dela, eta elkarrizketak aurrera egin duela, nahiz eta oraindik ez behar adina». Eta berretsi zuen asteartea baino lehen akordio bat ixteko haren nahia. Hala balitz, «Euskadik inoiz izan dituen aurrekontu onenak lirateke».

PSE-EE ere, saiatzearen alde

Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusia ere aurrekontuak EH Bildurekin aurrera ateratzearen alde mintzatu zen atzo, nahiz eta ohartarazi zuen aurrekontuena ez dela «infinituraino luzatu daitekeen txikle bat». Radio Euskadiri emandako elkarrizketan, Mendiak esan zuen bera «kartutxo guztiak erretzearen alde» dagoela, eta Jaurlaritzak ere negoziazio horietan akordio batera iristeko «borondate argia» duela, 2019koak 2018koak baino aurrekontu «hobeak» direlako.

Mendiaren ustez, EH Bilduk proposatu dituen «hobekuntzak» eta Jaurlaritzak proposatzen dituenak «norabide berean» doaz. Horretarako, ordea, «legearen parametroak» bete behar direla dio Mendiak, eta onartu zuen EH Bilduren lehen proposamenak hori gainditu egiten bazuen ere, gerora eskaria «beheratuz» joan direla.]]>
<![CDATA[Espainiako Gobernuak «poztasun juridikoz» hartu du erabakia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-10-24/espainiako_gobernuak_poztasun_juridikoz_hartu_du_erabakia.htm Wed, 24 Oct 2018 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-10-24/espainiako_gobernuak_poztasun_juridikoz_hartu_du_erabakia.htm
Oso bestela erreakzionatu zuen Eusko Jaurlaritzako eledun Josu Erkorekak. Estrasburgoren erabakia jakin eta gutxira mintzatu zen hura ere; epaia «errespetuz» hartzen dutela esan zuen, baina «beste gauza bat» espero zutela. Erkorekak adierazi zuen Estrasburgoren erabakia «zirrikitu bat» dela euskal presoei aplikatu zaien «salbuespenezko» espetxe politikan. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzaren apustua «esparru arau emailearen aldaketa» dela nabarmendu zuen Erkorekak, horrela «giroa baretu» eta «Euskadiko normalizazio politikoa errazteko». Jaurlaritzako eledunak argitu zuen bere garaian Espainiako Auzitegi Gorenak zigorrak metatzeari buruz emandako 186/14 epaiarekin «sintonia» handiagoan legokeen epai bat espero zutela Estrasburgotik, «han aintzat hartzen baitziren Europako Batasuneko beste herrialde batean betetako zigorrak».

Estrasburgok emandako epaiarekin «ezados» agertu zen EAJren Espainiako Kongresuko bozeramaile Aitor Esteban ere: «Terrorismoaren amaierarekin, ETA desagertuta, ez dauka inolako zentzurik salbuespen neurriak aplikatzen jarraitzeak». Hori dela eta, Espainiako Estatuari eskatu zion espetxe legedia «sen onez» aplikatu dezala eta zigorrak metatzearen inguruko Europako zuzentaraua «egokiago» molda dezala, Frantziako espetxeetan emaniko urteak ere kontuan hartuak izan daitezen. Hori eskatzeko, lege proposamen bat erregistratu zuten atzo bertan jeltzaleek.

EH Bilduk, berriz, salatu egin zuen euskal presoei zigorrak luzatzeko eta askatasunera heltzea oztopatzeko Espainiako Estatuak erabiltzen duen «ingeniaritza juridikoa». «Salbuespenezko legediak eta salbuespenezko interpretazioak bertan behera geratu behar dute. Frantzian betetako zigorrak aintzat ez hartzea bezalako jukutriek presoen, familiaren eta lagunen mina eta sufrimendua areagotzeko balio dute bakarrik. Erabaki hau presoen aferari mendeku ikuspegi batetik begiratzen diotenek soilik txalotuko dute». Sortuk, bestalde, auziaren mamian ez sartzea egotzi zion Estrasburgori: «Ebazpenak ez du giza eskubideen urraketa hau geldiarazi. Giza eskubideak urratzen jarraitzen du Espainiako Erresumak, eta berak sortutako tranpa juridikoa epaitu gabe gelditu da». Hala ere, orain arte bezala jarraitzera deitu zuen Sortuk: «Presoen eskubideen defentsan lanean jarraitzea ezinbestekoa da, kontsentsu zabalak sortuz, salbuespenezko egoera hau lehenbailehen amaitzeko».

Kontrako norabidean mintzatu ziren PSE-EE eta PP. Idoia Mendia PSEko idazkari nagusiaren iritziz, «positiboa» da Giza Eskubideen Auzitegiak emandako epaia eta bertan esatea «Espainiako Erresumak modu egokian eta zuzenbidea errespetatuz aplikatzen dituela zigorrak».

Alfonso Alonso EAEko PPren presidentearentzat, epaia «mezu bat» da Espainiako justiziaren funtzionamendua zalantzan jartzen dutenentzat. «Ongi funtzionatzen duela eta giza eskubideak defendatzen dituela».]]>
<![CDATA[Orain Presoak dinamikak ekitaldia antolatu du bakeaz eta elkarbizitzaz aritzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1936/012/001/2018-10-07/orain_presoak_dinamikak_ekitaldia_antolatu_du_bakeaz_eta_elkarbizitzaz_aritzeko.htm Sun, 07 Oct 2018 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1936/012/001/2018-10-07/orain_presoak_dinamikak_ekitaldia_antolatu_du_bakeaz_eta_elkarbizitzaz_aritzeko.htm
Ez zuten ekitaldi horretan parte hartuko duten lagunen izenik eman nahi izan— «eragile bakoitzak datozen egunetan jakinaraziko du nortzuk izango diren han», BERRIAri adierazi ziotenez—, baina politikan, sindikalismoan, herri ordezkari gisa instituzioetan edo giza eskubideen, bakearen eta elkarbizitzaren alorrean lanean dabiltzan pertsonak ari dira gonbidatzen ekitaldi horretara, «baita sufrimendua jasan behar izan duten eta jasaten duten hainbat herritar ere».

Manifestazioari buruzko xehetasunak ere aurreratu zituzten: zortzi metroko oihal bat eramango dutela manifestazioaren buruan, eta jendartean alor ezberdinetan egiten duten lanagatik ezagunak diren hamar-hamabost lagunek eramango dutela.

Egungo espetxe politikaz hausnarketa egiteko ere baliatu zuten atzokoa. Azkena Espainiako Gobernuak izandako jarrera aldaketa «pozez eta itxaropenez» jaso zutela adierazi arren, bide orri baten falta nabarmendu zuten berriro, eta zera deitoratu: «Presoen Euskal Herriratzea nola gauzatu asmo duten jakin gabe jarraitzen duela jendarteak».]]>
<![CDATA[Deportatuen eta iheslarien egoera konpondu beharra aldarrikatu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1962/013/001/2018-10-07/deportatuen_eta_iheslarien_egoera_konpondu_beharra_aldarrikatu_dute.htm Sun, 07 Oct 2018 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/1962/013/001/2018-10-07/deportatuen_eta_iheslarien_egoera_konpondu_beharra_aldarrikatu_dute.htm Iheslari eta deportaturik gabeko Euskal Herria lelopean egin zen eguna, eta jendetza bildu zen. Alondegi plazan egin zen ekitaldi nagusia, eta Covite biktimen elkarteko hiru kide sartu ziren ekitaldia egiten ari ziren karpapera —Consuelo Ordoñez elkarteko presidentea tartean—, han bildutakoei kontuak eskatu eta ekitaldia boikotatzeko asmoz. Ez zuten lortu.

35 urte betetzen dira egunotan GALek Joxi Zabala eta Joxean Lasa bahitu, torturatu eta hil zituela, eta horregatik aukeratu du Kalera Kalera plataformak Tolosa haien jaioterria iheslari eta deportatuen aldeko egun hori egiteko. Eguerdiko ekitaldi politikoan bi horiek izan zituzten gogoan, eta Jon Irazola iheslari ohiak hartu zuen hitza, besteak beste, iheslari eta deportatuen auzia «agenda politikotik kanpo» gelditu dela ohartarazteko: «Errepresioak aurpegi asko ditu Euskal Herrian, eta, gatazkaren aktualitatea heriotzek eta presoek irudikatu baldin badute ere, iheslarien arazoa ilunean gelditu da, Euskal Herriko kale eta plazetan presoen argazkien ondoko profil ilunak bezala. Ez ahaztuak, baina bai agenda politikotik kanpo».

Irazolaren esanetan, iheslari eta deportatuen auzia konpontzea posible da, «lege arruntean oinarritutako eta zentzuzkoak diren neurriak aplikatuz». Horretarako lehenengo urratsa Espainiako Auzitegi Nazionalak eman behar duela esan zuen; auzitegi horrek «iheslarien egoera juridikoaz abokatuei ukatzen dien informazioa zuzen eta oztoporik gabe» erraztu beharko lukeela. Bigarren urratsa preskripzio epeak era arruntean kontabilizatzea litzateke, «trikimailurik erabili gabe». Azkenik, torturaren praktikarekin kutsatuta dauden sumario eta txosten juridikoak «indargabetu» behar direla gaineratu zuen. «Neurri hauekin, iheslari eta deportatuen %80ren egoera konpon liteke».

Irazolak nabarmendu zuen Euskal Herrian ez dela bizikidetza eta normalizaziorik izango «preso edo iheslari bat existitzen deno. Soluzioak integrala izan behar du».

Kalera Kalera ekitaldia egiten ari zela sartu ziren bertara Covite biktimen elkarteko hiru kide, Consuelo Ordoñez presidentea buru zutela. Kartelak eskuetan. Haien elkartearen irudia, ziega batena, eta testua: «Itzuli zaitezkete, ostatua eta mantenua dohainik duzue». Tentsio uneak izan ziren, baina haien «probokazioan» ez jausteko eskatu zitzaien bertan zeudenei. «Justizia» eskatzera joan zirela adierazi zuen Ordoñezek.

Sortuk ohar bidez deitoratu zuen haien jarrera. Ekitaldia «lehertzera» joan zirela, haiek bezalako «taldexka ultrek» herri hau «iraganera» eraman nahi dutela, eta «enfrentamendua» eragin. Zera eskatu zien: «Utz diezaiotela biktimak helburu zitalekin erabiltzeari. Ez dira halako ekitaldiak biktimei sufrimendu erantsia eragiten dietenak, baizik eta Covitek biktimekin egiten duen erabilpen partidista eta miserableak».]]>
<![CDATA[«Ezin zuen ibili; bost aldiz galdu zuen konortea»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2182/006/001/2018-08-01/ezin_zuen_ibili_bost_aldiz_galdu_zuen_konortea.htm Wed, 01 Aug 2018 00:00:00 +0200 Enekoitz Telleria Sarriegi https://www.berria.eus/paperekoa/2182/006/001/2018-08-01/ezin_zuen_ibili_bost_aldiz_galdu_zuen_konortea.htm
Azaltzen du Ibargutxik zelako «sentsibilitate berezia» izan zuen Imanol senarrak bere herrian zituzten «arazo sozial eta politikoekin». Erreparorik gabe dio Euskal Herriak «nazio libre bat» izateko zuen eskubidea aldarrikatu zuela, eta «herri gisa» onartua izateko parte hartu zuela hainbat kultur ekintzatan, eta aritu zela diktaduraren kontrako «gizarte ekintza klandestinoetan». Kereilan nabarmentzen du testuinguru hura, eta Franco generalak ezarritako «diktadura militar latza». Aurrez aurre garai hartako Eibarri (Gipuzkoa) buruz galdetuta, ahapeka dio, hiru hitz soil erabilita, norbaitek entzun nahi eta berak entzutea nahiko ez balu bezala: «Isiltasuna, beldurra eta iluntasuna».

1961ean atxilotu zuten Laspiur. Eibarko polizia etxetik Donostiako Gobernu Zibilera eraman zuten. Hiru egunez izan zuten han. «Basatiki torturatu» zuten. Tortures and Atrocities in Fascist Spain eta kriminologia insitutuaren txostenetan jasoa, eta orri honetan laburbildua.

Behin eta berriz errepikatzen den eskema da. Nola atxilotzen dituzten, nola egiten dieten lehen galdeketa, nola eramaten dituzten Donostiako Gobernu Zibilera hurrena. Behin eta berriz errepikatzen diren izenak dira Lopez Arribas, Palomo, Gabalcon, Perez Abril, Manzanas eta Eymar koronela. Gogortasunean graduz gora eta behera, eta graduazioan behetik gora doan eskema baten modukoa da. Polizia soilekin hasi, nagusiarekin jarraitu, eta arduradun gorenarekin amaitu.

Eta errepikatzen den eskema da polizia etxean atxilo hartutakoen emazteei nola deitzen dieten ere, eta galdekatzen dituzten, eta mehatxatzen eta, batzuetan, nola jipoitzen dituzten. Ibargutxik ez dauka ahaztuta trantze hura: «Koartelera joateko abisua eman zidaten, eta han presentatu nintzen. Neukan onena jantzita. Gogoan dut hori. Joan nintzela harro, eta burua tente. Sartu ninduten poliziaz betetako gela batean. Horma baten kontra zeuden denak jarrita. Zutik. Denak niri begira. Asko ziren. Eta guztien erdian, Meliton Manzanas. Galdekatu egin ninduten. Ea nire gizona noiz irten zen etxetik, norekin, nora... Nik erantzun nien ez nintzela akordatzen, ez nekiela... Manzanasi ez zitzaizkion gustatu nire erantzunak».

Eta Imanol senarrari egin zioten bidea polizien artean: «Ekarri zuten, eta ezin zuen ibili ere egin. Polizia batek aulki bat jarri zidan niri, esertzeko. Baina ez nintzen eseri, eta Imanol bera eseri zen. Jota. Ezin zuen zutik ere egon. Eta hara non esaten didan polizia lotsagabe hark: 'Ez naiz harritzen zure senarra zutaz horren maiteminduta egotea'. Eta handik pixka batera: 'Bueno, eman diezaiokezue musu bat elkarri'. Eta laburra izan zen oso, baina zelako musua eman nion [zotin egin diote malkoek]».

Manzanasekin, aurrez aurre

Ez zen kikildu Ibargutxi: «Manzanasi berari esan nion: 'Zer egin diozue nire senarrari?'. Erantzun zidan: 'Guk? Ezer ez! Ahul dago, jan gabe dagoelako. Zuk ekarri diozunarekin, ikusiko duzu nola jarriko den ongi'. Garbi esan nion berriro: 'Nire senarraren begiak ongi ezagutzen ditut nik, ez dago ongi, eta ez da jan ez duelako. Ibili ere ezin du-eta egin!'».

Eta salto egiten du Ibargutxik oroitzapen batetik bestera. Torturen gogorraz ari da, baina baita Carabanchelgo trasladoaz, Madrilgo torturez, Soriako espetxera egindako bisitez, Zafarrayako (Granada, Espainia) konfinamenduaz. Eta zer den. Gogorra hori, baina gogorrena: «Galdetu izan digute guri: 'Zer izan da gogorrena zuretzat?'. Eta gogorra izan zen noski senarrari egin ziotena, edo Euskal Herritik kanpora bizi beharra... baina niri gogorrena, benetan gogorrena, une hartan sei hilabete zeuzkan semeari [Asier] bularra kentzea izan zen. Polizia gure etxea miatzen, umea amarekin... Joan ziren halako batean. Orduz kanpo nenbilen, egoera hartan, ni gaizki... eta bularra eman nion semeari. Gaizki egina. Hurrengo egunean Madrilera neukan joan beharra, eta joan egin nintzen. Amari deitzen nion handik, eta hasieran ez zidan esan, baina umea gaizki egon zen, esne txarra hartu zuelako, eta medikuarenera eraman behar izan zuten. Joan eta etorri ibili beharra izan nuen. Carabanchelgo espetxera, Soriara... Senarrarekin egotea ederra zen, noski, baina semearen lehen hilabete horiek galdu nituen, eta horren penaz nago oraindik».

Ez zen egoera gozoa. Seme baten ama, emakumezkoa, eta 1961. urtea. «Ez zidan inork galdetzen Imanoli buruz. Izan ziren lagunak bizkarra eman zidatenak; ezer gertatu izan ez balitz bezala jokatzen zutenak. Hiru edo lau zeuden lagundu zidatenak. EAJkoak ziren. Bost pezeta baziren, ba, bost pezeta. Soriako autobuserako».

Eta Arratek dio Imanolek hitz egiten zuela bere torturez, eta ez zuela haien ondoriorik izan gerora. «Fisikoki zein psikologikoki oso sendoa zen. Intelektualki zaindua, eta fisikoki ere bai. Atleta bat zen. Eta horri esker aguantatu zuen aguantatu zuena. Bost aldiz galdu zuen konortea!».]]>