<![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Sat, 08 Aug 2020 05:36:54 +0200 hourly 1 <![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Belgikak Puigen estradizioari uko egin izanak mugarri bat ezar dezake]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2020-08-08/belgikak_puigen_estradizioari_uko_egin_izanak_mugarri_bat_ezar_dezake.htm Sat, 08 Aug 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2020-08-08/belgikak_puigen_estradizioari_uko_egin_izanak_mugarri_bat_ezar_dezake.htm
Erabakiak ondorio zuzena izan dezake Carles Puigdemont eta Toni Comin europarlamentarien estradizio eskarietan. Are gehiago, Europako Parlamentuak irizpide hori bere eginez gero, arrazoi nahikoa litzateke Puigdemont, Comin eta Clara Ponsati europarlamentarien suplikatorioa baztertzeko ere. Dena den, erabakia ez da irmoa, eta Belgikako Fiskaltzak aurreratu zuen helegitea aurkeztuko duela.

Gonzalo Boye Puigen defentsa abokatuak adierazi zuenez, erabakiaren ondorioetako bat izan daiteke Belgikak Puigdemont Kataluniako presidente ohiaren eta Comin Kataluniako kontseilari ohiaren estradizio eskariak ere baztertzea, Puigen kasuan agertu dituen arrazoi berberengatik. Oraingoz, bi eskari horiek etenda daude, Puigdemonti eta Comini eurodiputatu gisa imunitatea dagokienez, europarlamentuak haien kontrako suplikatorioan akta kenduko dien ala ez erabaki zain. Diputatu izaera kentzea erabakiko balu, arrazoizkoa dirudi Belgikak Puigi ezarri dion irizpide berari jarraitzea.

Espainiako Auzitegi Gorenak aurkeztu zuen Puigdemonten eta Cominen kontrako suplikatorioa. Berdin Eskozian erbesteratutako Ponsati Kataluniako kontseilari ohiaren kasuan ere. Baina Gorenaren eskari hori ere bertan behera geldi daiteke europarlamentuak Bruselako epaitegiaren irizpidea bere eginez gero. Defentsaren argudioak «ez zaizkio oharkabean pasatuko» Europako Parlamentuari, Boyek urtarrilaren 16an Elnacional.cat Kataluniako hedabidean argitaratu zuen artikulu batean adierazi zuenez.

Boyek azaldu zuenez, Espainiako Gorenak iraganean arrazoitu du berari dagokiola Puigdemont, Comin, Ponsati eta Puig epaitzeko eskumena, Kataluniako diputatu zirelako. Diputatuak forudun direnez gero, soilik Gorenak epaitu ditzake. Baina Puigek eta Ponsatik 2018an utzi zuten diputatu akta, eta Puigdemontek eta Cominek joan den urtarrilean. Beraz, Gorenak argitu behar ditu buruzagi erbesteratuen auziak? Ez du hala uste Boye abokatuak. Haren esanetan, legeak dio ahozko epaiketari bide ematen dion autoak ezartzen duela zer epaitegirena den auzipetzeko eskumena. Auto hori ematen duenarena dela, alegia. Erbesteratutako buruzagien kasuan ez da halako autorik izan; ez diputatu zirenean, ezta gerora ere. Eta ez da izango Espainiaratzen ez badituzte.

Gorena ez da Puigdemonten, Cominen eta Ponsatiren kontrako suplikatorioa galdegiteko eskumena duen auzitegia ere, Boyek nabarmendu zuenez. Argitu zuen ezen, europarlamentariei immunitatea dagokien arren, Espainiako legediak ez diela forudun izaera aitortzen, eta, beraz, beren epaile naturala ez dagoela Gorenean. Llarenak, immunitatea eta forudun izaera «nahastu» dituela ohartarazi, eta salatu zuen ez zela izan «oharkabeko okerra».

Ikusteko dago Belgikak zenbateraino eman dituen ontzat defentsaren argudioak, oraindik ez baita publiko egin ebazpena.

Erabakia ezagun egin eta gutxira zoriondu zuen Puigdemontek Puig. Twitterreko mezu batean, ohartarazi zuen Espainian ez direla errespetatzen oinarrizko eskubideak. «Hasieratik salatu genuen, eta arrazoi eman zigun NBE Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideen Batzordeak ere. Orain berretsi egin dute auzitegiek; Gorenak ez du eskumenik gu jazarri eta epaitzeko».

Quim Torra Kataluniako presidentearen esanetan, Belgikatik heldutako berriak «bikainak» dira. Penagarria iruditzen zaio «justizia lortzeko modu bakarra» Europara jotzea izatea. Haren esanetan, Bruselako epaitegiaren erabakiak «agerian» utzi du «beste behin ere» Espainiako justizia. Buruzagi independentisten kontrako «epaiketa iruzurtia» indargabetzea eskatu du.]]>
<![CDATA[Duquek Uriberentzako «bermeak» eskatu ditu, eta bake ituna kritikatu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1907/011/001/2020-08-06/duquek_uriberentzako_bermeak_eskatu_ditu_eta_bake_ituna_kritikatu_du.htm Thu, 06 Aug 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1907/011/001/2020-08-06/duquek_uriberentzako_bermeak_eskatu_ditu_eta_bake_ituna_kritikatu_du.htm
Presidente ohia bere etxean dago atxilo, eta bertan egon beharko du haren gaineko ikerketak jarraitu artean. Auzitegi Gorenak hala agindu zuen herenegun, aho batez. Uriberi prozesu iruzurra eta lekukoen eroskeria leporatzen dizkiote, eta auzipetu ala ez erabaki beharko du orain Gorenak.

Duquek ziurtatu du presidente ohia errugabea dela. Haren esanetan, Uribe «abertzale eredugarria» da, eta «Kolonbiaren zerbitzura» jardun du beti. Presidenteak zeharka kritikatu zuen Kolonbiako Gobernuak eta FARCek 2016an sinatu zuten bake akordioa. Aitortu zuen «min» ematen diola «herrialdea basakeriaz hondatu dutenek» beren defentsa aske prestatu ahal izatea «edota kartzelara sekula ez direla joango ziurtatuta izatea», eta Uribek bere burua atxilo defendatu behar izatea. «Bermeak» eskatu zituen.

Uriberen Centro Democratico alderdiak beharrezkotzat jo du batzar konstituziogile bat eratzea justizia erreformatzeko. Besteak beste, bake akordioaren ondorioz eratu zen Bakearen Jurisdikzio Berezia indargabetzea galdegin zuen.

FARCek gaitzetsi egin ditu bake akordioaren kontrako «erasoak». Nabarmendu du Uriberi behin baino gehiagotan egin ziotela gonbita bake eta justizia gaiei buruz hitz egiteko, baina hark uko egin ziola aldiro. FARCek argitu du ez duela «mendekua» nahi, eta «bake, justizia, ordain eta berme sistema integral» baten aldeko apustua egin duela «adiskidetze nazionala» lortzeko.

Auziaren jatorria

Uribek Bloque Metro izeneko talde paramilitarra sortu zuela salatu zuen 2012. urtean Ivan Cepeda senatariak. Presidente ohiak, akusazioa ukatu, eta salaketa aurkeztu zuen Cepedaren kontra Auzitegi Gorenean. Cepedari leporatu zion zenbait lekukori dirua eskaintzea bere kontra deklaratzearen truke. Hainbat testigantza aurkeztu zizkien epaileei. Kolonbiako Auzitegi Nagusiak sei urtez aztertu zuen auzia, eta 2018an Cepedaren kontrako salaketa baztertu zuen. Aldiz, Uribe ikertzea erabaki zuen, prozesu iruzurragatik eta lekukoen eroskeriagatik.]]>
<![CDATA[Merkatu batek su hartu du Arabiar Emirerri Batuetako Ajman hirian]]> https://www.berria.eus/albisteak/185302/merkatu_batek_su_hartu_du_arabiar_emirerri_batuetako_ajman_hirian.htm Wed, 05 Aug 2020 22:16:20 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/185302/merkatu_batek_su_hartu_du_arabiar_emirerri_batuetako_ajman_hirian.htm

Massive fire breaks out at market in #Ajman, #UnitedArabEmirates. #UAE #UAEFire pic.twitter.com/Tgdw3kFT6b - Khan Basit (@khanmab) August 5, 2020

Oraindik argitzeko dago sutearen zergatia eta ea ezbeharrak zauriturik eragin ote duen.]]>
<![CDATA[Alvaro Uriberi etxeko atxiloaldia ezartzeko agindu du Kolonbiako Auzitegi Gorenak]]> https://www.berria.eus/albisteak/185260/alvaro_uriberi_etxeko_atxiloaldia_ezartzeko_agindu_du_kolonbiako_auzitegi_gorenak.htm Tue, 04 Aug 2020 15:23:56 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/185260/alvaro_uriberi_etxeko_atxiloaldia_ezartzeko_agindu_du_kolonbiako_auzitegi_gorenak.htm <![CDATA[Garai ilunetan elkarrizketari lotu zitzaiona ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1970/017/001/2020-08-04/garai_ilunetan_elkarrizketari_lotu_zitzaiona.htm Tue, 04 Aug 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1970/017/001/2020-08-04/garai_ilunetan_elkarrizketari_lotu_zitzaiona.htm establishment-aren kontsentsua apurtzera ausartu zelako, Johnek kritika oso mingarriak eta kanpaina pertsonalizatuak jasan behar izan zituen, horietako asko [Irlanda] hegoaldeko hedabideek zuzenduak». Adamsek gaineratu duenez, batzuk «kondenaren erritual politikoan trabatuta» zeuden artean, Humek «adorea» izan zuen bakearen alde «egiazko arriskua» bere gain hartzeko. Adamsek bakearen aldeko hark egindako ekarpena nabarmendu du, «beste askoren» ahaleginarekin batera. Unionista ugarik IRAren indarkeria zuritzea leporatu zion SDLPko buru ohiari, nahiz eta hura indarkeriaren aurka agertu zen. Humek ahaleginak egin zituen Sinn Feinek estrategia politiko-militarra alboratu zezan eta bide politiko hutsen aldeko apustua egin zezan. Halaber, ez zuen uste gatazkaren konponbiderako gakoa Erresuma Batuarekin akordio bat lortzea zenik, Ipar Irlandako protestanteekin lortzean baizik. Alderdi unionistek gizartean zuten babesa ikusita, horiei beto eskubidea zegokiela babestu zuen Humek. Haren iritziz, ezinbestekoa zen Ipar Irlandako errepublikanoak eta unionistak bilduko zituen akordio bat lortzea. Presioak presio eta kritikak kritika, Humek eta Adamsek bakerako proposamen bat prestatu zuten 1993an, eta Irlandako Errepublikako Gobernuari helarazi zioten, uhartean bake iraunkor bat lortzeko oinarriak izan zitezkeela iritzita. IRAk su-etena iragarri zuen 1994an, Adamsekin izandako elkarrizketen ondorioz. Ahalegin horrek bultzada jaso zuen 1997an, IRAk su-etena berritu zuenean. Giroak erraztu egin zituen elkarrizketa politikoak, eta 1998an Ostiral Santuko Akordioa sinatu zuten Ipar Irlandako alderdi politikoek -DUP Alderdi Unionista Demokratikoak salbu- eta Erresuma Batuko eta Irlandako Errepublikako gobernuek. Akordio hark gatazka armatua bukatu eta aldaketa politikoak eragiteko oinarriak jarri zituen. Aurretik, 1985eko Londresen eta Dublinen arteko akordioa lortzeko sekretupeko negoziazioetan ere hartu zuen parte. Anglo-irlandar Hitzarmena gerora indarrik gabe geratu zen arren, Ipar Irlandako auzietan esku hartzea ahalbidetu zion lehen aldiz Dublini. Euskal Herriko bake prozesuari ere babesa eman zion Humek. Bruselako Adierazpena sinatu zuten nazioarteko izen handiko pertsonen artean zen bera, Desmond Tutu, Frederik Willem de Klerk, Mary Robinson, Albert Reynolds, Jonathan Powell, Betty Williams eta Nelson Mandela Fundazioarekin batera, besteren artean. Humek 1960ko hamarkadaren amaieran hasi zuen ibilbide politikoa, eskubide zibilen aldeko mugimenduan. SDLP alderdiaren sorreran parte hartu zuen 1970ean. Bakearen Nobel sariaz gain, Bakearen Ghandi saria eta Martin Luther King saria ere eskuratu zituen, eta, 2010ean, Irlandaren historiako pertsonarik esanguratsuena hautatu zuten inkesta publiko batean. ]]> <![CDATA[Tiktok sare sozialean esku hartuko dute AEBek, «segurtasuna» tarteko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/016/001/2020-08-02/tiktok_sare_sozialean_esku_hartuko_dute_aebek_segurtasuna_tarteko.htm Sun, 02 Aug 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1942/016/001/2020-08-02/tiktok_sare_sozialean_esku_hartuko_dute_aebek_segurtasuna_tarteko.htm
CFIUS AEBetako Atzerri Inbertsioetarako Batzordeak Byte Dance Txinako enpresa ikertu du, hainbat parlamentariren eskariz. Byte Dancek Musical.ly aplikazioa eskuratu zuen 2017an, eta aplikazio hura bideoak zabaltzeko Tiktok sare sozial arrakastatsua bihurtu zuen ondoren. CFIUSek ebatzi du Byte Dancek Tiktok saldu behar duela, segurtasun nazionaleko arrazoiengatik.

AEBetako Gobernuak, baina, ez du baztertu are gogorrago jokatzea. Trumpek argi utzi du sare soziala debekatzearen aldekoa dela. Presidenteak agindu exekutibo baten bidez gauzatu dezake erabakia. Hala ere, aitortu du aukera gehiago daudela. Datozen egunetan hartuko du erabakia.

Tiktoken AEBetako kudeatzaile Vanessa Pappasek Etxe Zuriari erantzun zion atzo plataforma ez dela «inora joango», eta AEBetan 1.500 langile dituela nabarmendu zuen. Enpresak gezurtatu egin zuen erabiltzaileen datu pertsonalak arriskuan daudela eta Txinako Gobernuari helarazi dizkiola. «Ez genuke egingo eskatuta ere», adierazi zuen Hilary McQuaide bozeramaileak.

Tiktokek 800 milioi erabiltzaile baino gehiago ditu mundu osoan, eta bereziki ezaguna da gazteen artean. AEBak dira Tiktoken merkaturik handiena. Horrenbestez, aplikazioaren arduradunentzat lehentasunezkoa da herrialdean jardunean jarraitzea.

Microsoftek edo beste edozein eroslek ez dute nolanahiko inbertsioa egin beharko, hura erostekotan. Plataformak 85 mila milioi euroko balioa du, Pitch Book ikerketa taldearen arabera. Microsoftentzat inbertsio erakargarria litzateke, nolanahi ere, ez baita gazteen artean arrakastatsua den sare sozial baten jabe, lehiakide dituen gainerako enpresa digital erraldoiak ez bezala.

Trumpen gobernuarekin harreman sendoa du Microsoftek. Berriki, Pentagonoari biltegi birtualaren zerbitzua eskaintzeko kontratua eskuratu du. Konpainiak Tiktok erosiko balu Etxe Zuriaren segurtasun kezkak baretuko liratekeela uste dute askok.

Ez litzateke lehen aldia

AEBetako Gobernuak Tiktok sare sozialean esku hartzea erabakiz gero, ez litzateke «nazio segurtasuna» babesteko halako neurri bat hartuko lukeen lehen aldia izango. Iaz, Etxe Zuriak Grindr gizonezkoen arteko harremanetarako aplikazioaren kontrola beste enpresa baten esku uzteko agindu zion jabe zuen Txinako konpainiari. Washingtonek argudiatu zuen Txinak AEBetako ordezkariei xantaia egiteko erabil zezakeela aplikazioa.

Beijing Kunlun Technology enpresaren jabeak akordio bat lortu zuen CFIUS batzordearekin aurten, aplikazioa San Vicente Acquisition inbertsio taldearen esku uzteko, baina erosle hark enpresa jabearekin lotura estuak zituela argitaratu zuen Reuters berri agentziak.

Martxoan, berriz, AEBetako Gobernuak Txinako enpresa bat behartu zuen hotelentzako softwarea ekoizten zuen konpainia batean zuen kapitala saltzera.

Tiktoken kasuan, Etxe Zuriak sare sozialaren gaineko kezkak azaldu ditu hainbatetan azken hilabeteetan. Mike Pompeo AEBetako Estatu idazkariak plataforma ixteko aukera aztertzen ari zirela jakinarazi zuen uztail hasieran.

Bestalde, AEBetako lurreko armadak eta itsas armadak aplikazioa debekatu zuten beren telefonoetan. Pentagonoak erakundeko kideei aplikazioa sakelakoetatik ezabatzeko eskatu zien iaz, segurtasun arrazoiak tarteko.]]>
<![CDATA[PDeCATek «alderdiaren geroa erabakitzeko» biltzarra hasiko du gaur]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/017/001/2020-07-30/pdecatek_alderdiaren_geroa_erabakitzeko_biltzarra_hasiko_du_gaur.htm Thu, 30 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1872/017/001/2020-07-30/pdecatek_alderdiaren_geroa_erabakitzeko_biltzarra_hasiko_du_gaur.htm
PDeCATen eta JxCren arteko negoziazioak abian direla egingo dute biltzarra. Bi indar independentisten arteko harremana ez dago garairik gozoenean, joan den larunbatean JxC alderdi bihurtzeko prozesua abiatu baitzuen Puigdemontek —urriaren 3ra arte luzatuko da—. Presidente ohiak ez du itxaron aurretik PDeCATekin aliantza akordio bat lortu arte, eta presio handiagoa gehitu die negoziazioei.

Puigdemontek alderdi berriarekin bat egitera deitu ditu PDeCATeko kideak —2.800 baino gehiago ditu jada—, baina militantzia bikoitza debekatua dutela ohartarazi die militanteei PDeCATeko zuzendaritzak. Horrenbestez, era «zintzo eta ondraduan» jokatzeko eskatu die Puigdemonten proiektu berriarekin bat egin dutenei, eta PDeCAT uzteko eskatu die. Alderdiaren geroa alderdiko kideek hautatu behar duela adierazi zuen Marc Solsona bozeramaileak, eta ez «beste erakunde batentzat lanean ari direnek». PDeCATek salatu duenez, militante batzuek «presioak» jasan dituzte JxCn izena emateko. Zuzendaritzak ez du oraindik inor kanporatu JxCen izena emateagatik.

Kataluniako zenbait hedabidek aurreratu dutenez, zuzendaritzak ez du bozketarako ebazpenik aurkeztuko Kontseilu Nazionalean, eta David Bonvehi presidentea negoziazioen garapenaren berri ematera mugatuko da.

Alderdiko bi kontseilarik galdeketa bat egiteko proposamena aurkeztu zioten astelehenean zuzendaritzari, biltzarrean bozkatua izan zedin. Militanteek JxCrekin bat egiteko orain arte egin diren proposamenen artean aukeratu ahal izatea litzateke helburua, baina eskaria erretiratu egin zuten azkenean. Kataluniako zenbait hedabideren arabera, Bonvehiren eta Puigdemonten arteko negoziazioetan «aurrerapausoak» izan direlako eskatu zuten ildo ofizialak eta kritikoak galdeketa baztertzea.

PDeCATek prozesu parte hartzaile bat antolatu zuen iazko abenduan, JxCrekin zer harreman izan behar zuen erabakitzeko. Prozesu horren amaieran, Kontseilu Nazionalak JxCn integratzeko «trantsizioa» egitea adostu zuen, eta proiektu horren «funtsezko pieza» izatea. Ez zuen zehaztu, ordea, bat egite horrek nolakoa izan behar zuen, eta horri buruzkoak izan dira, hain zuzen, azken hilabete hauetako negoziazioak.

Egitura eta ideologia

JxC hauteskunde hautagaitza gisa sortu zuten 2017ko azaroan, eta azken bozetan PDeCATen, Crida Nacionalen, Accio per la Republicaren eta hainbat independenteren arteko koalizioaren aterpe izan da. Eragile horien arteko akordio bat lortzearen alde mintzatu da Bonvehi negoziazio prozesu osoan, baina argi utzi du PDeCATek «gakoa» izan behar duela proiektu berrian. Ohartarazi duenez, alderdiak ez dio uko egingo bere «herrialde eredua» eta «ideologia» ordezkatzeari. Hori dela eta, koalizio formula babestu du, eta zuzendaritzaren gehiengoaren babesa izan du. Bonvehik ziurtatu du PDeCATek alderdi politiko izaten jarraituko duela, eta ohartarazi du PDeCAT prest dagoela bozetara bere kabuz aurkezteko, negoziazioek porrot eginez gero.

PDeCATen eta JxCren bat egiteak zer formulari jarraitu behar dion, horixe da bi indarren arteko akordiorako oztopo nagusia. Puigdemontek eta haren gertukoek koalizioaren moldea gainditu nahi dute, alderdien arteko kuota sistema alboratu eta alderdi berriaren egiturak hartzea JxCren gaineko erabakiak.

Puigdemontek eta haren gertukoek ezinbestekotzat jo dute independentismoaren elkargune izango den «zeharkako» alderdi bat sortzea, espektro ideologiko «zabala» hartuko duena. Helburu horrekin sortu zuen presidente ohiak Crida Nacional, 2018an, eta helburu berarekin bihurtu du JxC alderdi politiko joan den larunbatean.

Espektro ideologikoaren zabaltze horrekin lotuta, azken egunetan, JxC eskuineko indarra dela gezurtatu dute alderdi berriko zenbait ahotsek. Jordi Turull Kataluniako kontseilari ohi espetxeratuak adierazi zuen JxC «zentro-ezkerreko» indarra dela «segun eta zer politikatan». Puigdemontek berak nabarmendu du Kataluniako gizartearen «erdiko bidea» ordezkatzen duela, eta «alde batera eta bestera irekita» dagoela.

Horrez gain, proiektu berria Convergenciatik eta harekin lotutako ustelkeria kasuetatik bereizteko ahalegin bat ere bada JxCren bultzatzaileen artean. Jordi Sanchez Cridako presidente espetxeratuaren esanetan, proiektu berria «ezin da izan beste edozeren birfundazioa: haize berriak ekarri behar ditu».

PDeCATeko sektore kritikoa bat dator Puigdemontekin, eta PDeCATek JxCn desegin behar duela uste du. Iritzi horretakoak dira Miriam Nogueras alderdiko presidenteordea, Jordi Turull, Josep Rull eta Joaquim Forn kontseilari ohi espetxeratuak eta Lluis Puig kontseilari ohi erbesteratua, besteak beste.

Kontseilari ohi horiek proposamen bat aurkeztu zioten PDeCATeko zuzendaritzari, ekainaren 25ean, Puigdemontek alderdi berria sortu baino hilabete lehenago: koalizioko gainontzeko eragileekin batera JxC alderdi gisa eratzea, eta sei hilabeteko epean PDeCATeko oinarriek erabakitzea alderdiak proiektu berrian desegin behar duen ala ez. Zuzendaritzak baztertu egin zuen.]]>
<![CDATA[Hirugarren gradua eten diete bost buruzagi independentista presori]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2020-07-29/hirugarren_gradua_eten_diete_bost_buruzagi_independentista_presori.htm Wed, 29 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2020-07-29/hirugarren_gradua_eten_diete_bost_buruzagi_independentista_presori.htm
Fiskaltzak datozen egunetan erabaki beharko du ea bide beretik joko duen Dolors Bassa, Josep Rull eta Jordi Turull kontseilari ohi espetxeratuen kasuetan ere.

Quim Torra Kataluniako presidenteak hirugarren gradua eteteko erabakia salatu zuen Twitter sare sozialean. «Ez, legeak ez du aurreikusten mendekua erantzun gisa. Hau al da Espainiak eskaintzen duen elkarrizketa?». Junquerasek ziurtatu zuen «beldurra» dietelako nahi dituztela espetxean. «Badakigu hau bidearen parte dela. Kartzelatik irten egiten da, eta irabazteko eta herrialde hau askatasunera eramateko irtengo gara».

Fiskaltzaren iritziz, hirugarren gradua ezartzeak edukiz husten ditu Espainiako Auzitegi Gorenak buruzagi independentistei ezarri zizkien bederatzi eta hamahiru urterainoko espetxe zigorrak. Fiskaltzak nabarmendu zuen Sanchezek eta Cuixartek izan ezik gainerako presoek ez dutela zigorraren laurdena ere bete. Gaineratu zuen ez dutela damurik agertu leporatu zitzaien sedizio delituagatik, eta Generalitateari eta espetxeetako funtzionarioei leporatu die gradu progresioa erabiltzea «ez gaizkilearen gizarteratzea bilatzeko, baizik eta Gorenak ezarritako zigor erabakia eta haren betearazpena aldatzeko».

Fiskaltzak helegiterako oinarri gisa hartu du Espainiako Auzitegi Gorenak joan den astean eman zuen ebazpena. Gorenak bertan behera utzi zituen Forcadellek bigarren graduko erregimenean eta Zigor Kodearen 100.2. artikuluaren bidez espetxetik irteteko jaso zuen baimena. Auzitegiaren esanetan, baimena «justifikaezina» zen, eta ohartarazi zuen neurria ezin zela erabili «lege iruzurra» egiteko eta «zigor epaiarekiko desadostasuna» agertzeko.

Kataluniako Gobernuak espetxeetako tratamendu batzordeen eskariz onartu zien hirugarren gradua preso dauden buruzagi independentistei, eta espetxetik irteten hasi ziren hilaren 17an. Erregimen aldaketarekin, asteburuak etxean igarotzeko aukera izan dute, eta astegunetan lotarako itzuli behar zuten kartzelara. Hirugarren gradua bigarrena baino arinagoa izanagatik ere, buruzagi independentistek nabarmendu zuten ez dela «askatasuna», eta salatu zuten zigor «bidegabe» batengatik daudela preso. Ziurtzat jotzen zuten fiskaltzak hirugarren graduaren kontrako helegitea aurkeztuko zuela.

Gorenak izango du giltza

Behin-behineko neurriak onartu ostean, espetxe zaintzako epaileak fiskaltzaren helegitearen gainean erabaki beharko du orain. Epailea hirugarren graduaren alde agertuko balitz, apelazio helegitea aurkezteko modua izango luke fiskaltzak. Orduan, Gorenak izango luke azken hitza.

Helegitea auzitegi horretara helduz gero, ziurra dirudi auzitegiak hirugarren gradua baztertuko duela. Bigarren graduko baimen bat aitortzeko baldintzarik ez dagoela ebatzi du Forcadellen kasuan, eta, irizpide berari eutsiko balio, are zailagoa dirudi erregimen malguago bat onartzeak.

Presoak bigarren gradura itzulita, Gorenaren esku geldituko dira espetxetik irten ahal izateko baimenak. Auzitegiak bere gain hartu zuen 100.2. artikuluaren erabilerari buruz erabakitzeko ahalmena joan den asteko ebazpenean. Orain arte, probintzia auzitegiek erabaki dute artikulu horren erabilerari buruz, baina Gorenak argudiatu zuen «zigorraren exekuzioari» eragiten diola zuzenean, eta, beraz, auzitegi zigortzailearena dela hari buruz ebazteko eskumena.]]>
<![CDATA[Bertan behera utzi dituzte bost buruzagi independentista espetxeraturen hirugarren graduak]]> https://www.berria.eus/albisteak/184922/bertan_behera_utzi_dituzte_bost_buruzagi_independentista_espetxeraturen_hirugarren_graduak.htm Tue, 28 Jul 2020 16:08:10 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184922/bertan_behera_utzi_dituzte_bost_buruzagi_independentista_espetxeraturen_hirugarren_graduak.htm ebazpenean azaldu zuenez, fiskaltzaren helegiteak «indargabetze eragina» du haren objektua «presoen sailkapena edo baldintzapean aske geratzea» diren kasuetan.Beraz, gradu aldaketa automatikoki gelditu da indargabetuta, espetxe zaintzako epaileak helegitea tramitera onartu duenean. Kataluniako Gobernuak hirugarren gradua onartu zien horiei guztiei espetxeetako tratamendu batzordeen eskariz. Presoak espetxetik irteten hasi ziren handik hiru egunera. Erregimen aldaketarekin, asteburuak etxean igarotzeko aukera dute, eta aste barruanespetxera itzuli behar dute lotara. Hirugarren gradua bigarrena baino arinagoa izanagatik ere, buruzagi independentistek nabarmendu duteez dela «askatasuna», eta oraindik ere preso daudela. Espetxe zaintzako epaileak erabaki beharko du orain fiskaltzaren helegitearen gainean.Epailea hirugarren graduaren alde agertuko balitz, bigarren instantzian helegitea aurkezteko modua izango luke fiskaltzak. Kasu horretan, Espainiako Auzitegi Gorenak izango luke azken hitza. Hirugarren graduaren kontrako helegiteaGoreneraino helduko balitz, auzitegiak har lezakeen erabakiaren seinale gisa uler daiteke joan den astean eman zuen ebazpena. Izan ere, bigarren graduari dagokion baimenbat ukatu zion Forcadelli: lanera joateko espetxetik irten ahal izatekoa. Forcadelli baimen hori aitortu zion Kataluniako Gobernuak, espetxe tratamendu batzordearen eskariz,Zigor Kodearen 100.2 artikulua baliatuta. Zaila dirudi Gorenak hirugarren gradua egokitzat jotzea, are zurrunagoa denbigarren graduko baimen bat aitortzeko baldintzarik ez dagoela ebatzi duenez gero. ]]> <![CDATA[Hamabi urteko espetxe zigorra ezarri diote Najib Malaysiako lehen ministro ohiari, ustelkeriagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/184913/hamabi_urteko_espetxe_zigorra_ezarri_diote_najib_malaysiako_lehen_ministro_ohiari_ustelkeriagatik.htm Tue, 28 Jul 2020 15:53:02 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184913/hamabi_urteko_espetxe_zigorra_ezarri_diote_najib_malaysiako_lehen_ministro_ohiari_ustelkeriagatik.htm <![CDATA[«Zilegitasuna berrituko luke botoen %50 baino gehiago lortzeak»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2020-07-28/zilegitasuna_berrituko_luke_botoen_50_baino_gehiago_lortzeak.htm Tue, 28 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2020-07-28/zilegitasuna_berrituko_luke_botoen_50_baino_gehiago_lortzeak.htm
Zer iritzi duzu JxCren eta ERCren gobernuak azken agintaldian egin duenari buruz?

Agerikoa da ez gaudela batere pozik gobernu eraginkor deitu zuten horrek egin duenarekin. Ez da era ikusgarrian kudeatzen ari dituen eskumen apurrak; pandemian agerian dago. Gainera, ez du aurrerapausorik eman independentziarako prestatzeko.

Urriaren 1eko erreferendumaren ondoren, independentismoa ez da gai izan bide orri bateraturik adosteko.

2017ko urrian izan ziren lorpenei eta gabeziei buruzko diagnostiko bateraturik ere ez da egin. Beraz, are zailagoa da bide orri bati buruzko adostasunik lortzea. Oraindik ez dugu 2017ko urriaren 1ean gertatu zena gainditu, eta hor jarraitzen dugu.

Espainiako Auzitegi Gorenak buruzagi independentisten kontrako epaia eman zuenean, batasuna eskatu zenien alderdiei. Egin al da urratsik?

Hurrengo hauteskundeen osterako proposamena egin genien: presta gaitezen independentzia deklarazio bati eutsi ahal izateko, baldin eta independentismoak botoen %50 baino gehiago lortzen baditu. ANCren iritziz, 2017ko urriko aukera galdua da. Ez du ezertarako balio damutzen jarraitzeak. Baina lor dezagun orain independentzia deklarazio eraginkor hori, egin dezagun gure esku dagoen guztia gizarte zibila horretarako prestatuago egon dadin. Botoen %50 gaindituz gero, zilegitasuna berrituko dugu, eta horrek indartsuago egingo gaitu nazioartean. Ez dadila inolako zalantzarik egon [Catalunya en] Comunen botoekin, anbiguoak izaten baitira beti. Aldiro aurkezten dute hautagairen bat independentziaren alde dagoela dioena, baina ez honela edo bestera lortuta.

Ezer aurreratu al dute alderdiek bide horretan?

Oso gutxi aurreratu da. Sententzia pasatu zen, eta erreakzio instituzionala oso pobrea izan zen. Hilabete batzuen ostean, autodeterminazioaren aldeko enegarren adierazpen bat onartzeko jarri ziren ados; gero, desadostasunak izan zituzten [Quim] Torra [Kataluniako] presidentearen inhabilitazioari erantzuteko garaian, eta gero pandemia etorri zen, martxoan.

Ba al da zumerik estrategia bateratzeko?

Orain arte ikusi dudanari erreparatuz gero, ez. Baina lan egin behar dugu posible izan dadin. Kanpora begirako batasun soilak ez izatea ere eskatu behar dugu. Ez dadila izan hauteskundeetara aurkezteko batasun bat bakarrik. Hori ere bada arrisku bat. Behartutako batasun batera iristea, denei interesatzen zaielako hurrengo bozetara begira. Nahiago dut akordio publikorik ez egotea, baina sakonean lan egitea eta ekintza konkretuak ikusten hastea. Kataluniako prozesuan oso ohikoak izan dira akordio arranditsuak, baina egiaz landu gabeak.

Zer erantzun jasotzen ari zarete alderdien aldetik proposatu duzuen bide orriari buruz?

Bada alde bat guztiari baietz esaten diona, baina independentzia deklarazio baten aurrean erakundeek izan beharko luketen ardurak uxatzen dituena. JxCren munduaz ari naiz. Mobilizazioaren, indarkeriarik gabeko erresistentzia zibilaren eta lurraldearen kontrola eskuratzearen alde mintzatzen dira, baina gainetik kentzen dute Kataluniako Generalitateak eta Parlamentuak izan beharko luketen ardura. Erakundeek rolik jokatu beharko ez balute bezala, bestela [Espainiak] 155.a ezarriko lukeelako, eta funtzionarioei ezin zaielako eskatu hori edo bestea egitea. Aztertu egin beharko litzateke erakundeetatik zehazki zer egin daitekeen eta zer ez. Baina bistan da independentzia lortzeko, oraindik alderdi independentisten alde bozkatzeko aukera dugun eredu batean, deklarazioa parlamentu batek bozkatzeak emango digula nazioarteko zilegitasuna, eta errepublika sortu berriaren aginte bihurtuko den gobernu erakunde bat izateak. Ez dugu egingo herri altxamendu batekin soilik. Hori diktadurentzako eredu bat da, edo independentismoa boterean ez dagoen lurraldeentzako eredua.

Eta ERCren aldetik?

ERCrentzat, indar harremana ez da inoiz nahikoa. Botoen %50 gainditzeko baldintza jartzen badugu, %50eko babesa beharrezkoa da, baina ez da nahikoa. Ez dute zehazten independentzia deklarazio bat egiteko indar harremanak zenbatekoa izan behar duen. Bestalde, Esquerra elkarrizketaren aldeko apustuan dago, eta haien diskurtsoa da erreferendum adostu bat hitzartuko dutela.

ANCk hautagaitzaren bat babestuko al du Kataluniako hurrengo hauteskundeetan?

Independentistek hauteskundeetan botoen %50 gaindituz gero, aldebakarreko bidea sustatzearen alde agertzen diren hautagaitzak babestuko ditugu. Hauteskunde programetan jarrera argiak jaso daitezen nahi dugu. Ez dadila gertatu boto independentistak erdiak baino gehiago izanda alderdiek independentziarako bidea egin nahi ez izatea.

Eperik zehaztu duzue?

Ez dugu eperik aipatzen. Ez gara ari esaten independentzia deklarazioa bozen hurrengo egunean egin behar denik. Jabetzen gara ez dugula beste independentzia deklarazio fake bat behar. Bere garaian, epeak ez ziren ondo landu: epe estuegiak ziren. Horretan adostasuna dagoela dirudi. Baina lau urteko agintaldi batean, halako gehiengo argi bat lortuz gero, gauza askotarako aukera dago.

Uste duzu independentismoak gizartearen sektore gehiagotara iritsi behar duela independentzia deklarazio bati eusteko?

Bai. Baina, aldi berean, ezin gara bihurtu gutxiengoaren bahitu. Gehiengoak gutxiengoa errespetatu behar du, baina ez du haren menpe egon behar. Ez dut inola ere babesten galtzailearen onespenak derrigorrezkoa izan behar duen ideia.

Zilegitasunetik harago, ikuspuntu praktiko batetik, ez al du gehiengo zabalago baten indarra eskatzen Espainiako Estatuari aurre egiteak?

Gizartearen %60ren babesa izanda ere, oztopo berberak jarriko lizkiguke. Ez gaituzte onartzen subjektu politiko gisa, garenak garela.

Baina oztopo berak jarrita ere, horiek gainditzeko gehiengo zabalagoak behar dira?

Oztopoak gainditu ahal izateko, zenbat eta gehiago izan, noski, orduan eta hobe. Hala ere, elementu bat da hori, beste askoren artean. Esaterako, gehiengo independentistak isla izatea gizarte zibilaren elkarte garrantzitsuetan; egitura ekonomiko jakin batzuk prest izatea, finantzen gaineko esku hartze bati aurre egin ahal izateko... Nolabait, Espainiako Estatuari alde bakarretik aurre egitea urriaren 1ean egin genuena egitea da. Oraingoak askoz ere sofistikatuagoa izan beharko luke, elementu gehiagori eragingo liekeelako. Orduan, gakoa izan zen gizartearen mobilizazioak eta erakundeek bat egin zutela. Lurraldearen gaineko kontrol oso esanguratsua lortu zen. Estatua ezin izan zen gailendu.

Aldi berean, ez al zen frogatu deklarazio bati eusteko indar handiagoa behar zela?

Ez dakit indar handiagoa behar den. Prestaketa handiagoa behar da. Ez dut uste botoen ehunekoa zenik kontua, baizik eta prestaketa nahikoa ote zen ala ez finantza arloko esku hartze bati aurre egiteko. Ikusi zen [Kataluniako Gobernuan] ez zeudela horretarako prestatuta. Beste interpretazio bat ere egin daiteke. Batzuek akaso uste zuten urriaren 1arekin negoziatzera behartuko zutela Espainiako Gobernua, baina hark ez du horrela jokatzen. Espainiako Estatuari gaina hartu behar zaio.

Erreferendumaren ostean, Puigdemontek independentzia deklarazioa etetea erabaki zuen; haren esanetan, Espainiako Estatua prest zegoelako «muturreko indarkeria» erabiltzeko.

Hildakoak gerta zitezkeen urriaren 1ean ere, eta jendeak bozkalekuetan jarraitu zuen. Ezinezkoa zen jakitea zer gertatuko zen. Ez dut uste xantaia horri men egin beharko geniokeenik. Gainera, horrek eskatzen du pentsatzea Espainiako Estatua prest egongo litzatekeela gisa horretako indarkeria biztanleria zibilaren aurka erabiltzeko. Kosta egiten zait sinestea. Baina mehatxua irudikatze hutsarekin helburuari uko egingo badiogu, eman dezagun amore orain.

ERCk adierazi du gizarte politikak bultzatuz independentistak ez direnen babesa lor dezakeela independentismoak.

Argi izan behar da Katalunia ez dela EAE, ezta Nafarroa ere. Ez daukagu kontzertu ekonomikorik. Gure finantzaketa guztiz penagarria da. Horrenbestez, ez daukagu baliabiderik, eta horrek izugarri baldintzatzen du erakargarria izan daitekeen kudeaketa bat egiteko aukera. Uste dut jende gehiago erakarri dugula irmo eta koherentziaz jokatzen ikusi gaituztenean. Ez diot jende gehiago batu behar ez dugunik, baina iruditzen zait ez dugula jende gehiago erakarriko kudeaketa autonomiko batekin, independentziaren aldeko urratsik egin gabe, errepresioa jasaten, alde batetik jendea mobilizatzera deitzen eta bestetik erakundeetatik Polizia manifestarien aurka bidaltzen. Horrek nazkatu egingo du independentismoaren oinarria. Ekintzaile asko dago denbora luzea daramana beren energia, talentua eta denbora auzi honetara bideratzen ezer jaso gabe trukean.

Independentismoaren oinarria nekatzen ari da?

Elkarte independentistetan azken hamar urteetan izan den parte hartzea ikusgarria izan da, eta horri denboran eustea ez da erraza. Desmobilizazioaren arriskua hor dago. Nolanahi ere, jendeak aldiro harritzen nau, beti erantzuten baitu beharrezkoa denean. Baina arriskua hor dago.

Pandemiak bigarren mailan utzi al du independentziaren aldarria?

Independentismoa hazi egin zen 2010ean, ekonomia krisiarekin. Jendeak ikusi zuen Kataluniaren finantzaketa ez zela nahikoa, gobernuak murrizketa gehiago egin beharra zeuzkala. Ez dut uste jendeak independentista izateari utzi dionik zailtasun ekonomikoak dituelako edo osasun arazoak izan dituelako familian. Egia da lehentasunak orain beste batzuk direla, eta horrek eragin diezaioke mobilizazioari, baina ez dut uste independentziarekiko atxikimendua murriztuko duenik.

Zein izango dira ANCren lehentasunak datozen urteetan independentismoa indartzeko?

Gizarte zibilaren ikuspegitik, Einas de pais [Herri erremintak] izeneko kanpainan segituko dugu. Gizarte zibilaren erakunde guztietan eragin nahi dugu: enpresetan, sindikatuetan, elkargo profesionaletan eta abarretan.

Bestalde, gure oinarriak prestatzen jarraitu nahi dugu, indarkeriarik gabeko erresistentzia moldeetan trebatzeko.

Auzia nazioartekotzea ere bultzatu nahi dugu, [independentzia deklarazio baten] aitortzak prestatzeko. Batetik, UNPO Ordezkapenik Gabeko Nazio eta Herrien Erakundeko kide bihurtu gara, Kataluniaren ordezkari gisa. Hari esker, hasiak gara ESLAren [Europako SegurtasunLankidetzarako Antolakundearen] giza eskubideei buruzko foroetan parte hartzen. Horietan, Espainiako Estatuak gutxiengo katalanaren aurka oinarrizko eskubideei egiten dizkien urraketak salatzen ditugu. Zilegitasun gehigarria lortzeko erremintak dira.]]>
<![CDATA[Torrentek eta Maragallek nazioartean salatuko dute beren telefonoak zelatatu izana]]> https://www.berria.eus/albisteak/184869/torrentek_eta_maragallek_nazioartean_salatuko_dute_beren_telefonoak_zelatatu_izana.htm Mon, 27 Jul 2020 14:20:48 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184869/torrentek_eta_maragallek_nazioartean_salatuko_dute_beren_telefonoak_zelatatu_izana.htm Espainiako Estatuari leporatu zioten beren telefonoetan esku hartu izana, eta, egun batzuk geroago, kereila bat aurkeztu zuten CNI Espainiako zerbitzu sekretuetako zuzendari ohiaren aurka. The GuardianetaEl Paisegunkariek egindako ikerketa baten arabera, 2019ko apirilaren eta maiatzaren artean sakelakoa zelatatu zieten 1.400 lagun ingururi, Pegasus izeneko programa bat erabiliz. Tartean, Torrent eta Maragall. Ez ziren zerrendako politikari independentista katalan bakarrak. Ikerketaren esanetan, Anna Gabriel CUPeko parlamentari ohiareneta Jordi Domingo Tarragonako Diputazioko (Herrialde Katalanak) langileeta ANCko eta PDeCATeko kidearen telefonoetan ere esku hartu zuten. Pegasus programaIsraelgo NSO teknologia konpainiak garatutako espioitza software bat da, eta gobernuek eta segurtasun indarrek eros dezakete soilik. Auzia nazioartean salatzea erabaki dute Torrentek eta Maragallek, eta, gaur jakin denez, NBEri, Europako Kontseiluari eta Amnesty International elkarteari helarazi diete eskura duten informazioa. «Herritarren eta herritarren ordezkarien kontrako espioitza kasuak oinarrizko eskubideen kontrako eraso onartezina dira», adierazi dute. Ohartarazi dute estatuak behartuta daudela halako gertakarien aurka «beharrezkoak diren neurri guztiak» hartzera, «zigorgabe geldi ez daitezen». Auziaren berri emateko, besteak beste Europako Kontseiluko Giza Eskubideen komisario Dunja Mijatovicekin jarri dira harremanetan. Torrentek nabarmendu du komisarioa ere zelatatzeen kaltetuetako bat izan daitekeela, harekin bildu baitzen Estrasburgon (Frantzia) 2019ko maiatzean, The Guardian-en eta El Pais-en ikerketaren araberaerasoa gertatu zen garaian.]]> <![CDATA[Txinak AEBen kontsulatua itxi du Chengdu hirian]]> https://www.berria.eus/albisteak/184859/txinak_aeben_kontsulatua_itxi_du_chengdu_hirian.htm Mon, 27 Jul 2020 10:49:27 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184859/txinak_aeben_kontsulatua_itxi_du_chengdu_hirian.htm <![CDATA[Bartzelona, «egoera kritikoan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/004/001/2020-07-25/bartzelona_egoera_kritikoan.htm Sat, 25 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1876/004/001/2020-07-25/bartzelona_egoera_kritikoan.htm
Generalitatearen datuen arabera, kutsatze tasa %40 baino gehiago handitu da astebetean Bartzelonaren metropoli eremuan: 100.000 biztanleko 47 kutsatu izan ondotik, orain 67 kutsatu. Tasa hori 60koa da Katalunia osoko datuak aintzat hartuta. Koronabirusagatik ospitaleratutakoak, berriz, 131 ziren duela bi aste Katalunian, eta 401 atzo. Datu horiek islatzen duten hazkundeak eragina izango du osasun sisteman, Comellak aurreratu duenez. «Orain kalean gertatzen ari dena ospitaleetan ikusiko dugu hemendik hamalau egun barru».

Konfinamenduaren aukera baztertu egin dute oraingoz osasun agintariek, eta herritarren kontzientziaren esku utzi dute hainbat mugatze neurri hartzearen ardura. Segurtasunerako ohiko neurriez gain —beste pertsonekiko gutxieneko distantzia gordetzea, maskara janztea eta eskuak desinfektatzea—, ekintza sozialak ahalik eta gehien murriztera deitu zuen atzo Adria Comellak, Kataluniako Osasun Zerbitzuko zuzendariak.

Gaueko aisialdia bihurtu da gobernuaren kezka nagusia, haren bueltan ari direlako sortzen agerraldi gehienak. Hori dela eta, dantzalekuak eta gaueko aisira begirako festa aretoak ixteko agindu du Katalunia osoan. Horrez gain, agerraldiren bat duten herrietan gauerdia baino lehen itxi beharko dute tabernek eta jatetxeek. Neurria gaur sartu da indarrean, eta, gutxienez, hamabost egunez luzatuko da. Kataluniako Gobernuak zenbait kontrol neurri ezarriak zituen herri eta hiri kaltetuetan, gaueko aisialdian, baina egoerak «neurri bereziak» hartzea eskatzen duela argudiatuta, mugatzea herrialde osora zabaltzea erabaki du. Sektoreak salatu du, debekua «kolpe hilgarria» dela.

Metropoliko agerraldien aurretik, kutsatze fokuak atzeman zituzten Lleidan, hura buru duen Segria eskualdeko hainbat herritan eta Noguera eskualdean. Birusaren hedatzea moteltzeko, eskualdeko itxialdia ezarri zuen Generalitateak Segrian, hilaren hasieran. Astebete geroago, tabernak ixteko agindua ezarri zuen Lleidan eta eskualdeko zenbait herritan. Neurriak eragina izaten ari direla dirudi. Birusa polikiago ari da zabaltzen eremu horretan. «Ikusten ari gara kasu berrien malda piko hori gero eta lauagoa dela», azaldu zuen Argimonek.

Kontrola indartu behar

Katalunian konfinamendu orokorrik ez izatea da gobernuaren lehentasuna. Horretarako, agerraldiak kontrolpean izatea ezinbestekoa dela nabarmendu du Argimonek. «Ezin dugu hutsik egin». Kontrol hori areagotzeko hainbat neurri iragarri ditu aste honetan. Batetik, Generalitateak 500 osasun langile gehiago kontratatuko ditu, lehen arreta zerbitzua indartze aldera. Helburua da PCR probetan positibo ematen dutenen kontaktuen aztarnari ahalik eta azkarren jarraitzea, kutsatze tartea murrizteko. Bestetik, eguneko PCR proben kopurua handituko dutela iragarri du. Argimonen esanetan, eguneko 24.000 proba egingo dituzte aste honetan, eta 30.000 datorrenean. Osasun Publikoko idazkariak esan du eguneko 40.000 proba egitera ere iritsi ahal izango direla behar izanez gero, osasun pribatuaren baliabideekin.

Osasun egoerarengatik kezkatuta, Frantziako Gobernuak Kataluniara ez bidaiatzeko gomendatu die «sutsuki» bere herritarrei. Jean Castex Frantziako lehen ministroak adierazi du ez dela Kataluniara bidaiatzea komeni, «lurralde horretan egoerak hobera egin arte». Kataluniako Gobernuak erantzun du beste herrialde batzuetan baino neurri zorrotzagoak hartu dituztela.]]>
<![CDATA[Libian su-eten «iraunkorra» sustatuko dute Errusiak eta Turkiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-07-23/libian_su_eten_iraunkorra_sustatuko_dute_errusiak_eta_turkiak.htm Thu, 23 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-07-23/libian_su_eten_iraunkorra_sustatuko_dute_errusiak_eta_turkiak.htm
Errusiak eta Turkiak azaldu zutenez, gatazkaren bi aldeak bultzatuko dituzte «su-eten iraunkor eta jasangarri baterako baldintzak» sortzera. Horrez gain, Libiako egoerari konponbidea bilatzeko talde bat eratzea ere aztertuko dute. Akordio zehatzagorik gabe, «epe motzean» elkarrizketekin jarraitzeko konpromisoa hartu dute bi estatuek. Moskun bilduko dira hurrengo aldian.

Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroak «Libiako eskualde guztiak» aintzat hartuko dituen irtenbide bat behar dela nabarmendu zuen. Haren iritziz, herrialdearen egoera are gehiago larritzen du Tripolin gobernu bat eta ekialdeko Tobruk hirian parlamentu bat izateak. «Dikotomia horrek jarraitzen duen artean, arriskua egongo da atzerriko eragileek bataren edo bestearen alde apustu egiteko».

Azken asteetako tentsio gorakadaren ostean elkartu dira Errusiako eta Turkiako ordezkaritzak, Libirari buruz mintzatzeko. Hain justu, giroa are gehiago nahastu zen astelehenean, Egiptoko Parlamentuak Magrebeko herrialdera tropak bidaltzea onartu ostean. Parlamentuak adierazi zuen Libiako ekialdean esku hartuko zuela, Haftarren indarrekin batera, Turkiak Sirte edota Jufra hiriei eraso eginez gero.

Sameh Xukri Egiptoko Atzerri ministroaren esanetan, Libiarako irtenbide politiko batek ezinbestean behar du «muturreko taldeen eta atzerriko esku hartzeen kontrako erantzun irmoa». Nabarmendu duenez, «ez daude Egiptoren interesak soilik mehatxupean, arriskuan dago Mediterraneoko herrialdeen segurtasuna ere.

Sirte hiria estrategikotzat dute bi aldeek, herrialdeko petrolio baliabiderik garrantzitsuenak biltzen dituen lurretarako sarbidea baita. GNA eta Haftar —eta babesten dituzten indarrak— borrokarako prestatzen ari dira inguru horretan. Armamentu pisutsua ari dira pilatzen eremu horretan, eta borroka pizteko arriskua handia da. Egiptoren adierazpenak beste koxka bat gorago eraman du arrisku hori.

Sirte, «oso gertu»

GNAren milizietako bozeramaile Mustafa al-Mayaik astelehenean adierazi zuen Sirte hartzetik «oso gertu» zeudela, eta Haftarren esku dauden petrolio putzuak bereganatzeko asmoa dutela: «Azken helburua matxinada amaitzea da, eta [GNAren] kontrola Libiako eremu osora hedatzea».

Egiptoko armadak Libiako gerran esku hartuko balu, beste fase batean sar liteke gatazka, Kairoren parte hartzeak GNAren milizia aliatuen hilabeteotako aurrerapausoak gelditzea baitu helburu. Neurri handi batean, Turkiaren laguntzari esker lortu du GNAk Haftarren hamalau hilabeteko erasoaldia geldiaraztea. Joan den ekainean eten zuen Haftarrek Tripoli eskuratzeko oldarraldia. Ekialdeko indarrek ez dute lortu hiriburura gerturatzen jarraitzea, Errusiako Wagner mertzenario talde pribatuaren laguntza militarra izan duten arren.

Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak uztailaren hasieran ohartarazi zuen gatazka «beste aldi batean» sartu dela, eta «kanpoko esku hartzeen eragina sekula ez bezalako mailara» iritsi dela. «Denbora ez dago gure alde». gaineratu zuen.]]>
<![CDATA[Bulgariako Gobernuak zentsura mozioa gainditu du, protesta artean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/017/001/2020-07-22/bulgariako_gobernuak_zentsura_mozioa_gainditu_du_protesta_artean.htm Wed, 22 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1891/017/001/2020-07-22/bulgariako_gobernuak_zentsura_mozioa_gainditu_du_protesta_artean.htm
Parlamentuan eztabaidatzen ari ziren bitartean, dozenaka manifestari elkartu ziren ganberaren kanpoaldean, Borisoven gobernu osoaren eta fiskal nagusiaren dimisioa exijitzeko. Herrialdean ustelkeria errotuta dagoela salatu, eta erreforma politiko sakonak galdegin zituzten. Protesta oldeak orain arte iraun duen hamahiru egunetan, mobilizazio jendetsuak izan dira gauetan egin diren mobilizazioetan. Milaka manifestari elkartu dira Sofia hiriburuan eta beste hainbat hiritan, ustelkeria salatzeko.

Protestak indartu egin ziren duela hiru egun, Poliziak Rumen Radev Bulgariako presidentearen bulegoa miatu ostean. Radev sozialisten hurbilekoa da, eta aurkari du Borisov lehen ministroa.

Manifestariek adierazi dute ez dutela amore emango gobernu osoak dimisioa eman arte. Mafiaren eta herrialdeko oligarkiaren menpeko izatea leporatzen diote.

Borisovek hitzeman du aldaketak egingo dituela gobernuan. Aldaketa horiek «bi egun barru» jakinaraziko dituztela adierazi du Valeri Simeonov parlamentuko presidenteordeak. Bulgarian datorren urtean egitekoak dira presidentetzarako eta parlamenturako bozak.]]>
<![CDATA[Bulgariako Gobernuak zentsura mozioa gainditu du, kaleko protesten artean]]> https://www.berria.eus/albisteak/184627/bulgariako_gobernuak_zentsura_mozioa_gainditu_du_kaleko_protesten_artean.htm Tue, 21 Jul 2020 15:06:06 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184627/bulgariako_gobernuak_zentsura_mozioa_gainditu_du_kaleko_protesten_artean.htm <![CDATA[Siriako Parlamentua hautatuko dute krisi eta pandemia betean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/014/001/2020-07-19/siriako_parlamentua_hautatuko_dute_krisi_eta_pandemia_betean.htm Sun, 19 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1942/014/001/2020-07-19/siriako_parlamentua_hautatuko_dute_krisi_eta_pandemia_betean.htm
 

Siriako herritarrek Herri Batzarra osatuko duten 250 ordezkariak hautatuko dituzte gaur. Bi mila hautagai baino gehiago izango diren arren, oposizioko hainbat buruzagiri bozetara aurkezteko aukera ukatu diete. Horien artean, 2016ko bozetan lehiatzeko aukera izan zuten hainbat hautagaitza.

Baliteke parlamentuaren gaineko kontrola ohi baino are garrantzitsuagoa izatea Al-Assadentzat nahiz oposizioarentzat, Siriako etorkizuneko agertoki politikoan eragite aldera, bi aldeak eta gizarte zibileko hainbat eragile Konstituzio berri bat adosteko elkarrizketetan ari baitira Genevan (Suitza), NBE Nazio Batuen Erakundearen babesarekin. Konstituzio berri baterako mahai gainean den eztabaidagaietako bat da presidentearen agintaldien luzera legez mugatzeko aukera.

Akordiorik balego, hitzartutakoaren mamitze prozesua eta haren denborak kontrolatzeko aukera izango du parlamentuan gehiengoa duenak, eta, esaterako, aginte mugatzeari buruzko irizpidea 2021eko bozen ostean ezartzeko egoera hobean egongo litzateke.

Iazko urrian hasi zituzten negoziazioak Siriako Gobernuak eta oposizioak. Ahaleginak ez du uztarik eman oraindik, baina badirudi nagusitzen ari dela garaipen militar erabatekoa ezinezkoa izango den ideia. Hala adierazi dute, behintzat, gerran aldeei babesa ematen dieten herrialdeek: batetik, Errusiak eta Iranek -Al-Assaden aliatuek-, eta, bestetik, Turkiak -oposizioko talde islamisten aliatuak-. Hirurak uztailaren 1ean bildu ziren azkenengoz, eta Idlib probintziako su-etenari eustearen beharra nabarmendu zuten.

Zigor ekonomikoek itota

Borroka militarren intentsitatea apalduta baina ez guztiz etenda-, krisi ekonomikoaren ondorioak dira orain herritar askoren kezkarik handiena. 2019 urtearen hasieraz geroztik, nabarmen garestitu dira oinarrizko produktuak eta elikagaiak, eta egoera ekonomikoak behar larrian utzi ditu herritarrak, lehenagotik irauteko ere zailtasunak baitzituzten. Siriako biztanleriaren %80 pobreziaren mugatik beherako baldintzetan bizi da.

AEBek Irani ezarri zizkioten zigor ekonomikoek eragin zuzena izan dute Sirian, nabarmen murriztu baitu Irandik inporta dezakeen petrolio kopurua, eta menpekotasun handia baitute harekin. Horrez gain, herrialdeak lotura ekonomiko estua du Libanorekin, eta herrialde hartako krisi ekonomikoak ere zigortu egin ditu gerrarengatik Libanoko bankuetan beren aurrezkiak gorde dituzten herritarrak edota ondoko herrialdera jo duten Siriako enpresak.

Hori gutxi balitz, AEBek Siriako Gobernuaren kontrako zigor ekonomikoak jarri zituen indarrean ekainean. Damaskok «terrorismo ekonomikoa» bultzatzea leporatu dio Etxe Zuriari.

Egoera ekonomikoa salatzeko protestak izan ziren joan den hilean Siriako hiri eta eskualde ugaritan. Erreforma ekonomikoak abian jartzea eta ustelkeriaren kontrako neurriak hartzea galdegin diote gobernuari. ]]>
<![CDATA[«Separatismoaren kontrako» lege bat aurkeztuko du Castexen gobernuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/012/001/2020-07-16/separatismoaren_kontrako_lege_bat_aurkeztuko_du_castexen_gobernuak.htm Thu, 16 Jul 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1872/012/001/2020-07-16/separatismoaren_kontrako_lege_bat_aurkeztuko_du_castexen_gobernuak.htm
Lehen ministroak estatuaren «etsai» gisa aurkeztu du «separatismoa», eta udazkenean haren kontrako lege proiektu bat proposatuko duela aurreratu du, neurriaren edukiari buruzko informazio gehiago eman gabe. «Errepublika Frantzia da. Eta haren oinarriak ere kolokan daude, bere etsaien arteko koalizioaren ondorioz: terroristak, estremistak, konspiratzaileak, separatistak, komunitaristak».

Lehen ministroaren arabera, lege proiektu horren helburua litzateke «hainbat talde, beren ezaugarri etnikoetan edo erlijiosoetan oinarrituta, jarrera intransigentez ixteko aukera eragoztea». Hala, lege horrek izaera etniko, erlijioso edo kulturala duten aldarrikapenen «sabaia» zein den zehaztu beharko luke, eta Frantziako Errepublikaren identitatea indartu. «Errepublikaren balore nagusia sekularitatea da. Inolako erlijiok, pentsamendu korrontek edota talde antolatuk ezin du espazio publikoa bere egin, eta ezin die Errepublikaren legeei eraso».

Joan den ekainean, «komunitarismoa eta separatismoa» Frantziarentzako mehatxu zirela ohartarazi zuen Emmanuel Macron Frantziako presidenteak.

Krisiarentzako erantzuna

Castexen hitzaldiaren zatirik handiena, baina, gai ekonomikoek hartu dute. Koronabirusak eragin duen krisiari erantzuteko neurriei eman die arretarik handiena. Lehen ministroaren esanetan, pandemiak agerian utzi du Frantziako ekonomiak «gehiegizko menpekotasuna» duela beste herrialde batzuekin. «Hori aldatzeko, 40.000 milioi [euro] bideratuko ditugu».

Lehen ministroa Frantzia barruko ekoizpen jarduera indartzen lagunduko duten neurriak hartzearen alde agertu da. Besteak beste, «ekoizpena zamatzen duten zergak arindu» behar direla babestu du, bertan egindako produktuak merkatuan lehiakorragoak izan daitezen. Beharrezkotzat jo du EB Europako Batasunak lehiaren gaineko araudia aldatzea ere, «txapeldun industrialak» izango diren enpresak sortzeko.

Industriaren geroa trantsizio ekologikoarekin lotuta dagoela ohartarazi du gobernuburuak. «Industria nazio handi bat izan gaitezke berriro ekologiari esker». Argitu du «hazkunde ekologian» sinesten duela, eta ez «deshazkunde berdean».

Iragarri duenez, bere gobernuak 20.000 milioi euro bideratuko ditu ingurugiroaren babesarekin lotutako proiektuetara. Besteak beste, eraikinen eraginkortasun termikoa hobetzera eta garraio sistema jasangarriago bat garatzera.

Castexen iritziz, 100.000 milioi euroko diru funtsaren inbertsioa «hil ala biziko» ahalegina da. Jakina da estatuaren zor publikoa areagotuko duela, baina ziurtatu du koronabirusak eragin duen krisiari ezin zaiola «aurrekontu zorroztasunarekin» erantzun. Zorpetze publiko horrek EBren babesa duela gaineratu du, eta Frantziak babes hori «negoziatzen jakin» duela.

Hain justu, ostiralean elkartuko dira EBko estatu kideak goi bileran, pandemiak sortutako krisiarentzako erantzun bateratu bat adosten saiatzeko.

Ekonomia gaien artean, gizartean protesta gehien eragin duten auzietako bat izan da pentsio sistemaren erroforma. Hura ere aipatu zuen Castexek. Lehen ministroak jakinarazi zuen gobernuak elkarrizketa sorta bat abiatuko duela berriz erreformaren gaineko akordio bat lortzeko, «sistema bakar eta unibertsal bat» eratzeko helburuarekin. Gobernuburuak adierazi du sistema horrek 1.000 euroko gutxieneko pentsioa ezarriko duela.

Macronek uztailaren 3an izendatu zuen Castex lehen ministro, eta gobernua berritu zuen handik hiru egunera. Macronen Errepublika Martxan alderdiak udal hauteskundeetan jaso zituen emaitza kaxkarrek behartuta egin zituen aldaketak. Udal bozetan nabarmena izan zen EELV alderdi ekologistaren gorakada, eta, ordutik, Macronek ingurugiroa babestearen aldeko hainbar adierazpen egin ditu. Castexek Asanblea Nazionalean egin duen lehen hitzaldia izan zen atzokoa.]]>
<![CDATA[Castexek «separatismoaren kontrako» lege proposamen bat aurkeztuko du]]> https://www.berria.eus/albisteak/184371/castexek_separatismoaren_kontrako_lege_proposamen_bat_aurkeztuko_du.htm Wed, 15 Jul 2020 19:24:48 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/184371/castexek_separatismoaren_kontrako_lege_proposamen_bat_aurkeztuko_du.htm