<![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 08 Mar 2021 01:42:23 +0100 hourly 1 <![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Trump errugabetu egin du Senatuak bigarren epaiketa politikoan ere]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1942/019/001/2021-02-14/trump_errugabetu_egin_du_senatuak_bigarren_epaiketa_politikoan_ere.htm Sun, 14 Feb 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1942/019/001/2021-02-14/trump_errugabetu_egin_du_senatuak_bigarren_epaiketa_politikoan_ere.htm
Impeachment-etan botoen bi heren dira beharrezkoak, eta, hortaz, Alderdi Demokrataren botoez gain, akusazioak gutxienez hamazazpi senatari errepublikanoren baiezkoa ere behar zuen arrakasta izateko. Ez da halakorik gertatu: 57 ordezkarik bozkatu dute Trump errudun izendatzearen alde, eta 43k, kontra. Horrenbestez, ez dute kargu politikoetarako ezgaituko.

Azken unera arte izan da ikusmina, zenbat errepublikanok bozkatuko zuten Trump zigortzearen alde. Zalantzak uxatu eta alderdi barruan jarrerak bateratzeko adierazpena egin zuen atzo Mitch McConnell errepublikanoen Senatuko liderrak, bozketaren aurretik: Trump errugabetzearen alde egingo zuela jakinarazi zuen, eta berdin jokatzeko eskatu zien bere alderdikideei.

Epaiketa politikoan, akusazioak argudiatu du iragan hilabetekoa «antolatua» izan zela, azaroko presidentetzarako hauteskundeak baino «bost-sei hilabete lehenago hasita». Jamie Raskin kongresukideak esan du Trump «komandante burua izatetik bultzatzaile burua izatera pasatu» zela; agintari ohiaren defentsak, berriz, adierazpen askatasunean jarri du arreta bezeroaren jarrera azaltzeko.

Ustekabeko lekukoa

Azken saioan, bozketa atzeratuko zela eman du aditzera Senatuaren ustekabeko erabaki batek: epaiketara lekuko gehiago deitzea onartu du, demokraten eta bost senatari errepublikanoren eskariz. Akusazioak Jaime Herrera Beutler kongresukide errepublikanoak deklaratu dezala galdegin du, hark herenegun adierazi zuelako Trump Kapitolioari eraso egin ziotenen alde lerratu zela, erasoa gertatu zen egunean bertan, Kevin McCarthy errepublikanoen Kongresuko buruarekin telefonoz izan zuen elkarrizketa batean.

Trumpen abokatu Michael van der Veenek salatu egin du Senatuak lekuko gehiago deitzeko aukera onartu izana, eta berak orduan ehun lekuko gehiago deitu beharko dituela ohartarazi du. «Orain azken argudioak entzuteko unea da, kontzientziaren arabera bozkatzekoa», esan du abokatuak.

Azkenean, eta epaiketa hainbat astez luzatu zitekeela ikusita, erdibideko akordio batekin itxi dute eztabaida, akusazioak eta defentsak, impeachment-ak aurrera jarrai zezan.

Akusazioak eta defentsak adostu dute Jaime Herrera Beutler kongresukide errepublikanoaren testigantza gehitzea ordura arte bildutako probetara, baina, defentsak nahi bezala, lekuko gehiago deklaratzera deitu gabe.

Herrera Beutlerrek atzo adierazi zuenez, Kevin McCarthy errepublikanoen Kongresuko buruak esan zion Trump Kapitoliora sartu ziren erasotzaileekin lerratu zela, urtarrilaren 6an, erasoaren egunean, McCarthyrekin berarekin izan zuen telefono dei batean. Haren arabera, dei horretan, Trumpek baztertu egin zuen erasotzaileei Kapitoliotik irteteko eskatzea eta erasoa bertan behera uzteko exijitzea. «Badirudi hauteskundeengatik zu zaudena baino haserreago daudela», esan omen zion presidente ohiak kongresukide errepublikanoari.

Herrera Beutlerrek ohar bat kaleratu zuen atzo, Trumpen eta McCarthyren arteko elkarrizketa horren lekuko izan zirenei mintzatu zitezela eskatzeko. «Ezer gehitzeko baldin baduzue, orain da garaia».

Alderdi Errepublikanoko zenbait senatarik ohartarazia zuten iritzia alda zezaketela aurkezturiko frogak «pisutsuak» balira, baina, Herrera Beutlerren hitzak ez dira nahikoa izan Trumpen kontrako boto nahikoa biltzeko.

AEBetako presidente ohia bi aldiz epaitu duten lehen agintaria bilakatu da. Iragan urtean egin behar izan zion aurre lehen epaiketari, «botere abusua eta Kongresuaren lana oztopatzea» leporatu ziotenean, baina Senatuak errugabea zela bozkatu zuen, Alderdi Errepublikanoak zuen gehiengoari esker.]]>
<![CDATA[McConnellek Trump errugabetzearen alde egingo duela jakinarazi du]]> https://www.berria.eus/albisteak/193620/mcconnellek_trump_errugabetzearen_alde_egingo_duela_jakinarazi_du.htm Sat, 13 Feb 2021 20:58:10 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193620/mcconnellek_trump_errugabetzearen_alde_egingo_duela_jakinarazi_du.htm akusazioak argudiatu du iragan hilabetekoa «antolatua» izan zela, azaroko presidentetzarako hauteskundeak baino «bost-sei hilabete lehenago hasita». Jamie Raskin kongresukideak esan du Trump «komandante burua izatetik bultzatzaile burua izatera pasatu» zela; agintari ohiaren defentsak, berriz, adierazpen askatasunean jarri du arreta bezeroaren jarrera azaltzeko. Trumpen kontrako epaiketan, Kapitolioaren kontrako erasoaren irudiak egin ditu publiko akusazioak, orain arte argitaratu gabeak. Bideo horietako batean, Kapitolioko Poliziak Mike Pence AEBetako presidenteorte ohia eta haren familia babesera nola eraman zituzten ikusten da, erasotzaileetako batzuek hura urkatzeko eskatzen zuten bitartean. Urkamendi bat ere prest zuten manifestariek, erakinaren kanpoaldean. Senatuak Trump errudun joko balu, presidente ohiak kargu politikoak hartzeko debekua izango luke, eta ezingo luke presidentetzarako hurrengo bozetara aurkeztu.]]> <![CDATA[Kurti ezkerreko hautagaia da faborito Kosovoko hauteskundeetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/193619/kurti_ezkerreko_hautagaia_da_faborito_kosovoko_hauteskundeetan.htm Sat, 13 Feb 2021 16:35:04 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193619/kurti_ezkerreko_hautagaia_da_faborito_kosovoko_hauteskundeetan.htm <![CDATA[Draghik politikariak eta teknikariak uztartuko ditu Italiako Gobernuan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1930/016/001/2021-02-13/draghik_politikariak_eta_teknikariak_uztartuko_ditu_italiako_gobernuan.htm Sat, 13 Feb 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1930/016/001/2021-02-13/draghik_politikariak_eta_teknikariak_uztartuko_ditu_italiako_gobernuan.htm
Italiako hurrengo gobernuak 23 ministro izango ditu. Gehienak Draghi babestu duten alderdi politikoetako kideak izango dira, baina lehen ministro hautatuak alderdietatik kanpoko teknikariak aukeratu ditu lehentasunezkotzat dauzkan arloetarako. Hala, Daniele Franco Italiako Bankuko zuzendari ohiak hartuko du Ekonomia Ministerioa; Vittorio Colao Vodafone enpresako kontseilari izandakoaren esku geldituko da Berrikuntza eta Trantsizio Digitalerako Ministerioa; Roberto Cingolani Italiako Teknologia Institutuko buru ohiarentzat izango da Ekologia Ministerioa; eta Marta Cartabiarentzat Justizia arlokoa -Italiako Auzitegi Konstituzionaleko presidentea izandakoa da-.

Hamabost ministerio hartuko dituzte Draghiri babesa eman dioten alderdiek; hau da, M5S 5 Izar Mugimenduak, Alderdi Demokratikoak, Libreak eta Berdinak-ek, Italia Bizirik-ek, Forza Italiak eta Legak.

Conteren sei ministro

Egun jardunean dauden ministroetako seik karguan jarraituko dute: tartean, Roberto Speranza Osasun ministroa, pandemiaren kontrako estrategiaren arduraduna; eta, harekin batera, Luigi Di Maio Atzerri ministroa eta Luciana Lamorgese Barne ministroa ere bai.

Hirurak izan dira Giuseppe Conteren koalizio gobernuko kide hark dimisioa eman zuen arte. Contek urtarrilaren 26an utzi zuen kargua, agintean jarraitzeko nahikoa babes ez zuela baieztatu ondoren. Haren aginteak ez du hiru urte ere iraun. M5Sri eta Legari esker iritsi zen gobernura, 2018 hasierako bozen ostean, baina 2019ko abuztuan, Matteo Salvinik bere alderdia atera zuen koaliziotik, hauteskundeak behartzeko.

Jokaldia, ordea, ez zitzaion ondo atera, eta haren lekua hartu zuen Matteo Renziren Italia Bizirik alderdiak. Renzik, baina, gobernua uztea erabaki zuen iragan hilabetean. Europako Batasuneko funtsen inguruko eztabaiden ondorioz, Italia Bizirik alderdiko bi ministroek dimisioa aurkeztu zuten, eta Conte gutxiengoan gelditu zen. Lehen ministro ohiak berriz ere kargura itzultzeko ahaleginak egin dituen arren, ez du lortu nahikoa babes.

Egoera politiko ezegonkor horren aurrean eta COVID-19aren pandemiari aurre egiteko behar larrian, Draghirengana jotzea erabaki zuen Mattarellak, eta hari gobernu berri bat eratzen ahalegintzeko eskatu zion.]]>
<![CDATA[Draghik politikariak eta teknikariak uztartuko ditu gobernuan]]> https://www.berria.eus/albisteak/193578/draghik_politikariak_eta_teknikariak_uztartuko_ditu_gobernuan.htm Fri, 12 Feb 2021 15:46:54 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193578/draghik_politikariak_eta_teknikariak_uztartuko_ditu_gobernuan.htm <![CDATA[Libian trantsizio gobernua eratu dute, abenduko bozak prestatzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2021-02-06/libian_trantsizio_gobernua_eratu_dute_abenduko_bozak_prestatzeko.htm Sat, 06 Feb 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1872/018/001/2021-02-06/libian_trantsizio_gobernua_eratu_dute_abenduko_bozak_prestatzeko.htm
NBE Nazio Batuen Erakundearen babesean sortu den Libiako Elkarrizketa Politikorako Foroak hautatu ditu trantsizio gobernua osatuko duten kideak: Presidentetza Kontseiluko hiru kideak eta Libiako lehen ministroa. Mohammad Yunes Menfi izango da kontseiluko presidentea, eta Mossa al-Koni eta Abdullah Hussein al-Lafi presidenteordeak. Lehen ministroaren kargurako, berriz, Abdul Hamid Mohammed Dbeibah aukeratu dute.

Lau zerrenda aurkeztu dituzte gobernurako hautagai, Genevan (Suitza) egin den bozketan. Bigarren itzulian hautatu dute irabazlea, lehenengoan batek ere ez baitu lortu %60ko babesa. Bigarren bozketan, Yunes Menfik gidatutako zerrenda gailendu zaio askoren iritziz faboritoa zenari: Aqila Saleh buru zuen zerrendari. Saleh Tobrukeko Parlamentuko burua da. Hau da, Tripolin egoitza duen eta NBEren aitortza izan duen GNA Batasun Nazionaleko Gobernuarekin etsaituta egon den aldekoa.

Menfi Libia ekialdeko diplomatiko bat da, Grezian enbaxadore izandakoa, eta Dbeibah, berriz, Tripolin hainbat negozio dituen enpresari milioidun bat.

Zerrendak osatzeko garaian, ezinbesteko baldintza izan da hautagai multzo bakoitzak elkarrizketa foroko hamazazpi kideren babesa jasotzea —75 dira guztira—, eta horiek Libiako hiru eskualdeetako ordezkarienak izatea: mendebaldeko zortzi boto, ekialdeko sei eta hegoaldeko hiru.

Munduko petrolio ekoizle handienetakoa den herrialdea indarkeria zurrunbilo batean murgilduta egon da 2011z geroztik. Urte horretan, Muammar Gaddafi boteretik kendu eta hil zuen matxinada batek. Matxinoek NATOren babesa izan zuten, haren esku hartze zuzenarekin. Gaddafiren ostean ez da izan herrialdean botere politiko zentralizatu eta iraunkorrik, eta talde armatuen arteko gatazkek egoera nahasian izan dute herrialdea.

Lurraldea, bitan bananduta

Libiako lurraldea bitan zatituta gelditu zen 2014an: mendebaldea, Tripoliko GNAren menpe, eta ekialdea, Trobukeko aginteari lotutako LNA Libiako Armada Nazionalaren esku, Khalifa Haftar militarra buru.

Atzerriko eragileek ere esku hartu dute gatazkan, aldeak armekin hornituta ala mertzenarioak frontera bidalita. GNAk Turkia izan du aliatu, eta ekialdearen aldeko jarrera hartu dute Errusiak, Egiptok eta Arabiar Emirerri Batuek.

Irtenbide negoziatu baterako aukerarentzako bidea egingarriagoa bihurtu zuen su-eten iragarpenak, iazko urrian. Hurrengo hilabetean, lehen elkarrizketa sorta egin zuen Elkarrizketa Politikorako Libiako Foroak Tunisen, eta Libian «hauteskunde aske, garbi, barneratzaile eta sinesgarriak» antolatzeko akordioa lortu zuten. Parlamentua eta presidentea hautatuko dituzte. Hauteskundeen helburua da horien bidez Libia osorako estatu erakunde bateratzaileak sortzea, eta lurraldea aginte bakarraren pean batzea.

Hauteskundeak antolatzeaz gain, trantsizio gobernuak izango du bestelako erronkarik, ordea. Geroz eta hondatuago dauden zerbitzu publikoak hobetzea eta ustelkeriaren kontrako neurriak hartzea gizartean oso zabalduta dauden bi eskari dira, bai ekialdean, bai mendebaldean. Hain justu, arrazoi horiengatik piztu zen azken protesta olatua Libian, iazko udan. Gainera, hilaren 17an hamar urte beteko dira Gaddafiren kontrako matxinada piztu zenetik, Tunisian lehertu zen Udaberri Arabiarraren beroan, erreforma ekonomikoak eta sozialak eskatzeko manifestazio jendetsuekin.]]>
<![CDATA[Nazioarteko Zigor Auzitegiak atea ireki dio Israel gerra krimenengatik ikertzeari]]> https://www.berria.eus/albisteak/193234/nazioarteko_zigor_auzitegiak_atea_ireki_dio_israel_gerra_krimenengatik_ikertzeari.htm Fri, 05 Feb 2021 22:12:59 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193234/nazioarteko_zigor_auzitegiak_atea_ireki_dio_israel_gerra_krimenengatik_ikertzeari.htm elkarrizketa argitaratu zuen iazko abenduan, eta bertan adierazi zuenez, «Israelen krimenen gaineko ikerketa ez hastea zigorgabetasun sentsazioa eta zigorgabetasunaren errealitatea indartzea» litzateke. «Zigorgabetasunari esker, Israelen okupazioa errotzen ari da Palestinako lurretan. AEBen babesa duten anexiorako politiken bidez, gerra krimenak eta gizadiaren kontrako krimenak gertatzen ari dira etengabe zuzenbide estaturik ez den ingurune batean. Apartheid erregimen bat ezarri du Israelek». Auzitegiak Palestinan gertatu diren krimenen gaineko eskumenik duen erabaki baino lehen, aldeen argudioak biltzeko epe bat ezarri zuen Epaiketa Aurreko Ganberak. Israelen estatu aliatuek adierazi zuten Palestina ezin dela auzitegiko estatu kidetzat hartu. Jarrera horrekin egin dute bat Alemaniak, Australiak, Hungariak eta Txekiar Errepublikak. Epaileen iritziz, baina, ganberak ez du modurik estatu kideek Palestina erakundean onartzeko erabili zuten prozeduraren aurka egiteko, eta gaineratu du Erromako Estatutura gehitzeko egin zituen urratsak «zuzenak eta ohikoak» izan zirela. Ganberaren erabakiarekin, fiskalak auzitegiaren babesa jaso du ikerketa formal bat hasteko. Dena den, ikusi beharko da Israelen kontrako akusazio batek zein ondorio eraginkor ekar ditzakeen. Izan ere, NZAk ez du hartzen dituen neurriak betearazteko Poliziarik, eta estatu kideen esku uzten du horiek gauzatzeko ardura. Beraz, auzitegiak Israelgo agintariren bat gerra edo gizateriaren kontrako krimenen arduradun dela ebatziko balu ere, ez dago batere argi inork hura NZAaren aurrera eramango duen. ]]> <![CDATA[Libian trantsizio gobernua eratu dute, abenduaren 24ko bozak antolatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/193228/libian_trantsizio_gobernua_eratu_dute_abenduaren_24ko_bozak_antolatzeko.htm Fri, 05 Feb 2021 17:25:34 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193228/libian_trantsizio_gobernua_eratu_dute_abenduaren_24ko_bozak_antolatzeko.htm <![CDATA[Erresuma Batuaren esanetan, 4.000 dira koronabirusaren aldaerak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/015/001/2021-02-05/erresuma_batuaren_esanetan_4000_dira_koronabirusaren_aldaerak.htm Fri, 05 Feb 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1892/015/001/2021-02-05/erresuma_batuaren_esanetan_4000_dira_koronabirusaren_aldaerak.htm
Birusaren bertsioak ugaritzen ari badira ere, Zahawik uste du badaudela konfiantza izateko arrazoiak. «Oso gertagaitza da egungo txertoak birusaren aldaera guztien gaineko eraginkortasunik ez izatea, izan Kentekoa [Erresuma Batuko konderrikoa] ala beste edozein; bereziki, gaixotasun larria eta ospitaleratzea dakartenetan». Haren esanetan, ekoizle guztiak ari dira beren txertoak hobetzeko lanean, aldaera orori aurre egiteko gai izango direla bermatze aldera.

Birusak milaka bertsio dituela uste bada ere, soilik gutxi batzuek aldatu dute birusaren hasierako egitura ezaguna, Britainia Handiko Medikuntza Aldizkariaren arabera. Gainerakoak moldaketa txikiak dira, SARS-CoV-2aren portaera era esanguratsuan aldatu ez dutenak.

Mutazioen liburutegia

Osasun ministroak nabarmendu du Erresuma Batuak «genoma sekuentziaren arloan munduan den industriarik handiena» duela, munduko industriaren «%50 inguru» biltzen duena, eta «aldaera guztien liburutegia» osatzen ari direla, «udazkenean edo aurrerago birusak aurkez dezakeen edozein oztopo gainditu ahal izateko eta hurrengo txertoa ekoizteko».

Ehun biztanleko txerto dosi gehien banatu duten estatuetan hirugarrena da Erresuma Batua (0,61), Israelen eta Arabiar Emirerri Batuen atzetik —1,39 eta 1,16 hurrenez hurren—. Londresek txertatze kanpaina azkartzeko ahaleginetan dihardu oraindik ere. Eguneko dosien marka berria ezarri zuen astelehenean, 600.000 dosiren kopurua gaindituta.

Txertoa hartzen dutenen immunitatea hobetzeko probetan ere ari da, eta bide berri bat urratzen hasi da gaur, Pfizer-BioNTech eta Oxford-AstraZeneca enpresen dosien nahasketekin esperimentatzen hasi baita Oxford Unibertsitatea, bi txertoen arteko konbinazioak sortzen duen immunitatea zenbatekoa den aztertzeko. Jakin nahi dute ea lehen eta bigarren dosian enpresa desberdinen txertoak gurutzatuta bi dosi berdin erabilita baino erantzun immunologiko hobea, berbera ala okerragoa lortzen den.

Ikerketak erantzun immunologikoa aztertuko du lehenengo Pfizer-BioNTech konpainien txertoa eta ondoren Oxford-AstraZenecarena hartzen duten pertsonen artean, eta biak kontrako ordenan jasotzen dituztenengan. Gobernuak boluntario gehiago lortzeko deialdia egin du. Helburua da 820 herritarrekin egitea proba; guztiek 50 urtetik gorakoak izan behar dute, eta oraindik txertorik jaso gabekoak.

Mota horretako lehen ikerketa da, eta gobernuak finantzatuko du. «Izugarri garrantzitsua» dela uste du Londresek.

Ingalaterrako Osasun Publikoak txertaketetarako duen gidaliburuak jada jasotzen du bigarren dosia jaso behar duen herritar batek lehenengoan jaso duen bera jasotzerik ez badu, une horretan halakorik eskuragarri ez dagoelako, beste ekoizle baten dosia jasotzeko aukera izango dutela.

Dosi nahasketekin lanean Oxford Unibertsitateko zientzialari taldeak azaldu du proba horien emaitzek onurak ekar diezazkioketela Erresuma Batuari, baina baita mundu osoari ere. Adierazi dutenez, ikerketak lagunduko du argitzen bide hori lagungarria ote den txertoak munduan malgutasun handiagoz banatzeko. «Ikusten badugu txerto hauek trukagarriak direla, horrek nabarmen handituko du txertoak banatzeko malgutasuna, eta birus aldaera berrien kontrako babesa nola handitu jakiteko zantzuak eskain ditzake», azaldu du Matthew Snape Oxfrod Unibertsitateko irakasle eta ikerlariak.

Ikerketa hurrengo lau hilabeteetan egitea aurreikusten dute, eta ekainerako espero dituzte proben emaitzak eta horietan oinarritutako ondorioak.]]>
<![CDATA[Koronabirusaren 4.000 aldaera daude munduan, Erresuma Batuko Gobernuaren arabera]]> https://www.berria.eus/albisteak/193161/koronabirusaren_4000_aldaera_daude_munduan_erresuma_batuko_gobernuaren_arabera.htm Thu, 04 Feb 2021 11:42:13 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193161/koronabirusaren_4000_aldaera_daude_munduan_erresuma_batuko_gobernuaren_arabera.htm Mota horretako lehen ikerketa da munduan, eta Erresuma Batuko Gobernuak finantzatuko du. «Izugarri garrantzitsua» dela uste du Londresek. Ingalaterrako Osasun Publikoak txertaketetarako duen gidaliburuak jada jasotzen du ezen, bigarren dosia hartu behar duen herritar batek lehenengoan hartu duen bera jasotzerik ez badu -une horretan halakorik eskuragarri ez dagoelako-, aukera izango dutela beste ekoizle baten dosia jasotzeko. Dosi nahasketekin lanean dabilen Oxfordeko Unibertsitateko zientzialari taldeak azaldu du proba horien emaitzek onurak ekar ditzakeela Erresuma Batura, baina baita mundu osora ere. Adierazi dutenez, ikerketa lagungarri izango da argitzeko bide hori onuragarri ote den txertoak munduan malgutasun handiagoz banatzeko. «Ikusten badugu txerto hauek trukagarriak direla, horrek nabarmen handituko du txertoak banatzeko malgutasuna, eta zantzuak eskaini ditzake birus aldaera berrien kontrako babesa nola handitu jakiteko», azaldu du Matthew Snape Oxfrodeko Unibertsitateko irakasle eta ikerlariak. Ikerketa hurrengo lau hilabeteetan egitea aurreikusten dute, eta ekainerako espero dituzte proben emaitzak eta horietan oinarritutako ondorioak. ]]> <![CDATA[Mario Draghik Italian gobernu berria eratzeko ardura onartu du]]> https://www.berria.eus/albisteak/193122/mario_draghik_italian_gobernu_berria_eratzeko_ardura_onartu_du.htm Wed, 03 Feb 2021 17:59:28 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/193122/mario_draghik_italian_gobernu_berria_eratzeko_ardura_onartu_du.htm Mattarella gaur goizean bildu da Draghirekin eskaintza egiteko, eta politikari erromatarrak -73 urte ditu- onartu egin du. «Une zaila da. Presidenteak osasun krisia dramatikoa dela gogorarazi du; pertsonen bizitzetan ondorio larriak dituela, baita ekonomian eta gizartean ere. Egoeraren tamainako erantzuna behar dugu. Itxaropen eta konpromiso horrekin erantzun diot baiezkoarekin presidentearen deiari», adierazi du Draghik, Mattarellarekin bildu ostean. Lehen ministrogaiak bere lehentasunak zerrendatu ditu: «pandemia garaitzea, txertaketa kanpaina amaitzea eta herrialdeari bultzada berri bat ematea». Draghik Giussepe Conte aurreko lehen ministroaren tokia hartuko du parlamentuaren oniritzia jasoz gero, hark agintean jarraitzeko nahikoa babes ez duela baieztatu ostean. Mateo Renziren Italia Bizirik alderdiko bi ministro Conteren gobernutik irten ziren urtarrilaren 13an, eta, beraz, apurtu egin zen M5S 5 Izar Mugimenduak, Italia Bizirik-ek, Alderdi Demokratikoak eta Libre eta Berdinak indarrek osatzen zuten koalizio gobernua. Contek kargua utzi zuen urtarrilaren 26an, eta azken egunetako negoziazioetan gobernuburu ohiak ez du agintera itzultzeko sostengu lain eskuratu. Orain ikusteko dago Draghik lortuko duen. Parlamentuko bi ganberen gehiengoaren onespena behar du lehen ministro izendatua izateko. «Parlamentuari errespetuz zuzenduko natzaio. Ziur naiz alderdiekin eta gizarte eragileekin hitz egin ostean presidentearen eskariari erantzutea ahalbidetuko duen batasuna azaleratuko dela». Mattarellak Draghi proposatu eta gutxira, gora egin du Italiako burtsak eta nabarmen egin du behera estatuaren arrisku sariak. Datozen egunetan hasiko du elkarrizketa sorta alderdiekin. Babes nahikoa lortzen badu, hark aukeratzen dituen ministroek karguari zin egingo diote errepublikako presidentearen aurrean, eta Parlamentuko bi ganberen oniritzia jaso beharko dute ondoren. Gutxienez, datorren astearen amaierara arte iraungo du prozesuak bururaino heltzen bada. Europako Banku Zentraleko buru ohiak ziurtatuta dauzka Mattarellaren babesa eta Conteren gobernua kolokan utzi zuen Renziren Italia Bizirik alderdiarena. Espero izatekoa da Alderdi Demokratikoak ere hura babestea. Oztoporik handiena M5Sk dagoeneko iragarri duen ezezkoa izango da. Conteren alderdiak du ordezkaritzarik zabalena parlamentuan. Negoziazioetarako baliagarria izango zaio orain arte alderdi batekin ere ez lerratu izana eta orain arte Italiako egoera politikoari buruz zuhurtziaz mintzatu izana. ]]> <![CDATA[Arma nuklearrak debekatzeko ituna indarrean da 51 herrialdetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2021-01-23/arma_nuklearrak_debekatzeko_ituna_indarrean_da_51_herrialdetan.htm Sat, 23 Jan 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/016/001/2021-01-23/arma_nuklearrak_debekatzeko_ituna_indarrean_da_51_herrialdetan.htm
Oraingoz, ituna sinatu duten 51 herrialdeei eragingo die debekuak. Gehienak Afrikako, Asiako eta Latinoamerikako estatuak dira. Europan, Irlandak, Austriak, Maltak eta Lietchesteinek egin dute bat. Itunetik kanpo gelditu dira arma nuklearrak dituztenak. Akordioa 2017an erdietsi zen, Gurutze Gorriaren eta Ilargi Gorriaren ekimenez.

Munduan 13.000 jaurtigai nuklear daude; horien %90, AEBen eta Errusiaren esku. Bi potentzia nuklearrez gain, mota horretako armak dituzte Erresuma Batuak, Frantziak eta Txinak ere. Bost estatu horiek dira, hain justu, Nazio Batuen Erakundeko Segurtasun Kontseiluko kide iraunkorrak. Ofizialki, Indiak, Pakistanek eta Ipar Koreak ere badituzte halako armak, eta, ofiziala ez den arren, ziurtzat jotzen da Israel ere talde horretan dagoela.

Mardinik ohartarazi duenez, milaka jaurtigai «alerta gorenean» dituzte estatu horietako gobernuek. «Horrek esan nahi du agindu bat bakarrik behar dela, pare bat segundo, botoi bat sakatu eta hondamendia eragiteko».

«Disuasio ahalmena»

Arma nuklearren jabe diren estatuek itunaren parte ez izateko aurkeztu duten argudio nagusia da jaurtigai horiek «disuasio ahalmena» dutela. Itunaren bultzatzaileentzat ez da akordiotik kanpo gelditzeko arrazoi nahikoa. «Errealitate ukaezina da arma nuklearrak diren artean horiek erabiltzeko arriskua ere izango dela. Planeta segurua izateko, ezinbestekoa da arma horiek desagerraraztea», adierazi du Mardinik. Arrisku horien artean aipatu du zibereraso batena.

Arma nuklearren jabe diren estatuek ituna sinatu ez badute ere, adituek uste dute akordioak horiengan eragina izan dezakeela. Aurretik beste arma mota batzuk debekatzeko hitzarmenekin gertatu dena dute ondorio horretara heltzeko oinarri. ICAV Arma Nuklearrak Debekatzeko Nazioarteko Kanpaina erakundearen arabera —2017ko Bakearen Nobel saria irabazi zuen—, pertsonen kontrako minak eta barreiatze lehergailuak debekatzeko itunek lortu zuten akordio horietara batu ez ziren estatuen portaera aldatzea.

Sektore pribatuan ere eragina izan duela nabarmendu dute. Esaterako, AEBetako Textron eta Orbital ATK konpainiek barreiatze bonbak ekoizteari utzi zioten arma horien kontrako ituna indarrean sartu ostean, Washingtonek bere egin ez bazuen ere. Antzeko zerbait gertatu zen Egipton, pertsonen kontrako minak egiteari utzi baitzion horiek debekatzeko hitzarmena indarrean sartu zenean. «Arma nuklearrak debekatzen dituen itun batekin, enpresa ekoizleek luze gabeko eta luzerako ikuspegia hartuko dute, eta geroz eta gutxiago inbertituko dute legez kanpokoak diren armetan», iragarri du Mardinik.

Larrialdiko neurri batzuk ere proposatu dituzte itunaren bultzatzaileek. Besteren artean, «alerta gorenean» dauden milaka jaurtigai nuklear egoera horretatik kentzea.]]>
<![CDATA[Arma nuklearrak debekatzeko ituna indarrean sartu da gaur, 51 herrialdetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/192630/arma_nuklearrak_debekatzeko_ituna_indarrean_sartu_da_gaur_51_herrialdetan.htm Fri, 22 Jan 2021 18:26:27 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192630/arma_nuklearrak_debekatzeko_ituna_indarrean_sartu_da_gaur_51_herrialdetan.htm <![CDATA[Epaileek kanpaina betean argituko dute Kataluniako bozetarako data]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-01-22/epaileek_kanpaina_betean_argituko_dute_kataluniako_bozetarako_data.htm Fri, 22 Jan 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/015/001/2021-01-22/epaileek_kanpaina_betean_argituko_dute_kataluniako_bozetarako_data.htm
Kataluniako Gobernuak hauteskundeak maiatzaren 30era atzeratzeko dekretua onartu zuen joan den ostiralean, pandemiaren eraginez osasun egoerak okerrera egingo duela argudiatuta. Osasun Kontseilaritzaren txosten baten arabera, otsailaren 14an 100.000 eta 200.000 herritar artean egon daitezke kutsatuta edo konfinatuta, eta COVID-19ak kutsatutakoen kopuruak eta ZIU zainketa intentsiboetako unitateen okupazioak goia joko dute egun gutxi batzuk lehenago. Eguneko 3.000-4.000 positibo izango direla iragarri zuen, eta 620-750 paziente ZIUetan.

Egun aldaketak alderdi guztien babesa jaso zuen, PSCrena salbu, eta adostasun politiko zabal bat lortu izanari balioa aitortu dio Generalitateak. Bestalde, atzeratzea defendatzeko gogora ekarri du Eusko Legebiltzarrerako eta Galiziako Parlamenturako bozen aurrekaria ere. Bi kasuetan, hauteskundeak atzeratu egin ziren, pandemiarengatik. Baina Auzitegi Nagusiak dekretu hori indargabetu zuen behin-behinean, joan den asteartean, herritar batek neurriaren kontra aurkeztu zuen helegitea aintzat hartuta.

Auzitegiak kautela neurriak justifikatu zituen, esanez hala egin ezean «ziurgabetasun juridiko larria» sortuko litzatekeela. Izan ere, azkenean bozak otsailaren 14an egin behar direla ebatziz gero, ez legoke nahikoa tarterik hauteskunde prozesurako legedian jasotzen diren epeak betetzeko. Arrazoi horiekin bat dator fiskaltza. Generalitateak, berriz, behin-behineko neurrien kontrako alegazioak aurkeztu zituen atzo goizean.

Auzitegiak horiek jaso ondoren berretsi zuen bozei otsailaren 14an eusteko erabakia, auzia argitu artean, eta lau eguneko epea eman zien aldeei atzeratzearen aldeko ala kontrako argudioak aurkezteko. Beraz, datorren astearen erdian izango ditu eskuan erabaki bat hartzeko elementu guztiak. Epaia otsailaren 8a baino lehen emango duela adierazi zuen.

Egoera «ziurgabeak»

Auzitegiak kautela neurrien bidez egoera «ziurgabe bat» saihestu nahi izan badu, paradoxikoki, beste bat sortu du. Izan ere, epaileek auziaren muinari buruzko erabakia hartzeko otsailaren 8ra arteko epea amaitzen badute, eta hauteskundeen atzerapena ontzat ematen bada, Katalunia kanpainako 11. egunean izango da. Egoera aldatzen ez bada, urtarrilaren 29an hasi beharko du kanpainak, eta hilaren 27ra edo 28ra arte itxaron beharko du alegazioak aztertzen hasteko.

Bozak atzeratzearen kontrako beste sei salatzaileren helegiteak ditu zain Kataluniako Auzitegi Nagusiak. Helegiteak aurkeztu dituztenen artean dira Liga Demokratikoa, Ezkerreko Federalistak, Ezkerra Positiboan eta Bultzada Herritarra elkarteak. Auzitegiak tramiterako onartu duen lehena, bozen atzerapena indargabetu duena, Josep Asensio abokatuak aurkeztu du: aurretik mossoa izan zen, 21 urtez.

Hauteskundeak atzeratzeko dekretua behin-behinean indargabetu izanari «arduragabekeria» deritzo Pere Aragones Kataluniako jarduneko presidenteordeak, «ziurgabetasunera» bultzatuko duelako bozen prozesua eta «bozkatzeko eskubidearen eta osasunerako eskubidearen artean erabakitzera» behartuko dituelako herritarrak.

Hauteskunde egunaren auziarekin bakarrik ez, Kataluniako Auzitegi Nagusiak jokaleku politikoa aztoratu zuen atzo beste erabaki batekin ere. Bernat Sole Generalitateko Atzerri kontseilaria zigortu zuen, desobedientziagatik. Urtebeteko inhabilitazioa eta 16.800 euroko isuna ezarri zizkion, 2017ko urriaren 1eko independentzia erreferenduma antolatzen laguntzea egotzita. Erreferenduma egin zenean, Agramunt herriko alkate zen Sole.

Kataluniako Gobernuak Auzitegi Nagusiaren epai hori ere salatu du. Aragonesen esanetan, Espainiako justizia «politika baldintzatzeko» ahaleginetan ari da «beste behin ere». ERCko ordezkaria izan da urriaren 1a babestu zuten ehunka alkateen artean galdeketa antolatzen laguntzeagatik zigor epaia jaso duen lehena.

Epaiak dio Solek baimendu egin zuela Agramunteko udal areto batean erreferendumean parte hartzera deitzeko hitzaldi bat egitea, eta bera hizlari aritu zela. Urriaren 1eko erreferenduma antolatzeko «ardura logistikoak» bete zituela gaineratu du, eta «babesa eta laguntza» eman ziela antolatzaileei, Espainiako Poliziak eta Guardia Zibilak beste herri batzuetan egin zituzten esku hartzeei buruzko informazioa helarazi zielako, besteak beste.

Solek karguan jarraituko du, epaia ez baita irmoa.]]>
<![CDATA[Kataluniako Atzerri kontseilaria inhabilitatu du herrialdeko Auzitegi Nagusiak]]> https://www.berria.eus/albisteak/192565/kataluniako_atzerri_kontseilaria_inhabilitatu_du_herrialdeko_auzitegi_nagusiak.htm Thu, 21 Jan 2021 17:00:57 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192565/kataluniako_atzerri_kontseilaria_inhabilitatu_du_herrialdeko_auzitegi_nagusiak.htm <![CDATA[Kataluniako Auzitegi Nagusiak kanpaina beterako utziko du bozen eguna finkatzeko erabakia]]> https://www.berria.eus/albisteak/192578/kataluniako_auzitegi_nagusiak_kanpaina_beterako_utziko_du_bozen_eguna_finkatzeko_erabakia.htm Thu, 21 Jan 2021 16:51:38 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192578/kataluniako_auzitegi_nagusiak_kanpaina_beterako_utziko_du_bozen_eguna_finkatzeko_erabakia.htm hauteskundeak maiatzaren 30era atzeratzeko dekretua onartu zuen joan den ostiralean, pandemiaren eraginez osasun egoera okerrera egiten ari dela argudiatuta. Neurriak alderdi guztien babesa jaso zuen, PSCrena salbu. Baina, herrialdeko Auzitegi Nagusiak dekretu horren kontra herritar batek aurkeztu zuen helegitea tramiterako onartu, eta atzerapena behin-behinean indargabetzea erabaki zuen, kautela neurri gisa, auzia argitu arte. Azkenean, epaileek erabakia hartzeko otsailaren 8ra arteko epea agortzen badute, 11 egun emango ditu Kataluniak hauteskunde kanpainan, otsailaren 14an parlamenturako bozak izango dituzten ala ez jakin gabe. Hasierako data mantentzen bada, kanpaina urtarrilaren 29an hasiko da. Auzitegiak bozak atzeratzearen kontrako beste sei salatzaileren helegiteak ditu aztertzeko, horiek ere kautela neurriak hartzeko eskariekin. Helegiteak aurkeztu dituztenen artean dira Liga Demokratikoa, Ezkerreko Federalistak, Ezkerra Positiboan eta Bultzada Herritarra elkarteak. Auzitegiak tramiterako onartu duen lehena, bozen atzerapena indargabetu duena, Josep Asensio abokatuak aurkeztu du. Asensio mossoa izan da aurretik, 21 urtez. Presazko arrazoiengatik, gaur 10:00ak arteko epea eman zien auzitegiak aldeei alegazioak aurkezteko. Kataluniako Gobernuak 09:00etan aurkeztu ditu bereak, bozak atzeratzea defendatzeko. Irizpide sanitarioetan oinarritu du hauteskundeak atzeratzeko erabakiaren defentsa. Generalitatearen Osasun Sailaren txosten baten arabera, COVID-19ak kutsatuen kopuruak eta ZIU zaintza intentsiboetako unitateen okupazioak goia joko dute hauteskundeetarako hasieran jarritako eguna baino zertxobait lehenago. Osasun Sailak aurreikusten du egun horietan 3.000-4.000 positibo izango direla, eta 620-750 paziente ZIUetan. Alderdi sozialista egunez aldatzearen aurka agertu zen hasieratik, baina bozen atzerapen tekniko baterako prest azaldu zen azken momentuan. Hauteskundeak martxoaren 14an edo 21ean egiteko aukera mahaigaineratu zuen. Generalitateak proposatutako data onartu zuen gehiengoak, ordea: maiatzaren 30a. Hori jakinda ere, bere asmoari eutsi zion PSCk. Hartutako erabakia justifikatzen duen «irizpide epidemiologikorik» ez dagoela salatu zuen Miquel Iceta alderdiko idazkari nagusiak. «Gauza bat da hauteskunde data aldatzea, eta beste bat joko arauak aldatzea», adierazi zuen.]]> <![CDATA[Eraso suizida batek gutxienez 28 hildako eragin ditu Bagdaden]]> https://www.berria.eus/albisteak/192566/eraso_suizida_batek_gutxienez_28_hildako_eragin_ditu_bagdaden.htm Thu, 21 Jan 2021 12:29:37 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192566/eraso_suizida_batek_gutxienez_28_hildako_eragin_ditu_bagdaden.htm <![CDATA[Frantziak baztertu egin du Aljeriako gerrarengatik barkamena eskatzea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1923/015/001/2021-01-21/frantziak_baztertu_egin_du_aljeriako_gerrarengatik_barkamena_eskatzea.htm Thu, 21 Jan 2021 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1923/015/001/2021-01-21/frantziak_baztertu_egin_du_aljeriako_gerrarengatik_barkamena_eskatzea.htm
Macronek esku artean zuen Storaren lana 2020ko irailaren amaierarako, baina Eliseoak atzo arte atzeratu zuen txostena ofizialki jasotzeko unea. Kontu handiz aukeratu dute momentua, Aljeriako gerra gai arantzatsua baita Frantziako eta Aljeriako herritar ugarirentzat. Parisen iritziz, udazkena ez da garai egokia izan Aljeriako gerraren memoriari heltzeko, muturreko islamisten udazkeneko erasoak eta Polizia indarkeriaren kontrako protestak tarteko. Aljerian, berriz, Abdelmadjid Tebbune presidentea herrialdetik kanpo ospitaleratu behar izan dute.

Stora historialariak Aljeriako gerrari buruzko «oroitzapen komunitarioetan» oinarritzen diren kontakizunen bilduma bat egin du, eta horien artean «sekulako lehia» dagoela nabarmendu du. Norgehiagoka hori gainditze aldera, eta «memoria partikularrentzako oinarri bateratuak» lortzeko, urratsak egitera deitu du. Besteren artean, Memoriaren eta Egiaren Batzordea eratzea eskatu du, elkarrizketarekin konprometituta dauden erreferentziazko pertsonaiekin osatutakoa, Frantziaren eta Aljeriaren arteko «ekintza bateratuak» bultzatzeko, memoriaren arloan. Batzorde hori lehenbailehen abiarazteko eskatu du.

Proposamen zerrendan jaso du bi aldeetako desagertuen auziak argitzea ere, gerrako artxiboak trukatzea, Frantziak 1960 eta 1966 urteen artean Saharako basamortuan egin zituen froga nuklearren kalteak erreparatzeko neurriak hartzea, harkien —Aljeriako gerran Frantziaren alde borrokatu ziren aljeriarren— zirkulazio askea bermatzea, Frantziak Ali Bumendjel abokatu aljeriarraren hilketaren erantzukizuna bere gain hartzea eta Gisele Halimi FLN Aljeriako Nazio Askapenerako Fronteko hainbat ekintzaile defendatu zituen legelariaren gorpua —iazko uztailean hil zen— Parisko Panteoian lurperatzea.

Eliseoak «egingarri» ikusten ditu neurri horietako batzuk, baina, Frantziako hainbat hedabidek jaso dutenez, marra gorri bat ezarri du dagoeneko. Gertaera historikoak aitortzeko prest dagoen arren, estatuak ez du barkamenik eskatuko, ezta damurik agertuko ere, Aljeriako Gobernuan ez dutelako halako urrats bat erraztuko lukeen jarrerarik ikusten. Parisen iritziz, Aljeriaren jokabidea «erasokorra» da, eta ez adiskidetzearen aldekoa.

Macron da Frantziaren aro koloniala amaitu ondoren jaio den Eliseoko lehen maizterra, eta haren aurreko estatuburuek baino argiago kritikatu du estatuaren menderakuntza sistema hura. 2017ko otsailean, Aljerren adierazi zuen kolonialismoa «gizateriaren kontrako krimena» dela. Presidentegaia zen orduan.

Storaren txostenaren helburua ez da soilik Frantziaren eta Aljeriaren arteko zauriak sendatzen laguntzea, baizik eta Frantziako gizartearen barruko «ezinegon identitarioa» baretzea. Macronek berak iazko urrian esan zuen Aljeriako gerra «Frantziak oraindik gainditu ez duen traumetako bat» dela, eta korapilo horrek «beren identitatea berriz aztertzera» eraman dituela herritar asko. Presidenteak «separatismo islamikoaren» kontrako lege proiektua aurkezteko hitzaldian eman zuen mezu hori.

Hain justu, lege proiektua Asanblea Nazionalean eztabaidatzen hasi —astelehenean iritsi zen parlamentura— eta egun gutxira egin du publiko gobernuak Aljeriako gerraren memoria lantzeko proposamenen txostena.]]>
<![CDATA[Iñaki Urdangarini hirugarren gradua aitortu diote]]> https://www.berria.eus/albisteak/192519/inaki_urdangarini_hirugarren_gradua_aitortu_diote.htm Wed, 20 Jan 2021 14:15:35 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192519/inaki_urdangarini_hirugarren_gradua_aitortu_diote.htm Noos auziarengatik. Zerga delituak, prebarikazioa, iruzurra, diru publikoaren erabilera bidegabea eta influentzia trafikoa delituen errudun zela ebatzi zuen Espainiako Auzitegi Gorenak, 2018ko ekainean. Epaileek frogatutzat jo zuten Balearretako gobernuak hainbat kontratu publiko esleitu zizkiola Urdangarinen Noos institutuari, hura Errege Etxeko kidea zelako. Kontratu horiek 2,3 milioi euroko balioa dute. Gorenak adierazi zuen Urdangarinek bere «posizioaz abusatu» egin zuela, «era inplizitu baina ulergarrian», kontratu publikoak eskatzeko eta «tratu pribilegiatua» jasotzeko. Hasieran, Avilako Brieva herrian dagoen emakumeen kartzelan sartu zuten preso, baina iazko abenduan, Alcala de Henaresko gizarteratze zentrora aldatu zuten. Orduan, ez zioten hirugarren gradua onartu. Aldiz, Zigor Kodeko 100.2. artikuluak bigarren gradurako jasotzen dituen onurez baliatzeko aukera aitortu zioten. ]]> <![CDATA[Israelek kolonia gehiago eraikitzeko esleipenak onartu ditu]]> https://www.berria.eus/albisteak/192516/israelek_kolonia_gehiago_eraikitzeko_esleipenak_onartu_ditu.htm Wed, 20 Jan 2021 12:51:21 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/192516/israelek_kolonia_gehiago_eraikitzeko_esleipenak_onartu_ditu.htm