<![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 28 Oct 2020 16:29:44 +0100 hourly 1 <![CDATA[Gorka Berasategi Otamendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[AEBetako Senatuak Auzitegi Gorenerako berretsi du Barrett epailea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2059/021/001/2020-10-28/aebetako_senatuak_auzitegi_gorenerako_berretsi_du_barrett_epailea.htm Wed, 28 Oct 2020 00:00:00 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/2059/021/001/2020-10-28/aebetako_senatuak_auzitegi_gorenerako_berretsi_du_barrett_epailea.htm
«Beldurrik gabe eta aldekotasunik gabe egingo dut lan. Botere politikoekiko eta nire joerekiko independentziaz jardungo dut», adierazi zuen Barrettek kargua hartu ostean. Senatuak bere izendapena baieztatu zuen senatari errepublikanoen gehiengoari esker: aldeko 52 boto jaso zituen, eta aurkako 48. Demokratek aho batez egin zuten bere hautagaitzaren kontra, eta horiekin bat egin zuen Alderdi Errepublikanoko senatari Susan Collinsek ere.

Barrettek Ruth Bader Ginsburg epaile aurrerakoi eta feminismoaren ikurra ordezkatuko du —irailean hil zen—. Hala, sei epaile kontserbadore eta hiru aurrerakoi izango dira sistema judizialaren mailarik gorenean. Karguak bizi guztirako direla kontuan izanda, eta kideen adina aintzat hartuta, litekeena da gehiengo horrek hamarkadak irautea.

Pisuzko erabakiak

Gorenak hainbat auzi garrantzitsuri buruz erabaki beharko du datozen hilabeteetan. Besteak beste, mahai gainean izango ditu gobernuaren zenbait migrazio politika, Obamacare esaten dioten osasun babeserako legea eta abortu eskubidea murrizteko hainbat lege.

Horrez gain, Gorenak zeresan handia izan dezake hurrengo hauteskundeen emaitzen gainean. Trumpek aurreratu du emaitzak inpugnatuko dituela hauteskundeak galtzen baditu, eta auzia Gorenera iristea espero duela. Auzitegi horrek izango du azken hitza korreo bidezko bozketa arautzeko demokratek zenbait estatutan bultzatu dituzten legeei buruz. Gorenaren jarrera erabakigarria izan daiteke, estatu horietako batzuetan emaitza oso estuak espero direlako. Adibidez, Pennsylvanian eta Ipar Carolinan.

Barretten izendapenak eztabaida handia eragin du AEBetan, Trumpek presio egin duelako datorren asteko hauteskundeen aurretik egina izateko. Bozetarako zortzi egun besterik falta ez zirela berretsi zuen Senatuak Trumpen hautagaia.

Alderdi Demokratak erabakia kritikatu egin du. Gorenean hutsik dagoen aulkirako izendapena bozen ondoren presidente izango denak egin beharko lukeela uste du. Chuck Schumer senatari demokraten taldeko buruaren esanetan, errepublikanoek auzitegia «eskuin muturrerantz» eraman nahi dute.

Schumerrek 2016. urtean gertatutakoari egin dio erreferentzia. Orduan, Barack Obama AEBetako presidente zenak Merrick Garland epailea proposatu zuen Gorenerako. Martxoa zen, eta hauteskundeetarako sei hilabete falta ziren. Bada, errepublikanoek izendapena eragotzi zuten, Goreneko kargudun berria bozen ostean aukeratu behar zela argudiatuta.

Goreneko kontserbadoreen eragina murrizte aldera, auzitegiko epaile kopurua handitzeko eskatu du Alexandria Ocasio-Cortez kongresukide demokratak.]]>
<![CDATA[Senatuak Barrett berretsi du Gorenerako]]> https://www.berria.eus/albisteak/188866/senatuak_barrett_berretsi_du_gorenerako.htm Tue, 27 Oct 2020 12:55:33 +0100 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188866/senatuak_barrett_berretsi_du_gorenerako.htm feminismoaren ikurra. Haren tokia hartuko du Barrettek, eta areagotu egingo du kontserbadoreek lehenagotik Auzitegi Gorenean zuten gehiengoa. Orain, sei epaile kontserbadore eta hiru aurrerakoi izango dira sistema judizialaren mailarik altuenean. Karguak bizi guztirako direla kontuan izanda, litekeena da gehiengo horrek hamarkadak irautea. Gorenak hainbat auzi garrantzitsuri buruz erabaki beharko du datozen hilabeteetan. Besteak beste, gobernuaren zenbait migrazio politika, Obamacare esaten dioten osasun babeserako legea eta abortu eskubidea murrizteko hainbat lege aztertu beharko ditu. Horrez gain, Gorenak zeresan handia izan dezake hurrengo hauteskundeen emaitzen gainean. Trumpek aurreratu du emaitzak inpugnatuko dituela hauteskundeak galtzen baditu, eta auzia Gorenera iristea espero duela. Auzitegi horrek izango du azken hitza posa bidezko bozketa arautzeko demokratek zenbait estatutan bultzatu dituzten legeei buruz. Gorenaren jarrera erabakigarria izan daiteke, estatu horietako batzuetan emaitza oso estuak espero baitira. Esaterako, Pennsylvanian eta Ipar Karolinan. Barretten izendapenak eztabaida handia eragin du AEBetan, Trumpek presio egin baitu azaroaren 3ko hauteskundeen aurretik egina izateko izendapena. Bozetarako zortzi egun besterik falta ez dela hautatu du Senatuak AEBetako sistema judizialean botererik handiena duen organoko kargudun bat, bizi osorako dena. Lehenengo aldia da herrialdean Gorenerako epaile bat aukeratzen dena hauteskundeetarako horren egun gutxi falta direnean. Alderdi Demokratak presidentearen erabakia kritikatu du. Oposizioaren iritziz, Gorenean hutsik dagoen aulkirako izendapena bozen ondoren presidente izango denak proposatu beharko luke. Joe Biden demokraten presidentegaiaren iritziz, izendapena «presazkoa eta aurrekaririk gabekoa» da. Harago joan da Chuck Schumer Alderdi Demokrataren senatari taldeko burua bart. Errepublikanoek auzitegia «eskuin muturrerantz» eraman nahi dutela salatu du, eta «sutara» bota dutela beren «sinesgarritasuna». Schumerrek 2016. urtean gertatutakoari egin dio erreferentzia. Orduan, Barack Obama AEBetako presidente zenak Merrick Garland epailea proposatu zuen Gorenean hutsik zegoen aulkirako. Martxoa zen, eta hauteskundeetarako sei hilabete falta ziren. Bada, errepublikanoek izendapen hori eragotzi zuten, Goreneko kargudun berria bozen ostean aukeratu behar zela argudiatuta. Senatuak bart egin duen saioan, ordea, Barretten izendapena zilegi dela nabarmendu du Mitch McConnell senatari errepublikanoen buruak. «Ez dugu inolako zalantzarik auzia beste aldera izan balitz haiek izendapena berretsiko zutela». Zenbait ordezkarik neurriak proposatu dituzte Trumpek bere agintaldian izendatu dituen hiru epaile kontserbadoreen eragina murrizteko. Alexandria Ocasio-Cortez demokratak auzitegiko epaile kopurua handitzeko eskatu du.]]> <![CDATA[Defentsak ondorioztatu du ez dela frogarik aurkeztu 'Jaro operazioko' auzipetuen kontra]]> https://www.berria.eus/albisteak/188673/defentsak_ondorioztatu_du_ez_dela_frogarik_aurkeztu_039jaro_operazioko039_auzipetuen_kontra.htm Thu, 22 Oct 2020 17:01:27 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188673/defentsak_ondorioztatu_du_ez_dela_frogarik_aurkeztu_039jaro_operazioko039_auzipetuen_kontra.htm <![CDATA[Hariri Libanoko lehen ministro aukeratu dute, protestengatik dimisioa eman eta urtebetera]]> https://www.berria.eus/albisteak/188671/hariri_libanoko_lehen_ministro_aukeratu_dute_protestengatik_dimisioa_eman_eta_urtebetera.htm Thu, 22 Oct 2020 07:51:46 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188671/hariri_libanoko_lehen_ministro_aukeratu_dute_protestengatik_dimisioa_eman_eta_urtebetera.htm <![CDATA[Traperoren absoluzioa, U-1aren epaiarekin kontraesanean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/019/001/2020-10-22/traperoren_absoluzioa_u_1aren_epaiarekin_kontraesanean.htm Thu, 22 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1872/019/001/2020-10-22/traperoren_absoluzioa_u_1aren_epaiarekin_kontraesanean.htm
Fiskaltzak matxinada delitua leporatu zion hasieran Traperori, eta 11 urteko espetxe zigorra eskatu zuen harentzat. Epaiketaren amaieran, baina, akusazioa aldatu zuen. Sedizio delitua leporatu zion, eta hamar urteko kartzela zigorra galdegin zuen Mossoen buruarentzat. Epaimahaiak sediziorik ez dela uste izatekotan, desobedientzia delitua proposatu zuen ordezko aukera gisa. Auzitegiak ebatzi du Trapero eta harekin auzipetuta zeuden Mossoetako beste hiru goi agintari ez direla delitu horietako bat beraren arduradun. Erabakia ez du aho batez hartu. Boto partikularra eman du Concepcion Espejel epaimahaiko presidenteak. Trapero sedizioagatik zigortu behar zela babestu du hark.

Traperoren absoluzioa txalotu egin dute Kataluniako eragile independentistek. Carles Puigdemont Generalitateko presidente ohiak «poza» agertu du, baina jarraian ohartarazi du «bidegabekeria» ez dela desagertu, «sinesgarritasuna eman zaielako oinarrik gabeko kasu bat eraikitzen ari zirela bazekiten polizia agintari espainiar batzuei». Horiek «gezurretan» aritu direla salatu du. Bestalde, gaineratu duenez, Traperoren absoluzioak baieztatu egin du «estatu erabaki bat» izan zela espetxeratuta dauden buruzagi independentisten kondena.

Pere Aragones Kataluniako Gobernuko presidenteordeak ere Gorenak iaz eman zuen epaiarekin lotu du Traperoren absoluzioa. Galdera bat egin du: «Zer egiten dute preso politikoek kartzelan, independentismoaren kontrako auzi orokorra deseraikitzen ari den honetan?».

Omniumen iritziz, Mossoen kupularen absoluzioak funtsik gabe utzi du «Guardia Zibilak indarkerian oinarritu zuen kontakizun faltsua». ANCren esanetan, berriz, Auzitegi Nazionalaren epaiak fiskaltzaren izena zikindu du, eta «kontraesanak» azaleratu ditu «independentismoaren kontrako auzi orokorrean».

Lekuko gakoa

Fiskaltzaren akusazioa baztertuta, Auzitegi Nazionalak ez dio sinesgarritasunik aitortu ministerio publikoaren lekuko garrantzitsuenetako bati: Diego Perez de los Cobos Guardia Zibilaren koronelari, urriaren 1eko erreferenduma eragozteko polizia indarren —Mossos d'Esquadraren, Guardia Zibilaren eta Espainiako Poliziaren— koordinazio arduradunari. Hain justu, kontrakoa egin zuen Espainiako Auzitegi Gorenak, iazko urriaren 14an, bederatzi buruzagi independentista hamahiru urterainoko kartzelara zigortu zituen epaian. Sinesgarritasun osoa aitortu zion Perez de los Cobosek Traperoren kontra esandakoei. Neurri handi batean adierazpen horietan oinarrituta, Gorenak ziurtatu zuen Kataluniako Polizia Generalitateko arduradunen irizpide politikoen menera aritu zela, fiskaltzak erreferenduma eragozteko emana zuen agindua «itxuraz» betetzeko, baina horiek hartutako neurriak «eraginik gabekoak izateko borondate irmoarekin».

Olga Tubau Traperoren defentsa abokatuak ohar bidez adierazi du Auzitegi Nazionalaren epaiak Mossoen buruaren eta Kataluniako Poliziaren «ohore profesionala leheneratu» duela epaiarekin. Haren esanetan, frogatuta gelditu da Mossoek sekula ez zutela jardun «elkar hartze politikoz», baizik eta «irizpide polizialei» jarraitu zietela soilik.]]>
<![CDATA[Traperoren absoluzioa, buruzagi independentisten aurkako epaiarekin kontraesanean]]> https://www.berria.eus/albisteak/188619/traperoren_absoluzioa_buruzagi_independentisten_aurkako_epaiarekin_kontraesanean.htm Wed, 21 Oct 2020 15:00:51 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188619/traperoren_absoluzioa_buruzagi_independentisten_aurkako_epaiarekin_kontraesanean.htm Epaimahaiaren erabakia filtratu zuten atzo prentsara, eta gaur egin dute publiko epaia. Auzitegiak frogatutzat jo duenez, Traperok ez zuen jokatu une hartako Generalitateko agintarien irizpide politikoen esanetara, eta Espainiako Fiskaltzak agindutakoa betetzeko borondatez jardun zuen, 2017ko urriaren 1eko erreferenduma eragozte aldera. Eragile independentisten arabera, auzitegiaren ebazpena kolpe gogorra da fiskaltzarentzat, eta agerian utzi du Kataluniako prozesu independentistaren kontrako auziaren oinarririk eza. Hori dela eta, urriaren 1eko erreferenduma sustatzeagatik espetxeratuta dauden buruzagi independentisten amnistia aldarrikatu dute beste behin. Fiskaltzak matxinada delitua leporatu zion hasieran Traperori, eta 11 urteko espetxe zigorra eskatu zuen harentzat. Epaiketaren amaieran, baina, akusazioa aldatu zuen. Sedizio delitua leporatu zion, eta hamar urteko kartzela zigorra galdegin zuen Mossoen buruarentzat. Epaimahaiak sediziorik ez dela uste izatekotan, desobedientzia delitua proposatu zuen ordezko aukera gisa. Auzitegiak ebatzi du Trapero eta harekin auzipetuta zeuden Mossoetako beste hiru goi agintari ez direla delitu horietako bat beraren arduradun. Erabakia ez du aho batez hartu. Boto partikularra eman du Concepcion Espejel epaimahaiko presidenteak. Trapero sedizioagatik zigortu behar zela babestu du. Hala, Auzitegi Nazionalak ez dio baliorik aitortu akusazioaren lekuko garrantzitsuenetako bat izan denaren testigantzari: Diego Perez de los Cobos Guardia Zibilaren koronelari, urriaren 1eko erreferenduma eragozteko polizia indarren -Mossoen, Gaurdia Zibilaren eta Espainiako Poliziaren- koordinazio arduradunari. Hain justu, Espainiako Auzitegi Gorenak, iazko urriaren 14an, bederatzi buruzagi independentista hamahiru urtera arteko kartzelara zigortu zituen epaian, sinesgarritasun osoa aitortu zion Perez de los Cobosek Traperoren kontra esandakoei. Gorenak ziurtatu zuen Kataluniako Polizia Generalitateko arduradunen irizpide politikoen menetara aritu zela, fiskaltzak erreferenduma eragozteko emana zuen agindua «itxuraz» betetzeko, baina horiek hartutako neurriak «eraginik gabekoak izateko borondate irmoarekin». Olga Tubau Traperoren defentsa abokatuak ohar bidez adierazi du Auzitegi Nazionalaren epaiak Mossoen buruaren eta Kataluniako Poliziaren «ohore profesionala leheneratu» duela epaiarekin. Haren esanetan, frogatuta gelditu da mossoek sekula ez zutela jardun «elkar hartze politikoarekin», baizik eta «irizpide polizialei» jarraitu zietela soilik, «agindu judizialak betez eta herritarren segurtasuna eta ordena publikoa zainduz». «Gezurrak», agerian Traperoren absoluzioa publiko egin eta gutxira, Auzitegi Nazionalaren erabakia izan dute hizpide Kataluniako hainbat buruzagi independentistak. Carles Puigdemont Generalitateko presidente ohiak «poza» agertu du Twitter bidez, baina jarraian ohartarazi du «bidegabekeria» ez dela desagertu, «sinesgarritasuna eman zaielako oinarrik gabeko kasu bat eraikitzen ari zirela bazekiten Polizia agintari espainiar batzuei». Horiek «gezurretan» aritu direla salatu du. Bestalde, gaineratu duenez, Traperoren absoluzioak baieztatu egin du espetxeratuta dauden buruzagi independentisten kontrako kondena «estatu erabaki bat» izan zela. «Zigorra eta mendekua izan zen». Espainiako Auzitegi Gorenak iaz emandako epaiarekin lotu du Traperoren absoluzioa Pere Aragones Kataluniako Gobernuko presidenteordeak. Galdera bat egin du: «Zer egiten dute preso politikoek kartzelan, independentismoaren kontrako auzi orokorra deseraikitzen ari denean?». Ildo beretik mintzatu dira ANC eta Omnium Cultural gizarte eragileak ere. Omniumen iritziz, Mossoen kupularen absoluzioak funtsik gabe utzi du «Guardia Zibilak indarkerian oinarritu zuen kontakizun faltsua», eta agerian gelditu da «estatuko botereen jazarpen ideologikoa». ANCren esanetan, berriz, Auzitegi Nazionalaren epaiak fiskaltzaren izena zikindu du, eta «kontraesanak» azaleratu ditu «independentismoaren kontrako auzi orokorrean». ]]> <![CDATA['Jaro operazioko' auzipetuek ukatu egin dute indarkeria goratu izana]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-10-21/jaro_operazioko_auzipetuek_ukatu_egin_dute_indarkeria_goratu_izana.htm Wed, 21 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-10-21/jaro_operazioko_auzipetuek_ukatu_egin_dute_indarkeria_goratu_izana.htm Jaro operazioarekin hasi zen prozesu judiziala, 2015ean, eta, bost urteren ondoren, abian da auzi horretan akusatutako hamabi independentista galiziarren kontrako epaiketa, Espainiako Auzitegi Nazionalean. Astelehenean hasi ziren auzipetuak deklaratzen, eta atzo goizean hartu zuten hitza magistratuen aurretik igarotzeko falta ziren biek. Guztiek ukatu dute fiskaltzak leporatzen dien delitua: «terrorismoa goratzeko» talde kriminal bateko kide izatea. Lau eta hamabi urte arteko espetxe zigorrak eskatu ditu Ministerio Publikoak. 102 urteko kartzela zigorra, orotara. Horrez gain, isun ekonomikoak eskatu ditu; guztira, 348.000 euro. Baita akusatuak inhabilitatzea eta Causa Galiza eta Ceivar elkarteak legez kanporatzea ere.

Causa Galiza alderdi politikoarekin lotura duten bederatzi auzipetuek uko egin diote fiskaltzaren galderak erantzuteari. Defentsari erantzunez, gehienek aitortu dute Causa Galizako kideak direla. Kideak ez, baina jarraitzaileak direla argitu dute bik. Gainerako hiru auzipetuek, berriz, Ceivar errepresioaren kontrako elkarteko kideak direla aitortu dute, eta fiskaltzaren eta defentsaren galderei erantzun diete. Fiskaltzak Resistencia Galega «talde terrorista» goratzea egozten die. Causa Galiza eta Ceivar taldeei, berriz, delitu hori gauzatzeko talde kriminala izatea leporatu die. Horien jarduna erabat legezkoa dela ziurtatu du defentsak, eta Resistencia Galega existitzen dela ere zalantzan jarri dute auzipetuek.

«Terrorismoaren» goratzearekin lotzen ditu fiskaltzak Causa Galizak eta Ceivarrek antolatutako hainbat ekitaldi. Besteren artean, 2014. eta 2015. urteetako Galizia Borrokalari Egunak, eta hainbat militante independentista kartzelatik irten ondorengo harrera ekitaldiak. Horietan parte hartu izana aitortu dute auzipetuek, baina nabarmendu dute ez zutela indarkeria erabiltzera deitu, ezta Resistencia Galega goratu ere. Ekitaldiak Espainiako Gobernuaren Ordezkaritzaren baimenarekin antolatu zirela azaldu dute, ez zutela inolako zigor administratiborik jaso, ez zela liskarrik izan, eta Poliziak ez zuela esku hartu, gertaerak bertatik jarraitu zituen arren. Ekitaldi horiek «Galiziako independentismoaren memoria historikoarekin» lotutakoak direla azaldu diote epaimahaiari.

Presoen harrerak

Preso independentisten harrerei dagokienez, 2008 eta 2017 bitarteko ongietorriei buruzko azalpenak eman dituzte auzipetuek. Hainbatek azaldu dute harrera jaso zuten presoak ez zirela «talde terroristako kide» izateagatik kondenatuak izan, eta beste batzuk absolbituak izan zirela.

Akusazioak aipatzen dituen harreren artean, bakarra dago Resistencia Galega taldeko kide izateagatik kondenatua izan zen preso bati zuzendua: Antom Santosi eginiko ongietorria, 2017koa. Ugio Caamaño Ceivar elkarteko bozeramaileak adierazi du ekitaldian parte hartu zuela. «Berak inoiz ez zuen esan [Resistencia Galegako] kide zenik, eta Ceivarretik ere ez genuen sekula ere tesi hori onartu, ezta Resistencia Galega existitzen denik ere».

Caamañok argitu du Ceivarrek «arrazoi politikoengatik espetxeratuak diren guztiei» eskaintzen diela aholkularitza. «Fiskaltzaren txostenak era gezurtian bideratuta daude, sinetsarazteko terroristatzat jotzen diren gertakariekin lotutako presoak defendatzen ditugula soilik, baina guk sindikalistak defendatzen ditugu, adierazpen askatasuna urratu zaien gazteak eta abar».

Espainiako justiziak frogatutzat jo du Resistencia Galega «talde terrorista» existitzen dela, baina hori hala dela ukatu zuen Joam Peres Causa Galizako batzorde exekutiboko kide eta auzipetuak, BERRIAk igandean argitaratu zuen elkarrizketan. «Ez da talde horren ekintzarik ezagutzen, ezta egiturarik ere. Egia da azken urteetan indarkeria politikoari lotutako ekintza batzuk izan direla, baina hortik erakunde armatu bat badela esatera jauzi handi bat dago». Peresek nabarmendu zuen Auzitegi Nazionaleko epaile Ramon Saez Valcarcelen iritziz ere ezin dela halakorik ziurtatu, eta boto partikularra eman zuela Resistencia Galega badela baieztatzen duten bi sententziatan, arrazoi horrengatik.

Xavier Vence BNG alderdiko bozeramaile ohiak eta Bieito Lobeira alderdi bereko Antolakuntza idazkari ohiak ere deklaratu dute, fiskaltzaren eskariz. Biek nabarmendu dute Causa Galizarekin egin dituzten bileretan azken horretakoek ez zutela sekula ere indarkeriaren aldeko adierazpenik egin.

Epaiketako bigarren saioa bi guardia zibilen deklarazioek itxi dute. Elkarte independentisten hitzaldiei, adierazpenei eta ekitaldiei buruzko txostenen berri eman dute. Manuel Chao defentsa abokatuak BERRIAri esan dionez, baina, ez dute aurkeztu «errugabetasun printzipioa» apurtzen duen frogarik, eta gaineratu du akusatuek «ideologia askatasunaren, adierazpen askatasunaren eta biltze eta manifestazio askatasunaren» bermea dutela.

Epaiketa gaur amaitzea zen hasierako aurreikuspena. Hala ere, luzatu egingo da, ia ziur. Beste hamazazpi guardia zibilek deklaratu behar dute, eta defentsaren lekukoen txanda izango da ondoren.]]>
<![CDATA['Jaro operazioko' akusatuek ukatu egin dute indarkeria goratu izana]]> https://www.berria.eus/albisteak/188568/jaro_operazioko_akusatuek_ukatu_egin_dute_indarkeria_goratu_izana.htm Tue, 20 Oct 2020 20:30:05 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188568/jaro_operazioko_akusatuek_ukatu_egin_dute_indarkeria_goratu_izana.htm BERRIAk igandean argitaratu zuen elkarrizketan. «Ez da talde horren ekintzarik ezagutzen, ezta egiturarik ere. Egia da azken urteetan indarkeria politikoari lotutako ekintza batzuk izan direla, baina hortik erakunde armatu bat badela esatera jauzi handi bat dago». Peresek nabarmendu zuen Auzitegi Nazionaleko epaile Ramon Saez Valcarcelen iritziz ere ezin dela halakorik ziurtatu, eta boto partikularra eman zuela Resistencia Galega badela baieztatzen duten bi sententziatan, arrazoi horrengatik. Xavier Vence BNG alderdiko bozeramaile ohiak eta Bieito Lobeira alderdi bereko Antolakuntza idazkari ohiak ere deklaratu dute, fiskaltzaren eskariz. Biek nabarmendu dute Causa Galizarekin egin dituzten bileretan azken horretakoek ez zutela sekula ere indarkeriaren aldeko adierazpenik egin. Epaiketako bigarren saioa bi guardia zibilen deklarazioek itxi dute. Elkarte independentisten hitzaldi, adierazpen eta ekitaldiei buruzko txostenen berri eman dute. Manuel Chao defentsa abokatuak BERRIAri adierazi dionez, baina, ez dute aurkeztu «errugabetasun printzipioa» apurtzen duen frogarik, eta gaineratu du akusatuek «ideologia askatasunaren, adierazpen askatasunaren eta biltze eta manifestazio askatasunaren» bermea dutela. Epaiketa bihar amaitzea zen hasierako aurreikuspena. Hala ere, luzatu egingo da ia ziur. Beste hamazazpi guardia zibilek deklaratu behar dute, eta defentsaren lekukoen txanda helduko da ondoren.]]> <![CDATA[Kataluniako Parlamentuko aurreko mahaia, desobedientziagatik zigortua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1892/015/001/2020-10-20/kataluniako_parlamentuko_aurreko_mahaia_desobedientziagatik_zigortua.htm Tue, 20 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1892/015/001/2020-10-20/kataluniako_parlamentuko_aurreko_mahaia_desobedientziagatik_zigortua.htm
Delitu berarengatik auzipetuta zegoen Mireia Boya CUPeko diputatu ohia ere, baina, auzitegiaren iritziz, hari ezin zaio errurik egotzi, Auzitegi Konstituzionalak ez zuelako bere izenez ohartarazi, eta ez zuelako delitua leporatzeko moduko parte hartzea izan epaitutako gertaeretan.

Auzi horretatik kanpo gelditu zen Carme Forcadell aurreko legealdian Kataluniako Parlamentuko presidente izan zena, justiziak haren kontrako epaiketa Espainiako Auzitegi Gorenera bideratzea erabaki zuelako, Kataluniako prozesu subiranista sustatzeagatik kartzelan dauden gainerako buruzagi independentistenekin batera. Egun, Bartzelonako Wadras kartzelan dago; Gorenak 11 urteko espetxe zigorra ezarri zion iazko urriaren 14an.

Josep Nuet mahai bereko kidearen egoera da argitzeko falta den bakarra. Haren kontrako auzia ere Gorenean erabakiko da; Espainiako Kongresuan ERCren diputatu denez, foruduna delako.

Eztabaida eragotzi

Kataluniako Auzitegi Nagusiaren sententziak jasotzen duenez, Corominasek, Simok, Barrufetek eta Guinok behin eta berriz desobeditu zioten Espainiako Auzitegi Konstituzionalari, deskonexiorako legeen eta prozesu independentistari bultzada eman zioten beste lege batzuen eztabaida baimentzean, 2017ko udazkenean. Epaimahaiaren iritziz, mahaiko kideak Konstituzionalari men egitera derrigortuta zeuden, eta, beraz, lege horien eztabaida eragoztera.

Alderdi eta eragile independentistek adierazi dute erabakiak agerian uzten duela, beste behin, Espainiaren «zalantzazko kalitate demokratikoa», eta nabarmendu dute parlamentuan eztabaida bat baimentzeagatik zigortu dituztela mahaiko lau kideak.

Elsa Artadi JxCren bozeramaileak ohartarazi du independentismoak ekinean jarraituko duela «eskubide politikoen urraketen aurrean». ERCko bozeramaile Marta Vilaltaren esanetan, auzitegiaren zigorra «astakeria demokratikoa» da, eta «parlamentarismoa jazartzea» leporatu dio Espainiako Estatuari. JxCk bezala, ERCk ere «errepresioari buru egitera» deitu du, eta autodeterminazioaren eta amnistiaren alde lan egiten jarraitzera.

Absolbitu egin duten arren, kritiko mintzatu da Boya. «Bi urte eta erdi independentzian pentsatu dezakegula, baina ezin dezakegula tramitatu esateko». Boyak adierazi du ezin dela «pozik» egon, bere lankideak zigortu dituztelako hark sinatu eta erregistratu zituen bi legeri buruzko eztabaida baimentzeagatik. «Justiziaren partzialtasuna» salatu du.

Erbestetik, mahaiko lau kideren kontrako epaiaren kontra egin du Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohiak ere: «Errepresioak jarraitzen du, baina geroz eta molde zentzugabeagoekin. Orain parlamentuko mahaia zigortzen dute, hain justu, parlamentu gisa jarduteagatik».]]>
<![CDATA[Parlamentuko aurreko legealdiko mahaia inhabilitatu du Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak]]> https://www.berria.eus/albisteak/188516/parlamentuko_aurreko_legealdiko_mahaia_inhabilitatu_du_kataluniako_justizia_auzitegi_nagusiak.htm Mon, 19 Oct 2020 14:59:47 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188516/parlamentuko_aurreko_legealdiko_mahaia_inhabilitatu_du_kataluniako_justizia_auzitegi_nagusiak.htm <![CDATA[Ipar Koreako atxilotze prebentiboen sistema «krudela» salatu du HRWek]]> https://www.berria.eus/albisteak/188513/ipar_koreako_atxilotze_prebentiboen_sistema_krudela_salatu_du_hrwek.htm Mon, 19 Oct 2020 13:34:23 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188513/ipar_koreako_atxilotze_prebentiboen_sistema_krudela_salatu_du_hrwek.htm <![CDATA[«Independentismoari jarri nahi zitzaion hesia haustea lortu dugu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/019/001/2020-10-18/independentismoari_jarri_nahi_zitzaion_hesia_haustea_lortu_dugu.htm Sun, 18 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1913/019/001/2020-10-18/independentismoari_jarri_nahi_zitzaion_hesia_haustea_lortu_dugu.htm
Zer oinarri ditu zuen kontrako akusazioak?

Oso bitxiak dira, horien artean daudelako memoria historikoari lotutako ekitaldiak, hitzaldiak, borroka independentistari lotutako ospakizunak, preso politikoei egindako harrerak eta adierazpen batzuk, Auzitegi Nazionalaren interpretazio askearen arabera indarkeria politikoari gorazarre egiten diotenak.

Jaro operazioa izan zen auziaren abiapuntua, 2015ean.

Urte hartako urriaren 30ean, Guardia Zibilak polizia operazio bat egin zuen, Auzitegi Nazionalaren aginduz. Causa Galizako bederatzi lagun atxilotu gintuzten. Kasu batzuetan, etxeetara sartu ziren indarrez, 20-30 guardia zibil inguru. Presio psikologiko handiko egoera bat izan zen. Esparru mediatikoan, hedabide handiek oihartzuna eman zioten Guardia Zibilaren prentsa oharrari. Idatzi horrek zioen existitzen ez den erakunde armatu baten adar politikoa ginela.

Resistencia Galega taldeko kide zinetela zioen akusazioak, baina talde hori badenik ere oso eztabaidatua da.

Ez da talde horren ekintzarik ezagutzen, ezta egiturarik ere. Egia da azken urteetan indarkeria politikoari lotutako ekintza batzuk izan direla, baina hortik erakunde armatu bat badela esatera jauzi handi bat dago. Horregatik, Auzitegi Nazionaleko epaile batek [Ramon Saez Valcarcelek] boto partikularra eman zuen Resistencia Galega badela frogatutzat jotzen duten bi sententziatan.

Hala ere, Causa Galizaren jarduna eteteko agindu zuen Auzitegi Nazionalak.

Eloy Velasco epaileak inputatu gintuen, eta gero aske utzi, zenbait neurri murriztailerekin. Politikoki esanguratsuena da Causa Galizaren jarduera eten zuela. Kautelazko neurri gisa hartu zuen erabakia, baina, egiaz, legez kanporatzea izan zen. Gure defentsak helegitea aurkeztu zuen, eta urtebetera indargabetu egin zuen neurria. Orduan, azken urteetan izan dugun jarduera normalizatua berreskuratu genuen, testuinguru horretan normalizatua izan daitekeen neurrian.

Jaro II operazioa ere egin zuen Guardia Zibilak. Zer izan zen?

2017ko ekainaren 21ean, beste hiru pertsona atxilotu zituen, Ceivar errepresioaren kontrako erakundeko militanteak hirurak. «Terrorismoa» goratzeagatik inputatu zituzten, baina ez ziren epailearen aurretik pasatu ere egin. Horrek adierazten du nola egin ziren gauzak. Bi sumarioak kausa bakarrean uztartu zituzten.

Independentismo galiziarraren kontrako auzi bat da hau. Guk egun argiz eta legediaren barruan egin dugu lan beti.

Iaz, auzitegiak baztertu egin zuen talde «terroristako» kide izatearen akusazioa, baina, gero,auziak bira eman zuen berriz.

Akusazio hori erretiratu zitzaigun, eta hasiera batean zirudien baino ortzi muga hobea ikusten genuen: terrorismoa goratzea leporatzen ziguten, eta, kasu askotan, preskribatuta dauden gertaerengatik. Auziaren progresiboki deseraikiz joan zen. Instrukzioaren amaiera, ordea, Manuel Garcia Castellon epaileak hartu zuen. Oso epaile ospetsua bihurtu da PPren hurbileko agertzeagatik zenbait ustelkeria kasutan. Kataluniako CDRen kontrako operazioak ere berak agindu zituen, eta Euskal Herriko hainbat independentistaren estradizio eskariekin lotuta dago. Epaile horrek talde kriminal bateko kide izatea egotzi zigun, eta zigor eskariak nabarmen handitu ziren berriro ere.

Zertan gelditu da zuen kontrako eskaera?

Eskaera orokorra da 102 urteko espetxe zigorra, Causa Galiza eta Ceivar de facto legez kanporatzea, 348.000 euroko isuna, administrazio publikoan lan egiteko ezintasuna eta hauteskundeetara aurkezteko debekua. Azken hori zen, hain justu, Causa Galizak epe ertainera zuen helburuetako bat.

Zein izango da zuen defentsaren oinarria?

Gure jarduna azken urte hauetan guztietan egun argiz eta modu guztiz gardenean garatu dugula, eta horretarako Espainiako Gobernu Ordezkaritzaren oniritzia ere izan dugula hainbatetan. Beraz, hau guztia muntaketa politiko bat dela salatuko dugu. Hau errepresio politikoaren kasu bat da, argi eta garbi.

Zer ondorio politiko izan ditzake auziak?

Alde batetik, badira ondorio pertsonalak, politikoak ere badirenak. Espetxeratuak izan gaitezke, eta guretzat heriotza zibil eta laborala izan daiteke. Bestetik, ekar dezake Auzitegi Nazionalak aukera politiko bat ezabatzea gure herrialdean. Kaltea ez da soilik desmobilizazioa, baizik eta aurrekari juridiko bat sor daitekeela etorkizunerako, beste belaunaldi batek edo beste militante talde batek proiektu politiko independentista bat eraikiko balu, desegindako erakundeen oinordeko izatea leporatzeko. Kolpe handi bat izango litzateke askatasun eta eskubide demokratikoentzako, baina baita ere independentismoa gure herrialdean aukera politiko gisa existitu ahal izateko.

Nolako erantzuna izan du auziak Galizian?

Jukutria honek ikaragarrizko erantzun politikoa eta soziala izan du. CIG herrialdeko sindikatu nagusiak hainbatetan salatu du publikoki, langile batzordeetako ordezkariek gaia jorratu dute, eta FIGA Galiziako Sindikatuen Arteko Konfederazioaren salaketa ere argia izan da. BNGk ere operazioa gaitzetsi du, eta Nestor Rego diputatuak hainbatetan salatu du Causa Galiza eta Ceivar ilegalizatzeko mehatxua Espainiako Kongresuan; Anovak ere gauza bera egin du. Horrez gain, dozenaka sindikatuk, elkarte politikok, elkarte kulturalek, gazte erakundek, talde ekologikok eta abarrek babesa eman digute. Operazio honekin independentismoari jarri nahi zitzaion hesia haustea lortu dugu.

Uste dut oso albiste ona dela, jasan dugun kanpaina mediatiko gogorrarekin herrialdeko eragile gehienak gai izatea egoera identifikatzeko, eta kalera irtetea espetxeratzerik eta ilegalizaziorik ez dadila egon eskatzeko.

Zigortuak bazarete, Europara joko duzue?

Estrasburgora eramango dugu auzi hau. Agian zigor gogorrak jarriko dizkigute, eta elkarteak ilegalizatuko dituzte, baina auzi hau Giza Eskubideen Europako Auzitegira iritsiko da, eta han Espainia zigortuko dute, Bategarune auziarekin gertatu zen bezala eta Katalunian ezarri duten errepresioarekin gertatuko den bezala.]]>
<![CDATA[Krisi politikoa gainditzeko bozak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1943/020/001/2020-10-18/krisi_politikoa_gainditzeko_bozak.htm Sun, 18 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1943/020/001/2020-10-18/krisi_politikoa_gainditzeko_bozak.htm
Presidentea aukeratzeaz gain, Boliviak Parlamentuaren osaketa ere hautatuko du gaur. Batzorde Legegile Plurinazionalaren eta Senatuaren gehiengoak erabakigarriak izango dira, presidentea edonor dela ere, gobernu berriaren egonkortasuna bermatzeko.

Bozak irabazten dituenak lehentasun izan beharko ditu pandemiaren kudeaketa eta koronabirusak eragin duen krisi ekonomikoari aurre egitea. Baina ez hori bakarrik. Hauteskundeak iazko urrian herrialdean lehertu zen krisi politikoaren ondorio dira, eta hura gainditzea ezinbestekoa izango da gobernabidea ziurtatzeko.

Iazko urrian, presidentetzarako hauteskundeak egin ziren Bolivian, eta Morales gailendu zen. Oposizioko alderdi nagusiek, ordea, hauteskunde iruzurra salatu zuten, hainbat irregulartasun zirela eta. Moralesek dimisioa eman zuen, eta herrialdetik ihes egin zuen, armadak estu hartuta. «Estatu kolpea» salatu zuen.

Jeanine Añez oposizioko senatariak hartu zuen estatu gidaritza. Herrialdeko behin-behineko presidente izendatu zuten, hauteskundeak egin artean. Bozak maiatzaren 3an egingo zirela iragarri zuen lehenengo, baina, pandemiaren eraginez, irailaren 9ra atzeratu zituen. Osasun krisiagatik data aldatu zuen beste behin, gaurko egunera, MASeko ordezkarien kritika artean. Izan ere, koronabirusaren aitzakian boterean «betikotzea» leporatu zioten.

Hauteskunde hauetan ikusiko da herritarrek MAS jarriko ote duten berriro boterean ala segida emango dion Añezen «trantsiziorako» gobernuak eskuinera egin duen birari. Moralesek urratutako bidearen kontrako noranzkoan, Añezek AEBengana hurbildu du Bolivia. Kubarekiko eta Venezuelako Gobernuarekiko harremanak eten zituen, Juan Guaido aitortu zuen Venezuelako presidente gisa, Bolivia ALBAtik atera zuen, eta Unasurretik ateratzeko prozesua hasi du.

Añez ez da hauteskunde lehian izango. Bere hautagaitza baztertu zuen, MASen kontrakoen botoa zatitzeko arriskua saihestu nahi zuela argudiatuta. Aldiz, uko egin dio hautagai jakin baten aldeko botoa eskatzeari.

Zalantzatien garrantzia

Pagina Siete hedabideak egindako inkestaren arabera -bozen aurretik egin den azkena-, berdinduta daude Arce eta Mesa: botoen %27,1 batak, eta %27,2 besteak. Hirugarren tokian legoke Creemos hautagaitzako Luis Fernando Camacho, botoen %14arekin. Iturri bera oinarri hartuta, oraindik botoa erabaki ez dutenek izan dezakete garaipenaren gakoa, %19,8 lirateke eta.

Arcek berak «boto ezkutu» bat dagoela ziurtatu du, MASi botoa emango diotela publikoki esan nahi ez dutenena. Talde horretan enpresariak eta «klase ertaineko» herritarrak ere badirela esan du. Ekonomia ministro ohiaren iritziz, MASen alde egingo dute, ekonomian emandako «aurrerapausoak» egonkortzeko.

Ezkerreko hautagaitzaren garaipena eragotzi nahi dutenek ohartarazi dute MAS gobernura itzultzen bada harekin bueltatuko dela Morales bera ere, Argentinatik Boliviara. Itzalpetik gobernatuko duela zabaldu dute kanpainan, eta badirudi herritarrek bat egin dutela ideia horrekin. Pagina Siete-ren inkestaren arabera, herritarren %61ek uste dute Arcek irabaziz gero Moralesek «kontrolatuta» aginduko duela. Presidente ohiak ezeztatu egin du. Haren esanetan, «etorkizuneko liderrak trebatzeko» itzuli nahi du herrialdera.

Parlamentuari dagokionez, inkestek diote Mesa presidente ohiaren CC indarrak izango duela ordezkaritzarik handiena Batzorde Plurinazionalean eta Senatuan. Hala ere, Camachoren alderdia ezinbestekoa izan daiteke gobernagarritasuna bermatzeko, gobernu berria MASek ala CCk gidatu. Gainera, aurreikuspenek Camacho jotzen dute garailetzat Santa Cruz eskualdean, herrialdeko eremurik aberatsenean.]]>
<![CDATA[Ardernek gobernu agintea berritu du Zeelanda Berrian, garaipen argi batekin]]> https://www.berria.eus/albisteak/188467/ardernek_gobernu_agintea_berritu_du_zeelanda_berrian_garaipen_argi_batekin.htm Sat, 17 Oct 2020 21:38:04 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188467/ardernek_gobernu_agintea_berritu_du_zeelanda_berrian_garaipen_argi_batekin.htm <![CDATA[Zipre astindu du pasaporte salerosketaren inguruko ustelkeriak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2020-10-16/zipre_astindu_du_pasaporte_salerosketaren_inguruko_ustelkeriak.htm Fri, 16 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2020-10-16/zipre_astindu_du_pasaporte_salerosketaren_inguruko_ustelkeriak.htm Al Jazeera hedabideak egindako dokumental batek azaleratu du ustezko iruzurra. Informazio horien arabera, zenbait goi kargudunek Zipreko pasaporteak saldu dizkiete atzerriko hainbat delitugileri, EB Europako Batasunak hainbatetan kritikatu duen sistema baten bitartez: herritartasuna herrialderako inbertsioen truke emateko programa.

Al Jazeera-k The Cyprus Papers Undercover [Zipreko paper ezkutuak] dokumentala argitaratu eta egun gutxira, kargua utzi dute Demetris Sylluris parlamentuko presidenteak eta Khristakis Giovani diputatuak, argitaratutako informazioen presioak behartuta. Dokumentalaren grabazioetan ageri denez, bi goi kargudunak prest zeuden beren esku zegoen guztia egiteko diru zuriketagatik zigortua izan zen atzerritar bati Zipreko pasaportea lortzearren. Baldintza bakarra jarri zioten: gutxieneko inbertsio bat egitea. «Ez da erraza, baina hitzeman dezaket ahal dugun guztia egingo dugula, eta badugu eskarmentua», adierazi zion Giovanik Al Jazeera-ko ezkutuko kazetari bati.

Kazetariak inbertsiogile txinatar baten ordezkari gisa aurkeztu zuen bere burua bi politikarien aurrean. Hasieratik utzi zien argi inbertsiogilea dirua zuritzeagatik zigortu zutela Txinan. Beraz, Zipreko legediari jarraituz, ezin izango litzateke izan herritartasuna eskuratzeko programaren onuradun. Hala ere, legea ez zela eragozpen izango adierazi zion Syllurisek kazetariari. «Nire edo beste inoren izena aipatu gabe, esan diezaiokezu Zipreren babes osoa izango duela, edozein eremutan: politikoan, ekonomikoan, sozialean... edozeinetan».

Dokumentala astelehenean argitaratu zuen Al Jazeera-k. Hurrengo egunean, Ziprek indargabetu egin zuen polemikaren iturburu den programa, eta ikerketa bat martxan jarriko zuela iragarri zuen Fiskaltza Nagusiak. Asteartean bertan, dimisioa aurkeztu zuen Giovanik. Syllurisek, berriz, atzo utzi zuen kargua, asteazkenean, parlamentuaren parean izan ziren protestek eta presio politikoek behartuta. Dokumentalean ustelkeria auziarekin lotuta ageri direnek errugabeak direla ziurtatu dute, eta gaineratu Al Jazeera-ko kazetariari informazioa ateratzeko ahaleginean ari zirela, ondoren diru zuriketagatik salatzeko.

Dokumentalean jasotakoa ez da salbuespena, Al Jazeera-ren esanetan. Joan den abuztuan, Zipreko Paperak izeneko dokumentuak argitaratu zituen —1.400 inguru—, uharteak azken urteetan hainbat delitugileri pasaporteak saldu dizkiola frogatzeko. Erosleen artean dira Interpolek bilatzen zituen zenbait.

Zipreko pasaportea eskatu nahi duten delitugileek, zigortuak izan direlako oztopoak baldin badituzte, badute uharteko herritartasuna lortzeko beste bide bat, Andreas Pittadjis programaren zerbitzuko abokatuaren esanetan. Al Jazeera-ren dokumentalean azaltzen du, halakoetan, kondenatuaren senide batek egiten duela lehenengo pasaporte eskaria, eta, hark herritartasuna lortu ondoren, interesatuak berak aurkeztu dezakeela berea, haren familiako kide gisa.

Diru zuriketarako bide

EBk kezka agertu du auziarengatik. Europako Batzordeak «harriduraz» jaso du «hain goi mailako kargudunak» Europako herritartasunarekin «salmentan» aritzea. Hitzeman du Ziprek EBko legedia urratu duen argitzeko ikerketa abiatuko duela.

Zipre ez da herritartasuna inbertsioen truke eskuratzeko bidea eskaintzen duen Europako herrialde bakarra. Antzeko programak dituzte Maltak eta Bulgariak ere. EBk hainbatetan kritikatu ditu halakoak, diru zuritzea erraztu dezaketela ohartarazita.

Al Jazeera-ren arabera, Ziprek 7.000 milioi baino gehiago jaso ditu programaren bidez, hura 2013an onartu zuenetik. Jasotako diru hori «porrot egin duen ekonomiari eusteko» erabiltzen duela adierazi du. Gaineratu duenez, herritartasuna erosteko programa «ezaguna» da Errusian, Txinan eta Ukrainan, aukera ematen duelako EBko merkaturako sarbidea izateko eta dirua zerga paradisuetan pilatzeko.]]>
<![CDATA[«Indultuak ezin du amnistia ordezkatu, baina amnistiara heltzea erraztu dezake»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1873/018/001/2020-10-14/indultuak_ezin_du_amnistia_ordezkatu_baina_amnistiara_heltzea_erraztu_dezake.htm Wed, 14 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1873/018/001/2020-10-14/indultuak_ezin_du_amnistia_ordezkatu_baina_amnistiara_heltzea_erraztu_dezake.htm
Urtebete pasatu da Espainiako Auzitegi Gorenak bederatzi buruzagi independentistaren kontrako espetxe zigorrak agindu zituela. Zein ondorio utzi ditu epai horrek?

Sententziak, batetik, oinarrizko eskubideak urratzen ditu, eta, beraz, eragin pertsonal zuzena du espetxean edo erbestean jarraitzen duten pertsona horiengan; baina, bestetik, gatazka kroniko bihurtu du. Horrenbestez, hasiera batean lurralde auzi bat zena, orain, lurralde auziaz gain, zuzenbide estatuaren ahultze arazo bat ere bada. Nolabait, aurrerapauso demokratikoetan sinesten duten indar guztiek ohartu behar dute botila-lepo hori gainditzea ezinbestekoa dela.

Egongo da epaiaren ondorioak arrakastatsuak izan direla pentsatzen duenik.

Hemen bada arrisku handi bat. Ikuspegi zentralista dutenek pentsa dezakete hau amaitu dela, Gorenak epaia eman duenez eta aurtengo Diadan balkoietan bandera gutxi izan direnez, prozesu independentista agortuta dagoela. Hori ez da horrela Katalunian, nahiz eta egoera kale itsu baten antzekoa den; baina, gainera, horrek eragina du Espainiako gobernabidean ere. Sententziatik urtebetera, eragina geroz eta kaltegarriagoa da.

Amnistia i Llibertat elkarteko kidea zara. Zein da plataformaren helburua?

Plataformaren helburua oso sinplea da, baina aldi berean anbizio handikoa. Hau da, amnistia lege bat onartua izan dadila lortzea eta etorkizunari begiratzea, agertoki berri bat irekitzeko. Aldi berean, lege horrek estatuaren joera iliberala eten beharko luke, Zigor Zuzenbidearen erabilera hedakorrarekin amaitu, oinarri politikoa duen gatazka bat konpontze aldera. Plataformak lortu nahi duena da, abagunea iristen denean, amnistia lege bat onartua izatea. Era horretara, indargabetuta geldituko lirateke [buruzagi independentista espetxeratuen] zigorrak, baina baita independentzia prozesuarekin eta Katalunia-Espainia gatazkarekin lotuta dauden gainerako auziak ere. Aldi hori 2012an hasiko litzateke, eta gure lege proiektuak proposatzen du legea onartu arte luzatzea, oraindik hainbat baitira itxi gabe dauden auziak.

Plataformak dio amnistia legea ezinbesteko baldintza bat dela Kataluniaren eta Espainiaren arteko gatazka konpondu ahal izateko. Zergatik?

Lege proposamenak dioena baino harago joango naiz, eta, nire ustez, amnistia lege batek izan beharko lukeen eragina zein den azalduko dut. Amnistia lege batek gatazkaren konponbiderako elkarrizketa esparru baten ondorio izan behar du. Elkarrizketa esparru hori Kataluniaren nahiz Espainiaren interesen aldekoa da. Beraz, noiz edo noiz, iritsi behar du. Dena den, uste dut orain ez gaudela abagune horretan. Hori aintzat hartu beharrekoa da. Lan egin behar dugu amnistia heldu dadin, lurralde antolaketaren erreforma bat iritsi dadin lan egin behar dugun modu berean, baina orain aurreko fase batean gaude. Distentsio garai bat da, aldeen artean konfiantza sortzekoa, elkar ulertzea bilatzekoa, ondoren, elkarrizketaren bidezko konponbide bat lortzeko. Irtenbidearen fase horretan, amnistiak lege batean jasota egon behar du, Espainiako Diputatuen Kongresuaren gehiengoak onartuta, baina gatazkaren konponbiderako elkarrizketa esparru horretatik bultzatuta.

Nire iritziz, ez litzateke zuzena izango esatea «bihar lortuko dugu amnistia». Ziurrenik ez da horrela izango. Horrek ez du esan nahi beharrezkoa eta ezinbestekoa ez denik. Amnistia nahitaezkoa da etorkizunera begiratu ahal izateko.

Zer urrats egin behar dira konponbidearen aldi horretara iristeko?

Distentsio fase horretan, ongi etorria da aurrerapausoak ematen laguntzen duen neurri oro. Zer sar daiteke horren barruan? Bada, indultuak eta Zigor Kodearen erreforma, batetik; eta, bestetik, triangulazio aurrerakoi eta plurinazionala sendotzea, gehiengo politiko bat bermatzeko elkarrizketan, negoziazioan eta akordioan oinarritu behar den agertoki horren alde.

Espainiako Gobernuak baztertu egin du amnistiaren aukera. Pedro Sanchez presidenteak adierazi du ez duela tokirik Espainiako Konstituzioan.

Espainiako Konstituzioak ez du amnistia debekatzen, eta erregimen politikoak aldatu direnetan sarri erabili den baliabidea da. Espainiako XIX. eta XX. mendeetako historia halako adibidez josia dago. Baina gatazken konponbide adostuetan ere sarri erabili den erreminta da. Beraz, amnistia legezkoa ez dela esaten denean, hori ez da egia. Ordenamendu juridikoan esplizituki agertzen ez diren gauza guztiak ez daude debekatuta. Horrez gain, ohiko praktika bat da beste testuinguru batzuetan. Gainera, parlamentuko gehiengoen menpekoa denez, Diputatuen Kongresuan bozkatuko litzateke, esaterako, lege organiko baten eran, parlamentuko gehiengoa indartzeko, eta horrek are irmoagoa egingo luke, subiranotasunaren jasotzailea den organoak onartuko lukeelako, eta ez, indultuen kasuan gertatzen den bezala, gobernuaren onarpenarekin soilik.

Espainiako Gobernua hasia da indultu eskariak aztertzen. Uste duzu horiek onartzea espero daitekeela?

Indultua [Espainiako] Konstituzioan jasota dagoen erreminta bat da. Espainiako Estatuak milaka onartzen ditu. Instituzio arkaiko bat da, baina erabiltzen dena, eta, beraz, orain ere erabil daiteke.

Indultua barkamenaren ideiarekin dago lotuta, eta preso guztiak ez dira eroso sentitzen horrekin.

Egia da, batzuek dioten moduan, graziazko barkamen bati lotuta dagoela, baina gaineratu nahi dut testuingurutik kanpo dagoen zigor batekin ere lotzen dela. Beraz, uste dut zentzua lukeela berehalako indultu batek oraintxe beren larruan errepresioa gehien sufritzen ari direnentzat. Lehentasun humanitario bat da, eta lehentasun politiko bat, preso politikoak kalera ateratzea eta erbestean diren pertsonak etxera itzultzeko bide bat egon daitekeela ikusten hastea.

Indultua berehalakoa izan daitekeen neurri bat da, Ministroen Kontseilu batean sinatzen da, eta erraztu egingo luke elkarrizketan oinarritutako konponbide baterako ibilbidea.

Noski, neurri oso partziala litzateke. Errepresioaren zati oso txiki bat hartuko luke, baina urrats on bat litzateke, eta berehalakoa izan daiteke.

Partziala litzatekeela diozu, independentzia prozesuarekin lotuta abian dauden beste hainbat auziri ez liekeelako eragingo?

Hain justu. Hori da amnistiak duen abantaila, eta horregatik da beharrezkoa. Pentsatu behar dugu estatuaren joera iliberalaren ondorioz, auzi, preso eta erbesteratu ugari dagoela. Irekita dauden auzien artean, oraintxe bururatzen zaizkit mossoen kupularen kontrako epaiketa, [urriaren 1eko erreferendumaren] hauteskunde batzordearen kontrakoa, [Kataluniako] parlamentuko mahaiaren epaiketa -Carme Forcadell [mahaiko presidente ohia] salbu- edota Bartzelonako 13. epaitegiak hasitako prozesua erreferendumerako deialdiarekin lotuta. Batzuk aipatzearren. Errepresioaren esparrua oso zabala da eta oraindik ondorioak eragiten ari da. Makineria judiziala martxan jartzen denean, horrek bere dinamika propioa du.

Beraz, indultua salbuespenezko neurri bat da, puntuala, eta zati bati bakarrik eragingo lioke. Indultuak ezin du amnistia ordezkatu, baina amnistiara heltzea erraztu dezake.

Espainiako Gobernuak jada iragarria du Zigor Kodearen erreforma, besteak beste, sedizio delitua aldatzeko. Zer ekarpen egin dezake neurri horrek?

Zigor Kodearen erreforma beharrezkoa da. Amnesty Internationalek [AI] berak ohartarazi zuen sedizio delituaren definizioa zehaztugabea denez, tipo horren barruan gauza asko sartzeko arriskua dagoela. Haren esanetan, manifestazioak edo mugimendu sozialen ekintza kolektiboak kaltetuta gerta daitezke definizio lauso horrengatik. AIk, beraz, delitu hori zehazteko eskatu zuen. Gainera, zigor oso larriak dagozkio delitu horri. Auzitegi Gorenak interpretazio oso hedatzailea egin du sedizioaren gainetan, eta, behin egin duenez, berriro ere egin dezake.

Sedizioaren definizioa gehiago zehazten bada eta hari lotutako zigorrak murrizten badira, horrek ahalbidetu dezake orain espetxean dauden pertsonak kartzelatik ateratzea edo jaso duten zigorra nabarmen txikitzea. Sedizio delituaren erreforma lagungarri izan daiteke preso politikoak kalera atera daitezen, eta erbestean diren pertsona batzuk itzuli eta beste batzuk etorkizun bideragarriagoa izan dezaten.

Neurri horrek ez al dakar, inplizituki, Gorenaren epaia bidegabea izan zela onartzea?

Agian ez da esplizituki onartuko, baina de facto kondena bidegabea eta proportziorik gabea izan zela onartzea dakar. Are gehiago: hemen joera iliberal bat izan dela aitortzea dakar, Zigor Zuzenbidearen erabilera hedatzailea egin dela oinarri politikoa duen gatazka bat konpontzeko, politikaren judizializazioa ez dela ideia on bat izan eta horrek gatazka areagotu duela. Ez dakit gobernutik halako adierazpenik egingo den, baina politikari batzuk dagoeneko egin dute. [Espainiako presidenteorde] Pablo Iglesiasek, adibidez, esplizituki esana du. Ez dut uste [Espainiako presidente] Pedro Sanchezen ahotik halakorik aterako denik. Inplizituki, baina, aitortza hori egina dagoela uste dut. PSOEko hainbat ordezkarik aitortzen dute gatazka auzitegietan harrapatuta egoteak asko zailtzen duela hari irtenbidea ematea.

Gatazkaren konponbide adostu bat errazteko elementuen artean aipatu duzu lehen «gehiengo aurrerakoi eta plurinazional baten triangulazioa». Azalduko duzu sakonago?

PSOE, Podemos eta indar plurinazional guztiek osatuko lukete. Triangulazio hori da aurrerapausoak eman ditzakeena, bai beharrezkoak diren hainbat erreforma ekonomikori dagokienez, baina, batez ere, baita estatuak duen arrakala sakonean ere: batetik, agortuta dagoen lurralde ereduari buruz ari naiz, eta, bestetik, Kataluniako gatazkari buruz. Aurrera egin ahal izateko, gehiengo sendo bat behar da parlamentuan, norabide horretan indartsu bultzatuko duena. Beraz, gehiengo hori islatu egin beharko litzateke nolabait. Neurri ausartak hartzen badira, indultuak edo Zigor Kodearen erreforma, kasurako, eta, azkenik, amnistiari eta lurralde ereduari buruzko eztabaidak irekitzen badira, horrek parlamentuko gehiengo bat behar du oinarri.

Podemeko idazkari nagusia izan zinen 2015. urtean. Zer egiteko izan beharko luke Unidas Podemosek aipatu duzun triangulazio horretan?

Bada beti kontatzen dudan pasarte bat, oso adierazgarria iruditzen zaidana. Hauteskunde kanpainan, Gabriel Rufian [ERCko diputatua Espainiako Kongresuan] elkarrizketa batean elkartu zen Pablo Iglesiasekin, Bartzelonan. Rufianek esan zion: «Elkarrekin lan egin behar dugu Pedro Sanchez elkarrizketa mahaian iltzatzeko». Uste dut oso ondo islatzen duela Podemosen eta alderdi plurinazionalen artean izan behar den elkarlana. Biek ulertzen dute arrakala sakonak daudela 78ko erregimenean eta horiei aurre egin behar zaiela. Noski, oso zaila da hori PSOEk bere kabuz egitea, baina Podemosek eta indar plurinazionalek ere ez dute ahal nahikoa erronka horiei heltzeko. Beraz, triangulazio horrek saiatu behar du indar harremana ahalik eta urrunena eramaten, arazo estruktural horiei aurre egiteko.

Hemen bada nolabaiteko apelazio bat Donostiako Ituna izan zenari, Bigarren Errepublika posible egin zuen akordio hari. Ideia zen ez zela aurrerapausorik izango estatuaren plurinazionalitatearen alorrean indar aurrerakoien parte hartzerik gabe, norabide horretan urratsak egin direnean beti eman direlako aurrerapauso demokratizatzaileen eskutik. Eta alderantziz, Espainia ez da herrialde jakobino bat, eta ezkerrak ezin die entzungor egin plurinazionalitaterantz tenkatzen duten dinamikei.]]>
<![CDATA[EBk zigorrak ezarriko dizkie Errusiako zenbait herritarri, Navalni pozoitzeagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/188222/ebk_zigorrak_ezarriko_dizkie_errusiako_zenbait_herritarri_navalni_pozoitzeagatik.htm Mon, 12 Oct 2020 18:34:13 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188222/ebk_zigorrak_ezarriko_dizkie_errusiako_zenbait_herritarri_navalni_pozoitzeagatik.htm <![CDATA[Lukaxenko zigortzea adostu dute EBko estatu kideek]]> https://www.berria.eus/albisteak/188218/lukaxenko_zigortzea_adostu_dute_ebko_estatu_kideek.htm Mon, 12 Oct 2020 09:20:41 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188218/lukaxenko_zigortzea_adostu_dute_ebko_estatu_kideek.htm <![CDATA[Armeniako eta Azarbaijango Atzerri ministroak elkarrekin bilduko dira gaur, Moskun]]> https://www.berria.eus/albisteak/188115/armeniako_eta_azarbaijango_atzerri_ministroak_elkarrekin_bilduko_dira_gaur_moskun.htm Fri, 09 Oct 2020 15:08:21 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/albisteak/188115/armeniako_eta_azarbaijango_atzerri_ministroak_elkarrekin_bilduko_dira_gaur_moskun.htm biztanleen erdiek etxetik alde egin behar izan dute, borroken ondorioz. Bi aldeek zibilak bonbardatzea egotzi diote elkarri. Erasoek su-eten bati bide emateko itxaropena indartu egin da, baina, azken orduetan, Errusiak Azerbaijango eta Armeniako Atzerri ministroen arteko bilera antolatu duela jakinarazi ostean. Bi herrialdeetako gobernuek baieztatu dute bilkura. Gaur arratsaldean izatea espero da, Moskun. Vladimir Putin Errusiako presidenteak adierazi du telefonoz hitz egin duela Ilham Aliyev Azerbaijango presidentearekin eta Nikol Paxinian Armeniako lehen ministroarekin. Su-eten bat eskatu die biei «arrazoi humanitarioengatik», «hildakoen gorpuak eta presoak trukatzeko». Hala egin dute Frantziak eta AEBek ere. Hain justu, atzo Genevan (Suitza) bildu ziren ESLA Europako Segurtasun Lankidetzako Antolakundearen Minskeko taldeko kide diren Errusia, Frantzia eta AEB, Karabakh Garaiko egoera aztertzeko. PAxinian Armeniako lehen ministroak adierazi du bere herrialdea prest dagoela berriz ere bake prozesu bati ekiteko. «Karabakh Garaiko gatazkari irtenbide baketsu bat ematearen aldekoak gara, eta bat gatoz azken egunetan ESLAren Minskeko taldean lehendakarikide diren herrialdeetako Atzerri ministroek eta presidenteek egin dituzten adierazpenekin». Karabakh Garaiko herritarrak «giza hondamendi bat jasateko zorian» daudela ohartarazi du, eta Turkiaren kontra mintzatu da. «Batez ere Turkiaren ekintzak dira kezkagarriak, eskualdea eta mundu osoa desegonkortzeko mehatxua baitira». Azerbaijanek, berriz, nabarmendu du konponbide baterako ezinbesteko baldintza dela Armeniako indarrak Karabakh Garaitik erretiratzea, eskualde hura bere lurraldearen parte dela argudiatuta. NBE Nazio Batuen Erakundeko hainbat ebazpenek hala eskatu izan diote Armeniari. Aldiz, Armeniak Karabakh Garaiaren autodeterminazio eskubidea babesten du -herritarren gehiengoa armeniarra da-, eta irtenbide baterako negoziazioetan eskualdeko ordezkariek parte hartzea eskatzen du. Karabakh Garaiak independentzia aldarrikatu zuen 1991n, baina ez du nazioartearen aitortza jaso. ]]> <![CDATA[Egunsenti Urrekarak jarduera «kriminala» izan duela ebatzi dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-10-08/egunsenti_urrekarak_jarduera_kriminala_izan_duela_ebatzi_dute.htm Thu, 08 Oct 2020 00:00:00 +0200 Gorka Berasategi Otamendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2020-10-08/egunsenti_urrekarak_jarduera_kriminala_izan_duela_ebatzi_dute.htm
Epaimahaiaren esanetan, Egunsenti Urrekarak «talde kriminal» batek bezala jardun du, eta alderdiko hainbat kidek eginiko krimenak alderdiaren buruzagitzaren agindupean egin ziren.

Krimen horien artean dago 2013ko irailean Pavlos Fyssas rap kantari ezkertiarraren hil izana. Giorgos Rupakias eskuin muturreko alderdiko kideak hil zuen —berak aitortua du hilketa—, sastakatuta.

Hura izan zen epaiketaren abiapuntua. Fyssas hil eta astebetera, Greziako Poliziak atxilo hartu zuen Mikhaloliakos, Egunsenti Urrekarako buruzagia, «talde kriminal bat» sortu izana leporatuta. Alderdi bereko beste hamahiru kide atxilotu zituzten operazio berean, tartean Ilias Kasidiaris bozeramailea. Zenbait krimen egotzi zizkieten alderdiko kideei; besteak beste, giza hilketa bat, bonba bidezko atentatua eta eraso fisikoak.

Magda Fyssasek, rap abeslari erailaren amak, auzitegi barruan entzun zuen epaimahaiaren erabakia, eta hunkituta jaso zuen epaia. Auzitegitik irten denean, oihu egin zuen. «Pavlosek lortu du. Lortu du. Nire semea!». Rupakiasek bizi osorako espetxe zigorra jaso du Fyssas hiltzeagatik.

Eraikinaren kanpoan milaka manifestarik txaloka ospatu zuten alderdi ultraren buruzagien kontrako epaia. 10.000 lagunek baino gehiagok egin zuten Atenas erdialdetik auzitegirainoko martxa, «beldurrak ez du irabaziko» eta «naziak kartzelara» oihu artean. Kondena publiko egin zenean, Poliziak eten egin zuen ospakizuna. Ur kanoiekin eta negarra eragiteko gasarekin sakabanatu zituen bertan zirenak.

Katerina Sakellaropulu Greziako presidentearen esanetan, epaia garrantzitsua izan da herrialdearentzat, frogatu duelako Greziako erakundeak gai direla «horiek ahultzeko edozein saiakeratik babesteko».

Kiriakos Mitsotakis lehen ministroaren esanetan, berriz, «demokraziak» epaitua zuen «alderdi nazia», hura «parlamentutik kanporatuta». Justiziak, atzo, «bere erantzun propioa» eman zuen, Mitsotakisen iritziz.

Fyssasen hilketaz gain, beste zenbait eraso ere leporatu dizkie epaimahaiak Egunsenti Urrekarako hainbat kideri. Bost kide erruduntzat jo ditu 2012an Abuzid Embarak arrantzale egiptoarra hiltzen saiatzeagatik, eta beste lau kide kondenatu ditu PAME sindikatuko hainbat ekintzaile komunista hiltzen ahalegintzeagatik, Fyssasen hilketa baino egun batzuk lehenago, 2013ko irailean.

2012. urtetik, gainbeheran

Egunsenti Urrekara 1980 urtean sortu zuen Nikolaos Mikhaloliakosek. Eskuin muturreko buruzagia Atenasen jaio zen, 1957. urtean, eta hiri horretako unibertsitatean ikasi zuen. Mikhaloliakos hainbat aldiz egon da kartzelan; 1970eko hamarkadan, diktadurako koronelak ezagutu zituen han. 2013an egon zen espetxeratuta azkenekoz.

Alderdi neonazia Greziako hirugarren indarra izatera iritsi zen arren, ia 30 urtez egon zen baztertuta. 2009. urteko hauteskundeetan, botoen %0,3 besterik ez zuen lortu, baina 2012. urtean parlamentuan sartzea lortu zuen. Botoen %7 eskuratu zituen orduan, eta 21 ordezkari izan zituen parlamentuan. Mikhaloliakosek etorkinen aurkako jarrera gogorrean oinarritu zuen kanpaina: «Inbaditu egin gaituzte; ezin gara kalera atera, eta lana kentzen digute».

Alderdia pisua galduz joan da geroztik. Aurreko legealdian, hamasei diputatu zituen, baina ordezkaririk gabe geratu zen iazko uztaileko hauteskundeen ondoren. Edonola ere, eskuin muturra ez da umezurtz geratu Grezian, Egunsenti Urrekararen lekukoa hartu baitu Irtenbide Greziarra alderdiak. Hamar ordezkari ditu egun parlamentuan.

Erabakia garaipen handia da Greziako mugimendu antifaxistarentzat. Herrialdean hainbat eragile eta herritar sare antolatu dira azken urteetan eskuin muturrari aurre egiteko.]]>