<![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 15 Nov 2018 00:52:45 +0100 hourly 1 <![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[«Distentsioaren bidea» goretsi du Urkulluk Torrarekin bildu ondoren]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2316/006/001/2018-11-15/distentsioaren_bidea_goretsi_du_urkulluk_torrarekin_bildu_ondoren.htm Thu, 15 Nov 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2316/006/001/2018-11-15/distentsioaren_bidea_goretsi_du_urkulluk_torrarekin_bildu_ondoren.htm
Ez da inongo sekretua bi gobernuek oso estrategia desberdinak dituztela nazio aitorpenari eta, aitorpen hori eskuratzeko bidean, Espainiako erakundeekin izan beharreko harremanei dagokienez. Lau urte igaro dira Kataluniako presidente bat azkenengo aldiz Ajuria Enean hartu zutenetik: 2014ko abenduan izan zen, eta orduan Artur Mas zen presidente. Baina geroztik gauza asko gertatu dira, Jaurlaritzatik ez dituzte begi onez ikusi prozesu subiranistaren barruan Kataluniako Gobernuak, Carles Puigdemont presidente izanik, hartu- tako hainbat erabaki, eta desberdintasun horiek are agerikoagoak izan ziren 2017ko urriaren 1eko galdeketaren ostean.

Urkulluk adeitsu hartu du Torra, eta, elkar agurtu ondoren, argazkilari eta telebista kameren aurrean agertu dira, lasaitasun itxura emanda. Geroago bilera egin dute: esan dutenez, «Espainiako Estatuaren lurralde egiturari buruzko eztabaida», Espainiako konstituzioaren 155. artikuluaren aplikazioak Kataluniari ekarri zizkion ondorioak, eta egungo egoera politikoaren ezaugarri nagusiak izan dituzte hizpide. Bileraren osteko agerraldian, berriz, bataren eta bestearen mezuak oso desberdinak izan dira.

Urkulluk «distentsioaren» eta «legezko bideen» alde egin du, eta erantsi du egun badagoela horretarako aukera bat, PP Espainiako Gobernutik egotzi eta Espainiako Kongresuan gehiengo berria eratu ostean. «Gehiengo horrek ekar diezaioke irtenbide politiko bat egoerari, baldin eta akordiorako borondatea badago», esan du.

EAJk, CiUk eta BNGk 1998an sinatutako Bartzelonako Akordioa gogora ekarri du Urkulluk, eta esan du han adierazitakoak indarrean daudela hogei urte geroago ere, batez ere, Espainiako Estatuaren «nazio aniztasuna» aitortzeari dagozkionak. Galdeketa «legezko eta adostuak» egiteko aukeraren alde egin du.

Torra ere elkarrizketaren alde agertu da, baina ohartarazi du haien helburua «independentzia» dela oraindik ere, eta elkarrizketari dagokionez Pedro Sanchezen gobernuaren jarrera ez dela desberdintzen Rajoyrenak zeukan jarreratik. «Bilera bat nahi dugu Espainiako Gobernuarekin, gobernutik gobernura, Kataluniako gizarteak mahai gainean jarritako gaiei heltzeko», esan du, baina gogoratu du proposamen hori egin ziola Sanchezi azken aldiz elkartu zirenean eta «hilabeteak» daramatzala erantzun baten zain.

Kataluniako presidenteak adierazi duenez, jakitun da bere herrialdearen eta Euskal Herriaren «erritmoak» ez direla «berdin-berdinak». Hala ere, eta erritmoak erritmo, ez du dudarik egin bi nazioen azken helmuga «askatasuna» dena.

Kataluniako presoak ere hizpide izan dituzte bi gobernuburuek. Torrak gonbidapena egin dio Urkulluri presoak bisitatzeko, baita horrek gonbidapena onartu ere, joan den abuztuan Oriol Junqueras bisitatzen egon zela gogorarazteaz batera. «Elkartasuna» adierazi die «preso dauden ordezkari politiko, instituzional eta sozial guztiei», eta haiek guztiak askatzeko eskatu du: «Behin-behineko espetxeratzeak ez du inolako zentzurik, ez gizatasunaren ikuspegitik, ezta politikoki ere», adierazi du.

Eskumenez, akordiorik ez

Urkulluk «elkarrizketa politiko eta instituzionala» goraipatu baino apur bat lehenago iritsi da albistea: Eusko Jaurlaritzaren eta Espainiako Gobernuaren ordezkariek bilera egin dute, eskualdatzeko gelditzen diren eskumenen inguruan, eta batzarra akordiorik gabe bukatu da.

Ustez «errazenak» eta desadostasunik txikienak biltzen dituzten eskumenak aztertu ditu bi aldeek osatutako batzorde teknikoak: Bilbo-Basauri eta Alonsotegi-Barakaldo arteko trenbideen kudeaketa eta AP-1 autobidearen Arabako zatia, hain zuzen. Ez dute akordiorik lortu, nahiz eta, Espainiako Gobernuaren iritziz, «mamian» ados egon eta zerbitzuen kontuan «alde batzuk» besterik ez izan.]]>
<![CDATA[«Urrats esanguratsua» egin nahi dute galdeketa Donostiara eramanda]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-11-13/urrats_esanguratsua_egin_nahi_dute_galdeketa_donostiara_eramanda.htm Tue, 13 Nov 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-11-13/urrats_esanguratsua_egin_nahi_dute_galdeketa_donostiara_eramanda.htm
«Ura bere bidera doa. Hasieran ibaia ginen, eta tantaz tanta itsaso bihurtu gara», esan dute Garciak eta Martinezek. Gogoratu dute GED Gure Esku Dago dinamikak bost urteko ibilbidea baino ez duela egin, eta duela bost urte «ezinezkotzat» jotzen zutena «posible» bilakatu dutela, «herritarrok sortutako olatua inork espero ez zuen lekuetara iristea» barne.

Galdeketen antolatzaileen esanetan, «borondateak» bildu ditu: «Herri izan nahi dugu, eta herri gisa erabaki nahi dugu». Asmo horrekin aritu dira lanean galdeketak prestatzen, eta lantegi horretan «urteetan iraun duten hamaika horma eraitsi eta beste horrenbeste sasi alboratu» egin dituzte. Horregatik pentsatzen dute prozesu honek aldaketa sakonak ekarriko dituela: «Honen ostean gure herrietan ezer ez da bera izango».

Orotara, 221.679 lagunek izango dute botoa emateko aukera bost galdeketetan, 09:00etatik eta 20:00etara. Galderak desberdinak izango dira leku batetik bestera. Donostian, Zallan eta Balmasedan, euskal herritarrek «etorkizun politikoa» aukeratu ahal izatearekin ados ote dauden galdetuko diete herritarrei; Alonsotegin, berriz, ea «euskal estatu independente bateko herritar» izan gura duten. Azkenik, Irunen, hiru aukeraren artean bat hautatu ahal izango dute herritarrek: egungo estatusa, estatus berria Espainiako Estatuaren barruan edo «euskal estatu burujabe eta independentea».

Antolatzaileek esan dutenez, sistema informatiko bat erabiliko dute saihesteko inork botoa ematea behin baino gehiagotan, eta, horretaz gain, berme batzorde bat ere egongo da, «protokoloa zorrotz errespetatzen dela eta galdeketak berme guztiekin egiten direla ziurtatzeko».

Nazioarteko begirale talde bat ere egongo da: gehienak Kataluniatik etorriko dira, baina egongo da Eskoziako eta Argentinako begiralerik ere.

Azaroaren 18an botoa zuzenean ematerik izango ez dutenek bozka postaz bidaltzeko aukera dute, eta horretarako epea urriaren 29az geroztik dago zabalik.

Bost toki horietako herritarrei prozesuan parte hartzeko deia egin diete Garciak eta Martinezek. «Ikusi dugu erabakitzeko beharrak batu egiten gaituela adin, pentsamolde eta jatorri askotariko herritarrak», esan dute; horregatik pentsatzen dute azaroaren 18an «demokrazia» gailenduko dela eta, horrekin batera, «herritar guztiak».

Quim Torra Donostian

Giroa berotuz joateko, GEDek hainbat ekitaldi antolatu ditu Donostian aste honetarako, eta horietatik garrantzitsuena izango da Quim Torra Kataluniako Generalitateko presidenteak bihar Donostiako Kursaal jauregian emango duen hitzaldia.

Ekitaldia 19:00etan hasiko da, eta Katalunia: burujabetza, demokrazia, askatasuna izango du goiburu. Bidaia baliatuta, Torrak bilera izango du eguerdian Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariarekin, Gasteizen.

Bestalde, galdeketaren bezperan, azaroaren 17an, beste solasaldi bat egongo da Donostian, 19:00etan, Aquariumean. ANC Biltzar Nazional Katalaneko presidente Elisenda Paluzie eta Marcel Mauri Omnium Culturaleko presidenteordea Kataluniako egoeraz mintzatuko dira.]]>
<![CDATA[Fiskalak ez du deliturik ikusten, eta ez du zigorrik eskatuko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/004/001/2018-11-08/fiskalak_ez_du_deliturik_ikusten_eta_ez_du_zigorrik_eskatuko.htm Thu, 08 Nov 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1944/004/001/2018-11-08/fiskalak_ez_du_deliturik_ikusten_eta_ez_du_zigorrik_eskatuko.htm
Lehenago ere, kritika ugari jaso du fiskaltzaren jarrerak. Ikerketa abiatu zenean, akusazio partikularrak salatu zuen fiskaltzak ez zuela froga bakar bat ere egiteko eskatu, oztopoak besterik ez zituela jarri eta haren jarduerak defentsaren eginkizunaren antz handiagoa zuela fiskaltzak egin beharreko lanarena baino. Kritika horiek ugaldu egin ziren jakin zenean epaiketan ez zuela akusaziorik egingo, eta, orain, berretsi egin dira, behin-behineko jarrera hori behin betiko bihurtu denean.

Iñigo Cabacasen gurasoak, saioa amaitutakoan, oso minduta agertu dira fiskalaren erabakia dela-eta. «Umiliatu egin gaituzte», esan du Cabacasen ama Fina Lizeranzuk, malko artean. «Gure semea hil digute. Gure semea hilerrian dago. Ez dut ulertzen gaur egun oraindik esatea ez dela deliturik egon».

Lasaiago, baina emaztea bezain minduta mintzatu da Manu Cabacas. «Hasieratik esan dugu fiskalak ez duela auzia bultzatu eta trabak jarri besterik ez duela egin», azaldu du, «baina pentsatzen genuen iritzia aldatuko zuela epaiketan akusatuen tesiak gezurtatu direla eta haien arteko kontraesanak agertu direla ikusita. Entzundako guztia entzun ondoren deliturik ez dagoela esatea sinestezina eta lotsagarria da. Ertzainen abokatuek hori esatea ulergarria da; azken finean, euren lana egiten ari dira. Baina fiskalak horrela jokatzea ez dugu inoiz ahaztuko».

Poliziaren perituak

Ondorioen atalera iritsi aurretik, azken perituek deklaratu dute. Espainiako Poliziaren zenbait adituk, esaterako, bideokonferentzia bidez azaldu dituzte auzirako prestatu dituzten txostenen nondik norakoak, bereziki balistika kontuei dagozkienak.

Kontraesanak agertu dira Espainiako Poliziaren perituek esandakoaren eta bezperan auzi medikuek adierazitakoaren artean. Auzi medikuek esan zuten Cabacas hil zuen tiroa «horizontalean» eginda zegoela, hots, zuzen-zuzenean egin ziotela tiro, eta kolpea ez zela pilotaren errebote baten ondorio izan. Bi arrazoi eman zituzten hori argudiatzeko: pilotak buruan utzitako aztarna ez zela hain «argia» izango errebote baten ondorio izatekotan, eta pilotak «biktimaren buruarekin perpendikularrean» jo zuela.

Poliziak saiatu dira bi tesi horiek gezurtatzen. Esan dutenez, gomazko pilota batek eragindako zauria «oso antzekoa» da zuzeneko tiro batek zein errebote batek eragindakoa izan, eta, beste aldetik, pilotak egindako ibilbidea «buruarekin perpendikularra» izateak, haien iritziz, ez du esan nahi tiroa zuzena izan zenik, gerta daitekeelako une horretan biktimak burua biratuta edukitzea.

Beste aldetik, nahita egindako tiro baten hipotesia ere baztertzen saiatu dira perituak. Esan dutenez, gomazko pilotak jaurtitzen dituzten eskopetak ez dira «zehatzak» hamar metro baino urrunagotik desarratuz gero. «Distantzia horretatik, inork ezin du jakin pilota norantz joango den», esan dute. Beraz, haien ustez, ezinezkoa da, arma hori erabilita, norbaitek tiro egin izana pertsona bakar bat jotzeko asmoarekin.

Dena dela, akusazio partikularrak bere galderetan nabarmendu duenez, horrek ez du indargabetzen akusazioaren tesia, alderantziz baizik. Izan ere, «arduragabekeriaz» jokatzea da akusazioak auzipetuei leporatzen diena, eta, akusazioaren ustez, kontrolatu ezin den jaurtigai bat kalezulo batean eta jende artera botatzea bada arduragabekeriaz jokatzea.

Beste txosten batzuk ere aurkeztu dituzte Espainiako Poliziaren adituek, baina ondorio argirik eskaini gabe. Adibidez, txostenetako batean adituek zehaztu behar zuten, bideo baten irudietan oinarrituta, zein zen han agertzen zen ertzainaren tiroaren norabidea, baina adituek ezin izan dute hori argitu, «bideoaren kalitate eskasagatik».

Saioa hasi aurretik, elkarretaratzea egin dute Bilboko epaitegiaren aurrean, «justizia Iñigorentzat» eskatzeko. Mobilizazioan, Cabacasen lagunek dei egin dute gaur Bilbon egingo den manifestazioan parte hartzeko. Manifestazioa Bilboko Maria Diaz de Haro kaleko plazatxotik irtengo da —Cabacas zauritu zen lekuan, hain zuzen—, 19:30ean, eta epaitegien inguruan amaituko da.]]>
<![CDATA[Cabacasi «horizontalean» tiro egin zioten, auzi medikuen ustez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-11-07/cabacasi_horizontalean_tiro_egin_zioten_auzi_medikuen_ustez.htm Wed, 07 Nov 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2018-11-07/cabacasi_horizontalean_tiro_egin_zioten_auzi_medikuen_ustez.htm
Auzi medikuen arabera, abiada handiz jaurtitako «objektu borobil eta trinko batek» ekarri zuen Cabacasen heriotza. Gainera, objektu hori zer abiaduratan zihoan kontuan hartuta, ondorioztatu dute «mekanismo» batez bidez jaurti zutela —pilotak botatzeko eskopeta bat, adibidez—. Datu horiek guztiak «bateragarriak» dira hipotesi nagusiarekin, hots, objektu hori Ertzaintzak botatako gomazko pilota bat izan zela. Iñigo Cabacasen heriotza gertatu zenean plazaratutako beste hipotesiak —erori egin zela, harri bat edo botila bat bota ziotela edo Poza kalean aurkitutako borra luzagarri batekin jo egin zutela— baztertu egin dituzte autopsiaren datuen arabera.

Akusazio partikularraren galderei erantzunez, auzi medikuek argitu dute pilotak Cabacas saiheska jo izan balu —adibidez, pilota airera bota eta nonbait errebotatu ondoren— zauriaren ezaugarriak beste batzuk izango ziratekeela; horregatik ondorioztatzen dute «modu horizontalean» jaurtikitako pilota izan zela.

Auzi medikuek esan dutenez, Cabacasen heriotza «indarkeriazkoa» izan zen, «izaera homizidakoa». Kolpea «hilgarria» izan zen; eragindako zauriak oso larriak izan ziren, eta, anbulantzia lehenago iritsi izan balitz ere, ezinezkoa izango zen gaztearen bizia salbatzea. Bestalde, pilota jaurti zuena Cabacasen eskuinetara zegoela zehaztu dute.

Basurtuko ospitalean (Bilbo) Cabacasen heriotzaren inguruko txostena egin zuen medikuak ere deklaratu du. Esan duenez, Cabacas «kontziente» iritsi zen erietxera, «baina norabidea galduta», eta zaurien ondorioz laster galdu zuen kontzientzia. Auzi medikuek esandakoa berretsi du: bere ustez, zauriak «hilgarriak» ziren, odol jarioaren ondorioz burezurraren barruan eragindako presioa ez zelako «bateragarria» biziarekin.

Bideoak eta grabazioak

Espainiako Poliziaren hiru adituren deklarazioaren ostean, hainbat froga erakutsi dituzte: grabazioak, bideoak eta argazkiak, batez ere. Akusazio partikularrak eskatuta, gau hartan ertzainen artean izandako barne komunikazioen grabazioa jarri dute.

Grabazio horretako zati gehienak epaiketan entzun dira lehenago ere, batez ere lekukoei horien inguruan zerbait galdetu behar izan dietenean. Oraingoan, baina, lehenengo aldiz jarri dute osorik, gertaeren segida nolakoa izan zen ikusteko.

Berriro egon dira entzungai zeresan handia eman duten hainbat pasarte: ofizialaren azalpenak inguruan istilurik ez zegoela adierazteko, Ugarteko ezizeneko ertzainburua kalezuloan «denarekin» sartzeko aginduz eta abar. Biktimaren guraso Fina Lizeranzu eta Manu Cabacasentzat oso gogorra izan da berriro segida osoa entzun behar izatea, eta grabazioa amaitu aurretik epai aretotik joan dira, oso hunkiturik.

Epaiketan orain arte entzun gabeko pasarte batzuk ere entzun dira; esaterako, herritarrek SOS Deiak larrialdi zerbitzura eta Ertzaintzara egindako zenbait telefono dei. Horietako batean, neska batzuen oihuak entzuten dira, eta horietako batek «tiro egiten ari zaizkigu!» egiten du garrasi. Beste batean, herritar batek azalpenak eskatzen dizkio telefonoaren beste aldean dagoen ertzainari: «Nola liteke herri honetan hau gertatzea? Ertzainak jendearen kontra ari dira tiro egiten. Azalduko al didazu zergatik?». Grabazioan entzuten da nola ertzainak «nik ez dut hau jasan beharrik» esan eta telefonoa eskegitzen duen.

Gaur, ondorioak

Gaurko saioan jarraituko dute adituen deklarazioekin, eta, besteak beste, Espainiako Poliziako balistika adituek azalpenak emango dituzte, baina, horretaz gain, alde bakoitzak bere ondorioak ere aurkeztuko ditu.

Pentsatzekoa da akusazio partikularrak orain arteko ondorioei eutsiko diela, eta zigor eskaerak ere bere horretan utziko dituela —launa urteko kartzela zigorra eskatzen dute sei akusatuentzat, eta seina urteko inhabilitazioa—. Gauza bera esan daiteke defentsei dagokienez, eta, seguru asko, absoluzio eskaerari eutsiko diote.

Zalantza nagusia fiskaltzaren jarreran egongo da. Hasieratik, fiskaltzak ez zuen akusaziorik egin, «deliturik» ez zegoelakoan, baina epaiketan ikusi eta entzundakoaren arabera jarrera alda lezake, eta zigorren bat eskatu. Gaur argitu daiteke hori.]]>
<![CDATA[Epai medikuen arabera, tiroa "horizontalean" eginda zegoen]]> https://www.berria.eus/albisteak/158948/epai_medikuen_arabera_tiroa_horizontalean_eginda_zegoen.htm Tue, 06 Nov 2018 07:19:09 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/158948/epai_medikuen_arabera_tiroa_horizontalean_eginda_zegoen.htm <![CDATA[Otaolak deklaratu du armak garbitu izanaren ardura Ugartekorena dela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/005/001/2018-11-01/otaolak_deklaratu_du_armak_garbitu_izanaren_ardura_ugartekorena_dela.htm Thu, 01 Nov 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1846/005/001/2018-11-01/otaolak_deklaratu_du_armak_garbitu_izanaren_ardura_ugartekorena_dela.htm Ugarteko ezizenaz ezagutzen duten ertzainburuarena.

Garai hartan, Bilboko ertzain etxeko nagusiordea zen Otaola; hots, aginte mailan bigarrena Jorge Aldekoaren ostean —geroago, Ertzaintzaren Bizkaiko nagusiorde izendatu zuten—. Esan duenez, egun hartan kalean jardun zen beharrean, batez ere San Mames inguruetan, eta jakin zuen Maria Diaz de Haroko kalezuloan zerbait gertatzen ari zela walkie-talkiean entzun zuelako Ugartekoren deia furgoneta guztiak hara joan zitezen. Oinez abiatu zen kalezuloraino. Iritsi zenerako, akusatuta dagoen ofiziala eta haren agindupeko furgonetak han zeuden. Ofizialarekin hitz egin zuen, eta hark esan zion, antza zenez, zauritu bat zegoela.

Ofizialaren abokatuak galdetu dio zergatik, ertzain etxeko nagusietako bat izanik, ez zuen eman erabilitako eskopetak ez garbitzeko agindua. Erabakia zuritzen saiatu da Otaola: esan duenez, eskopetak garbitu zituztenean ez zekiten Cabacasen zauriak hain larriak zirela. «Ertzainek esan zezaketen beste leku batean tiro egin zutela, edo lehenago, edo geroago; beraz, ez nuen pentsatu ikerketarako garrantzitsua zenik eskopetak garbitzea edo ez garbitzea», esan du.

Baina, geroago, akusazio partikularreko abokatuak ere galdekatu du, eta gogorarazi dio eskopetena ez zela izan armategian gertatutako irregulartasun bakarra; gomazko piloten kontrolik ere ez zegoen, eta ezinezkoa zen jakitea nork eta zenbat pilota bota zituen. «Gure baliabideak mugatuak dira», esan du Otaolak; «hamaika istilutan esku hartu dugu; zerbait gertatzen den bakoitzean eskopetak ikerketarako errekisatuko balira, eskopetarik gabe geldituko ginateke».

Baina, geroago, abokatuen galderek estutu dutenean, esan du armekin zer egin erabakitzearen ardura ez zela berea, Ugartekorena baizik.

Kaleko jantzitako ertzainak

Otaolari galdetu diote zergatik ez zituzten kaleko jantzitako ertzainak bidali kalezulora zer gertatzen ari zen ikustera, armak eskuan zituzten ertzain uniformedunak bidali beharrean. Otaolak azaldu du operazioa prestatu zutenean erabaki zutela kaleko jantzitako ertzainik ez erabiltzea, aurreko futbol partidetan taldeetako zaleen arteko liskarretan nahasi zituztelako, haiek ere zaleak zirelakoan. Hala ere, geroago aitortu du gau hartan kaleko jantzitako ertzainak egon zirela lanean alderdi hartan. Haietako batek lekuko gisa deklaratu du, eta esan du ez zietela hara joateko agindurik eman.

Gau hartan irrati bidezko komunikazioen ardura izan zuten ertzainek ere deklaratu dute. Haietako batzuek bat egin dute ertzain gehienek orain arte deklaratu dutenarekin, eta esan dute tokian zegoen ofizialari zegokiola nola jokatu erabakitzea.

Epaiketa datorren astean amaituko da. Asteartean eta asteazkenean adituen txanda izango da, eta ostiralean alde bakoitzak bere ondorioak aurkeztuko ditu.]]>
<![CDATA[F22 furgonetako ertzainek diote ez zutela parte hartu gertaeretan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/007/001/2018-10-31/f22_furgonetako_ertzainek_diote_ez_zutela_parte_hartu_gertaeretan.htm Wed, 31 Oct 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1879/007/001/2018-10-31/f22_furgonetako_ertzainek_diote_ez_zutela_parte_hartu_gertaeretan.htm
Akusatutako ertzainen abokatuak saiatzen ari dira frogatzen beste furgoneta batzuetako agenteek ere esku hartu zutela Maria Diaz de Haro kale ondoko kalezuloan, horrek zailduko lukeelako haiek defendatzen dituzten ertzainen erantzukizuna zehaztea, baina orain arte ez dute arrakasta handirik izan. Aurreko astean saialdia egin zuten F1 eta F6 furgonetetan zihoazenekin; denek esan zuten Maria Diaz de Haro eta Poza kaleen arteko bidegurutzean paratu zirela, eta ez zutela zerikusirik izan gertatutakoarekin. Oraingoan, F22 furgonetakoen txanda izan da, eta berdin gertatu da: denek eutsi diote bertsio bertsuari. Esan dutenez, iritsi zirenerako kalezuloan ez zegoen istilurik eta, gainera, Cabacas zoruan zetzan, zauriturik.

Furgonetako arduradunaren eta haren agindupean zihoazen ertzainen deklarazioak antzekoak izan dira. Furgoneta Moyua plazan zegoen, Maria Diaz de Haro kalera joateko deia jaso zutenean; irratitik esan zietenez, istiluak zeuden alderdi hartan. Iritsi zirenean, kalezuloan egoera «kontrolatuta» zegoela ikusi zuten, eta, hortaz, beste zeregin batzuetan aritu ziren: batez ere, kontrako espaloian dauden galeria batzuk zaindu, han istiluak sor ez zitezen. 10248 zenbakia duen ertzainak esan duenez, hango jendeak «irainak» bota zizkien, baina objekturik ez, eta ez zen aparteko gorabeherarik sortu.

Denek ukatu dute kalezuloan esku hartu izana. Kontrako espaloian galeriak zaintzen gelditutako batzuek esan dute hari bizkarra emanda egon zirela, eta zauritu bat egon zenik ere ez zutela jakin. Furgonetaren arduraduna, berriz, kalezulora hurbildu zen, baina, esan duenez, ordurako Cabacas zaurituta zegoen jadanik.

Furgonetako ertzain bakar batek, F92H3 zenbakia duenak, esan du kalezuloan barna sartu zela, eta horrek ere berretsi du Cabacas zaurituta zegoela ordurako. Iritsi zirenean kalezuloan ez zegoen istilurik. Ertzain horrek kalezuloaren hondoan dagoen pasabidea hartu zuen, handik Poza kalera igaro zen, eta han, bai, istiluak ikusi zituen, eta botilak eta bestelako objektuak bota zizkioten. Esan duenez, tiro batzuk egin zituen; lehenengoa, pilotarik gabe, eta beste batzuk, bost inguru, pilotekin. Pilota horietako bat gazte batzuk mugitzen ari ziren zakarrontzi baten kontra jaurti ei zuen.

Borra luzagarria

Poza kaleko oldarraldi horren ostean, eta egoera baretu zenean, atzera egin zuen F92H3 ertzainak, eta han, garaje baten sarreran, borra luzagarri bat aurkitu zuen. Epaiketan ebazten ari den auzirako kontuak ez du aparteko garrantzirik, baina ez da muntarik gabekoa: bere garaian, Rodolfo Ares buru zuen Herrizaingo sailak kalezuloarekin eta han gertatutakoekin lotu zuen borra luzagarria aurkitu izana, frogatu nahian han istilu larriak eta aldez aurretik prestaturikoak egon zirela. Orain, aldiz, borra luzagarria aurkitu zuen ertzainak argitu du Poza kalean izan zela hori, eta ez Maria Diaz de Haroko kalezuloan.

Epaiketak gaur jarraituko du, eta aurreikusita dago gaurko saioan amaituko direla lekuko gisa agertzen ari diren ertzainen deklarazioak. Datorren asteartean, berriz, hasiko dira adituen deklarazioak, eta, besteak beste, autopsia egin zuten auzi medikuek deklaratu beharko dute. Epaiketa azaroaren 9an amaituko da.]]>
<![CDATA[Aurrekontuen proposamena «egokitzeko» eskatu dio EAJk EH Bilduri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/005/001/2018-10-30/aurrekontuen_proposamena_egokitzeko_eskatu_dio_eajk_eh_bilduri.htm Tue, 30 Oct 2018 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1871/005/001/2018-10-30/aurrekontuen_proposamena_egokitzeko_eskatu_dio_eajk_eh_bilduri.htm
EAJren aldetik, Andoni Ortuzar, Joseba Aurrekoetxea eta Josune Gorospe egon dira bileran. EH Bilduren ordezkaritza, berriz, Arnaldo Otegik, Maddalen Iriartek eta Nerea Kortajarenak osatu dute. Ordu eta erdi inguru iraun du batzarrak, eta, horren ostean, koalizio subiranistaren jarreraren berri eman du Otegik.

EH Bilduren koordinatzaile nagusiak aurten Euskal Herriko kaleak astindu dituen «olatu soziala» aipatu du. Emakumeen, pentsiodunen, gazteen eta beste sektore batzuen mobilizazioak izan ditu hizpide, eta esan du aurrekontuek ezin diotela errealitate horri «bizkarra» eman. «Guk proposamen bat egin dugu gizarte beharrizan horiei erantzuten hasteko», erantsi du.

Otegik esan du ez dela «ohikoa» oposizioaren lehen indarra aurrekontuak aurrera ateratzeko ahaleginetan aritzea hauteskundeak egiteko zortzi hilabete falta direnean. «Guretzat, askoz errazagoa litzateke ahaleginik ez egitea eta gai hau erabiltzea Jaurlaritza higatzeko», ohartarazi du. Bestela jokatzen ari dira «nazio mailako akordioak» lehenesten dituztelako, Otegiren esanetan.

EH Bilduren ustez, egin duten proposamena «lorgarria» da: «Gakoa da erabakitzea dirua zertan gastatu nahi dugun», esan du. Gogorarazi du Jaurlaritzak urtero 500 milioi euro eman dituela Espainiako Armada finantzatzeko, eta 239 milioi euro emango dituela zorra kitatzeko, «hau [Euskal Autonomia Erkidegoa] zorrik txikiena duen erkidegoa izan arren». Horregatik, bideragarri ikusten du eskatzen duten dirua «jendearen beharrizan sozialak betetzeko» erabiltzea.

Handik gutxira iritsi da EAJren balorazioa bileraren inguruan. Josune Gorospe legebiltzarkideak azaldu du EAJk «kontuak adosteko borondate irmoa» duela eta ez diola «marra gorririk» jarri Eusko Legebiltzarreko inongo talderi, baina uste du EH Bilduren proposamenak ez duela «lekurik» aurrekontuetan, «ez alderdi ekonomikoan, ez eskuduntzen alorrean». Horregatik, proposamena «egokitzeko» eta «aurrekontuen esparrura moldatzeko» eskatu diete.

Gorospek esan duenez, 420 milioi euroren gastuen multzoak gainditu egiten du Europako Batasunak ezarritako gastu muga. Horren arabera, Eusko Jaurlaritzak 371 milioi baino ezin ditu gastatu. Eskuduntzei dagokienez, EH Bilduk pentsiorik apalenak osatzea proposatzen du, eta, Gorospek azaldu duenez, «ezaguna da pentsioena [Espainiako] Estatuko Gobernuaren eskuduntza esklusiboa dela». Gorosperen ustez, «aurrekontuen bidez pentsioak arautzeak segurtasun juridikoaren gabezia larria ekar lezake».

«Olatu sozialari erantzun beharraz» Arnaldo Otegik egindako adierazpenei erantzunez, Gorospek esan du Jaurlaritzaren aurrekontu proposamenaren %80 inguru «babes sozialeko politikak diruz hornitzeko» bideratuta dagoela. Hortaz, politika horiek iraultzea «ez da posible», jeltzaleen ustez.

Bilera egin aurretik, Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Ekonomia sailburu Pedro Azpiazu Radio Euskadin egon da, eta han egindako elkarrizketan ez du bileraz iritzirik eman nahi izan, «alderdiei» dagokien esparrua delako, baina esan du EH Bilduren proposamena «bideraezina» iruditzen zaiola.

Azpiazuren ustez, aurrekontuetan pentsioen inguruko erabakiren bat hartuko balute, Espainiako Gobernuak helegitea jarriko lieke aurrekontu horiei. Beraz, pentsatzen du onuragarriagoa dela «gai horretan ez sartzea».]]>
<![CDATA[Ertzain batzuek deklaratu dute ez zutela istilurik ikusi kalezuloan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/004/001/2018-10-27/ertzain_batzuek_deklaratu_dute_ez_zutela_istilurik_ikusi_kalezuloan.htm Sat, 27 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1871/004/001/2018-10-27/ertzain_batzuek_deklaratu_dute_ez_zutela_istilurik_ikusi_kalezuloan.htm herriko taberna dagoen kalezulora jo zuten, eta zuzenean parte hartu zuten hango gertaeretan-. Kontraesanak izan dira bi multzoetako ertzainen deklarazioetan: F1 eta F6 furgonetetakoek kalezuloaren aurretik igaro behar izan zuten, eta esan dute han «jende asko» zegoela eta ez zela istilurik egon. Besteek, berriz, kontatu dute «botilak, hautsontziak, suziriak, galtzada harriak» eta beste bota zizkietela kalezulotik.

F1 eta F6 furgonetetan zihoazen ertzainek antzeko deklarazioak egin dituzte. Deia jaso zuten Maria Diaz de Haro kalera joateko, han liskar bat egon zelako eta zauritu bat omen zegoelako. Harako bidean, kalezuloaren aurretik igaro ziren, eta han egoera guztiz normala zen. Maria Diaz de Haro eta Poza kaleen bidegurutzean gelditu ziren. Han, pertsona batzuk gauzak botatzen ari ziren, eta Ertzaintzaren patruila bat ari zen gazte bat atxilotu nahian: zeregin horretan lagundu zieten, eta hesi bat osatu zuten kalean.

Defentsako abokatuen asmoa zen frogatzea ertzain horietako batzuk, bidegurutzean ez ezik, kalezuloan ere aritu zirela eta, hortaz, haietako baten bat ere izan zitekeela Cabacas hil zuen tiroaren egilea. Baina bi furgoneta horietako ertzainek gogor eutsi diote beren bertsioari, erantzukizunak haiengana irits ez daitezen.

Haietako batek, esaterako, esan du bidegurutzean «taketa legez» gelditu zela, eta ez zela handik mugitu. Besteek ere berretsi dute bertsio hori, eta esan dute handik ez zirela mugitu, ez zirela kalezulora joan, eta han gertatzen ari zena ikusi ere ez zutela egin.

Oso bestelakoa izan da F12, F13 eta F14 furgonetetan zihoazen ertzainen deklarazioa. Haien bertsioaren arabera, «denetarik» bota zieten kalezulora iritsi zirenean. Hala ere, gehienek ez zuten ikusi haien kideek tiro egin zutenik, eta ikusi zutenek esan dute pilotarik gabe egin zutela tiro. Kideak errugabetzeko ahalegin horretan -tiro egiteaz akusatuta dauden hiru ertzainak furgoneta horietan zihoazen-, haietako batzuk kontraesan nabarmenetan erori dira. 9.181 zenbakia duen ertzainak, adibidez, esan du harekin zihoan ertzainak tiro egin zuela, baina pilotarik gabe, eta ez du inolako zalantzarik agertu horretan, baina, gogorarazi diotenean ertzain horrek aitortu duela pilotak bota izana, atzera egin du: «Berak esaten badu, hala izango da».

Berdin gertatu da 8.101 ertzainarekin: hasieran esan du lankideek pilotarik gabe egin zutela tiro, pilotarik gabeko tiro horiek bestelako hotsa ateratzen dutela eta bera gauza dela hots biak bereizteko. Geroago, baina, esan du «ustea» baino ez zela.

Goirizelaia, babes eske

8.101 zenbakia duen ertzainaren deklarazioak eman du, hain zuzen, zeresanik handiena. Hasiera-hasieratik oso oldarkor agertu da, eta akusazioaren abokatu Jone Goirizelaiak esandakoa zuzentzen aritu da -«ni ez naiz Herri Segurtasun brigadakoa, Herri Segurtasun sailekoa baizik; brigada beste gauza bat da»-, baita haren galderak mozten ere. Azkenean, Goirizelaiak babesa eskatu behar izan dio epaileari, lekukoak galderei erantzutean «errespetua» erakuts zezan. Epaileak hala ohartarazi dio, eta, harrezkero, lekukoak jarrera apur bat leundu du.

10.538 zenbakia duen ertzainaren deklarazioak ere eman du zeresana, baina beste arrazoi batengatik. Deklarazioa bukatutakoan, defentsako abokatuetako batek gogorarazi du lekukoek ezin dutela hitz egin oraindik deklaratu ez duten gainerako lekukoekin, deklarazio horiek ez kutsatzeko.

Horren aurrean, Goirizelaiak hitza eskatu du. Bat etorri da defentsako abokatuak esandakoarekin, baina zehaztu du ohartarazpena «berandu» iritsi dela eta epaiketaren hasieratik egin behar zela, are gehiago kontuan hartuta deklaratzera joan behar duten ertzainak elkarrekin iristen direla epaitegira, elkarrekin hitz egiten dutela eta aurreko saioan ertzain batek aitortu zuela bilera bat egin zutela Eusko Jaurlaritzako abokatuekin, deklarazioa prestatzeko.

Ertzain horren aitorpenaren harira hitz egin du Manu Cabacasek saioa amaitutakoan. Iñigo Cabacasen aitak esan du familia «minduta eta haserre» dagoela ertzain horren adierazpenak entzun ondoren: «Guri [Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburu] Estefania Beltran de Herediak eta Segurtasun Sailak askotan esan digute lagunduko zigutela eta ahalegin guztiak egingo zituztela egia azalarazteko, eta orain jakin dugu lekukoen deklarazioak prestatzen ibili direla».

Epaiketa datorren astelehenean berriro hastekoa zen, baina saio hori bertan behera gelditu da. Hurrengo saioa asteartean izango da, hilaren 30ean, ertzain gehiagoren deklarazioekin.]]>
<![CDATA[Suebakiak eta mendekuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1896/006/001/2018-10-26/suebakiak_eta_mendekuak.htm Fri, 26 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1896/006/001/2018-10-26/suebakiak_eta_mendekuak.htm Cabacas auziko epaiketa: zazpigarren saioa da gaurkoa, eta beste zazpi gelditzen dira oraindik, fiskalak, akusazioak eta defentsek euren ondorioak aurkeztu aurretik. Edozelan ere, orain arte ikusi eta entzundakoak agerian uzten du zeintzuk izango diren batzuen eta besteen estrategiak.

Ertzainen deklarazioak ikusita, begien bistakoa da bertsio bertsuari eusten diotela: oso istilu larriak gertatzen ari ziren Maria Diaz de Haro kaleko plazatxo hartan eta inguruetan, agenteei «denetarik» bota zieten, eta horrek ezinbesteko egin zuen ertzainek jokatu zuten moduan jokatu izana. Istiluen larria eta «denetarik» botatze hori nabarmendu guran absurdora ere iritsi dira ertzain batzuk epaiketan: batek esan zuen kalezulo hartan dauden loreontziak bota zizkietela —zoruari torlojuz lotuta daude, eta ezin dira mugitu— eta beste batzuek «galtzada-harriak» jaurti zizkietela —biharamunean ez zen galtzada-harri horiek utzitako hutsunerik ageri inguruetako espaloietan—.

Bertsio horren alderik ahulena ez da ertzain batzuen neurrigabeko fantasia. Ertzain ez diren lekuko ia guztiek nabarmendu dute ertzainak agertu arteko istilurik ez zela izan, ertzainen oldarraldia justifikatuko lukeen ezer ez zela gertatu kalezulo hartan, eta istiluak oldarraldi horren ostean etorri zirela, gazte batzuek agenteei aurre egin zietenean. «Harritu nintzen, ertzainak haiengana joan beharrean kalezulora tiroka segitzen baitzuten», esan zuen istiluak etxeko leihotik ikusi zituen lekuko batek.

Baina esanguratsuena da lekukoen aldetik ez ezik, ertzainen deklarazioen aldetik ere agertu direla arrakalak bertsio horretan. 3.389 zenbakidun ofizialaren testigantzan, hain zuzen ere. Harekin batera akusatuen aulkian esertzen diren —esateko modu bat da, ez baitira gehiago agertu epaiketa aretoan— gainerako ertzainen deklarazioetatik aldendu eta kontu jakingarri ugari utzi zituen haren lekukotzak: hark ez zuen istilurik ikusi; ez zuen uste jokatu zuten moduan jokatzea beharrezkoa zenik; harengatik izan balitz, iritsi bezain pronto alde egingo zuketen handik; eta deklarazio guztietan beldurgarriena: haren ustez, ertzain uniformedun eta armatuak kalezulora bidali izana «okerra» izan zen edo, bestela, «sarraskia eragiteko guraria».

3.389 zenbakia duen ofizial horrekin du zerikusia, hain zuzen, ertzainen estrategiaren atal nagusiak. Agente askoren adierazpenek ofizial hori gertatutako guztiaren errudun egitea izan dute xede. Bereziki, polizia agintarien deklarazioek sakondu dute bide horretan: alegia, Ertzaintzaren gaur egungo nagusi den Jorge Aldekoarenek eta Ugarteko ezizenez ezagutzen duten ertzainburuarenek. Beti hain korporatibista agertu diren Ertzaintzaren buruek agente bat modu horretara salduta uzteak eta, are gehiago, hartaz hitz egitean erabiltzen duten tonu mespretxuzkoak zer pentsaturik ematen du.

Suebakiaren estrategia polizia indarkeriaren kontrako epaiketak bezain zaharra da: ardurak maila txiki edo ertaineko norbaitengan ezarri, suak handik gora egin ez dezan. Nahiz eta, horretarako, herritarrei sinetsarazi behar ardurarik gabeko arduradunak daudela, edo «sartu daukagun guztiarekin» txilibitua jotzeko gonbidapena dela.

Baina, epaiketan entzundakoak entzun ondoren, mendeku kutsua ere hartzen du jokamolde horrek. Kasualitate handia baita Ertzaintzaren buruek errudun bakartzat aurkeztu nahi izatea polizia operazioa zalantzan jartzera ausartu den akusatu bakarra. Eta mahai gainean jarri duena berariaz bilatutako sarraskiaren hipotesia.]]>
<![CDATA[«Sakoneko arazoa polizia sistemaren diseinua da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1910/006/002/2018-10-26/sakoneko_arazoa_polizia_sistemaren_diseinua_da.htm Fri, 26 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1910/006/002/2018-10-26/sakoneko_arazoa_polizia_sistemaren_diseinua_da.htm
Joan den asteazkeneko saioan egon zinen, ertzainak lekuko gisa deklaratzen hasi zirenean, alegia. Zer ondorio atera duzu han entzundakoetatik?

Alde batetik, oso gogorra iruditu zitzaidan Iñigoren [Cabacas] gurasoen egoera, eta deklarazioetan informazio garrantzitsua ezkutatzen dela ikusteak nolako frustrazioa eragin behar duen. Indarkeria moral ikaragarria da hori.

Ikuspegi profesionaletik, poliziaren indarkeriari buruzko beste auzi batzuetan ikusitakoa ikusi nuen: akusaziooi ezinezkoa den zerbait eskatzen zaigu. Epaiketa baino garrantzitsuagoa da lehenago egindako ikerketa, eta ikerketa hori egin ezean nekez iritsiko da epaiketa behar den ondorioetara.

Lekuko gisa deklaratu zuten ertzainen testigantzetatik ondoriorik atera zenuen?

Inork ez du tirorik egiten, inork ez du agindu zehatzik ematen edo jasotzen, eta nahaspila izugarria da dena. Seguru asko, gau hartan gertatu zenari buruzko informazio ugari ezkutatu egin zen, eta, auzia zehatz-mehatz ezagutzen ez badut ere, harritu ninduen ikusteak nolako adostasuna zegoen ustez egondako istiluen inguruan, nahiz eta han erakutsi zituzten irudietan normaltasun egoera ikusten zen.

Honen moduko epaiketetan zeintzuk dira ebatzi beharreko erantzukizunak?

Bi ardatz daude: alde batetik, xedea da jakitea nor den egile materiala; hots, nork sakatu zuen katua. Oso lantegi zaila da hori. Baina beste ardatz bat ere badago, lehenengoa bezain garrantzitsua, batzuetan itzalean gelditzen den arren: ematen dituzten aginduengatik edo delitua gerta ez dadin ezer ez egiteagatik erantzukizunak dituzten agintariena.

Eta erantzukizun horiek ebazteko zeintzuk dira gainditu beharreko oztopoak?

Alde batetik, agenteak identifikatzeko zailtasunak inpunitatea bermatzen du. Adibidez, ustez agenteak identifikatzeko balio beharko luketen mekanismoak diseinatuta daude identifikazio hori ezinezko bilakatzeko. Eta inpunitatearen beste katebegia da epaile eta fiskalak askotan ez daudela prest azken ondorioetaraino ikertzeko. Estatuaren korporatibismoak pisu handia du.

Poliziak lagundu egiten al du ikerketa horietan?

Aspalditik, polizia operazio guztiek sofistikazio maila militarra dute ia: elkarrizketa guztiak grabatu egiten dira, bideoak erabiltzen dira, furgoneten kokatzea GPS bidez kontrolatzen da eta abar. Begien bistakoa da zauri larriak edo heriotzak ekarri dituzten operazioen ondotik den-denek dakitela han zer gertatu den. Baina polizia mota guztien kolaborazio faltaren ondorioz, ikerketak ez dira behar bezain sakonak izaten, eta horrek porrota dakar epaiketa iristen denean.

Beharrezkoa al da eztabaida soziala gai honen inguruan?

Ondorioei erreparatzen diegu, baina ez arrazoiei. Ondorioa da eskubideen zanpatzea, eta epaiketaren bidez saiatuko gara hori zuzentzen, baina sakoneko arazoa polizia sistemaren diseinua da, eta horren inguruan eztabaidatu behar da: polizia ereduaz, polizien kontu emateaz eta abarrez.]]>
<![CDATA[Ugartekok dio «koordinatzea» zela bere eginkizun bakarra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2316/002/001/2018-10-25/ugartekok_dio_koordinatzea_zela_bere_eginkizun_bakarra.htm Thu, 25 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2316/002/001/2018-10-25/ugartekok_dio_koordinatzea_zela_bere_eginkizun_bakarra.htm Ugarteko ezizenez ezagutzen duten ertzainburuak, Iñigo Cabacasen heriotza ekarri zuen operazioa Deustuko ertzain etxetik koordinatu zuenak, deklaratu du Cabacas auziko epaiketaren seigarren saioan. Akusazio partikularrak hura auzipetzea nahi zuen, gertaeretan erantzukizun argia izan zuelakoan, baina, azkenean, lekuko gisa baino ez da agertu epaimahaiaren aurrean. Baina akusaturik ez dagoen arren, bere burua errugabetzen saiatzeko erabili du deklarazioa, eta esan du, gau hartan operazio arduraduna izan zen arren, bere eginkizun bakarra «koordinatzea» eta «baliabideak bideratzea» izan zela.

Epaiketaren seigarren saioan, lekuko gisa deklaratzera deitutako ertzainak hasi dira epaimahaiaren aurrean agertzen, hamabi orotara, eta Ugarteko izan da lehenengoa. Azaldu duenez, bere eginkizuna zen arazo edo istiluren bat gertatzen bazen agenteak, furgonetak eta bestelako baliabideak leku horretara bideratzea, baina, hara iritsitakoan, tokiko arduradunaren esku gelditzen zen zer egin behar zen arazo hori konpontzeko. Hortaz, eta aurreko astean Ertzaintzaren gaur egungo nagusi Jorge Aldekoak egin zuen moduan, erantzukizun guztia 3.389 zenbakia duen ofizialaren bizkar utzi du. Ofiziala aretoan egon da, akusatuen aulkian; akusatuetatik bera izan da azaldu den bakarra.

Ugartekoren adierazpenak ez datoz bat grabazioetan entzuten denarekin: han Ugartekok argi eta garbi agintzen dio ofizialari «guztiarekin sartzeko» eta «esparrua kontrolatzeko». Ugartekok azaldu duenez, «esparrua kontrolatzeko» esaten ari zenean baliabideak bideratzeko zeregin horretan ziharduen, baina ez zuen agintzen hori nola egin behar zen: «Nik esparrua kontrolatzeko esaten diet, baina ez diet esaten eskopetak, borrak edo txilibitua erabili behar dituzten horretarako; hori tokiko arduradunaren eginkizuna da. Ni ez nago han, eta ezin ditut horrelakoak erabaki», argudiatu du.

Are gehiago: Ugartekok esan du horrelako aginduak eman zituenean ofizialak «erreakzionatzea» eta «zegokion ardura hartzea» nahi zuela, ez zelako furgonetatik jaitsi ere egin.

Grabazio horretaz gain, beste bat ere jarri diote Ugartekori. Bigarren audio horretan, oso ahots antzekoa duen norbaitek azaltzen du «morroi bat» dagoela ospitalean «oso izorratuta». «Errua guri bota nahi digute», eransten du, eta argibideak eskatzen ditu jakiteko erietxera eraman duten hori gauaren hasieran kalezuloan izandako liskar horretan zauritutako pertsona ote den. Ugartekok ukatu egin du audioan entzuten den ahotsa berea denik, eta esan du ez dakiela nor den, nahiz eta deia Ertzaintzaren izenean eginda egon eta gau hartan Ugarteko izan komunikazioen koordinatzailea.

Armategiaren arduraduna

Gau hartan Deustuko ertzain etxean armategiaren arduraduna izan zenak ere deklaratu du, 8.144 zenbakia duen ertzainak, alegia. Haren deklarazioak agerian utzi du hutsune ugari zeudela armen zaintza eta kontrolean. Esan duenez, eskopetak banatzen zituztenean, 25 gomazko pilota eta 35 kartutxo ematen zizkioten eskopeta zeraman ertzain bakoitzari; piloten poltsa zigilatuta egoten zen, baina ertzainek zigilua apurtu eta ireki egiten zuten, «pilotak erabili behar bazituzten azken momentuan zigilua apurtzen ibili behar ez izateko».

Zerbitzua amaitutakoan, poltsak bueltatzen zituzten ertzainek, baina inork ez zuen zenbatzen zenbat pilota falta ziren, erabiliak izan ote ziren, nork erabili zituen eta abar: sobran gelditutako pilota guztiak kutxa batera botatzen zituzten, eta kito.

Larriagoa da eskopetekin erabiltzen zen prozedura. Aurreko astean, akusatuetako batzuek —tiro egin zutela aitortu zuten ertzainek— esan zuten erabilitako eskopetak aparteko multzo batean uzten zituztela. Armategiko arduradunak esan du ez zegoela horrelakorik, eta gau hartan eskopeta guztiak garbitu zituela, erabilitakoak zein erabili gabeak. Horren ondorioz, ezinezkoa izan da zehazki jakitea zeintzuk izan ziren tiro egin zuten ertzainak. «Garai hartan, gauzak horrela egiten ziren», argudiatu du.

Fiskalak harridura agertu du jokatzeko modu horren aurrean, are gehiago kontuan hartuta larri zauritutako pertsona bat zegoela eta, beraz, oso litekeena zela horren inguruan ikerketa bat abiatu behar izatea. Armategiko arduradunak esan du berak ez zuela jakin ezer gertatu zenik hurrengo gauera arte. Fiskalak «sinesgaitz» iritzi dio bertsio horri, «lankide guztiek bazekitelako».

Epaimahaiaren aurrean agertu diren gainerako ertzainen deklarazio gehienak oso antzekoak izan dira, batez ere Maria Diaz de Haro eta Poza kaleen arteko elkargunean eta kalezuloan oldarrean aritu ziren ertzainenak. Denek esan zuten «objektu zaparrada» bota zietela iritsi zirenean, baina inork ez zuen pilotarik jaurti, ez zuten entzun tiro egiten hasteko agindurik, edo ez zuten gogoratzen.

Bertsio guztiak hain berdintsuak izateak susmoak piztu ditu: epaileak, esaterako, galdetu dio ertzain bati hainbeste gauza botatzen ari baziren zergatik jarri zen kutxazain baten ondoan, ezkutuarekin kideak babestu beharrean, eta abokatuetako batek galdetu dio beste lekuko bati kalezuloan istiluak hain larriak baziren zergatik agertzen den irudietan kalezuloari bizkarra emanda.

7.422 zenbakidun ertzainak ere eutsi dio bertsio horri, baina akusazio partikularrak galdetu dio ea bilerarik egin ote duen «Eusko Jaurlaritzako abokatuekin edo Ertzaintzaren nagusiekin» deklarazioa prestatzeko, eta lekukoak aitortu egin du bilera hori egin izana.

12.293 zenbakidun ertzainak esan du bere patruila herriko taberna dagoen kalezuloaren aurrean igaro zela, baina ez zirela gelditu, hura «etsai eremua» zelako. Abokatuetako batek galdetu dio nola litekeen Ertzaintzak Bilbon «etsai eremuak» izatea, eta agenteak erantzun dio lehenagotik ere «istiluak» izan zirela han.]]>
<![CDATA[Ertzaintzak «neurriz» aritu behar du, Elena Morenok dioenez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/008/001/2018-10-23/ertzaintzak_neurriz_aritu_behar_du_elena_morenok_dioenez.htm Tue, 23 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1878/008/001/2018-10-23/ertzaintzak_neurriz_aritu_behar_du_elena_morenok_dioenez.htm Cabacas auziko epaiketaren laugarren saioan Elena Moreno Zaldibar Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordeak deklaratu du lekuko gisa —garai hartan, Arkautiko akademiako zuzendaria zen—, eta azaldu du zeintzuk ziren kale istiluen kontrako jardunean ertzainek erabili beharreko jokabideak. Ertzaintzak argitaratutako liburuxka batean jasotzen dira prozedura horiek. Morenok azaldu duenez, arau horiek lehenagotik ere erabiltzen zituzten ertzainek, eta Arkautiko akademian (Araba) irakatsi egiten zizkieten ertzain izateko prestatzen ari zirenei; fotokopien gastua murrizteko, liburuxka gisa argitaratzea erabaki zuten, eta liburuxka hori «publikoa» zen eta beste polizia batzuek ere erabiltzen zuten.

Iñigo Cabacas hil zutenean Arkautiko akademiako zuzendari zenak eman du liburuxka horretan agertzen diren aholku eta arauen berri. Esandako batzuk ez datoz bat ertzainek gau hartan izan zuten jokabidearekin. Esaterako, Morenok azaldu du zuzenean oldartu aurretik «negoziatzen saiatzea» izan behar dela lehenengo aukera, egoera bideratze aldera, eta polizia indarren presentzia hutsak ere «atzera eragiteko efektua» izan dezakeela istiluak sortu nahi dituztenengan. Galdetu diote ea kontrako efektua ere sortu ote daitekeen, eta ertzainak agertzea istilu iturri bilaka daitekeen; Morenok esan du ez duela uste ertzainen asmoa «istiluak eragitea» denik.

Gehiago ere esan du Arkautiko zuzendari ohiak: pilotak botatzeko gutxieneko distantziak, adibidez, 25 eta 50 metro artekoa izan behar duela, eta 35 metrokoa batez beste; beste aldetik, pilotak «errebotatzeko» jaurti behar dira, eta inola ere ez zuzenean; eta prestatzeko egiten zituzten ariketetan, ertzainei beti esaten zieten «non ez zuten jo behar», eta bizi organoetara eta giltzaduretara tiro ez egiteko, «helburua ez delako inori minik ematea».

Deklarazioak, ildo beretik

Gainerakoan, beste lekuko gehienen deklarazioak orain arteko ildo beretik joan dira. Hiru lekuko Iñigo Cabacasen lagunak ziren, zauritu zutenean harekin zeudenak, eta beste sei Maria Diaz de Haroko kalezuloan eta inguruetan egon zirenak Athleticen garaipena ospatzen. Aldeak alde, bat etorri dira gehienen deklarazioak: ertzainak iritsi aurretik, batzuek ez zuten istilurik ikusi, eta beste batzuek garrantzi handirik gabeko liskar baten berri izan zuten; ertzainak ohartarazpenik egin gabe hasi ziren tiro egiten, «ematera» eta eskopetak «zuzen» zituztela; ertzainen oldarraldiaren ostean, gazte batzuek objektuak bota zizkieten, baina hori Poza kalean izan zen, ez kalezuloan; eta lekuko bik deklaratu dute saiatu zirela ertzainak baretzen, baina bat kolpeka hartu zuten, eta besteak ihes egin zuen kolpeak saihesteko.

Defentsak proposatuta, hasierako liskar hartan parte hartutako bi gaztek ere deklaratu dute. Esan dute pertsona batzuk «liskar bila» joan zitzaizkiela eta kolpeak eman zizkietela. Horren ondorioz, haietako batek Ertzaintzari deitu zion, eta, furgonetak ikusi zituenean, hara joan zen gertatutakoa salatzeko asmoz, baina orduan ertzainak tiroka hasi ziren, eta lasterka atera behar izan zuen. Besteak larrialdi zerbitzura deitu zuen anbulantzia eskatzeko, baina hori egin zuenean kalezulotik kanpo zegoen, eta, hortaz, ezin izan du argibide askorik eman han gertatu zenaren inguruan.

Anbulantziako gidariak ere deklaratu du. Esan duenez, kalezulora iritsi zenean istiluak zeuden; hortaz, alderdi hura ez zela «segurua» pentsatu, eta aurrera jarraitu zuen han gelditu gabe.]]>
<![CDATA[Espainiako Poliziak ez du egokitzat jo Ertzaintzaren jokabidea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/004/001/2018-10-18/espainiako_poliziak_ez_du_egokitzat_jo_ertzaintzaren_jokabidea.htm Thu, 18 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1881/004/001/2018-10-18/espainiako_poliziak_ez_du_egokitzat_jo_ertzaintzaren_jokabidea.htm
Castrok esan du horrelako kasuetan gomendagarriagoa dela «modu mailakatuan» aritzea: lehenbizi, ohartaraztea; geroago, borrekin jardutea eta abar. Pilotak jaurtikitzea mailaketa horren azken katebegia litzateke, Espainiako Poliziaren adituaren arabera. Era berean, Castrok aitortu du Espainiako Poliziak ere protokoloak aldatu zituela Iñigo Cabacasen heriotza ekarri zuten gertaeren ondorioz.

Epaiketaren hirugarren saioan ere hainbat lekukok eman dute testigantza. Bereziki mamitsua izan da Jorge Aldekoa Ertzaintzaren arduradun nagusiarena. Garai hartan, Bilboko ertzain etxeko arduraduna zen Aldekoa, eta epaiketan agertu da horrelako istiluetan aritzeko ertzainek duten prestakuntzaz, erabakiak hartzeko moduez eta Ertzaintzaren aginte mailez azalpenak emateko.

Aldekoa saiatu da Ugarteko ezizenez deitzen dioten ertzainburua errugabetzen, eta, zeharka, 3389 zenbakia duen ofiziala egin du gertaturikoaren erantzule. Polizia operatiboa antolatu zutenean, Bilbo hainbat esparrutan banatu zuten, eta ofizial horri egokitu zitzaion Cabacas hil zen esparruaren ardura hartzea. Ofiziala auzipetuta dago, Ugarteko ez bezala.

Aldekoaren arabera, Ugarteko zen furgoneta guztietako komunikazioak jasotzeko aukera zuen bakarra, eta, hortaz, indar guztien koordinatzailea. Baina esan du erabakiak «tokian dagoen arduradunak» hartu behar dituela, eta hark baloratu behar duela noiz eta nola jokatu. Polizia etxetik jasotako aginduak gorabehera, tokiko arduradun horren esku dago nola jardun erabakitzea, Aldekoaren deklarazioaren arabera, betiere.

Aldekoak adierazitakoa ez dator bat Ertzaintzaren arduradunen arteko komunikazioen grabazioetan entzuten denarekin. Grabazio horietan, ofizialak Ugartekori azaltzen zion bere ustez egoera «kontrolatua» zegoela eta ez zuela uste esku hartzea beharrezkoa zenik. Horren aurrean, Ugartekok agindu argiak ematen zizkion: «Sartu daukagun guztiarekin, hustu lekuak, eta orduan egongo da egoera kontrolatua».

Aldekoaren azalpenak entzunda, ofizialaren abokatu defendatzailea haserre paratu da, eta tirabira latza izan du Ertzaintzaren buruarekin. Adibidez, galdetu dio nola den posible Ugartekok ertzain batzuk toki batera bidaltzea berak defendatzen duen ofizialak jakin gabe eta, hala ere, ofiziala izatea ertzain horiek egiten dutenaren erantzule. Abokatuaren galderak gorabehera, bere bertsioari eutsi dio Aldekoak.

Gainerako lekuko gehienen testigantzak bezperakoen bide beretik joan dira. Hil zutenean Cabacasen ondoan zegoen adiskide batek, kalezulo hartan dauden bi tabernetako langileek eta inguruko etxeetan bizi edo lan egiten zuten hiru lagunek deklaratu dute, eta antzekoak izan dira denen bertsioak: ertzainak agertu arte ez zen istilurik egon, geroago ere ihes egitea edo babestea izan zen plazatxoa betetzen zutenen kezka nagusia, eta gazte gutxi batzuk baino ez zitzaizkien ertzainei oldartu, dozena erdi bat edo. «Harritu nintzen, ertzainak haiengana joan beharrean kalezulora tiroka ari baitziren», esan du Maria Diaz de Haro kalean bizi den emakume batek.

Saioa amaitutakoan, akusazio partikularraren abokatu Jone Goirizelaiak Espainiako Poliziaren adituaren testigantza nabarmendu du: «Hortik ondorioztatzen da jendez betetako leku bat husteko azken baliabidea izan behar duela gomazko pilotak botatzeak, gorde beharreko gutxieneko distantziak 50 metrokoa beharko lukeela, eta polizia guztiek, Espainiako Estatuan aritzen direnek ere, jarduteko protokoloak aldatu zituztela Iñigo Cabacasen heriotzaren ostean. Horrek esan nahi du zerbait txarto egiten zela».

Aste honetan ez da saio gehiago egongo. Urriaren 22an ekingo diote berriro epaiketari.]]>
<![CDATA[Azken erabakia tokian dagoen arduradunarena dela dio Aldekoa ertzainburuak]]> https://www.berria.eus/albisteak/158148/azken_erabakia_tokian_dagoen_arduradunarena_dela_dio_aldekoa_ertzainburuak.htm Wed, 17 Oct 2018 07:20:59 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/158148/azken_erabakia_tokian_dagoen_arduradunarena_dela_dio_aldekoa_ertzainburuak.htm "pilotarik gabe" edo "airera" egin zutela tiro 2012ko apiril hartan, eta jendetzak harrika hartu zituela ertzainak iritsi zirenean, pilotak jaurtitzea "beste biderik" ez zutela izan. Ordea, lekukoek besterik diote. Ertzainek ez zutela ohartarazpenik egin tiro egiten hasi aurretik, eta ez zegoela arrazoirik tiro egiteko. Lekukoen arabera, izan ziren erasoak iraun zuen bitartean ertzainei gauzak bota zizkietenak, baina ez "berrehun inguru" haiek esan bezala, "dozena erdi bat lagun" baizik. Maria Diaz de Haroko bizilagun batek lau bat gazte ikusi zituen botilak botatzen. Harritu egin zen, ertzainak haiengana joan beharrean kalezulora tiroka ari baitziren. Kale bereko etxe batean zegoen beste lekuko bat leihora irten zen tiroak entzun zituenean eta ertzain bat ikusi zuen tiroka. Aldiz, ez zuen inor ikusi gauzak botatzen: "Ia ez zegoen jenderik". Lekuko horrek berak zehaztu du ertzainek "zuzen" zutela eskopeta tiro egin zutenean. Gotzon Hermosilla izan da saioa jarraitzen: Cabacas artatu zuten DYAko larrialdietako teknikarietako bat -SOS Deiak-en abisu bat jaso zuten, eta Maria Diaz de Haro kalera jo zuten, baina han inork ez zien argibiderik eman. Handik joatea erabaki zuten. -Geroago, Ertzaintzaren beste dei bat jaso zuten, eta kalexkara jo zuten. Han Cabacas artatu zuten. -Bere hasierako deklarazioan esan zuen ez zuela istilurik ikusi, eta jendeak "hil egin duzue!" oihukatzen zuela. Orain dio ez duela ezer gogoratzen. Maria Diaz de Haro kalean zegoen lekuko bat -Tiroak entzun zituenean leihora atera zen. Ertzain bat tiroka ikusi zuen. Ez zuen inor ikusi gauzak botatzen: "Ia ez zegoen jenderik". Tiroka ikusi zuen ertzainak eskopeta "zuzen" zeukan. Kale bereko beste bizilagun bat -Bizilagun honek ere ez zuen istilurik ikusi ertzainen tiroak entzun arte. Jendea ihes egin nahian ikusi zuen. -Ertzaintzaren oldarraldiaren ostean lau bat gazte ikusi zituen botilak botatzen. Harritu egin zen, ertzainak haiengana joan beharrean kalezulora tiroka ari baitziren. -Pertsona batzuk ertzainak lasaitu nahian zeuden, baina ertzainek "jarrera bortitza" zuen: "Absurdua zen". Maria Diaz de Haro kalean lan egiten duen emakume bat -Ez zuen ezer arrarorik ikusi ertzainen tiroak entzun arte. Ondoren, gazte batzuk ikusi zituen botilak jaurtikitzen. "Gutxi" ziren, eta ez zuten aurpegia estalita. Ihes egiten ari zen jendetza ez zen ezer botatzen ari. -Ertzainak "aurrez" ari ziren tiro egiten, eta ez gora begira. Kirruli tabernako langile bat -Lekukoaren arabera, kaleko loreontziak zoruari itsatsita daude, eta ezin dira mugitu. Aurrekoan, ertzain batek esan zuen loreontziak bota zizkietela. -Lanean ari zela, tiroak entzun zituen. Lehenago ez zuen istilurik ikusi. Pilota bat oso gertutik pasatu zitzaion. Jendea tabernan babestu zen. "Izututa eta negarrez" zeuden. -Cabacas lurrean ikusi zuen, eta harengana jo zuen. Ertzain batek handik aldendu zuen, "modu bortitzean". -Agintari itxura zuen ertzain batengana jo zuen. Hark ez zuen aurpegia estalita. Ertzainak esan zion berriro tabernara sartzeko, bere kideak "oso bero" zeudelako. -Azkenean, ertzain horrek baimena eman zion taberna barruan zegoen jendea atera zedin, baina bosteko taldeak eginda eta Poza kalerantz, ertzainak "urduri" zeudelako. Jorge Aldekoa ertzainburua -Azaldu du tokiko arduraduna 3389 agentea zela (akusatuetako bat), eta furgoneta guztien gaineko agintea zeukala. -Ertzain honek berretsi du Ugartekok zentralizatzen zituela informazioak, eta aginduak emateko ahalmena zuela. -Epaileak galdetuta, agenteak dio "tokian tokiko informazioa duen agintariak" erabaki behar duela azken finean, nahiz eta polizia etxetik mota bateko edo besteko aginduak jaso. -Ertzainek urtean zenbat tiro ariketa eta zenbat ikastaro egiten dituzten galdetuta, ertzainburuak ziurtatzen du ertzainak "prestatuta" daudela, baina ez du erantzun zehatzik eman. Espainiako Poliziaren komisario bat -Jendez betetako plaza batean dozena erdi lagun botilak jaurtikitzen ari badira, ez da gomendagarria pilotak erabiltzea. Era berean, ez da gomendagarria 50 metro baino gertuagotik tiro egitea. -Komisarioak aitortu du haiek ere aldaketak egin dituztela euren prozeduretan Cabacasekin gertatutakoaren ondorioz. -"Begien bistakoa da kautxozko pilota bat, abiadura handiz eta gertutik jaurtikia, hilgarria dela". Iñigo Cabacasen lagun bat -Harekin eta neska batekin zegoen. Neska lasaitzen saiatu ziren ertzainen erasoa hasi zenean. Baina beste lagun batengana joan zen gero, hura eskuak altxatuta zegoelako eta arriskuan zegoelako. Biak ezkutatu ziren, eta orduan entzun zuten zauritu bat zegoela. -Mobila eskuan, ertzainengana jo zuen, laguntza eske, eta anbulantziari deitzeko galdeginez. Ertzainak borra kolpeka hartu zuen, eta ihes egin behar izan zuen. ]]> <![CDATA[Lekukoen arabera, ertzainen oldarraldia justifikatuko zukeen ezer ez zen gertatu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/005/001/2018-10-17/lekukoen_arabera_ertzainen_oldarraldia_justifikatuko_zukeen_ezer_ez_zen_gertatu.htm Wed, 17 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1877/005/001/2018-10-17/lekukoen_arabera_ertzainen_oldarraldia_justifikatuko_zukeen_ezer_ez_zen_gertatu.htm
Lekukoetako bi Cabacasen lagunarteko adiskideak ziren. Bat etorri dira euren deklarazioetan: bi pertsonaren arteko liskar bat ikusi zuten, baina ez zioten inolako garrantzirik eman, eta, liskargileetako bat handik eraman zutenean bukatutzat eman zuten auzia, eta ospakizunetan jarraitu zuten. Handik tarte batera agertu ziren Ertzaintzaren furgonetak, eta, abisurik eman gabe, tiroka hasi ziren.

Oldarraldiaren nolakotasunaz ere bat etorri dira gazte biak: ertzainak «plater tiroan» ari zirela zirudien, eta «mugitzen zen guztiari» tiro egiten zioten. Haietako batek lortu zuen taberna batean babestea: han ikusi zuen gazte batek pilota baten kolpearen marka zuela sorbaldan. Istiluak hasi arte Cabacasen ondoan egondakoak ziren bi-biak, baina ertzainen erasoa hasi zenean bistatik galdu zuten; berriro ikustea lortu zutenerako, gaztea zerraldo zetzan.

Caballerren testigantza

Laia Caballerrena izan da testigantzarik zirraragarriena. Kataluniakoa da Caballer, eta gau hartan Bilbon zegoen bikotekidearekin eta haren senitartekoekin, kalean zegoen jai giroaz disfrutatzen. Esan duenez, berak ere ez zuen inolako istilurik ikusi: balazta soinu bat entzun zuen, eta, handik gutxira, tiro hotsak.

Bere burua babesten saiatu zen, eta gazte bat lurrean zetzala ikusi zuenean, hara jo zuen, lagundu nahian —sorosle ikasketak eginak ditu—. Buru atzean «gibel baten tamainako odolbildua» zuen zaurituak, eta beste lagun batekin batera pultsua hartzen saiatu zenean, ez zuten lortu, tiroen hotsek ez zietelako ezer aditzen uzten. «Gu fusilatu nahian ibiliko balira bezala» egiten zuten tiro ertzainek, esan duenez.

Gogor kritikatu du ertzainen jarrera: «Anbulantzia oso berandu iritsi zen, eta heldu zirenean, horren arrazoiaz galdetu eta erizanek esan zidaten ertzainek ez zietela sartzen utzi. Oraindik eskuak Iñigoren [Cabacas] odolez eta gonbitoz zikin nituela, ertzain batengana jo nuen eta zenbakia eskatu nion. Hark erantzun zidan ospa egiteko, ez banuen bukatu nahi lurrean zegoenaren moduan. Nik ordura arte beti sinetsi dut poliziak jendeari laguntzeko zeudela. Ezin dut ulertu zergatik jokatu zuten horrela». Caballer deklaratzen ari zen bitartean, negarretan zeuden Cabacasen gurasoak.

Ñabardurak ñabardura, antzekoa izan da kalexkan egondako gainerako lekukoen testigantza. Neska batek adierazi du zauritu bat zegoela jakin ondoren ertzainen helburu nagusia izan zela Cabacas inork ez ikustea, eta borra zartakoka uxatu zituztela inguruan zeudenak, baita Cabacas artatzen ari zirenak ere. Kalexkaren aurre-aurrean bizi den auzo batek terrazatik ikusi zituen istiluak, baina, esan duenez, ez zuen ikusi ertzainei ezer botatzen zietenik.

Handik igaro zen autobusaren gidariak ere deklaratu du. Esan duenez, «gerra» baten modukoa zen hura, eta kalexkatik jaurtikitako zenbait objekturen kolpeak nabaritu zituen autobusaren albo batean, dozena erdi bat edo. Adierazi duenez, autobusa hutsik zegoen —bezperan ertzain batek deklaratu zuen autobusaren bidaiariak babesteko egin zutela tiro, besteak beste—.]]>
<![CDATA[Lehen lekukoek auzitan jarri dute ertzain gehienen bertsioa]]> https://www.berria.eus/albisteak/158103/lehen_lekukoek_auzitan_jarri_dute_ertzain_gehienen_bertsioa.htm Tue, 16 Oct 2018 07:14:49 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/158103/lehen_lekukoek_auzitan_jarri_dute_ertzain_gehienen_bertsioa.htm Horra gaurko deklarazioak: Lehen lekukoa: autobus gidaria Gertaeren unean, handik pasatu zen autobus gidari bat. -Atzo deklaratu zuten ertzainek esan zuten autobus horretako bidaiariak babesteko egin zutela tiro, baina gidariak azaldu du autobusa hutsik zeramala. Bigarren lekukoa: Cabacasen lagun bat. Athleticen garaipena ospatzen geratu zen, Cabacasekin batera. -Jai giroan zeudela, liskar txiki bat ikusi zuen, baina ez zion garrantzirik eman, eta ospakizunetan jarraitu zuten. -Orduan, Ertzaintzaren furgonetak agertu eta oldartu egin zitzaizkien, abisurik eman gabe. Jendeak ez zien ezer bota. -Oldarraldia hastean banatu egin zen Cabacasengandik. Zenbaitek botilak bota zituzten, baina ertzainek tiro egin ostean, eta gutxi izan ziren. -Lagun batek makurtzeko esan zion, “jotzera" tiratzen ari zirelako. Orduan entzun zuten zauritu bat zegoela: “Nire bizitza osoan inoiz ez dut hainbeste odol ikusi. Oldarraldia ez zegoen justifikatuta, han ez zelako ezer gertatzen ari". Hirugarren lekukoa: Cabacasen lagun bat. -Bi lagunen artean bultzaka aritu ziren, baina joan egin ziren gero, eta hogei minutura iritsi ziren ertzainak. Oldarraldia hastean, Kirruli tabernan babestu zen: “Ez genuen ulertzen zergatik egiten zuten tiro. Ikaratuta geunden. Jendeak ez zuen ezer botatzen, euren buruaz babestea baino ez zutelako pentsatzen". -Ertzainek "mugitzen zenari" tiro egiten zioten, lekukoaren arabera. Taberna barruan sorbaldan zauria zuen pertsona bat ikusi zuen: “Ez dut inoiz ikusi horrelako zauririk". -Laugarren lekukoa: Cabacas artatzen saiatu zen soroslea. -Kataluniatik etorritako neskak lehenbizi balazta soinuak entzun zituen, eta, ondoren, tiro hotsak. Hogei bat tiro entzun ondoren, gazte bat ikusi zuen plastikozko botila bat botatzen; ez zuen ertzainen kontrako beste erasorik ikusi. -Ertzainek "eskopeta artez zutela" egiten zuten tiro, eta gerritik gora. “Tiro egiten zuten gu fusilatzen egongo balira bezala". -Soroslearen lagunek ertzainengana jo zuten eskuak altxatuta, baina kolpeka hartu zituzten. Cabacasi pultsua hartzen saiatu zen soroslea, baina ez zuen ezer entzuten, ertzainen tiroengatik. -Anbulantzia oso berandu iritsi zen. Arrazoia galdetu zion erizain bati, eta erantzun zion ertzainek ez zietela sartzen utzi. Negarrez amaitu du azalpena: “Nik ordura arte uste nuen polizia laguntzeko zegoela. Nik egin nuen bakarra zauritu bati laguntzea izan zen, zergatik mehatxatu ninduten?". Bosgarren lekukoa: soroslearen laguna. -Aurreko deklarazioak berretsi ditu. Seigarren lekukoa: bizilagun bat. -Balkoitik begira jarri zen tiro hotsak entzun zituelako. Lehenago ez zuen ezer arrarorik ikusi, "jai giroa" besterik ez. Ez zuen inor ikusi ertzainei ezer botatzen. Zazpigarren lekukoa: teknikaria. -Ertzainen arteko komunikazioei buruzko txostena egin zuen. Zortzigarren lekukoa: plazan zegoen gazte bat. -Ertzaintzaren furgonetak argirik eta sirena hotsik gabe agertu ziren. Lehenengo tiro hotsa entzun zuen lekukoak, eta, segituan, pilota baten kolpea nabaritu zuen ipurdia: “Hurrengoa Iñigo izan zen". Bederatzigarren lekukoa: plazan zegoen gazte bat. -Ez zuen liskarrik ikusi ertzainak tiro egiten hasi aurretik. “Lagunen artean galdetzen genuen: ‘Zertara etorri da hau guztia?’". -Lekukoa: “Ertzainen helburu bakarra zen jendeak Iñigo ez ikustea. Ingurukoak uxatzen zituzten borrak erabiliz. Neu ere bota ninduten. Batek galdetu zidan ea haren ‘nobia galdua’ ote nintzen". Hamargarren lekukoa: gazte bat. Futbol partida taberna batean ikusi zuen. -Ez zuen liskarrik ikusi, ezta Ertzaintzaren furgonetak iristen ere. Tiroak entzun eta pilotak ikusi zituen. Atzo hasi zen epaiketa. Ertzainek deklaratu zuten, eta bat izan ezik denak bat etorri ziren "zuzena eta egokia" izan zela operatiboa. Ordea, izan zen bat besteen deklaraziotik aldendu zena, operatibo hartan mailarik gorena zuena. Hark kritikatu egin zuen horren antolakuntza, han aritu ziren zenbait ertzainen esperientzia falta eta Deustuko ertzain etxetik eman zioten "denarekin sartzeko" agindua. Sei urte eta erdi egin dituzte Cabacasen senide eta lagunek epaiketaren zain. Hasieran, epaiketa egin zedin zen haien helburua; orain, ordea, "benetako justizia" eta erantzuleek ardurak onar ditzaten nahi dute. "Iñigo guk geneukan bakarra zen, eta kendu egin ziguten. Horregatik, pozik nago gaur [atzo] hemen gaudelako". ]]> <![CDATA[Akusatu gehienek uste dute polizia operatiboa «zuzena eta egokia» izan zela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2018-10-16/akusatu_gehienek_uste_dute_polizia_operatiboa_zuzena_eta_egokia_izan_zela.htm Tue, 16 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2018-10-16/akusatu_gehienek_uste_dute_polizia_operatiboa_zuzena_eta_egokia_izan_zela.htm
Alabaina, deklarazioetako bat guztiz aldendu da gainerakoek adierazitakoetatik: Ertzaintzaren ofizial ohi -gaur egun erretiroa hartuta dago- eta operatibo hartan mailarik gorena zuenak -betiere operatiboa Deustuko ertzain etxetik zuzentzen zutenen aginduetara- gogor kritikatu du horren antolakuntza, han aritu ziren zenbait ertzainen esperientzia falta eta Deustuko ertzain etxetik eman zioten «denarekin sartzeko» agindua.

Ofizial ohiak adierazitakoaren arabera, lau furgoneta bideratu zituzten Athletic eta Schalke 04 futbol taldeen arteko partidaren operatiborako, 12, 13, 14 eta 15 zenbakidunak, hain zuzen; bera 12. furgonetako arduraduna zen, eta, aldi berean, hara bidalitakoen artean mailarik goreneko agentea ere bazen. Berak esan du horrek ez zuela operatiboaren tokiko arduradun bilakatzen, baina gainerako akusatuak ez dira horretan bat etorri eta hura jo dute arduradun nagusitzat.

Ofiziala Bilboko herri segurtasuneko ertzaina zen, eta, esan duenaren arabera, «urteak» zeramatzan «kalea zapaldu gabe». Harekin zihoazen ertzain asko ere herri segurtasun sailekoak ziren, eta, hortaz, «istiluen kontrako borrokan eskarmentu gutxikoak». Adibidez, oldartzeko agindua iritsi zitzaienean, bere furgonetan zihoan ertzain batek esan zion ez zela aterako, pilotak jaurtikitzeko eskopeta bat inoiz erabili gabea zelako. Esan duenez, ez zuten piloten jaurtikitzea, gorde beharreko gutxieneko distantzia eta antzekoak arautzen dituzten neurrien berri, ez zirelako horretan aritzen.

Maria Diaz de Haro kaleko txokora joateko agindua Deustutik eman zion operatiboaren arduradun nagusiak -barne komunikazioetan, Ugarteko berba erabiltzen zuten Deustuko egoitza izendatzeko; geroztik, operatiboaren buru nagusia Ugarteko ezizenaz egin da ezagun-. Iritsi zirenean, istiluak hasita zeuden. Agenteei furgonetatik ez ateratzeko agindu zien. Egoera baretu zenean, horren berri eman zion Ugartekori, baina hark herriko tabernara sartzeko esan zion. «Ni ez nintzen sartzearen aldeko; nigatik izan balitz, joan egingo ginatekeen», esan du.

Edozein moduz, han zeudenetatik maila goreneko ertzaina izanik, gainerakoei aginduak ematea bazuen. Galdetu diotenean zergatik ez zuen ahalmen hori erabili tiro egiteari utz ziezaioten lortzeko, esan du ez zuela «denari adi» egoterik.

Pilotak jaurtikitzeko erabakia ere «okertzat» jo du ofizialak: haren ustez, askoz egokiagoa zatekeen ertzain gehiagori deitzea eta, agente kopuru handia bildu ostean, oinez eta borrekin joatea. Bere deklarazioaren beste momentu batean esan du ez zuela egoki ikusten «giro abertzaleko taberna batera» Ertzaintzaren furgonetak bidaltzea, istilu gehiago sortzeko bide izan zitekeelako, eta, hortaz, erabaki hori «oker» bat zela, «edo sarraski bat egiteko nahia».

«Egin beharra zegoen»

Ofizial ohiarekin batera, garai hartan ofizialorde ziren beste bi ertzain ere akusaturik daude, eta haiek hurrengoak izan dira deklaratzen. 13. eta 14. furgoneten arduradunak ziren, hurrenez hurren, eta haien deklarazioak oso antzekoak izan dira: kalexkara iritsi zirenean «erradikalen erasoa» pairatu zuten, «denetarik» bota zieten, eta horren aurrean oldartzea beste biderik ez zuten izan, «gure eta herritarren bizia eta integritatea arriskuan zegoelako». «Operazioak bazituen arriskuak, baina egin beharra zegoen», esan du haietako batek.

14. furgonetaren ardura zuen ofizialordea saiatu da agenteen eskarmentu faltaz ofizialak esandakoa gezurtatzen. Esan duenez, gau hartakoaren moduko «ehunka» oldarralditan parte hartu du, «ertzain guztiek bezala». «Nire belaunaldikook, txapelaz baino gehiago, kaskoaz atera ginen akademiatik», zehaztu du. 13. furgonetako arduradunak, berriz, bere kideak esandakoa berretsi duen arren, zehaztu du berak ez zuela pilotak botatzeko agindurik eman.

Bukatzeko, azkenengo hiru akusatuek deklaratu dute. Hirurak dira ertzain huts, gau hartan 14. furgonetan zihoazen denak, eta haien deklarazioa oso antzekoa izan da. Nabarmendu dute «aurpegia estalia zuten erradikalek» harrika hartu zituztela -kopuruan ados jarri ez badira ere-, erasoa «izugarria» izan zela, eta horren aurrean oldartu egin zitzaizkiela, gomazko pilotak jaurtikiz.

Hirurek aitortu dute tiro egin zutela, baina horretan ere ñabardurak egin dituzte. Orduko arauaren arabera, lehenengo tiroak istiluak eragiten ari direnei ohartarazteko izan behar zuen, pilotarik bota gabe, eta bigarren tirotik aurrera has zitezkeen gomazko pilotak botatzen. Deklaratutakoaren arabera, hirurek egin zuten ohartarazteko lehen tiro hori, baina, horren ostean, batek pilotarik gabeko tiroak baino ez zituen bota, beste batek «airera» egin zuen tiro, eta hirugarrenak «eskopeta gerrian» zuela egin zuen tiro, pilotak goitik behera joan zitezen.

Beste puntu batean ere ados agertu dira ertzainak: eurak ez ziren tiro egin zuten bakarrak. Esan dutenez, operatiboa amaitutakoan, egoitzara iristen direnean, erabilitako armak albo batera utzi behar dituzte, erabili ez diren armetatik aparte. Erabilitako armen multzoan haien hiru eskopetak baino askoz gehiago zeuden.

Hiru ertzainetatik bik esan dute argi eta garbi entzun ziotela 13. furgonetako arduradunari tiro egiteko agindua -arduradun horrek ukatu du hori-; hirugarrenak, berriz, esan du ez zuela horrelakorik entzun. Dena dela, haietako batek zehaztu du ez zutela horrelako agindurik behar tiro egiten hasteko: «Iritsi ginenean istiluak hasita zeuden, beste batzuk tiroka ari ziren eta, beraz, ez zen agindurik behar».

Epaiketak gaur eta bihar jarraituko du, eta etenaldi baten ostean, datorren astelehenean ekingo diote berriro. Orain, lekukoen txanda iritsiko da: gaur hamar lekukok deklaratuko dute, eta bihar, beste hamarrek.

]]>
<![CDATA[Bide malkartsu eta oztopoz betea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1924/002/001/2018-10-13/bide_malkartsu_eta_oztopoz_betea.htm Sat, 13 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1924/002/001/2018-10-13/bide_malkartsu_eta_oztopoz_betea.htm
Luze jo du auziak 2012ko apirilaren 5ean Ertzaintzak jaurtikitako gomazko pilota batek Iñigo Cabacas Lizeranzu zauritu zuenetik -bost egun geroago hil zen-. Sei urte eta erdi igaro dira geroztik; bidea malkartsua eta oztopoz beterikoa izan da, baina, azkenean, epaiketa iritsi da.

Akusazio partikularrak «zuhurtziagabekeria larriko giza hilketa» leporatzen die sei akusatuei, eta lau urteko espetxe zigorra eta sei urteko inhabilitazioa eskatzen du haietako bakoitzarentzat. Fiskalak, aldiz, ez du delitu zantzurik ikusten, eta absoluzioa eskatzen du.

Instrukzio faseak iraun duen bitartean ezaguna egin dira Ugarteko ezizeneko ertzainburua, gau hartan operatiboaren arduradun izan zena, eta hark emandako aginduen grabazioak. Akusazio partikularrak hura ere epaitzeko eskatu zuen arren, ez da akusatuen aulkian eseriko, baina epaiketan egongo da, lekuko gisa.

Ugartekok egindako akusazioak eragin zuen, hain zuzen ere, Cabacas auziarekin loturik orain arte egindako epaiketa bakarra: ertzainburuak salaketa jarri zuen Gara eta Naiz.eus agerkarien, Iñaki Soto eta Iñaki Iriondo hedabide horietako kideen eta Jone Goirizelaia defentsaren abokatuaren kontra, bere «ohorea eta intimitatea» ustez urratzeagatik, baina epaiketan errugabetzat jo zituzten.

Lagunen sostengua

Cabacasen lagun eta senideek hainbat ekitaldi antolatu dituzte. Bihar, 19:00etan, elkarretaratze bat egingo dute Bilboko Albia lorategietan. Musika emanaldiak ere izango dira, eta ondoren gaua hantxe emateko deia egin dute.

Gaubeilaren ostean, astelehen goizean, elkarretaratzea egingo dute berriro, 8:00etan, eta gero lorategietatik epaitegietara joango dira, Cabacasen gurasoei ateraino laguntzera. 9:30etik 12:00etara elkarretaratzea egingo dute epaitegiaren aurrean.]]>
<![CDATA[Presoen zigorrak metatzeaz hilaren 23an ebatziko du Estrasburgok]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1884/007/001/2018-10-09/presoen_zigorrak_metatzeaz_hilaren_23an_ebatziko_du_estrasburgok.htm Tue, 09 Oct 2018 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1884/007/001/2018-10-09/presoen_zigorrak_metatzeaz_hilaren_23an_ebatziko_du_estrasburgok.htm
Frantzian egindako zigorra Espainian bete behar zuten zigorretik kentzeko eskatu zuten zenbait presok helegitea aurkeztu zuten, eta Espainiako Auzitegi Nazionalak, Gorenak eta Konstituzionalak atzera bota ondoren, Estrasburgora iritsi ziren helegiteok.

Badirudi bide malkartsu horrek urriaren 23an izan dezakeela akabera: ebazpenak lau presori eragingo die zuzenean —Santiago Arrospide Sarasolari, Kepa Pikabeari, Alberto Plazaolari eta Francisco Mujika Garmendiari—, baina epaia presoen tesien aldekoa balitz, pentsatzekoa da hurrengoak ere bide beretik joango liratekeela, eta horrek ekar lezake beste hogei euskal preso inguru laster kaleratzea eta, orotara, 67 presoren zigorrak gehiago edo gutxiago murriztea.

Iragarpen horrek biktimen zenbait elkarte asaldatu ditu, eta, esaterako, AVTk «pedagogia diplomatikoa» egiteko eskatu dio Espainiako Gobernuari, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren iritzia Espainiako interesen aldera makurrarazteko xedez. AVTren ustez, euskal presoen helegiteak «atzera» bota behar dira zalantzarik gabe.

Beste eragile batzuk askoz zuhurrago agertu dira iragarpen horren aurrean. Foro Sozial Iraunkorreko eledun Agus Herran, esaterako, «zuhurtziari eusteaz» mintzatu da, baina pentsatzen du epaia presoen aldekoa izango dela.

EH Bilduko koordinatzaile nagusi Arnaldo Otegik nahiago izan du «espekulaziorik» ez egitea «gaia delikatua delako eta familia asko horren zain daudelako». Edozein moduz, argi du Espainiak «iruzur» egin zuela beste herrialde batzuetan betetako espetxe urteak aintzat ez hartzeko, eta uste du «logikoa» litzatekeela Estrasburgok hori zuzentzea.]]>