<![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 26 Mar 2019 17:50:10 +0100 hourly 1 <![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Motxila «gogoz eta indarrez» beteta Altsasun, aurrera egiten jarraitzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/009/001/2019-03-26/motxila_gogoz_eta_indarrez_beteta_altsasun_aurrera_egiten_jarraitzeko.htm Tue, 26 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1871/009/001/2019-03-26/motxila_gogoz_eta_indarrez_beteta_altsasun_aurrera_egiten_jarraitzeko.htm
«Eskertuta» eta «hunkituta» dira Altsasukoak Aske plataformako Aritz Leozek gehien errepikatzen dituen hitzak, zigortutako zortzi gazteen aldeko mobilizazioa gogora ekartzean: «Manifestazioak lortu zuen neurria, jendearen gertutasuna, berotasuna, benetan edonor hunkitzeko modukoak izan ziren. Oso eskertuta sentitzen gara».

Helburua «bete» zutelakoan dago Leoz: «Helburua zen berriro ere ikusaraztea jendea justizia eta askatasunen alde dagoela, eta hori lortu da: gizarte oso bat dago, epai honen kontra ez ezik, azken bolada honetan pairatzen ari garen eskubide murrizketen kontra ere». Bereziki, altsasuarren erantzuna nabarmendu du Leozek: «Herri osoa astebetez lanean ikustea ikaragarria izan da», esan du. Horren adierazgarri, datu bat: antolatzaileek kalkulatu zuten 150 lagun beharko zituztela lanean aritzeko, dena ondo irten zedin. Ikusita altsasuar askok bere burua eskaintzen zuela laguntzeko, kopuru hori 250era igo zuten. «Azkenean, 300 lagun agertu ziren igandean, lan egiteko prest».

Manifestazioan jasotako babesa «aurrera egiten jarraitzeko» erabiliko dute Altsasukoak Aske plataformakoek: «Jendeak argi izan dezala; motxila gogoz eta indarrez betetzeko balioko digu igandekoak. Gu ez gaude hemen urte baterako edo bi urterako, justizia egin arte baizik».

Espainiako Auzitegi Nazionalaren azken ebazpenaren aurrean, Auzitegi Gorenera jotzeko aukera badago, baina bide horrek luze joko du —urtebete gutxienez, plataforman kalkulatzen dutenez—. Bitartean, zigortutako zortzi gazteen auzia «nazioartera» eramaten jarraituko dute, eta mobilizazioa ere ez dute bazter utziko.

Parlamentuan ere bai

Manifestazioaren arrakastaren oihartzunak Nafarroako Parlamentura ere iritsi dira, eta han talde politiko guztiek eman dute horren inguruko iritzia. Aldaketaren aldeko indarrek herritarren jokabide «eredugarria» nabarmendu dute, eta «justizia» eskatu dute espetxeratuentzat. UPNk, PPk eta PSNk, berriz, kritikatu egin dute Nafarroako Gobernuak ordezkaritza bidali izana manifestaziora.

Geroa Baiko Koldo Martinezek esan du Altsasun «justizia eta neurritasuna» baino ez zutela eskatu, eta Altsasuko herritarren jokabidea «eredugarria» izan dela, «probokatzera joan diren buruzagi politikoena ez bezala». EH Bilduko Adolfo Araizen aburuz, «elkartasun olatua» gero eta handiagoa da, eta espetxeratuei ezarritako zigorra, «astakeria juridiko eta politikoa». Ahal Dugu-Orain Baiko eledun Laura Perezek, berriz, esan du Altsasuko kaleak «duintasunez eta elkartasunez» bete zirela.

UPNren Javier Esparzak, aldiz, salatu du Nafarroako Gobernuak «erasotzaileen alde» egin duela «erasoa pairatutakoak» defendatu beharrean. Antzeko argudioak erabili ditu PPko Javier Garciak, eta PSNko Maria Txibitek esan du «errespetatu» egiten duela herritarren manifestazio eskubidea, baina ez zaio gustatu gobernuaren bozeramaileak manifestazioan parte hartu izana.]]>
<![CDATA[EAJ eta PDeCAT ez dira batera aurkeztuko, «elkarlanari» eutsi arren]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-22/eaj_eta_pdecat_ez_dira_batera_aurkeztuko_elkarlanari_eutsi_arren.htm Fri, 22 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-22/eaj_eta_pdecat_ez_dira_batera_aurkeztuko_elkarlanari_eutsi_arren.htm
Hala ere, EAJk ez du erabateko hausturaren irudirik eman nahi izan. Jeltzaleek azaldu dutenez, «ulertu, errespetatu eta onartu» egiten dute PDeCATek «gaur egungo egoera politikoari erreparatuta Kataluniako alderdiek osatutako hautagaitza osatzea» -Junts per Catalunya izena erabiliko du hautagaitza horrek, eta Puigdemont hautagai izango da-, eta erabaki horri «koherente» deritzo Kataluniaren prozesu subiranistarekin. Halaber, ez dute baztertzen «elkarlanean jarduten jarraitu» ahal izatea, kontuan hartuta bi alderdiak lotzen dituzten «harreman politikoa eta adiskidetasuna».

Hauteskundeen ostean elkarrekin aritzeko asmo hori ofizialtzeko, bi alderdiek itun bat izenpetuko dute datozen egunotan. Akordio horren xedea izango da «Europako Parlamentuan Euskadi eta Katalunia aldeztea», Europaren etorkizunean «nazio biontzako ahots eta ordezkaritza aldarrikatzea» eta «Euskadik eta Kataluniak izan beharko luketen tokiari buruz konpondu gabe jarraitzen duen arazoari irtenbidea bilatzea».

Orain, CC Coalicion Canaria eta CxG Compromiso por Galicia alderdiekin koalizioa osatzera bideratuko ditu EAJk bere ahalegin guztiak. Jeltzaleek esan dutenez, elkarrizketak «nahiko aurreratuta» daude bi alderdi horiekin, eta aurreikusten dute datozen egunetan koalizio akordioa izenpetzea.

Coalicion Canariak ziurtzat jo du koalizioa osatuko dutela, berri agentziei adierazi dietenez.

«Jokaldi makurrik» ez

EAJren EBBko lehendakari Andoni Ortuzar ere ahalegindu da auziari larritasuna kentzen. Bruselatik mintzatu da Ortuzar, hara joan baita Europako Alderdi Demokrataren batzarrean parte hartzera, eta azaldu du Europako hauteskundeetara bananduta aurkeztearena «bi alderdiek batera hartutako erabakia» izan dela, eta ez duela uste PDeCATek «jokaldi makurrik» egin dienik hauteskunde itunak egiteko prozesu honetan.

«Ikusi dugu Katalunian azken urteotan egon den prozesu politikoak pentsarazi diela [PDeCATeko zuzendaritzakoei] egokiagoa dela hautagaitza katalan petoa aurkeztea nolabaiteko ekintza batasun politikoa emateko Espainiako hauteskundeetan, Kataluniakoetan eta gainerakoetan egin nahi dutenari», esan du Ortuzarrek. EBBko lehendakariak «zilegi» deritzo horrela jokatzeari, baina uste du «zaila» dela asmo hori EAJk, CCk eta CxGk osatu nahi duten koalizioarekin «uztartzea».

Ortuzarrek gogorarazi du lehenago ere -90etako hamarraldian- EAJ eta CiU nor bere aldetik aurkeztu zirela Europako hauteskundeetara -EAJk BNGrekin egin zuen koalizioa-, eta ukatu egin du bi alderdien artean «aldentzerik» egon denik. «Nork bere herriari onena opa dio, nork bere bidea hautatzen du eta, ondorioz, batzuetan estrategiak desberdinak dira, nahiz eta gero bat egin helburu batzuk lortzeko».

Jeltzaleek badakite PDeCATekin batera ez joateak zaildu egiten diela europarlamentaria lortzeko aukera. Hala ere, Ortuzar ziur dago hauteskundeen ostean Izaskun Bilbao EAJren hautagaiak diputatu izaten jarraituko duela. «Ez du Bruselan duen pisuaren alogera etengo», esan du.

PDeCATek ere eman du iritzia auzi honen inguruan, eta ez da askorik aldendu EAJk adierazitakoetatik. Esan dutenez, «Kataluniako gatazka nazioartekotzea eta errepresioa salatzea» izan dute xede zerrendak osatzean, eta, hortaz, «Kataluniako interesen ikuspegia» gailendu da haien erabakian. Hala ere, EAJ «aliatutzat» jotzen dute, eta «hauteskundeen osteko lankidetza instituzionala» bermatzeko ituna egin nahi dute haiekin. EAJ eta PDeCAT ]]>
<![CDATA[Abertzaletasunari «harresia» jarri nahi dio Navarra Sumak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-21/abertzaletasunari_harresia_jarri_nahi_dio_navarra_sumak.htm Thu, 21 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-21/abertzaletasunari_harresia_jarri_nahi_dio_navarra_sumak.htm
Sergio Sayas UPNren foru parlamentaria izango da Kongresurako zerrendaburua. Horren gibelean, koalizioa sustatzen duten hiru alderdien ordezkariak azalduko dira: Carlos Garcia Adanero (UPN), Cristina Sanz (PP), Sonia Perez (C's) eta Alberto Picon (PP).

Senaturako zerrendan, berriz, Ciudadanos alderdiko kide bati dagokio lehenengo postuan joatea, eta alderdiaren Nafarroako antolakuntza idazkari Ruth Goñi izango da zerrendaburua. Ondoren, Alberto Catalan (UPN) eta Amelia Salanueva(PP) joango dira.

Hautagaiak ez ezik, koalizioak erabiliko duen logotipoa ere aurkeztu dute ekitaldian: laukizuzen moduko bat, gorria, UPNren ikurrean agertzen denaren oso antzekoa, eta barruan NA+ idatzirik duena.

Sayasen ustez, Navarra Suma «ilusioa eta ziurtasuna» sortzen duen egitasmoa da «Nafarroarentzat zein Espainiarentzat», eta «itxaropena» eskaini nahi die «Uxue Barkosen gobernua gehiago jasaten ez duten herritarrei».

Halaber, «askatasuna berreskuratu» nahi du Navarra Sumak, Sayasen hitzetan. «Pentsatzeko modu bat inposatu nahi izan digute, eta pentsatzeko modu horren arabera bizi behar izatea ere bai», esan du. Abertzaletasuna «sektario, endogamiko eta itxitzat» jo du.

Berriro ere, Espainiako konstituziotik laugarren xedapen iragankorra kentzeko asmoa agertu du, hura «nafarrentzako tranpa» eta «abertzaleei egindako kontzesioa» delakoan.

Senaturako zerrendaburuak ere hitz egin du. Ruth Goñik eskerrak eman dizkie Ciudadanos osatzen duten kide guztiei, eta esan du koalizioa eratzeko hautua «apustu ausart, tinko eta sendoa» dela. «Batzen gaituena balioetsi eta desberdintasunak albo batera utzi ditugu, helburu bakar batekin: boto konstituzionalista guztiak bildu, Nafarroan agindu eta abertzaletasuna gobernutik kanpo uztea», azaldu du.

Goñiren ustez, Nafarroak ezin ditu beste lau urtez «identitatean oinarritutako politikak, bazterketa eta inposizioa» jasan. Horregatik, «oso desberdinak diren alderdiek» erabaki dute «indarrak batzea».

Ciudadanoseko ordezkariaren ustez, beharrezkoa da «espainiarrak batzearen alde lan egingo duen proiektu politiko bat», eta, aldi berean, «batasuna, berdintasuna eta askatasuna» defendatuko dituena «inolako konplexurik gabe».

Goñiren arabera, Nafarroa lehen «liderra» zen «Espainiaren aurrerabide sozial eta ekonomikoan», eta hara itzuli nahi dute, «lehen geundeneko tokira, inoiz utzi behar ez genuena».

Hautagaiekin batera, koalizioa osatzen duten hiru alderdien buruak ere egon dira aurkezpenean: Javier Esparza (UPN), Ana Beltran (PP) eta Carlos Perez Nievas (C's). Esparzak esan duenez, koalizioa osatu izanak «ilusio handia» piztu du; haren ustez, «pozik eta harro» egoteko arrazoiak badituzte hori lortzeko lanean ibili direnek. Haien helburua da «Nafarroak foru erkidego bereizia, espainiarra eta europarra izaten jarrai dezala» nahi duten nafar guztiak biltzea.

PPren zerrendak, «aurki»

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan PPk oraindik ez ditu Espainiako Gorteetarako zerrendak itxi, eta, askoren ustez, alderdian hautagaiak aukeratzeko prozesuaz dauden desadostasunen erakusgarri litzateke hori. Espainiako PPren komunikazio arduradun Marta Gonzalezek, aldiz, esan du zerrendak «aurki» egongo direla, eta ez du uste alderdiko kideen artean «ezinegonik» dagoenik horren inguruan. «Prozesu hauek beti dira zailak, pertsona batzuk aukeratu behar direlako, eta beste batzuk, berriz, kanpoan utzi».]]>
<![CDATA[«Burujabetzak arlo guztietan txertatuta egon beharko luke»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2019-03-19/burujabetzak_arlo_guztietan_txertatuta_egon_beharko_luke.htm Tue, 19 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1857/004/001/2019-03-19/burujabetzak_arlo_guztietan_txertatuta_egon_beharko_luke.htm
Esperientzia banku gisa definitu dute Udalbiltzan Hartueman proiektua, eta horrek laburbiltzen du beste ezerk baino hobeto zertan den egitasmoa: energia burujabetza, elikadura, euskara, feminismo eta, oro har, herriaren eraikuntzarekin zerikusia duten arloetan udal bakoitzak egindakoa bildu eta horrekin banku moduko bat moldatzea, norberak besteek egindakoetatik ikasi ahal izateko, Garesko alkate eta Hartueman egitasmoaren arduradun Oihan Mendok (Gares, Nafarroa, 1986) dioenez.

Nola sortu zen Hartueman esperientzia bankuaren ideia?

Udalbiltzak hausnarketa prozesu bat egin zuen 2015. urtean, Udalbiltzan bagabiltza prozesua, eta agerikoa izan zen Euskal Herriko burujabetza bultzatzen duten ekinbideak ikusarazteko eta indartzeko nahia eta beharra. Hartueman proiektuak erronka horri erantzuten dio.

Eta zein da haren helburua?

Badakigu Euskal Herrian maila ugaritan lantzen dela burujabetza egunero, baina azken boladan udalak eta herritarrak proiektu benetan interesgarriak eta transformatzaileak garatzen ari dira, eta arrakasta handiarekin, gainera. Esperientzia horiek jaso eta saretu nahi dituen ekinbidea da, Euskal Herriko praktika transformatzaileen mapa osatzeko.

Nolakoak dira sareko esperientzien bilduma horretan jaso dituzuen esperientziak?

Bildutako esperientziek bost ezaugarri bete behar dituzte: lehenik eta behin, geografikoki Euskal Herrian kokatzea; bigarrenik, gizarte onura izatea helburu nagusitzat. Horretaz gainera, beharrezkoa da errepikatzeko modukoa izateko aukera izatea, hots, beste leku batean antzeko proiektua aurrera eramateko gaitasuna izatea. Errealitatearen baldintzak aldatzeko gai izatea ere eskatzen zaie —hau da, transformatzailea izatea—, eta, azkenik, arrakastatsua izatea, hau da, behin martxan jarrita funtzionatzea.

Esperientzia horiek sailkatzeko, hainbat lan ildo markatu dituzue. Zeintzuk dira, eta zergatik aukeratu dituzue?

Ildo ugari egon daitezke, baina, gure ustez, Udalbiltzaren helburu estrategikoetatik gertu dauden zazpi lan ildo aukeratu ditugu. Lehenengo biak, euskara eta politika feministak, Euskal Herria josten duten helburu estrategikoak dira, dudarik gabe.

Horretaz gainera, gure lurraldearen burujabetzari lotutako beste bost lan ildo aukeratu ditugu: energia burujabetza, elikadura burujabetza, etxebizitza eta hirigintza, ekonomia sozial eraldatzailea eta lurra lantzeko erraztasuna.

Udalen batek edo beste eragileren batek esperientzia interesgarri bat ikusten badu bankuan, nolako informazioa jaso ahal izango du esperientzia horren inguruan?

www.udalbiltza.eus webgunean kokatuko den esperientzien bankuan, bisitariak eskura izango ditu proiektu konkretu horren inguruko hainbat material: azalpen fitxa bat eta proiektuaren inguruan sortutako dokumentuez gainera, ikus-entzunezkoak, txostenak eta abar.

Eta sareko plataforman agertzen dena baino informazio gehiago eskura dezake?

Bai. Euskal Herria esperientzia eraginkorren eta transformatzaileen bidez jostea da helburuetako bat; beraz, webgunera sartzen denak eskura izango ditu esperientzia horri lotutako norbaiten kontaktua eta informazio gehiagorako sarbidea.

Normalean, burujabetzaz hitz egiten dugunean, makropolitikako kontzeptuak datozkigu burura. Udaletatik eta tokian tokiko mailetatik ere eragin al daiteke burujabetzaren bidean?

Burujabetza ikuspegi eta kontzeptu transbertsala da, eta, nire ustez, bizitza politikoaren maila guztietako ekintzetan egon beharko luke txertatuta, herri eta pertsona guztien helburu desiragarria baita. Nire ustez, udalak eta herritarrak aspertuta daude makropolitikatik etorriko diren konponbideen zain egoteaz, eta beren bide propioa egiten hasi dira.

Gainera, udaletatik bideratzen diren neurri politikoen gertutasunak aukera ematen du giza ikuspegia txertatzeko, eta horrek izugarrizko ahalmena du. Burujabetza gako bilakatu da hainbat arazo konkreturi erantzuteko.

Adibideren bat emango zenuke?

Errigora proiektua izan daiteke esaten dudanaren adibidea [Nafarroako hegoaldeko produktuak oinarri hartuta, euskara ofiziala ez den eremuan euskalgintzari laguntzea xede duen egitasmoa da]. Herritar ekintza baten bidez eta burujabetzaren ikuspegitik, Nafarroa hegoaldeko arazo bati erantzun zitzaion, eta arrakasta paregabea bildu. Esperientzia hori ez zen goi mailako bulego batetik atera, herritar batzuen gogo eta esfortzu handiarekin baizik.

Webgunea atontzeaz gain, besterik egingo duzue esperientzia bankua gizarteratzeko?

Bai. Hiru mintegi prestatu ditugu. Lehenengoa Lekornen (Lapurdi) izango da, martxoaren 23an; jadanik izena emateko aukera dago gure webgunean, eta programazioa ere eskuragarri dago han. Izen ematea irekia da, eta nahi duen orok parte hartu dezake. Beste biak Nafarroan eta EAE Euskal Autonomia Erkidegoan antolatuko ditugu, 2019an.

Badakigu mintegiak ez direla proposamenik originalenak, baina saretzeko eta elkar ezagutzeko aproposak dira, eta herrialde bakoitzera interesa izan dezaketen gaiak eramaten ahaleginduko gara; adibidez, Ipar Euskal Herrian politika feministak, euskara eta etxebizitza landuko ditugu.]]>
<![CDATA[Legebiltzarraren gehiengoa bat etorri da espetxe eskumenen alde]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-14/legebiltzarraren_gehiengoa_bat_etorri_da_espetxe_eskumenen_alde.htm Thu, 14 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2019-03-14/legebiltzarraren_gehiengoa_bat_etorri_da_espetxe_eskumenen_alde.htm
EH Bilduk proposatuta egin dute bilkura monografikoa, eta horren helburua zen Araban, Gipuzkoan eta Bizkaian ezarri beharreko espetxe ereduaren lehenengo ardatzak zirriborratzea, Espainiak horren inguruko eskumenak Eusko Jaurlaritzaren esku uzten dituenerako.

Ardatz horietan ere bat etorri dira talde gehienak: espetxe eredu berriak «gizarteratzea» izan behar du xede; aintzat hartu behar dira presoen eskubideak, «duintasunaren printzipioa» eta genero ikuspegia; eta erregimen irekiak lehenetsiko ditu ahal den neurrian.

«Espetxea ez da irtenbidea»

Jone Goirizelaiak azaldu ditu EH Bilduren proposamenak. Esan duenez, espetxea ez da «irtenbidea» gizarte arazoak konpontzeko: «Instituzio gisa, espetxea krisian dago, porrot egin duelako giza eskubideen alorrean eta gizarteratzeko xedean». Hala ere, onartu du gaur egungo gizartean kartzelaren abolizioaren inguruko eztabaida ez dagoela behar bezain heldurik; horregatik, bestelako espetxe eredua eskatu du, «diseinu diferente eta propioa» izango duena.

Hainbat neurri proposatu ditu presoen eskubideak aintzat hartzeko: bizitzeko, familiarako, kulturaniztasunerako, adierazpen askatasunerako eta osasunerako eskubideak, ordaindutako lan duina izateko eskubidea eta abar. Halaber, kexu agertu da EAJk eta PSE-EEk iragarri dutelako gehienen kontra bozkatuko zutela. Hala ere, esan du EH Bilduk babestuko zituela EAJ eta PSE-EErenak: «Segitzen dugu pentsatzen gureak zehatzagoak direla, eta berriro defendatuko ditugu aukera dugun guztietan», esan du, baina erantsi du EH Bilduk «akordio zabala» sustatzea lehenetsi duela.

Lan eta Justizia sailburu Maria Jesus San Josek iragarri du txosten bat egiten ari direla gaiaren inguruan, eta proposamen horren helburuak eta printzipioak zerrendatu ditu: espetxean daudenen eta biktimen «duintasuna», kartzelaren erabilera murriztea, gizarteratzea, genero ikuspegia, politika publikoen integrazioa eta abar.

Espetxe eskumena Jaurlaritzaren esku uztea defendatu du berriro. «Eskuduntza hori transferitzea konstituzioa eta estatutua betetzea besterik ez da», esan du sailburuak.

Goirizelaia oso kritiko agertu da San Joserekin; esan du haien proposamena «oso berde» dagoela, eta txostenik ez ekartzea leporatu dio.

EAJko Joseba Zorrillak, aldiz, EH Bilduri zuzendu dizkio kritikarik zorrotzenak: «autokritikarik» ez egitea leporatu die, espetxeen kudeaketaren eskumena eskatzea 1979an estatutuaren kontra agertu ziren arren eta ez ezkutatzea zein den haien «lehentasuna». «Guk, ezker abertzaleak ez bezala, preso guztiak ditugu gogoan gure proposamenak egiten ditugunean», esan du Zorrillak. Berretsi du «beti» eskatu dutela espetxeen eskuduntza, eta erantsi du gai honetan ez direla «hutsetik» abiatzen, Jaurlaritzak bere esku dituen gaietan —presoen osasun arloan, esaterako— badagoelako aldez aurretik egindako lan bat.

EAJk eta PSE-EEk 44 neurri proposatu dituzte, eta aurrera atera dituzte denak, gehienak EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen babesarekin. Elkarrekin Podemoseko eledun Juan Luis Uriak nabarmendu du taldeen arteko adostasuna uste baino handiagoa dela, eta presoak hurbiltzearen, gaixo larriak kaleratzearen eta gradu progresioan urratsak egitearen alde mintzatu da.

Presoen hurbiltzea

Alexia Castelo (PSE-EE) ziur dago espetxe eskumena transferituko dela, «hauteskundeen ostean PSOEren gobernu bat egongo delako Espainian», baina ohartarazi du: «Alderdi penala eta espetxeen alderdia desberdindu behar dira. Horretarako proposamenak ez dira hemen [Legebiltzarrean] egin behar, Espainiako Kongresuan baizik. Eskumenaren transferentziak ez du ekarriko presoak hurbiltzea».

PPko Nerea Llanosek zalantzan jarri du espetxeen gaia «gizartearen lehentasunezko kezken artean» ote dagoen, eta, aldi berean, EH Bilduren asmoen inguruan ere duda egin du: «Zuentzat hau gai politikoa eta alderdikeriazkoa da; zuen kezka ez dira presoak, preso batzuk baizik». Zuzenbide estatuaren «kalitatea» gutxietsi nahi izatea leporatu die.]]>
<![CDATA[Jaurlaritzak "pertsonen duintasuna" jarri nahi du espetxe politiken erdigunean]]> https://www.berria.eus/albisteak/163936/jaurlaritzak_pertsonen_duintasuna_jarri_nahi_du_espetxe_politiken_erdigunean.htm Wed, 13 Mar 2019 18:13:47 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/163936/jaurlaritzak_pertsonen_duintasuna_jarri_nahi_du_espetxe_politiken_erdigunean.htm <![CDATA[«Inkisizioaren moduan» aritzea leporatu dio Otegik Urkulluri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2232/005/001/2019-03-13/inkisizioaren_moduan_aritzea_leporatu_dio_otegik_urkulluri.htm Wed, 13 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2232/005/001/2019-03-13/inkisizioaren_moduan_aritzea_leporatu_dio_otegik_urkulluri.htm
Urkulluk «guztiei» dei egin zien «batera» esan dezaten ETAren jarduera «bidegabea» izan zela eta ez zuela inoiz gertatu behar. Otegiren aburuz, ordea, arazoa ez da hori, ezpada Urkulluk «onura politikoa» atera nahi duela, ezker abertzaleari aitorrarazita «berrogei urtez oker» egon dela.

Otegiren ustez, ezker abertzalea izan da «ETAren indarkeria ekuazio politikotik atera duena», eta eragindako mina aitortu du behin baino gehiagotan. «Bizikidetzari ekarpena egin nahi badiote, EAJk onar dezake Ertzaintzak torturatu egin duela, eta PSOEk, berriz, diru bereiziak erabilita soldatapeko hiltzaileak kontratatu zituela jendea hiltzeko», erantsi du Otegik.

«Denen bistan»

Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Josu Erkorekak erantzun die Otegiren adierazpenei. Esan du «denen bistan» egon dela joan den asteleheneko ekitaldian gertatutakoa: «Zoritxarrez, denak ez ginen egon; Sortuk huts egin zuen. Eta hori Sortuk hala erabakita gertatu zen, eta ez lehendakariaren edo Jaurlaritzaren jarrera baten ondorioz».

Erkorekaren esanetan, Jaurlaritzak «lanean» jarraituko du datozen urteetako ekitaldietan indar politiko guztiak egon daitezen, «eta elkarrekin biktimen aldeko eta indarkeriazko adierazpen guztien kontrako mezu argia eman dezagun».

PSE-EEko eledun Jose Antonio Pastorren ere uste du «ulertezina» dela EH Bilduk «uko egitea» aitortzeari ETAren jarduera bidegabea izan zela, eta hori onartzeak ez liokeela inori «kalterik» egingo.

Pastorren iragarri du eskaera egingo duela adierazpen hori ager dadin Eusko Legebiltzarreko Bizikidetza Batzordearen ondorioetan. Etzi du bilera batzordeak.]]>
<![CDATA[Hasi da itunen dantza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/001/2019-03-10/hasi_da_itunen_dantza.htm Sun, 10 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1881/012/001/2019-03-10/hasi_da_itunen_dantza.htm
Bi indarrek badute akordio bat BNG eta beste alderdi batzuekin Europako hauteskundeetan batera aurkezteko, baina oraingo ituna gauzatuko balitz, estreinako aldiz aurkeztuko lirateke EH Bildu eta ERC elkarrekin Espainiako hauteskundeetan.

EH Bildun nahiago dute aurreakordioaz hitz egitea, oinarriek berretsi arte ez baitago akordiorik: hori, seguru asko, martxoaren 23an egitekoa den nazio batzarrean izango da. Bestalde, aliantza politiko horrek hartuko lukeen molde juridikoari ere ez diote ematen aparteko garrantzirik: izan ere, hauteskunde barrutia probintzia izanik, ez dago argi koalizioa molderik egokiena ote litzatekeen. Batez ere, nabarmendu dute aliantza politikoa lortu izanaren garrantzia, hau da, hauteskundeen ostean batera aritzeko eta talde parlamentario bakarra osatzeko konpromisoa.

Aliantza politiko horren ardatzak autodeterminazio eskubidea, errepresioaren kontrako jarrera —presoak askatzea barne—eta eskubideen murrizketari buru egitea dira, eta akordioa beste indar politiko batzuei zabalik dago, bereziki BNGri, hiru alderdiak elkarrekin joango baitira maiatzeko bozetan.

EH Bilduk bihar egingo du bere Mahai Politikoaren bilkura, Donostian; han aztertuko dute ERCrekin erdietsitako akordioa, eta, ondoren, Arnaldo Otegi koordinatzaile nagusiak agerraldia egingo du horren xehetasunak azaltzeko.

Bi indarren arteko elkarlana gauzatuko balitz, oso litekeena da Kongresuan talde abertzalerik handiena izatea EH Bilduk eta ERCk osatutakoa. Oraingo emaitzekin talde horrek 11 diputatu izango lituzke —bederatzi ERCrenak eta bi EH Bildurenak—; baina inkesta guztien arabera, bi indar horiek gora egingo dute datozen hauteskundeetan. PdCATek orain zortzi diputatu ditu, eta EAJk bost.

UPNren eskaintza C's-ekoei

Berritasun politiko handia izango litzatekeen arren, inor gutxi harrituko litzateke EH Bildu eta ERC elkarrekin ikusita, Europako bozetan ere halaxe joango baitira. Askoz harridura handiagoa sortu du atzo Diario de Navarra egunkariak zekarren albisteak: UPNko buru Javier Esparzak proposatuko dio alderdiaren Kontseilu Politikoari PPrekin duten ituna Ciudadanos alderdiari ere zabaltzea, eta, hortaz, PP, UPN eta C's elkarrekin aurkeztea Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan, Espainiako Gorteetarakoetan eta udal bozetan.

Hiru alderdiak esparru politiko berean aritzen diren arren, Ciudadanos behin baino gehiagotan azaldu da Nafarroak duen erregimen bereziaren eta horrek dakartzan «pribilegioen» aurka; horregatik da harrigarria UPNren buruaren eskaintza. Diario de Navarra-ren informazioaren arabera, UPNren asmoa da ituna gauzatuko balitz horretan idatziz jasotzea «Nafarroako foru erregimenaren eta itun ekonomikoaren errespetua».

Bestalde, Geroa Baik, EH Bilduk, Ahal Dugu-k eta Ezkerrak iragarri dute akordio bat izenpetu dutela Espainiako Senaturako hauteskundeetan zerrenda bakarra aurkezteko. Aldaketa izango da zerrenda horren izena.

Lau alderdiek esan dutenez, «urrats bat aurrera egitea» erabaki dute, ikusita eskuineko alderdiak «iraganik beltzenera itzultzen» saiatzen ari direla, «sentsibilitate desberdinak ukatuz eta autogobernua ezabatuz».

Espainiako Senatua «herritarrei eskubideak ukatzeko» erabiltzearen kontra daude, eta, horregatik, beste eredu bat eraman nahi dute hara, «elkarrizketarena, desberdinen arteko akordioena, aniztasunarena eta gatazka politikoen irtenbide baketsuarena». Senatura, izan ere, «bere nortasuna maite duen Nafarroa horren ahotsa» eraman nahi dute.]]>
<![CDATA["Bilbok gainezka egin du. Elkarrekin ahaldundu gara"]]> https://www.berria.eus/albisteak/163772/bilbok_gainezka_egin_du_elkarrekin_ahaldundu_gara.htm Fri, 08 Mar 2019 10:14:55 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/163772/bilbok_gainezka_egin_du_elkarrekin_ahaldundu_gara.htm

Manifestazioaren buruan, bi auto, ikur more handi bat, eta lehenengo pankarta, grebarako deia egiten duena @berria #M8GrebaFeminista pic.twitter.com/bF4VBV0gmN - Gotzon Hermosilla (@GotzonH) 2019(e)ko martxoaren 8(a) Atzean, berriz, beste hainbat pankarta ere bazeuden; horietako bat, feminista gazteena: Neska gazteok heteropatriarkatu kapitalistari planto. Kantuan ere aritu dira grebalari gazteak: "Iraultza gu gara". Nekez egin du aurrera martxak, batez ere, Plaza Eliptikoaren inguruan, goraino betea baitzegoen hura ere. Aurrez ere ez da erraza izan aurrera egitea; haraino iristeko, 45 minutu behar izan ditu martxak. Beste ordubete inguru, gero, Plaza Eliptikotik udaletxe aurrera heltzeko. Ibilbidean zehar, alboetatik jendea batu da uneoro:

Denetariko aldarrikapena ikusi ahal izan dira bidean. Aurten, nabaritu da, gainera, Atlheticeko zaleen presentzia handiagoa -manifestazioaren ostean, San Mamesen zuen partida-. Euskaldunen eta euskararen aldeko mezuak ere presente izan dira, aldarri feministekin lotuta: Emakumea* eta euskalduna, bi aldiz errebeldea. Arropa saltoki handien aurrean, gainera, protesta ikusgarria egin dute. Udaletxe aurrean egindako ekitaldian irakurri du gaurko agiria. Grebalariak nabarmendu dutenez, zaintza lanak aintzat ez hartzea beharrezkoa da kapitalismo patriarkala iraunarazteko. "Bidezko zaintza sistema nahi badugu, aldaketa erradikala behar dugu [...] Kapitalismoaren, patriarkatuaren eta kolonialismoaren arteko loturak ikusgarri egin nahi ditu grebak". Jarraian, pentsiodunek eta neska gazteek hartu dute hitza. "Euskal Herriko emakumeok kaleak hartu ditugu. Bilbok gainezka egin du. Elkarrekin ahaldundu gara. Historiaren beste atal bat idazten ari gara. Oraingoan, inork ez digu protagonismoa lapurtuko", esan dute, Zutik emakumeak abestuz ekiraldia amaitzeko. Goizetik kalean Eguna argitu orduko, emakume ugari batu da San Mames futbol zelaiaren eta EITBren egoitzaren arteko gunean eta Zabalburu plazaren inguruetan, eta Bilborako bi sarrera horiek moztu egin dituzte. Mozketak gutxi iraun badu ere, auto pilaketak handiak izan dira. Bizkaiko Aldundiaren egoitzan batu dira ondoren grebalariak, jai giroan: bi zutabeek topo egin duten momentua bereziki zirrraragarria izan da. Aldundiaren aurreko elkarretaratzea baliatu dute zaintzaren auzia plazaratzeko: gosaria prestatu dute, garbiketarako zapi eta eskularruak eskegi dituzte inguruetan. Mugimendu feministak zaintzarako hainbat gune prestatu ditu Bilbon, eta zabalik egon dira egun osoan. Aldundiaren aurrean egindako adierazpenetan, mugimendu feministako bozeramaileek esan dute "adi" egongo direla, ikusteko "azken orduan mobilizaziora batu direnek" martxoaren 9tik aurrera "agindutakoa betetzen ote duten". Eguerdiko manifestazioak 12:00etan abiatu da manifestazio jendetsua Bilboko Jesusen Bihotza plazatik, Ertzak gainez egin, zentroa okupatzeko lelopean. Eguerdia baino lehen jendez lepo zeuden plazaren inguruak, eta Zazpikaleetatik, Indautxutik eta beste zenbait lekutatik iritsitako emakumeek bat egin dutenean, erabat bete dute Kale Nagusia, eta Bilboko erdigunea itxita gelditu da. 12:30ean beste zutabe bat atera da Aita Arrupe pasabidetik udaletxera, zarataka. Ertzetik erdigunera egin dute emakumeek, eta hiriko erdigunea okupatu dute. Guggenheim museoaren inguruko eremu osoa eta errekaren alde biak morez tindatu dituzte manifestariek, Bilboko udaletxerako bidean. Errekaren ertzak ez ezik, erreka bera ere hartu dute, Deustuko arraun taldeko nesken traineruak handik egin baitu udeletxerako bidea. Manifestazioa 13:30ean amaitzekoa zen, baina hogei minutu lehenago, eta oraindik zenbait auzotako zutabeak iritsi gabe zeudelarik, guztiz kolapsatuta eta jendez gainezka zeuden Bilboko udaletxearen inguruabarrak. Zutik emakumeak abestuz eman dute bukatutzat ekitaldia; hala ere, emakumeek segitzen zuten hara iristen. Bilboko Udalaren arabera, 30.000 lagun inguruk hartu dute parte manifestazioan. Bilbotik kanpo ere bai Hiriburuan ez ezik, Bizkaiko gainerako herri nagusietan ere nabaritu dira deialdiaren ondorioak. Durangon, hiru zutabek herri osoa zeharkatu dute, txapliguak botaz eta lapikoak astinduz. Portugaleten auto karabana, herri gosaria eta kalejira egin dituzte, eta Ezkerraldeko gainerako herrietan ere pikete informatiboak goiz-goizetik aritu dira. Basaurin errepidea moztu dute, eta, besteak beste, Mercadonan eta Bizkaiko Aldundiko Ogasun sailaren ordezkaritzan sartu dira. Lekeition, berriz, solasaldia egin dute emakumeek udaletxearen aurreko plazan. Gernikan, Durangon, Getxon, Barakaldon, Lekeition, Mungian, Basaurin eta beste zenbait herritan ere eguerdian egin dituzte manifestazioak. Herri batzuetan, Durangon eta Gernikan esaterako, zutabeka egin dute eguerdiko mobilizazioa, eta han batu dira ikasleak, pentsiodunak, etorkinak, gizarte zerbitzuetako langileak eta beste multzo batzuk. Markinan "besarkada feminista" egin dute. Immigrazio bulegoa, itxita Eguerdiko mobilizazioen ostean, herri bazkariak egin dituzte Bizkaiko hiri eta herri gehienetan, arratsaldeko ekitaldietarako indarrak biltzeko asmoz. 17:00etan, emakume ugari elkartu dira Bilboko Kale Nagusian dagoen immigrazio bulegoaren aurrean, eta zigilatu egin dute, Inor ez da ilegala eta Atzerritarren Legeak egunero hil egiten du oihu artean. ]]>
<![CDATA[Kasualitateetan sinesteari utzita]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1907/002/001/2019-03-07/kasualitateetan_sinesteari_utzita.htm Thu, 07 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1907/002/001/2019-03-07/kasualitateetan_sinesteari_utzita.htm
Gazte bat askatu, beste bat espetxeratu; zoritxarreko kasualitatea iduriko luke. Baina azken bolada honetan, Espainiako Poliziaren, Ertzaintzaren eta epaileen jazarpenarekin zerikusia duten gertakariak erreskadan datoz Amurrion, eta herrian batzuk hasi dira kasualitateetan sinesteari uzten.

Ibarrola Basauriko kartzelara (Bizkaia) sartu zutenean, herrikide bat zuen zain: izan ere, Alfredo Remirez 2017ko azaroan bidali zuten espetxera, sare sozialetan presoen aldeko mezuak hedatzeaz akusatuta, eta urtebeteko zigorra bete ostean kaleratu zuten. Azen ontzeko, urtarrilaren 6an tiro egin zioten Amurrioko ezker abertzaleko familia ezagun baten baserriari; ustezko egilea, polizia ohi bat, handik egun batzuetara atxilotu zuen Ertzaintzak, baina libre utzi zuten, etxean arma ugari aurkitu zizkioten arren.

Esperientzia «gogorra»

Ibarrolak dioenez, «gogorra» egin zaio espetxean eman duen urtebetea: «Pintaketa bat egiteagatik zigortu ninduten, baina, hala ere, talde armatu bateko kide banintz bezala sailkatu ninduten eta, ondorioz, ez zidaten baimenik, hirugarren gradurik edo antzekorik onartzen». Espetxera sartu baino apur bat lehenago, aita hil zitzaion Ibarrolari. Irtetear zegoela, haren urteurren ekitaldira joateko baimena eskatu zuen, baina ez zioten eman.

Remirezentzat ere ez zen esperientzia gozoa izan: «Niri urtea oso luzea egin zait, baina badakit gure egoera ez dela EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboko gehienen egoeraren isla; Julen eta biok bigarren graduan egon gara, eta erraztasun batzuk izan ditugu, euskal preso gehienek ez dituztenak».

Edozein modutan, bi-biei urratu dizkiete legez dagozkien eskubideak: «Julen, zorionez, Basaurin egon da espetxealdi osoan, baina ni Darocara [Zaragoza, Espainia] urrundu ninduten», azaldu du Remirezek. «Aldiz, amaieran nik baimen batzuk izan nituen, baina Juleni, horretarako baldintza guztiak bete arren, ukatu egin zizkioten. Hori izaten da betiko jokabidea. Badakizu zure eskubideak ez dituzula inoiz osorik izango».

Eta Ibarrola irtetear zegoela, beste gazte amurrioar bat espetxeratu zuten. Ez edozein gazte, gainera: «Galder laguna dut», azaldu du Ibarrolak, «espetxean egon naizen bitartean izugarri lagundu dit, herriko gazteei beti lagundu dien bezalaxe. Eta ni irten baino bi egun lehenago atxilotu dute; ez dut sinesten kasualitatea denik».

Remirezek uste du EAJk «erantzukizun zuzena» duela gertatutakoan: «Azken atxiloketak, adibidez, Ertzaintzaren ikerketa baten ondorioz etorri dira. Hori al da zoru etikoa, euskal gazteak Madrileraino eramateko moketa? Terrorismoa leporatzen diete, ustez bidoi batean aurkitu dituzten txapligu batzuengatik, mundu guztiak dakienean ETAk jarduera armatua duela zazpi urte amaitu zuela».

Amurrioko alkate Josune Irabienen «anbiguetatea» ere salatu du Remirezek: «Amurrioko jaietan, gazte batzuek panpina bi egin zituzten, neuk egin nituenen modukoak [horregatik ezarri zioten Remirezi lehenengo zigorra, espetxealdia bete behar izateko erabakigarria izan dena] Julen eta bion egoera salatzeko. Alkateak Ertzaintzari deitu zion, elkartasuna delitutzat hartuz eta jakinda horrek ekar zezakeela salaketa eta espetxeratze gehiago. Zertarako behar dugu Auzitegi Nazionala, alkatea edukita?»

Eleak mugimenduko Maialen Begiristainek dioenez, atxiloketek erakusten dute «salbuespen legeek» hor dirautela «ETA desagertu den arren, eta nahi dutenean erabili egiten dituzte. Jarraitzen dute jendea atxilotzen, Auzitegi Nazionalera eramaten eta salbuespen legeak aplikatzen».

Polizia ohia tiroka

Julen Ibarrolak eta Alfredo Remirezek uste dute bi neurri oso desberdin erabili dituztela bi gazteen atxiloketetan eta Amurrioko baserri baten kontra tiro egitea egotzitako polizia ohiaren auzian: «Saihetsezina da kontu biak alderatzea», azaldu du Ibarrolak. «Bi gazteak behin-behinean espetxeratuta Soto del Realen [Madril, Espainia], eta bestea libre. Merkeago ateratzen da etxe baten kontra tiro egitea lau petardo dituen bidoi bat baino? Zer ari da gertatzen gure herrian?».

Remirezek uste du zenbait hedabide erasoa ezkutatzen saiatu zirela, eta, «sare sozialen presioagatik» izan ez balitz, albistea eman ere ez zuketela egingo: «Gero jakin dugu etxean 30 arma baino gehiago zituela. Neurrigabetasuna erabatekoa da. Bi ekintzetatik zeinek sor dezake mina, tiro egiteak edo petardo batzuk edukitzeak?», galdetu du.

BERRIA saiatu da Amurrioko alkate Josune Irabienekin hitz egiten, haren iritzia jakiteko auzi hauen inguruan. Amurrioko Udalak azaldu du esan beharreko guztia urtarrilean plazaratutako adierazpenean agertzen dela. Ohar hartan, alderdi politiko guztietako ordezkariek esan zuten erasoa eta «askatasun publiko eta politikoen esparrutik kanpo egon daitekeen edozein ekintza» gaitzesten zutela, eta kezka azaldu zuten «herritarren arteko bizikidetzaren kontra doazen indarkeriazko ekintzen eta mezuen aurrean».

Begiristainek, berriz, uste du «lagunaren eta etsaiaren legeria» erabiltzearen adibide dela Amurrion gertaturikoa: «Gu txikitu edo beldurtzeko asmoz egindakoak ez dituzte zigortuko, azken finean horixe delako haien helburua; baina kontrako norabidean ematen dugun pauso bakoitza zigortuko dute». Gogora ekarri du Aiaraldean eta Gasteizen zenbait elkarte, pertsona eta alderdi politikoren kontrako pintaketak ere agertu direla, «eta kasu horietan inoiz ez dago errudunik edo atxiloturik».

Horrelakoak ikusita, Amurrioko herritar gehienen erreakzioa «harridura» izan da, Remirezen arabera: «Ez dute ulertzen zertara datorren herra hau Amurrioko herriaren aurka». Eta hori mobilizazioetan ere islatzen ari dela diote: «Juleni eta bioi sostengua emateko egindako mobilizazioek ez dute parekorik izan Amurrion, eta, gainera, joera askotariko jendeak parte hartu du, konturatzen ari direlako Amurrion gertatutakoa ez dela normala», azaldu du.

Bat dator analisi horrekin Julen Ibarrola: «Elkartasun keinu asko izan ditugu gurekin inoiz bat egin ez duen jende askoren partetik», esan du. «Ez dira konturatzen herrian gero eta jende gehiago jabetzen ari dela gertatzen denaz, eta horrek indartsuago egiten gaituela».

Iraganeko egoerak

Begiristainen ustez, gaindituta egon beharko luketen egoerak ekartzen ditu jokabide horrek: «Duela urte batzuk oso argi genuen atxilotzeak egon zitezkeela, lagunak kartzelan bisitatu beharko genituzkeela eta abar. 2011n beste fase batean sartu ginen: pentsatzekoa da gaur egun herri mugimenduetan lanean ari diren gazteek ez luketela horrelakorik espero beharko. Baina behin eta berriro gogorarazten digute hor daudela, hortxe dituztela salbuespen lege horiek nahi dutenean aplikatzeko. Auzitegi Nazionalak jarraitzen du, salbuespen legeak hor daude, eta hori horrela den bitartean beti egongo da horretarako arriskua».

Horri Eleak mugimenduak errepresio zuria deitzen duena gehitu behar zaio: isunen bidezko jazarpena, batez ere mozal legea deritzonaren ondorioz jarritakoak. «Askotan salatu dugu hori», gogora ekarri du Begiristainek, «eta, era berean, errepresio beltza erabiltzeko prest daudela komeni zaienean. Gainera, horren kontra protesta egiten denean, errepresio zuria erabiltzen dute berriro. Altsasun [Nafarroa], adibidez, isunak etengabe ari dira iristen hango auzia salatzeko egindako mobilizazioengatik. Amurrion ere ez ginateke harrituko isunak ailegatzen hasiko balira».

Altsasu aipatu du Begiristainek, eta ukaezina da han jazotakoaren itzala presente dagoela beti Amurrioz hitz egiten denean. Remirezek eta Ibarrolak ez dute Amurrioko auzia Altsasukoarekin alderatzerik nahi, baina, batzuetan, ezin dute saihestu paralelismoak topatzea. «Adibidez, epaileak bidoi hori edukitzea besterik ez die leporatzen Galderri eta Aitorri», esan du Remirezek, «baina zenbait komunikabidek hori baliatu dute atxilotuek bi erasorekin harremana dutela esateko. Horrek beldur handia ematen du, eta Altsasuko auzian hedabide batzuek izandako rola ekartzen du gogora».

Biek ala biek azaldu dutenez, Aiaraldean egon dira iraganean gerra zikinarekin loturiko erasoak -Aitor Latorrek pairatutakoak, esaterako- eta tentsio uneak -Vox alderdi ultraeskuindarreko buru Santiago Abascal hangoa da, eta behin baino gehiagotan liskarrak egon dira harekin edo haren bizkartzainekin-. «Baina oraingoa desberdina da, legez egiten dutelako eta Ertzaintza erabiltzen dutelako».

Elkarrizketa bukatzear dagoela, Alfredo Remirezek eta Julen Ibarrolak ez dute galdu nahi Barbadori eta haren gertukoei elkartasuna adierazteko aukera: «Ez dakigu hau irakurriko ote duen, baina guk esker oneko hitzak baino ez ditugu Galderrek gugatik egindakoa dela-eta espetxean egon garen bitartean. Ea orain hori itzultzen asmatzen dugun».]]>
<![CDATA[Mende erdiko historia joan da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2019-03-01/mende_erdiko_historia_joan_da.htm Fri, 01 Mar 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1928/002/001/2019-03-01/mende_erdiko_historia_joan_da.htm
Askotan hitz egin da EAJn elkarrekin bizi omen diren bi arimez, edo penduluaren teoriaz, jeltzaleen diskurtso eta praktika politikoak definitzeko. Gutxik hezurmamitu dute bikoiztasun hori Arzalluzek bezala: abertzalerik erradikalena izan zitekeen, edo pragmatikoetan pragmatikoena, aldi berean eta kontraesanik sortu gabe. Euskal gatazkaren urterik gordinenetan, liskar gogorrak izan zituen ETArekin eta ezker abertzalearekin; EAJren zatiketa izan zenean, EA sortu zuten sektoreek alderdiaren Nafarroako adarra «saltzea» leporatu zioten; baina, aldi berean, Espainiako hedabide unionistentzat Arzalluz gaitz guztien pertsonifikazioa zen, infernuko etsaiaren parekoa, eta ez zuten aukerarik galtzen hura iraindu eta zirikatzeko.

Jesuita izandakoa

Xabier Arzalluz 1932ko abuztuaren 24an jaio zen, eta, garai hartako gazte askok bezala, apaiztegian egin zituen ikasketak, eta harreman handia izan zuen Eliza katolikoarekin. Jesusen Konpainian sartu zen 1967an, baina hiru urte geroago utzi zion jesulagun izateari, Alemanian Zuzenbide Politikoko ikasketak egiten ari zela. Ordukoa da euskal abertzaletasunarekin eta EAJrekin hartu zuen konpromisoa.

Garai hartan, EAJren egitura nagusia eta Juan Ajuriagerra ez beste buruzagi historiko nagusiak erbestean zeuden. Hego Euskal Herriko egitura, berriz, ahula zen oso, batez ere frankismoaren kontrako borrokan aritzen ziren beste indar politiko batzuekin alderatuta. Alderdia indartu beharra zegoen; horretarako, Ajuriagerrak eta Luis Maria Retolazak begiz jo zuten josulagun izandako abokatu gazte hura, eta harengana jo zuten EAJren Bizkai Buru Batzarreko kide izatea proposatzeko. Baietz erantzun zien Arzalluzek, bilera izan eta hiru egunera.

Frankismoaren azken urte haietan Arzalluzen itzala gero eta handiago bilakatu zen, barneko buruzagirik garrantzitsuenetako bat bihurtzeraino. Beraz, ez da harritzekoa ezen, Franco hil ondoren EAJk gerra osteko lehen Nazio Batzarra egin behar izan zuenean bere egitura eta oinarri ideologikoak gaurkotzeko -Iruñean, 1977ko martxoaren 24tik 27ra-, Arzalluzi egokitu izana alderdiaren hurrengo urteetako norabidea zedarrituko zuen txosten politikoa idaztea.

Batzarrean eztabaida handiak egon ziren, batez ere alderdiaren sektorerik kontserbadoreenak ez zuelako nahi estatutuetatik JEL (Jaungoikoa eta Lege Zaharra) leloa kentzerik. Ataka hartan ere agerian gelditu zen Arzalluz alderdian lortzen ari zen autoritatea: hari eman zioten batzarretik atera eta bi jarrerak bateratuko zituen proposamen bat idazteko lana. Hala egin zuen, eta alde guztiek onartu zuten Arzalluzen proposamena.

Handik hiru hilabetera, Espainiako Kongresurako eta Senaturako lehenengo hauteskundeak egin ziren. 40 urteko klandestinitatearen ostean, inork ez zekien nolako indarra izango zuen alderdi bakoitzak; EAJren kasuan, askok uste zuten frankismoaren garaian erakutsitako bizitasun falta larrutik ordaindu behar zuela, eta oso emaitza eskasak lortuko zituztela. Guztiz oker zeuden: jeltzaleek zortzi diputatu lortu zituzten, horien artean Arzalluz bera, Gipuzkoako zerrendaburu.

Estreinako agintaldi hartan, Espainiako Gorteen eginkizun nagusia zen konstituzioaren lehenengo zirriborroa prestatzea. Jose Angel Cuerda Gasteizko alkate izandakoak -garai hartan EAJren talde parlamentarioko kide zen- inoiz esan du Arzalluz izan zela parlamentari jeltzaleen talde hartako burua, eta haren iritziak berebiziko garrantzia zuela besteengan erabaki bat hartu behar zenean.

Espainiako Konstituzioari buruzko galdeketa 1978ko abenduaren 6an egin zen. EAJk abstentzioaren alde egin zuen, eta horretan ere pisu handia izan zuen Arzalluzek. Burukide historiko batzuk beldur ziren konstituzioari ezezkoa emanda Donostiako Itunarekin gertatutakoa berriz gertatuko ote zen: 1930eko abuztuan, Primo de Riveraren diktadura azkenetan zegoela, Espainiako Errepublikaren aldeko indar nagusiek ituna egin zuten Donostian. EAJk nahiago izan zuen horretan parte ez hartu, eta horrek ekarri zuen, gerora, Errepublikak abertzaleen eskakizunak behin eta berriro bazterrean lagatzea.

Arzalluzek, aldiz, «oso argi» zuen ez zuela Espainiako konstituzio baten aldeko botoa emango. «Aldeko botoa eman aurretik, eskua moztuko nuen», esan zuen 2018an, Xabier Arzalluz Antia. Euskadiko historia politikoa izeneko dokumentalean jasotako adierazpen batzuetan. Azkenean, abstentzioaren aldeko jarrera gailendu zen alderdian.

EBBko buru

Hurrengo agintaldian ere diputatu hautatu zuten, baina handik gutxira dimisioa eman zuen: EAJren Euzkadi Buru Batzarreko presidente izendatu zuten, eta alderdia hartu zuen lehentasuntzat. 1980ko apiriletik, Carlos Garaikoetxea zen Eusko Jaurlaritzako lehendakaria, eta orduan finkatu zen EAJn 40 urtez iraun duen ardurak banatzeko moldea: alderdiaren burua alde batetik, Jaurlaritzakoa bestetik.

Oreka hori 1985ean puskatu zen, EAJn sorturiko krisi larriaren ondorioz Garaikoetxeak alderdia eta Lehendakaritza utzi zituenean. Hurrengo urtean EA sortu zen. Liskar hura gertatu zenean, Arzalluz ez zen EBBko presidente -alderdiaren arauen arabera, ezin zuen jarraian lau urte baino gehiago egin ardura horretan; 1984an utzi zuen-, baina askoren ustez bera izan zen, itzalean egonda ere, zatiketa eragin zuten erabakiak hartu zituena. Lehen aipatutako dokumentalean, Arzalluzek zioen hura izan zela «EAJri eta abertzaletasunari inoiz gertatu zaion gauzarik okerrena».

1987an itzuli zen EBBko presidentetzara, lehendakari Jose Antonio Ardanza zelarik, eta ardura horretan egongo zen 2004ra arte. 1988an, hitzaldi bat egin zuen Arriaga antzokian, eta han azaldutako Arriagako espirituak markatu zuen hurrengo urteetako norabidea: zatiketaren ondorioz, alderdia ahul zegoen, itunak beharrezko zituen botereari eutsiko bazion, eta, beraz, pragmatismoari bide eman behar zitzaion.

Ordukoak dira «autodeterminazioa azak landatzeko ote den» egindako adierazpenak, PSE-EErekin hasitako kolaborazioa, Ajuriaeneko Ituna, Jose Maria Aznarren aldeko botoa Espainiako presidente izan zedin (1996), eta, batez ere, aurrez aurreko konfrontazioa ezker abertzalearekin.

Giro itogarri hark etenaldia izan zuen 90eko hamarkadaren bukaeran, ETAren su etena eta Lizarra-Garaziko Akordioa gauzatu zirenean. Gorka Agirre jelkide historikoak 2004an BERRIAri esan zionez, Arzalluz «ilusio handiz» sartu zen «apustu hartan». Itun hark, baina, porrot egin zuen.

Handik gutxira iritsi zitzaion Arzalluzi bere ibilbide politikoaren azkena. 2004an, EBBko presidentetza utzi zuen; Josu Jon Imaz eta Joseba Egibar lehiatu ziren ardura horrengatik, eta Imaz gailendu zen, Egibarrek Arzalluzen babesa zuen arren. Horren ondorioz, Arzalluzek politikaren lehenengo lerroa utzi zuen, eta hurrengo urteetan ez zuen ardurarik izan alderdian.

Arzalluzen azkenetariko agerpen publikoak, besteak beste, Euskaldunon Egunkaria-ren aldeko lanean izan ziren, euskarazko egunkariaren kontrako jazarpen judizialaren garaian. Euskaldunon Egunkaria-ren Babes Taldeko kide izan zen, eta haren aldeko hainbat ekitalditan parte hartu zuen.

Bere azken elkarrizketetako bat BERRIAri eman zion, 2017ko udan. EAJren Iruñeko Nazio Batzarraren 40. urteurrena izan zen elkarrizketaren zioa, baina gai gehiago izan zituen hizpide: «Herriak indarra badauka, hori [prozesu subiranista] etorriko da», esan zuen orduan.

Haren aldeko hileta elizkizuna bihar izango da, 19:00etan, Azkoitiko Andere Mariaren Jasokundearen parrokian. -Joseba Egibar: «Oso perspektiba zabala zeukan Arzalluzek, eta urrutira ikusten zuen» -Iñaki Anasagasti: 'Politikari handia' -Pello Urzelai: 'Politikaren lilura' -Erreakzioak: Haren ekarpena eta garrantzia oroitu dituzte ]]>
<![CDATA[Martxoak 3 elkarteak Nazio Batuen Erakundera eramango du bere salaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1857/007/001/2019-02-28/martxoak_3_elkarteak_nazio_batuen_erakundera_eramango_du_bere_salaketa.htm Thu, 28 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1857/007/001/2019-02-28/martxoak_3_elkarteak_nazio_batuen_erakundera_eramango_du_bere_salaketa.htm
Gasteizko Udalak, Arabako Batzar Nagusiek eta Foru Aldundiak kereilak jarri zituzten sarraski hartako erantzukizunak argitzeko, baina iaz Espainiako Auzitegi Konstituzionalak atzera bota zuen kereila horietako baten artxiboaren kontrako helegitea, eta, hortaz, bide hori bukatuta dagoela ondorioztatu dute Martxoak 3 elkartean.

Horregatik joko dute NBEko Giza Eskubideen Batzordera; izan ere, NBEri dagokio bermatzea estatuak Eskubide Zibil eta Politikoen Ituna betetzen dutela, eta giza eskubideen alorrean hark ebatzitakoak Espainiarentzat bete beharrekoak dira, Espainiako Auzitegi Gorenak 2018an esan zuenez.

«Garaia da gizarte zibilak, beste behin, nazioarteko erakundeetan beharrezko salaketak bultzatzeko», esan dute elkarteko eledunek; «badakigu Gasteizko herria gure aldamenean egongo dela borroka honetan, lehenengo egunetik egon den bezala».

«Garaipen handia»

Martxoak 3 elkarteak eta memoriaren arloan lan egiten duten beste zenbait elkartek kanpaina bat jarri dute abian Rodolfo Martin Villa Espainiako ministro ohia epai dezatela eskatzeko —Sindikatu Harremanetarako ministroa zen Gasteizko sarraskia gertatu zenean—. Gasteizko Udalak persona non grata izendatu du Martin Villa, eta hori «inpunitatearen kontrako borrokan garaipen handia» dela esan dute elkartekoek.

«Auzitegiek justiziarako eskubidea ukatzen diguten bitartean, honek erakusten du gainerako fronteetan aurrera egin daitekeela», adierazi dute elkarteko kideek. «Garaipen sinbolikoa da, Gasteizko herri osoaren konpromisoari eta elkartasunari esker lortutakoa»

Bestalde, Martxoak 3 elkarteak bat egin du Memoria Gara ekinbidearekin. 1976ko martxoaren 3ko sarraskia gertatu zeneko lekua, Zaramaga auzoko San Frantzisko eliza, memoria eta giza eskubideen aldeko gune bilakatu nahi du ekinbide horrek, eta azken asteetan elkarte eta herritar askoren sostengua jaso du. Martxoak 3 elkarteak dei egin die erakundeei xede honekin bat egin dezaten, eta bila dezaten Eliza katolikoko agintariekin «hain beharrezkoa den egitasmo hau» aurrera ateratzeko modua.

Igandean, eta urtero legez, hainbat ekitaldi egingo dituzte Gasteizen 1976. urteko sarraskia gogora ekartzeko. 17:30ean, lore eskaintza egingo dute, eta, 18:00etan, manifestazioa abiatuko da Zaramaga auzoko Martxoak 3 plazatik. Martxoak 3 elkarteak dei egin die herritarrei bi ekitaldi horietan parte hartzeko, eta, era berean, martxoaren 8ko greba feministarekin eta horren harira antolatuko diren mobilizazioekin ere bat egin du.

«Martxoak 3 gogoratzea eta salatzea da, baina baita garai hartan borrokatzera eraman gintuzten balioak defendatzea ere», esan dute. Justizia soziala, eskubideak, askatasunak eta «pertsona guztien duintasuna» aldarrikatu dituzte, garai hartako «elkartasuna eta espiritua» berreskuratzeko deia egiteaz batera.]]>
<![CDATA[Solidaria «zentro ezkerreko» alderdi berria aurkeztu dute Bilbon]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2108/005/001/2019-02-27/solidaria_zentro_ezkerreko_alderdi_berria_aurkeztu_dute_bilbon.htm Wed, 27 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2108/005/001/2019-02-27/solidaria_zentro_ezkerreko_alderdi_berria_aurkeztu_dute_bilbon.htm Solidaria izeneko alderdi berria aurkeztu dute Bilbon. Esan dutenez, aspalditik ari ziren proiektua mamitzen, maiatzeko udal hauteskundeak buruan, baina Espainiako Gorteetarako hauteskundeak aurreratu izanak behartu ditu epeak azkartzera, eta apirileko bozetan ere zerrendak aurkeztuko dituzte.

Solidariako buruzagirik ezagunena Unai Ortuzar da. 2007tik 2015era, PSE-EEko zinegotzi izan zen Lemoan (Bizkaia), eta 2017an, PSE-EEk hauteskunde primarioak egin zituenean, Berritu izeneko ildo kritikoaren hautagai izan zen idazkari nagusi izateko, Idoia Mendiaren hautagaitzaren aurrean. Orduan, kritiko agertu zen Mendiaren ildoarekin: Iñigo Urkulluren eta Andoni Ortuzarren «eskutik» joatea eta, EAJrekin ituna eginda, PSE-EE «desagerraraztea» leporatu zion. Orduko hartan, Mendiaren hautagaitza aise gailendu zen primarioetan.

Ortuzarrekin batera, Francisco Alvarez Barral PSE-EEko Ezker Sozialista ildoko bozeramaile ohia, Rafael Vaquero Erandioko (Bizkaia) Ganemos Erandio plataformako zinegotzi ohia eta Javier Lopez Ahal Dugu-ko kide ohia ere badaude alderdi berrian, orain arte independente izandako lagun ugarirekin batera.

Varufakis eredu

Alderdi berriak «zentro ezkerrekotzat» du bere burua, eta, nazio auziari dagokionez, esan dute ez direla «nazionalistak» eta federalismoaren alde egiten dutela. Nazioartean, Gianis Varufakis Greziako Finantza ministro ohiaren Europako Udaberria alderdia da haien erreferentzia nagusia.

Esan dutenez, haien asmoa ez da ezkerreko eremu politikoa are gehiago zatikatzea: «Gure borroka ez da PSE-EErekin edo Ahal Dugu-rekin», argitu dute. «Politikaren molde zaharrekin etsita daudenak erakarri nahi ditugu, eta abstentziotik botoak lortu».

Datorren astean lehenengo batzarra egingo du Solidariak, eta han erabakiko dute nortzuek osatuko dituzten hauteskunde zerrendak. Ziurtzat eman dute Espainiako Kongresurako eta Senaturako hautagaitzak aurkeztuko dituztela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan; dena dela, argitu dute «nazio mailako alderdi» izan nahi dutela, eta kontaktuak dituztela Espainiako hainbat probintziatan, han ere zerrendak aurkezteko.]]>
<![CDATA[Solidaria aurkeztu dute, "zentro ezkerreko" alderdi berria]]> https://www.berria.eus/albisteak/163319/solidaria_aurkeztu_dute_zentro_ezkerreko_alderdi_berria.htm Tue, 26 Feb 2019 14:40:47 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/163319/solidaria_aurkeztu_dute_zentro_ezkerreko_alderdi_berria.htm <![CDATA[Batasunaren nahia eta ezina]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2779/002/001/2019-02-26/batasunaren_nahia_eta_ezina.htm Tue, 26 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2779/002/001/2019-02-26/batasunaren_nahia_eta_ezina.htm
Historiari erreparatuz gero, ikus daiteke askoz gehiago izan direla nork bere kasa antolaturiko Aberri Egunak elkarrekin egindakoak baino. Eta, indar abertzaleek Aberri Eguna elkarrekin ospatu dutenean, beti izan da abagune politikoak lehenagotik ere batasun hori erraztu duelako.

Baina Fito Rodriguez Bornaetxea EHUko irakasleak (Gasteiz, 1955) dioenez, «historia istorioek osatzen dute, norberaren bizipenek, eta badago belaunaldi bat —neu ere tartean nago— Aberri Egunaren eredu hori ezagutu duena». Eta aztertu izan du Aberri Egunaren historia. «Gasteiztarra izanik, ondo gogoan dut Gasteizko 1977ko Aberri Eguna, hausturaren aldeko alderdiek deitua, zein hotz eta gogorra izan zen eta Poliziak nola jokatu zuen; baina 1978koa ere bizi izan nuen, Donostian, eta ikusi nituen alderdi politiko guztiak bildurik autodeterminazio eskubidearen alde. Ez da nik asmatutakoa, nire bizitzan txertatutako zerbait baizik».

Lehenengoa, 1932an

1932an egin zen lehenengo aldiz Aberri Eguna, Bilbon, EAJk antolatua. Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian, EAJ zen euskal abertzaletasunaren esparruan indar hegemonikoa, eta batez ere hari lotuta egin ziren Bilboko mobilizazioa eta hurrengo urteetan beste euskal hiriburuetan antolatutakoak. 1936ko gerrak errotik moztu zituen Aberri Eguna eta euskal abertzaletasunaren gainerako adierazpide guztiak; gerraosteko urteetan, Aberri Eguna etxean edo erbestean egin beharreko ospakizun bilakatu zen.

Gauzak erabat aldatu ziren 60ko hamarkadan, ezkerreko abertzaletasunaren antolakunde berriak —ETA eta Enbata— agertzearekin batera. 1963an Enbatak antolatu zuen Aberri Eguna, Itsasun (Lapurdin); ekitaldi xumea izan zen, baina oso esanguratsua, garaiak aldatzen ari ziren seinale. Hori ikusita, EAJk eta erbesteko Eusko Jaurlaritzak lema hartu zuten berriro, eta 1964an eta 1965ean haiek egin zituzten Aberri Egunerako deialdiak, Gernikan (Bizkaia) eta Bergaran (Gipuzkoa), hurrenez hurren. Baina ordurako sortua zen euskal abertzaletasunaren bi adarren arteko arrakala, eta 1966an, esaterako, bi deialdi izan ziren, EAJrena Gasteizerako eta ETAren mobilizazioa Irunen eta Hendaian (Lapurdi) egiteko.

1967koa izan zen herritar askoren gogoan Aberri Egun bateratuaren ideia finkatu zuen deialdietako bat. Orduko hartan, Jaurlaritzarekin batera, indar politiko ugarik egin zuten Iruñean mobilizatzeko deia —tartean, abertzaleak ez ziren asko—: EAJ, ANV-EAE, ETA, Accion Republicana, UGT, CNT eta ELA agertu ziren Iruñeko mobilizazioaren alde. Errepresioa handia izan zen: 350 atxilotu eta zauritu ugari.

Hurrengo urteetan, eta Franco diktadorea hil arte, eskema hori behin eta berriro errepikatu zen: batzuetan, EAJren eta ETAren arteko desberdintasunek zaildu egiten zuten deialdi bateratua egitea; beste batzuetan, batasuna lortu egiten zen, eta horrek, kasu askotan, ekarri zuen beste indar politiko batzuek ere bat egitea deialdiarekin. Azken horren adibidea 1975eko Gernikako Aberri Egun historikoa izan zen.

Trantsizioa

Franco hil ostean, zalantzaz, aukeraz eta arriskuz beteriko aro bat zabaldu zen. Ildo ideologiko guztiak prestatzen ari ziren zetorrenari aurre egiteko, zer zetorren zehatz-mehatz jakitea zaila izan arren. Leku askotatik batasunaren beharra aldarrikatzen zen —amnistiaren aldeko borroka eta Xibertako elkarrizketak horren adibide izan ziren—, baina zaila zen batasuna erdiestea, eta hori nabaria izan zen 1976ko eta 1977ko Aberri Egunetan.

Baina gauzak aldatu egin ziren 1978an. Hura izan zen Hego Euskal Herrian legeztaturiko lehen Aberri Eguna —ikurrina ere pare bat hilabete lehenago legeztatu zuten—, eta abagune politikoa oso berezia zen, Espainiako Kongresuko batzorde bat —gerora, Konstituzioaren aitak deitu zieten zazpi gizonek osatua— ari zelako konstituzioaren zirriborroa egiten. Egoera horren aurrean, UCD eta AP ez beste indar politiko guztiek bat egin zuten Aberri Egunean, eta manifestazio jendetsuak egin zituzten Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan. EAJ, EE eta HBko kideak egon ziren, baina baita PSE eta UGTkoak ere, Autodeterminazioa Konstituzioan, Aberri Eguna 1978, Autonomia Estatutu Nazionala leloak zituen pankarta baten atzean.

Batasun hark ez zuen luze iraun. Konstituzioaren erreferendumaren ostean —1978ko abenduan— eta are gehiago Gernikako estatutuaren erreferendumaren ondoren —1979ko urrian— argi gelditu zen estrategiak oso desberdinak zirela. 1979tik aurrera, bi hamarkada iraun zuen moldea hartu zuen Aberri Egunak: indar unionistek ez zuten ospatzen, «nazionalisten eguna» zelakoan —eta askotan haren kontrako adierazpenak ere egiten zituzten— eta indar abertzaleek, berriz, nork bere aldetik antolatzen zituen Aberri Egunerako ekitaldiak.

Urte askoan ohiko bilakatu zen hori. Aldaketa bakarra antolatzaileen kopurua zen: EAJren eszisioaren ondorioz EA sortu zenean (1986), hura ere bere Aberri Eguna antolatzen hasi zen; EEk, berriz, antolatzeari utzi zion PSE-EErekin bat egin zuenean (1993). Batasunerako urrats bakarrak Ipar Euskal Herrian egin zituzten; hainbat urtez, EBk, EMAk eta EAk batera antolatu zuten Aberri Eguna.

1995ean, ELAk eta LABek agiri bateratua bat plazaratu zuten Aberri Egunaren karietara. Bi sindikatu abertzaleen arteko elkarlanaren abiapuntu izan zen hori. 1998an, Hego Euskal Herrian nork bere ekitaldiak antolatu zituen, baina Ipar Euskal Herrian AB, EAJ, HB, EA, ELA eta LAB batera agertu ziren Kanbon (Lapurdi). Handik hilabete gutxira, indar horiek eta beste batzuek Lizarra-Garaziko akordioa izenpetu zuten.

Lizarra-Garaziko itunak eta ETAren su-etenak errotik aldatu zuten abagune politikoa, eta, horrekin batera, Aberri Eguna; 1999an, Udal Ordezkarien Biltzarrak —geroago Udalbiltza izena hartuko zuenak— deialdi bateratua egin zuen herri guztietan ekitaldiak eta elkarretaratzeak egiteko, eta, arratsaldean nork bere ekitaldia antolatu bazuen ere, eguerdiko agerraldi haietan EAJk, HBk, EAk, ABk eta Batzarrek bat egin zuten.

Eskema berriro erabili zen 2000. urtean, baina egoera politikoa guztiz bestelakoa zen 2001erako. Berriro ere, nork bere aldetik antolatu zuen Aberri Eguna, eta, gainera, deialdiak are gehiago ugaritu ziren, batasunerako sortua zen erakundea, Udalbiltza, desadostasunak erdibiturik zegoelako: alderdi politikoen deialdiez gain, Udalbiltzaren Zuzendaritza Batzordeak Gernikarako deia egin zuen, eta Batzorde Eragileak, berriz, Maulerako (Zuberoa). Garai hartan hasi zen ezker abertzalearen antolakundeak legez kanpo utziko zituen ziklo politikoa ere; horrek ere ez zuen askorik lagundu batasuna ehuntzen.

2007an, herritar talde bat saiatu zen inertzia hori apurtzen, eta deialdia egin zuen Aberri Eguna Irunen eta Hendaian ospatzeko. Deialdiak ez zuen alderdi politiko guztien babesa izan, baina eragile ugarik bat egin zuen horrekin. Hurrengo bi urteetan, Nazio Eztabaidaguneak hartu zuen lekukoa, eta Irun eta Hendaia arteko deialdiari eutsi zion.

Independentistak Sarea

2010eko otsailean aurkeztu zen Independentistak Sarea. «Gure lan ildoen artean ez zen sartzen Aberri Eguna antolatzea, baina, Nazio Eztabaidaguneak utzitako hutsunea ikusita, gure gain hartzea erabaki genuen», azaldu du Txutxi Ariznabarreta bozeramaileak (Dima, Bizkaia, 1955). Urte hartan, Hendaian eta Irunen antolatu zuten Aberri Eguna, eta geroztik urtero saiatu dira deialdi zabal eta askotarikoak egiten.

«Aberri Eguna euskal nazioaren eguna da», esan du Ariznabarretak: «Egun horrek zentzua hartzen du euskal komunitateak mundu osoan ospatzen badu, eta horrek eskatzen du era bateratuan ospatzea, munduari erakusteko hemen nazio bat dagoela, bizirik iraun nahi duena eta bere tokia nahi duena munduan. Hori, nire ustez, ezin da behar duen indarrarekin agertu zatikatuta egiten bada».

Rodriguezek Kataluniako Diada aipatzen du adibide gisa: «Kataluniako prozesua ezin da ulertu aurreko urteetako Diadarik gabe. Herria baturik egon da, mobilizaturik eta kalean, estatutuaren garaian eta, bereziki, estatutuaren bidea zapuzturik gelditu zenean». Baina Euskal Herrian Aberri Egunak ez du eduki izaera «eraginkor» hori, Ariznabarretaren hitzetan, baina etorkizunean izan lezake: «Lehenago edo geroago hemen ere zabaldu beharko den prozesuari begira, uste dut Aberri Egunak baduela bere tokia eta bere rola».

«Inertziak» apurtzeko, aurten Independentistak Sareak ez du Aberri Egunik antolatuko. Ariznabarretak dioenez, hori ez dute porrot edo atzerapauso gisa ikusten: «Fase hau amaitu da, eta aurrerantzean gauzak beste modu batera egin beharko dira Aberri Egun bateratua lortzeko. Laster hasiko gara 2020. urteko Aberri Egunari begira, baina ez guk antolatzeko».

«Uste dut politikoki gure arriskurik handiena desnazionalizazioa dela», esan du Rodriguezek. «Politika pragmatiko batean ari gara sartzen, eta kezka dut ez ote garen nazio ikuspegia galtzen ari. Aberri Eguna guztiz kontrakoa da: nazioa bere ardatzean jartzeko aukera, alegia».]]>
<![CDATA[«Zikloak hasi eta amaitu egin behar dira, ahalik eta ondoen»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/004/001/2019-02-26/zikloak_hasi_eta_amaitu_egin_behar_dira_ahalik_eta_ondoen.htm Tue, 26 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1864/004/001/2019-02-26/zikloak_hasi_eta_amaitu_egin_behar_dira_ahalik_eta_ondoen.htm
Oso abagune berezian hartu zuen Irigorasek udaleko ardura nagusia. 2008an, bigarrenez izendatu zutenetik urtebetegarrenera, hil egin zen Juan Jose Ziarrusta alkatea, eta Irigoras alkateordeari egokitu zitzaion aginte makilaren jabe egitea. «Oso dramatikoa izan zen, osoko bilkuran geundelako haren heriotzaren berri iritsi zitzaigunean», esan du. Udaleko kontuak lehenagotik ezagutzen zituen arren, aitortzen du ez dela kontu bera bigarrena izatea edo taldeko buru aritzea, «baina erantzukizunez aurrera egitea erabaki nuen, eta gaur arte».

Ardura hartu zuenean, 2008an, krisi ekonomikoaren zantzuak artean ez ziren oso agerikoak. Urte gutxiren buruan, egoera erabat aldatu zen. «Oso urte gogorrak tokatu zaizkigu arlo ekonomikoan», dio Irigorasek. «Gure asmoa beti izan da artaziak ahalik eta gutxien sartzea, ahal zen neurrian behintzat. Guk hiru obsesio izan ditugu: udal langileei murrizketarik ez eragitea, udalak egin beharreko ordainketak garaiz eta zorrik utzi gabe egitea, eta herriko elkarteei eman beharreko laguntzetan atzerapausorik ez egitea. Gero, egia da inbertsio batzuk atzeratu egin ditugula, baina hiru lehentasun horiek argi eduki ditugu».

Arlo politikoan ere gauzak asko aldatu dira 2008tik hona. ETAk bortxazko jarduera baztertu izana eta legez kanporatzeen zikloa bukatzea ez dira aldaketa horien artean txikienak. «Hala ere, esan behar da ezker abertzalea beti egon dela ordezkatuta Durangoko Udalean», ohartarazi du Irigorasek, «eta hori zorte handia izan da. Tentsioak eta haserreak egon daitezke, baina zubi bat beti zabalik edukitzea, nire ikuspuntutik behintzat, izugarrizko abantaila izan da». Giro politikoaren baretzea ere «aurrerapen handitzat» du Durangoko alkateak.

Agintaldiaren hasieran PSE-EErekin egindako akordioa ere positibotzat jotzen du Irigorasek. «Oso pozik nago. Nire eguneroko lanaren ikuspegitik, gauzak asko errazten ditu horrek. EAJk zortzi zinegotzi ditu, eta PSE-EEk, bi: bat falta da gehiengo absolutua lortzeko. Beraz, badakigu gauzak aurrera ateratzeko negoziatu egin behar dugula, baina ni sartu nintzenean Gobernu Batzordeak zazpi zinegotzi baino ez zituen, eta gutxienez beste bi talderen babesa behar zen zerbait aurrera ateratzeko». Ituna egin zuten bi alderdiak «leialtasun osoz» aritu direla dio Irigorasek, eta «taldea» egin dutela, alderdi batekoek zein bestekoek.

Herri galdeketa

Seguru asko, trenbide zaharreko orubearen eraberritzearen egitasmoa izan da agintaldi honetan Durangoko Udalaren proiekturik garrantzitsuenetako bat. Eta gehien eztabaidatu direnetako bat ere bai: indar handia hartu du horren inguruan herri galdeketa eskatzen duen mugimenduak. Irigorasek ziurtatu du galdeketa «egin» egingo dela; «gainera, legeak hala agintzen du; erroldaren %10ak baino gehiagok eskatu zuen sinadura bidez galdeketa egitea eta, beraz, egin egin behar da. Baina ezin dizut esan noiz». Prozesua ez da «hain erraza», dioenez. «Guretzat, garrantzitsua da prozesua legezkoa izatea, Basaurin [Bizkaia] gertatutakoa ikusi dugu eta. Gure zerbitzu juridikoak ari dira gaia aztertzen, dena ondo egiten dela bermatzeko».

Aramotz auzunearen eraberritzea ere aipatu du Irigorasek agintaldi honetako proiektu garrantzitsu gisa: «Hala ere, balantzea egiten denean joera izaten dugu beti inbertsioak eta herri lanak nabarmentzeko, baina gizarte ekintza, enplegua eta berdintasun politikak ere aipatuko nituzke nik, agintaldi honetan zeharkako jarraibideak izan baitira Gobernu Batzordearentzat».

Agintaldi honetan, udalak 1937ko martxoko bonbardatzea dela-eta jarritako kereilak ere ekarri du Durango albistegietara. Bizkaiko Probintzia Auzitegiak erabaki zuen kereila artxibatzea, baina udalak helegitea aurkeztu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Irigorasek dioenez, udalak aurrera egiteko asmoa du: «Guk egia jakitea eta justizia eskatzen dugu. Eta justizia epaitegietan lortzen da; horregatik erabaki dugu jo dugun bide horretatik jotzea».

Iazko otsailean jakinarazi zuen Irigorasek ez zela berriro Durangoko alkategai aurkeztuko, baina, dioenez, erabakia askoz lehenagotik zeukan hartuta: «Zikloak hasi eta amaitu egin behar dira», azaldu du. «Halako kargu publiko batean ezin gara betiko egon. Hasi eta amaitu egin behar da, eta ahalik eta ondoen. Bestalde, irakaslea naiz, nire jatorrizko lanpostua gorde egin dut, eta hori izugarrizko zorte ona da. Badut gogoa hain gustura egiten nuen hori berriro egiten hasteko. Gainera, EAJn badugu prest eta prestatuta dagoen jendea. Pozik egon naiz hainbeste urtean, baina uste dut unea iritsi dela ziklo bat itxi eta beste gauza batzuk egiteko».

Maiatzetik aurrera, bizimodu berriarekin, alkatetzan emandako denboratik oroitzapen asko eramango ditu etxera Irigorasek, batzuk gozoak, beste batzuk ez hainbeste: «Lan honetan gehien gustatu zaidana izan da jendearekin egon ahal izatea, jendearen arazoak entzutea eta, ahal den neurrian, ez baita beti posible izaten, irtenbideren bat topatzea. Gainera, jendea normalean gizabide onekoa izaten da, eta errespetuz eta begirunez hurreratzen dira, salbuespenak salbuespen».]]>
<![CDATA[Ikerketa Batzordeak UPNri eta Enrique Goñiri egozten die CAN hondoratu izana]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/009/001/2019-02-20/ikerketa_batzordeak_upnri_eta_enrique_goiri_egozten_die_can_hondoratu_izana.htm Wed, 20 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1871/009/001/2019-02-20/ikerketa_batzordeak_upnri_eta_enrique_goiri_egozten_die_can_hondoratu_izana.htm
Txostenak 157 orrialde ditu, eta, informazio batzuk ezin izan zituztela eskuratu salatu duten arren, Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerra bat datoz han agertzen diren ondorio nagusietan. Txostenaren arabera, 2001. urtean CAN «sektoreko entitaterik sendoenetako bat» zen, errentagarritasun arazo batzuk zituen arren, eta «zerbitzu publikoan» lan garrantzitsua egiten zuen. Baina gauzak aldatu egin ziren Goñi zuzendari nagusi izendatu zutenean.

Izendapena ere aztertu du Ikerketa Batzordeak txostenean, eta ondorioa da UPNk «denbora luzean» prestatu zuela Goñi CANera iristeko modua, eta hura izan zela Nafarroako Kutxan eskarmenturik izan gabe zuzendari izan zen lehenengoa. «CANen moduko enpresa edo finantza erakunde baten goi mailako zuzendaritzan ere ez zuen inolako esperientziarik», zehazten da txostenean.

Hurrengo urteetan, zenbait erabaki hartu zituen CANen zuzendaritzak, zalantzan jartzeko modukoak direnak, txostenaren arabera: esaterako, enpresa hedatzea eta bulegoak ugaltzea «higiezinen burbuila maila gorenera iritsi zen urteetan, horrek higiezinen prezioan izan zuen eraginarekin», edo langile ugari erretiroa aldez aurretik hartzera bultzatzea, «eraginkortasun irizpideen arabera nekez justifika daitekeen neurria», txostenaren arabera.

2008ko krisia

Txostenean ondorioztatzen denez, operazio horiek guztiek nabarmen ahuldu zuten CANen egoera, eta 2008an galerak izan zituen bere ohiko jardueran lehenengo aldiz. Horregatik, urte hartako krisiak eztanda egin zuenean, zailtasun handiak izan zituen horri aurre egiteko. CANen zuzendaritzak hainbat erabaki estrategiko hartu zituen; esaterako, Caja Canarias, Caja Burgos eta Cajasolekin batera Banca Civica sortzea, eta 2011ko uztailean Banca Civica burtsan kotizatzen hastea, baina horrek are ondorio larriagoak ekarri zituen.

Enrique Goñiren kudeaketa Nafarroako Kutxa hondoratzen ari zen bitartean, Nafarroako Gobernuak ez zuen kontrolik ezarri haren jardueraren gainean, txostenaren arabera. Gainera, eta Kutxaren egoera ekonomikoa gero eta kaskarragoa zen arren, Goñik jasotzen zuen soldata etengabe handitu zen, eta zuzendari lanetan hasitakoan kobratzen zuena baino hamar aldiz handiagoa ere izan zen. Ez hori bakarrik: dirua jasotzeko mekanismoak ere gero eta korapilatsuagoak ziren, eta horrek oztopatzen zuen hori kontrolatu ahal izatea.

Ondarearen galera

Txostenean, Enrique Goñi eta UPNren gobernuak egiten dituzte gertatutakoaren erantzule: «Enrique Goñiren taldeak hartutako erabaki estrategikoek ez zuten foru erakundeen ikuskaritzarik izan, eta larriagotu egin zituzten krisiaren ondorioak. Horrek ekarri zuen enpresaren ondarearen %80 galtzea, inguruko beste elkarte batzuek galdutakoa baino askoz gehiago, eta, azken finean, enpresa galbidera eraman zuen». Ogasunean ere galerak ekarri zituen horrek.

Hala ere, bazegoen gauzak beste era batera egiterik, txostenean ondorioztatzen denez: «Zenbait erabaki estrategiko hartu izan ez balituzte, Nafarroako Kutxak egun izango lukeen ondarea, molde juridikoa edozein izanik ere, askoz handiagoa litzateke».]]>
<![CDATA[Ertzaintzan dagoen «hondamendia» salatu dute Ernek eta Esanek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/010/001/2019-02-15/ertzaintzan_dagoen_hondamendia_salatu_dute_ernek_eta_esanek.htm Fri, 15 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1846/010/001/2019-02-15/ertzaintzan_dagoen_hondamendia_salatu_dute_ernek_eta_esanek.htm
Erne sindikatuko Roberto Seijok eta Esaneko Unai Garabietak, Eneko Urkijok eta Enrique Hernandok azaldu dute zein den euren ustez Ertzaintzan gaur egun dagoen egoera. Esan dutenez, Ertzaintzaren arduradun politikoek eredu berria ezarri nahi izan dute, baina horrek «porrot» egin du, beste hainbat arrazoiren artean, giza baliabide nahikorik ez dutelako —egun 7.300 ertzain daude eta, sindikatuen arabera, 8.000 beharko lukete— , eta horrek hainbat ondorio utzi ditu: besteak beste, «prestakuntza falta, lan baldintza duinen gabezia, lan hitzarmen berri eta duinik eza eta krisi garaian galdutako eskubideak ez berreskuratzea».

Ertzaintzaren sindikatuen arabera, beste ondorio bat ere izan du eredu horren «porrotak»: herritarrak «gehien kezkatzen dituzten delituek» gora egin izana.

Sindikatuetako ordezkariek eman dituzten datuen arabera, 2017tik 2018ra Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan %36 igo dira genero indarkeria delituak, %12 ohiko lapurretak, %57 etxeetan egindako lapurretak eta %37 iruzurrak. Gainera, ertzainek uste dute Eusko Jaurlaritza saiatzen ari dela datu horiek «ezkutatzen».

Itxaro aldia «amaitutzat»

Sindikatuetako ordezkariek esan dutenez, ertzainak «etsita» daude, herritarrengandik «urruntzen» ari direla eta Segurtasun Sailean «aldatzeko itxurarik» ez dagoela ikusita, eta, horregatik, «itxaro aldia amaitutzat» jotzea eta «aldarrikapenak kalera eramatea» erabaki dute.

Laster mobilizazioei ekingo diete, eta, esaterako, otsailaren 19an elkarretaratzea egingo dute Sestaoko (Bizkaia) ertzain etxearen aurrean, eta handik manifestazioa egingo dute Barakaldoko (Bizkaia) udaletxeraino. Bi herri horiek aukeratu dituzte, euren datuen arabera, Bizkaiko Ezkerraldean hazi delako gehien delitu kopurua. «Herri horietako alkateei esan nahi diegu beraiek ere presioa egin behar dutela», esan dute. Aurrerago, protesta beste herri batzuetara eramango dute.

Gainera, iragarri dute harremanetan jarriko direla UEFA eta beste kirol erakunde batzuekin, eta jakinaraziko diete zalantzak dituztela Ertzaintza «prestaturik» ote dagoen 2020ko Eurokopako futbol txapelketari eta antzeko beste kirol ekitaldiei behar besteko erantzuna emateko.]]>
<![CDATA[Oraingo polizia eredua "porrota" dela uste dute Erne eta Esan sindikatuek]]> https://www.berria.eus/albisteak/162843/oraingo_polizia_eredua_porrota_dela_uste_dute_erne_eta_esan_sindikatuek.htm Thu, 14 Feb 2019 07:20:36 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/162843/oraingo_polizia_eredua_porrota_dela_uste_dute_erne_eta_esan_sindikatuek.htm <![CDATA[Babesa eta salaketa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1957/008/001/2019-02-13/babesa_eta_salaketa.htm Wed, 13 Feb 2019 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1957/008/001/2019-02-13/babesa_eta_salaketa.htm
Euskal Herrian, ANC Biltzar Nazional Katalanak eta GED Gure Esku Dago-k elkarretaratzeak egin dituzte Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta beste 60 bat herri eta auzotan. Mobilizazioetan parte hartu dutenek ikurrinak eta Kataluniako senyera-k eraman dituzte, eta herri askotan Konponbidea, democracia, llibertat leloa zuten pankartak erakutsi dituzte.

Hiriburuetako elkarretaratzeetan irakurritako agirian, ANCk gogora ekarri du autodeterminazio eskubidea «herri guztien eskubide» gisa onartzen dutela Nazio Batuen agirian. «Autodeterminazioa eskubidea da, eta ez delitua», azaldu dute.

Madrilen abiatu duten epaiketa bertan behera uzteko eskatu dute, «itxurakeria» hutsa delakoan, eta presoak askatzeko ere eskatu dute. «Bidezko epaiketa ezinezkoa da, arazoa politikoa baita», berretsi dute.

Ordezkari politikoei ere, bereziki Europako Batasunekoei, mezu zuzena igorri diete: «Isilik jarraitu behar ote dute? Giza eskubideen aurkako gehiegikeriak Europatik kanpo gertatzen direnak baino ez dira? Guk ere nahi dugu gure herritarren eskubide zibilak errespetatuak izatea».

GEDek, berriz, esan du epaiketa «denon kontua» dela: «Batetik, prozesu judizial horrek oinarrizko eskubideak urratzen dituelako, eta, beraz, denon eskubide zibil eta politikoak jartzen dituelako jokoan. Eta, bestetik, erreferendum demokratiko bat epaitu eta zigortu nahi dutelako».

Eragile ugarik bat egin dute ANCren eta GEDen deialdiarekin. Independentistak sareak, esaterako, mobilizazioetan parte hartzeko deia egiteaz gain, esan du epaiketa «Kataluniaren aurkako eraso zuzena» dela, eta «demokraziaren oinarrian dagoen erabakitzeko eskubidearen kontrako epaiketa» ere badela.

Lanuzteak eta protestak

Katalunian mobilizazio eta protesta ekintza ugari egin dituzte epaiketaren hasierarekin batera. Goiz-goizetik, hainbat errepide itxi dituzte, AP-7 autobidea eta C-25 errepidea, batez ere; lehenengoan, auto ilara luzeak sortu dira. Bartzelonan bertan ere zenbait kale itxi dituzte, eta horrek trafiko arazoak ekarri ditu goiz osoan.

Eguerdian, berriz, lanuzteak egin dituzte lantoki eta ikastetxeetan. JxCat, ERC, Catalunya en Comu Podem eta CUPeko parlamentariek elkarretaratzea egin dute Kataluniako Parlamentuaren aurrean lanuzte horrekin bat egiteko.

Ikasleen manifestazio batek Bartzelonako kaleak zeharkatu ditu, eta CDR Errepublikaren Defentsarako Batzordeek eserialdi bat egin dute Kataluniako Fiskaltza Nagusiaren egoitzaren aurrean. Mossoek banaka atera dituzte han eserita zeudenak -horien artean, Carles Riera CUPeko diputatua-, baina ez dute inor atxilotu.

Iluntzean, berriz, elkarretaratze ugari egin dituzte Kataluniako hiri eta herri nagusietan. Bartzelonako Katalunia plazan egindakoa izan da jendetsuenetako bat, eta milaka herritar batu dira horretan. Otsailaren 21erako, greba orokorrerako deia egin dute.

«Elkarrizketarako zubiak»

Eusko Jaurlaritzako lehendakari Iñigo Urkulluk «distentsio egoera» eta «elkarrizketa instituzional eta politikorako zubiak berreraikitzea» proposatu du auzia bideratzeko, eta berriro egin du «nazio aniztasuna aintzat hartuko duen erreforma» baten alde. Epaiketari dagokionez, Urkulluk uste du «politikaren porrotaren adierazle» dela.

Lehendakariak gogora ekarri du auzibidean «Kataluniako instituzioetako eta gizarte erakundeetako ordezkariak» epaituko dituztela «erabaki politiko eta instituzionalak hartzeagatik».

Urkulluren ustez, epaiketa aurretiazko kontuen atalean ebatzi beharko litzateke, eta, gero, «bide politikoen aldeko apustua berresteko aukera gisa» hartu.

Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Josu Erkorekak berretsi du Jaurlaritzak gai honen inguruan orain arte izan duen jarrera: «Bada denbora bat Eusko Jaurlaritzak adierazi duela auzitegietatik atera behar dela auzi hau, inoiz ez zela judizializatu behar erabat politikoa eta instituzionala den auzi edo gatazka bat».

2017ko urriaren 1eko erreferenduma sustatzeagatik matxinada delitua leporatzea zalantzan jartzeko modukoa dela deritzo Erkoreka eledunak, indarkeria zantzurik ez delako egon. Berriro ere, elkarrizketaren bidea lehenetsi du «aniztasun politikoa bideratzeko».

Katalunian ere egon da instituzioen ordezkarien adierazpenik epaiketaren kontra. Kataluniako Gobernuaren bozeramaile eta Presidentetza kontseilari Elsa Artadik esan du Madrilen hasitakoa «lotsaren eta disidentzia politikoaren kontrako gorrotoaren epaiketa» dela, eta «demokraziaren eta giza eskubideen aurkakoa».

Espainiako Gobernuak antolatu duen This is the real Spain (Hauxe da benetako Espainia) lelodun kanpainari erreferentzia eginez, Artadik esan du «benetako Espainia» dela «nazioarteko begiraleei aretora sartzea galaraztea, errepresioa eta eskubideak urratzea».

Ada Colau Bartzelonako alkatea ere epaiketaren kontra mintzatu da. Haren aburuz, irtenbidea topatzeko modu bakarra da «judizializazioaren bidean atzera egitea, presoak espetxetik ateratzea eta elkarrizketa eta negoziazioaren bidea ibiltzea».

Colauren ustez, Kataluniaren etorkizunari buruz egiten diren proposamen guztiak «zilegizkoak» dira, «baina denok ados egon behar dugu elkarrizketa eta negoziazioa dela bide bakarra auzia konpontzeko».

Bartzelonako alkateak esan duenez, hainbat «irregulartasun» sumatu ditu epaiketan; esaterako, akusatuei matxinada edo sedizio delituak leporatzea, eta akusazio partikularra ordezkatzen duen Vox eskuin muturreko alderdiari aukera ematea «gorrotoa hedatu eta hauteskunde kanpaina egiteko».]]>