<![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Tue, 25 Feb 2020 03:36:20 +0100 hourly 1 <![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Lanetan «irregulartasunak» ikusi dituzte ELAk eta LABek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2020-02-25/lanetan_irregulartasunak_ikusi_dituzte_elak_eta_labek.htm Tue, 25 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/007/001/2020-02-25/lanetan_irregulartasunak_ikusi_dituzte_elak_eta_labek.htm
Joan den astetik iragarrita zegoen ELAk eta LABek Zaldibarko zabortegira egin behar zuten bisita. Hala ere, sindikatuetako ordezkariek salatu dute bertaratu direnean Ingurumen sailburuorde Elena Morenok harrera egin diela eta gero alde egin duela, «bisita enpresa pribatu baten esku» utzita.

«Gu ez gara etorri begirunezko bisita batean», esan du ELAko bozeramaile Peio Igeregik, «baizik eta lana ikuskatzera eta bi desagertuak topatzeko zer egiten ari ziren ikustera, eta ez diote gure galderetako bati ere erantzun».

Igeregik «lotsagarritzat» jo du erakundeen jarrera, eta esan du Jaurlaritzaren «gardentasunik eta informaziorik eza» bat datorrela «gobernu honen izaera neoliberalarekin». Haren ustez, langileak ez dira «lehentasun» Jaurlaritzarentzat.

LABeko ordezkari Xabier Ugartemendiak esan du kudeaketa guztia «enpresa pribatuen esku» gelditzen ari dela, eta ikusi dutena «larritzeko modukoa» dela: «Ikusi ditugu bi langile desagertuta, ikusi ditugu berrehun langile baino gehiago autobidea irekitzen lehenengo egunean, inolako neurririk gabe; gaur [atzo] arduratuta gentozen Zaldibarreko zabortegiaren bisita egitera, eta are arduratuago goaz hemendik».

Sindikatuetako ordezkariek esan dutenez, lanean ari ziren beharginetako askok ez zeukaten amiantoaren kontrako babes egokirik. Beste batzuk bazkaltzera joan dira «zabor kutsatua ibili ostean egoki garbitu gabe», eta beste zenbait zaborra zamatzen eta husten aritu dira «osasunerako inolako babesik gabe». Beharginak egiten ari diren lanordu kopuruaz ere «zalantzak» agertu dituzte sindikatuek.

Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran aurkitzeko lanei dagokienez, sindikatuetako ordezkariek esan dute ez dutela informazio askorik, baina bisitan esan dietela oso zaila dela bi langileak ustez egon daitezkeen eremuan bilatzea, eta horregatik ari direla beste alde batean bilatzen.

Horren kontra protesta egiteko, bertaratu diren ordezkari sindikalek elkarretaratze bat egin dute zabortegiko sarreraren aurrean. ELAk eta LABek iragarri dute otsailaren 27an beste elkarretaratze bat egingo dutela, gehiengo sindikalak antolatuta, Alberto Sololuze, Joaquin Beltran eta aurten lan istripuan hildako langile guztiak gogoratzeko, Ermua eta Eibar batzen dituen biribilgunean, 18:30ean.

«Osasun neurri guztiak»

Eusko Jaurlaritzak erantzun egin die sindikatuen salaketei, eta esan du Zaldibarko zabortegiko erreskate eta egonkortze lanetan diharduten langile guztiak «beharrezkoak diren laneko segurtasun eta osasun neurri guztiekin» ari direla beharrean.

Esan dutenez, langile guztiek babes ekipamenduak erabiltzen dituzte, «unean uneko zereginetara eta arriskuetara egokituta». Gainera, hiru deskontaminazio eremu jarri dira «segurtasuna eta osasuna une orotan bermatzeko», laneko sarrera eta irteeraren trantsizio guztietan. Esan dutenez, langileak hiru eremutatik igarotzen dira, lan jantziak utzi, dutxatu eta kaleko arropak ostera ere janzteko.

Jaurlaritzaren arabera, langileen kontrol eta babesean espezializatutako enpresa bat kontratatu dute, egonkortze eta erreskate lanetan aritzen diren gainerako taldeekin jarduteko. Enpresa hori otsailaren 7az geroztik ari da laginak hartzen, airean dagoen amianto zuntzaren maila neurtzeko, eta, orain arteko azterketa guztien arabera, ez dago amianto maila arriskutsurik.]]>
<![CDATA[Zabortegiko lanetan irregulartasunak salatu dituzte ELAk eta LABek]]> https://www.berria.eus/albisteak/177930/zabortegiko_lanetan_irregulartasunak_salatu_dituzte_elak_eta_labek.htm Mon, 24 Feb 2020 21:52:07 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/177930/zabortegiko_lanetan_irregulartasunak_salatu_dituzte_elak_eta_labek.htm <![CDATA[Sua eta haserrea amatatu barik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1881/004/001/2020-02-22/sua_eta_haserrea_amatatu_barik.htm Sat, 22 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1881/004/001/2020-02-22/sua_eta_haserrea_amatatu_barik.htm
Ostegun gauean, hainbat herritarrek deitu zuten larrialdi zerbitzuetara, kezkaturik, zabortegian argia ikusten zelako eta kea ateratzen ari zelako. Ermuko Udalak ere baieztatu zuen albistea, 23:00etan, sare sozialen bidez.

Zaintzako zerbitzuak atoan bertaratu ziren, baina ikusi zuten ezin zutela gauza handirik egin: azken egunotan eremua egonkortu eta suteak egoten diren lekuraino bideak zabaldu dituzten arren, oraindik arriskutsua da han jardutea, eta are gehiago, gauez. Hortaz, egunsentira arte itxarotea beste irtenbiderik ez zuten izan.

Argia hastearekin batera, 08:00etan ekin zieten itzaltze lanei. Makinak sutea zegoen lekuraino sartu ziren, eta, aurrekoetan bezala, su lamak lurrez estali zituzten, ura bota beharrean. Lanean ia zazpi orduz jardun ostean, sutea erabat itzali zuten. Zaintza talde bat han gelditu zen, badaezpada.

Artean sutea itzali gabe zegoela, Ingurumen Saileko Ondare Naturaleko eta Klima Aldaketako zuzendari Aitor Zuluetak adierazpenak egin zizkion Euskadi Irratiari. Esan zuenez, «normala» zen sua berriro piztu izana, eta atzo izekitakoa «su txikia, bakarra» zen, «aurreko sutearekin zerikusirik» ez zeukana.

Baina albisteak inguruko herrietako biztanleak aztoratu zituen. Sua ez ezik, ke laino trinkoa ere ikusgai zen inguruko hainbat tokitatik, eta goiz osoan herritarrek haserrezko mezuak eta sutearen argazkiak igorri zituzten sare sozialetan.

Bezperan, Osasun Sailak indarrik gabe utzi zituen Zaldibarko, Eibarko eta Ermuko herritarrei emandako gomendioak: etxeak ahalik eta gutxiena egurastea, leihoak itxita edukitzea, batez ere gauez, eta kanpoan kirolik ez egitea. Suteak eragindako egoera berria aztertuta, Osasun Sailak indarrean jarri zituen berriro neurri horiek, baina soilki Ermuko Sallabente auzoko herritarrentzat. Eta sua itzalitakoan, bertan behera gelditu ziren aholkuak.

«Lasaitasunerako deia» egin zuen Iñaki Berraondo Osasun sailburuordeak: «Une zehatz bateko egoera izan da, eta, gainera, gauez gertatu da, herritarrak babestuen daudenean».

Berraondoren ustez, sutearekin sortutako egoerak ez du arriskua areagotzen: «Dioxinen auzia esanguratsua da soilki haiekin kontaktuan egondako denboraren arabera. Orain sortutako egoerak zuhur jokatzera eraman behar gaitu, baina, hala ere, lasaitasun mezua igorri behar da».

Berraondok iragarri zuen beste neurgailu bat jarriko dutela dioxinen eta furanoen maila antzemateko, Ermuko alde zaharrean hain zuzen. Horrekin, lau izango dira dioxinak neurtzeko aukeraturiko guneak; beste hirurak Ermuko Sallabente auzoa, Eibarko plaza eta Zaldibarko Eitzaga auzoa dira. «Horrek segurtasuna ekarriko digu aholkuak emateko orduan», esan zuen sailburuordeak.

Uraren Euskal Agentziako zuzendari nagusi Ernesto Martinez de Cabredok, berriz, baieztatu zuen sutea amatatzeko lanek ez zutela eraginik izan Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran —desagerturik jarraitzen duten bi langileak— topatzeko lanetan, sutea goragoko esparru batean suertatu delako. Esan zuenez, «adi» egon beharko dute, sutea berriro piztuko balitz ere, su erraz hartzen duten gas eta materialak daudelako zabortegian]]>
<![CDATA[Otsoa non aipa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1911/004/002/2020-02-22/otsoa_non_aipa.htm Sat, 22 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1911/004/002/2020-02-22/otsoa_non_aipa.htm
Prentsaurrekora agertutako kazetariok nahikoa harriturik gelditu ginen neurketen emaitzak jakinarazi zituztenean: neurketa egindako azken egunean, otsailaren 16an, Ermuko Sallabente auzoan dioxina kopurua ez zen aholku prebentibo horiek eman zituztenean baino apalagoa. 730 femtogramo neurtu zituzten metro kubiko bakoitzeko, eta otsailaren 9an, berriz -egun hartako datua izan zen Osasun Saileko arduradunak neurri prebentiboak hartzera eraman zituena-, 719 neurtu zituzten. Bezperan, otsailaren 15ean, 1.237 izan zen kopurua.

Horretaz galdetuta, azalpenak eman zituzten Osasun Sailekoek: aurrekoan emandako aholkuak «prebentiboak» ziren, baina inoiz ez da benetako arriskurik egon, dioxinak kaltegarriak direlako soilki haiekin oso denbora luzean kontaktuan egonez gero; Eibarren eta Zaldibarko Eitzaga auzoan egindako neurketek askoz emaitza hobeak izan zituzten -bide batez, egon da zalantzan jarri duenik Eibarko neurketa herriko plazan egitea egokiena ote den, goiko auzoetako batean egin beharrean-, eta sutea itzalita egoteak arrazoiak ematen zituen pentsatzeko hurrengo egunetako datuak hobeak izango zirela.

Beharbada, arrazoia izango dute Osasun Saileko arduradunek, dagoen dioxina maila ez da herritarrek uste duten bezain kaltegarria, eta zuhurregi jokatu zuten alerta jo zutenean. Baina Osasun Sailak berak ezarri zuen langa, 719 femtogramoko maila batekin leihoak ahalik eta gutxiena zabaltzeko eta kirolik ez egiteko aholkatu zuenean. Orain, guztiz logikoa da herritarrak aztoratuta egotea, ikusita aholkuak bertan behera gelditu direla, azken neurketaren emaitza 730 femtogramo izanik.

Sutea berriro pizteko aukeraz, Osasun sailburuorde Iñaki Berraondok esan zuen ez zutela hipotesi hori aintzat hartzen, eta gertatuko balitz ere, askoz errazagoa litzatekeela hori amatatzea, hara iristeko bideak ireki dituztelako eta azkar asko itzaliko zutelako.

Otsoa non aipa, han gerta. Berraondok hitz horiek esan eta ordu gutxira, berriro piztu zen zabortegiko sua. Sailburuordeak kontuan hartu ez zuen xehetasun batekin: sutea gauez piztu zen, eta, hortaz, makinei ezinezkoa izan zitzaien hara iristea itzali ahal izateko. Egunsentiarekin hasi ziren lanean, eta, orotara, 17 ordu igaro ziren erabat amatatu arte. Pizturik egon zen bitartean, gomendio horiek berriro jarri zituzten indarrean Sallabenterako.

Onartu behar da ez dela erraza izan behar horrelako egoera bat kudeatzea. Sailak badu desabantaila handi bat: dioxina eta furano mailari dagokionez, ezin ditu unean uneko datuak erabili, neurketa egiten denetik emaitzak ezagutzen diren arte lauzpabost egun igaro behar direlako.

Datorren astean, datuak berriro jakingo dira: seguru asko, otsailaren 20ra artekoak onak izango dira, eta atzokoak, aldiz, ez hain onak. Baina berandu izango da, orduan beste egoera batean egongo garelako. Horrek zaildu egiten du erabakiak hartzeko prozedura, eta inprobisatzen ari direlako ustea areagotzen, arrazoiz edo arrazoi gabe.]]>
<![CDATA[EH Bilduk alderdien mahai bat osatzeko eskatu du]]> https://www.berria.eus/albisteak/177820/eh_bilduk_alderdien_mahai_bat_osatzeko_eskatu_du.htm Fri, 21 Feb 2020 19:57:24 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/177820/eh_bilduk_alderdien_mahai_bat_osatzeko_eskatu_du.htm <![CDATA[Osasun Sailak bertan behera utzi zituen dioxina mailagatik emandako aholkuak ostegunean ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2137/002/002/2020-02-21/osasun_sailak_bertan_behera_utzi_zituen_dioxina_mailagatik_emandako_aholkuak_ostegunean.htm Fri, 21 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2137/002/002/2020-02-21/osasun_sailak_bertan_behera_utzi_zituen_dioxina_mailagatik_emandako_aholkuak_ostegunean.htm >Uraren agentziako langile bat, otsailaren 20an, ur laginak hartzen, ondoren aztertzeko. LUIS TEJIDO / EFE   Jaurlaritzako Osasun Sailak bertan behera utzi ditu joan den astean Zaldibarko, Ermuko (Bizkaia) eta Eibarko (Gipuzkoa) herritarrei emandako gomendioak: etxeetako leihoak ahalik eta gutxiena irekitzea eta aire zabalean kirolik ez egitea. Zaldibarko zabortegian zegoen sutearen eraginez, dioxina eta furano maila handiak atzeman zituzten, eta horregatik eman zituzten aholku horiek, «prebentzio» gisa. Otsailaren 18an sutea kontrolpean hartu zutenez, eta «bilakaera positiboa» dela ikusita, indarrik gabe gelditu dira gomendioak, ostegun arratsalde honetan. Sutea berriro piztu den arren, oraindik ez du aholkuak berriro indarrean jartzeko agindurik eman Jaurlaritzak. Iñaki Berraondo Osasun sailburuordeak, Begoña Jimenez CSIC Espainiako Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiko ikerlariak eta Koldo Cambra biologo eta Osasun Saileko teknikariak eman dute erabakiaren berri. Gomendioak otsailaren 14an eman zituzten, orduan jaso baitzituzten otsailaren 9an Ermuko Sallabente auzoan egindako neurketaren emaitzak. Izan ere, laginak CSICeko laborategira bidali behar dira, Madrilera, eta lauzpabost egun behar dira emaitzak iristeko. Otsailaren 10etik 16ra berriro egin zituzten neurketak, eta emaitzak atzo iritsi ziren. Paradoxaz, Ermuko datuak ez dira otsailaren 9koak baino hobeak. Osasun Sailak aholku horiek ematea erabaki zuenean, 719 femtogramo dioxina aurkitu zuten metro kubiko bakoitzeko, hiriguneetan ohikoa dena baino 40-50 aldiz gehiago, Berraondok orduan esan zuenez. Hurrengo bi egunetan dioxina eta furano maila jaitsi zen 410 femtogramo metro kubiko bakoitzeko, baina hurrengo egunetan 830era igo zen, eta otsailaren 15era iritsi zen mailarik altuenera: 1.237. Azken neurketa otsailaren 16koa da, eta egun horretan femtogramo kopurua 730 izan zen: hau da, otsailaren 9an Osasun Saileko arduradunak aholku horiek ematera eraman zituen datuaren oso antzekoa. Ermuko Sallabente auzoaz gain, Eibarko plazan eta Zaldibarko Eitzaga auzoan ere egin dituzte neurketak. Han emaitzak hobeak izan dira: Eibarren, 114 femtogramo otsailaren 15ean, eta bakarrik 20 hurrengo egunean; eta Eitzagan, 257 otsailaren 15ean, eta 114 otsailaren 16an. Osasun Saileko arduradunek nabarmendu dute neurketak egindako hiru tokietan asko gutxitu zela dioxina kopurua otsailaren 15etik 16ra. Egun horietan hasi ziren sutea kontrolatzen; horregatik uste dute orain, sutea itzalita dagoelarik, parametroak asko jaitsiko zirela, eta ez duela zentzurik orain arteko gomendioei eusteak. Berraondok esan du teorian egon daitekeela sutea berriro pizteko aukera, baina ez direla hipotesi horrekin lan egiten ari, eta hala gertatuko balitz ere, orain askoz errazagoa izango litzatekeela sutea ostera ere amatatzea, hara iristeko bideak ireki dituztelako. Dioxina eta furanoen mailari buruzko azken datuak otsailaren 16koak dira, baina, Berraondok nabarmendu duenez, geroztik ere egunero egin dituzte neurketak hiru toki horietan. Horien emaitzak datorren astean ezagutaraziko dituzte. Amonioa Aixola ibaian URA Uraren Euskal Agentziak jakinarazi duenez, amonio kontzentrazioaren «igoera esanguratsua» neurtu dute Aixola ibaian. Zaldibarko zabortegitik gertu dago Aixola, eta otsailaren 18an egin zuten neurketa. Hala ere, URAko teknikariek nabarmendu dute Aixola ibaiko urak ez direla erabiltzen herritarren ur zerbitzua hornitzeko eta, beraz, ez dagoela arriskurik inguruetako herritarrentzat. Zabortegiaren azpian dagoen 350 metroko zati batean aurkitu dute amonio kontzentrazio handia. Teknikariek uste dute errekara doazen lixibatuen igoerak eragin duela hori. Gainerako parametroek ez dituzte gainditzen ingurumen araudiek ezartzen dituzten gehieneko mailak, teknikariek azaldu dutenez. Arriola, Zaldibarren Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburu Iñaki Arriola Zaldibarren egon da, eta bisita egin die sutea amatatzen eta hondakindegia egonkortzen aritutako langileei. «Jaurlaritzaren izenean, eskerrak eman nahi dizkizuet hemen zaudeten langile ausartoi, egunotan egiten ari zareten lanagatik, baldintzarik zailenetan, kearen erdian eta egonkorra ez den eremu batean», esan die Arriolak. Sailburuak azaldu duenez, langileen ahaleginari esker «herritarrek lasaiago har dezateke arnasa, suteak itzalita daudelako eta lur-jausia egonkortzen ari direlako». <![CDATA[Jaurlaritzak kanpora bidali nahi du Zaldibarrera bideratzen zen zakarra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2601/006/002/2020-02-20/jaurlaritzak_kanpora_bidali_nahi_du_zaldibarrera_bideratzen_zen_zakarra.htm Thu, 20 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2601/006/002/2020-02-20/jaurlaritzak_kanpora_bidali_nahi_du_zaldibarrera_bideratzen_zen_zakarra.htm
Ingurumen Sailak bilera egin du Aclimarekin, Euskadiko Ingurumen Industrien Kluster Elkartearekin. Hondakinen arloan lan egiten duten enpresak biltzen ditu Aclimak, eta han aztertu dute Zaldibarko zabortegian luizia gertatu osteko egoera. Zaldibarkoa zen Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hondakindegi nagusia: urtero 500.000 tona zabor jasotzen zituen, hau da, hiru lurraldeetan sortzen diren industria jatorriko hondakinen %23. Orain, Zaldibarko hondakindegia itxita, arazo larria sortu da.

Larria eta presazkoa: Ingurumen Sailaren asmoa da, ahal dela, datozen egunetan irtenbideren bat topatzea. Izan ere, industria jatorrikoa zen Zaldibarrera bideratutako zakarra, eta soluziorik topatu ezean, arazoak egon daitezke hondakinak hara bideratzen zituzten enpresetan. Morenok esan duenez, oraingoz zenbait lantegitan ari dira zakarra gordetzen, egoera argitu bitartean. «Oraingoz, inongo enpresak ez du produkzioa eten behar izan», adierazi du Ingurumen sailburuordeak.

Morenok eskerrak eman dizkie horrelako hondakinak hartzen dituzten beste bi zabortegiei —Epele (Bergara, Gipuzkoa) eta Gardelegi (Gasteiz)—, «erakutsi duten jarrera onagatik», baina nabarmendu du irtenbideak «globalagoa» izan behar duela.

Sailburuordeak iragarri du industria hondakinak kanpora bidaltzeak «garestitu» egingo lukeela prozesua, eta horrek «ondorioak» izango lituzkeela ekonomian. Hortaz, «epe laburreko» irtenbidea bilatu nahi dute, baina Ingurumen Sailean jakitun dira «epe erdiko irtenbideez» ere gogoeta egin behar dela, sortutako hondakin kopurua gutxitzeko helburuz.

Biltegi bat, Zaldibarren

Orain arte Zaldibarrera bidaltzen zituzten hondakinen arazoari beste bat gehitu behar zaio: orain Zaldibarren dagoen zakarra nora bidali. Koordinazio eta Jarraipenerako Mahai Teknikoak eguneroko bilera egin du Zaldibarren, eta, amaitu ostean, Elena Morenok esan du behin-behineko biltegi bat eraikiko dutela zabortegitik gertu, ateratzen ari diren zaborra oraingoz han gordetzeko. Haren esanetan, biltegi horrek legeak agintzen dituen baldintza guztiak beteko ditu, eta han 100.000 tona inguru gordetzeko lekua egongo da. Horrek esan nahi du hiruzpalau asteko tartea emango diela han ari direnei, lanekin jarraitu ahal izateko.

Ertzaintzako erreskate operazioetako kide Asier Urrutiak azaldu ditu desagertutako bi langileak topatzeko orain arte egindako lanak. Esan duenez, ateratzen ari diren hondakin guztiak «eskuz» eta txakurren laguntzaz galbahetzen ari dira, han aztarnaren bat agertuko balitz ere. Egunero 40 bat kamioi zabor ateratzen ari dira, mila tona gutxi gorabehera.]]>
<![CDATA[Jaurlaritzak kanpora bidali nahi du Zaldibarrera bideratzen zen zakarra]]> https://www.berria.eus/albisteak/177715/jaurlaritzak_kanpora_bidali_nahi_du_zaldibarrera_bideratzen_zen_zakarra.htm Wed, 19 Feb 2020 07:44:15 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/177715/jaurlaritzak_kanpora_bidali_nahi_du_zaldibarrera_bideratzen_zen_zakarra.htm Morenok iragarri du industria hondakinak kanpora bidaltzeak «garestitu» egingo lukeela prozesua, eta horrek «ondorioak» izango lituzkeela ekonomian. Hortaz, «epe laburreko» irtenbidea bilatu nahi dute, baina Ingurumen Sailean badakite «epe erdiko irtenbideez» ere gogoeta egin behar dela, sortutako hondakin kopurua gutxitzeko helburuz. Eremua egonkortzen jarraitzen dute Berriro ere, Zaldibarko hondakindegian egiten ari diren lanak zuzentzen dituen mahai teknikoak bilera egin du Zaldibarko udaletxean, eta, amaitutakoan, Ingurumen eta Segurtasun sailetako arduradunek eta teknikariek azalpenak eman dituzte. Esan dutenez, desagertutako langileak topatzea da oraindik ere haien lehentasuna. Hiru eremu zedarritu dituzte, uste dutelako horietan dagoela gorpuak aurkitzeko aukerarik handiena, eta orain lurra egonkortzen ari dira, hiru zona horietara iritsi ahal izateko. Ertzaintzako erreskate operazioetako kide Asier Urrutiak azaldu ditu orain arte egindako lanak. Esan duenez, ateratzen ari diren hondakin guztiak «eskuz» eta zakurren laguntzaz galbahetzen ari dira, han aztarnaren bat agertuko balitz ere. Egunero 40 bat kamioi zabor ateratzen ari dira, mila tona gutxi gorabehera. Ingurumen sailburuorde Elena Morenok esan du behin-behineko biltegi bat eraikiko dutela zabortegitik gertu, ateratzen ari diren zaborra oraingoz han gordetzeko. Haren esanetan, biltegi horrek legeak agintzen dituen baldintza guztiak beteko ditu, eta han 100.000 tona inguru gordetzeko lekua egongo da. Horrek esan nahi du hiruzpalau asteko tartea emango diela han ari direnei, lanekin jarraitu ahal izateko.]]> <![CDATA[Autokritika, ñabardurekin ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1939/002/001/2020-02-19/autokritika_ntildeabardurekin.htm Wed, 19 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1939/002/001/2020-02-19/autokritika_ntildeabardurekin.htm Urkulluren hitzaldi osoa irakur daiteke dokumentu honetan. Irakurri gehiago: Sinesgarritasunik ez edukitzea egotzi dio oposizioak Eusko Jaurlaritzari. DESAGERTUTAKO LANGILEAK
«Enpatia falta» eduki izana ukatu du Urkulluk Urkulluk eta haren sailburuek, bereziki Estefania Beltran de Herediak, berretsi dute Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran aurkitzea «erabateko lehentasun» izan dela, eta «hasiera-hasieratik» aritu direla horretan, baina bilatze lanetan aritzen direnen segurtasuna ere «bermatu» egin behar izan dutela. Urkulluk esan du «hasiera-hasieratik» oso gertutik erreparatu diotela teknikariek desagertutakoen senitartekoekin izandako harremana, nahiz eta onartu duen bera ez zela haiekin aurrez aurre elkartu otsailaren 12ra arte, ezbeharra gertatu eta sei egunera arte. Hori dela eta, «enpatia falta» egotzi diote lehendakariari azken egunotan. Urkulluk esan du «autokritika» egiten duela norbaitek interpretazio hori egin badu, baina bere burua defendatu du akusazio hori entzunda. Esan du lehenengo egunetan ez zela Zaldibarrera joan, «zuhur» jokatu nahi izan zuelako: «Garrantzi handiagoa eman diot egiteari, esateari baino». Pentsatu zuen azalpenek sinesgarritasun handiagoa izango zutela teknikariek ematen bazituzten, politikariek eman beharrean: «Ondorioak ikusita, orain zalantzan jartzen dut hori». Antzeko zerbait esan du senitartekoekin izandako harremanez: azaldu duenez, senideekin bildu zen haiei emateko moduko «informazio fidagarria eta esanguratsua» izan zuenean, eta ez lehenago. «Biharamunean edo hurrengo egunetan senideengana jo izan banu, ganorazko informazioa eduki gabe, beharbada bete ezingo nuen zerbait aginduko nien. Eta nik ez nuen horrelakorik nahi». ZABORTEGIAREN EGOERA
Irregulartasunak, «munta txikikoak» Batez ere Ingurumen sailburu Iñaki Arriolari egokitu zaio horren inguruko azalpenak ematea. Orain arteko mezuari eutsi dio: administrazioak beharrezkoak ziren kontrol guztiak egin zizkion Verter Recycling 2002 enpresari, eta ikuskatze horietako batean irregulartasunak atzeman zituzten, baina denak «munta txikikoak», eta zabortegiaren egonkortasunarekin «inolako harremanik» ez zutenak. Kontakizun kronologikoa egin du Arriolak, zabortegia egin zen garaitik abiatuta. Azken egunotan zenbait hedabidetan agertutako informazioen arabera, Verter Recycling 2002 enpresak aldatu egin zuen hasierako egitasmoa zabortegia eraikitzen hasi zenean. Arriolak baieztatu egin du datu hori, baina esan du aldaketak ez zirela «esanguratsuak» izan, eta enpresak aldaketa horien berri eman ziola administrazioari. Zabortegiak izandako ikuskatzeak ere azaldu ditu Arriolak. Esan duenez, 2014an egindakoan ondorioztatu zuten Zaldibarkoa « hondakindegirik onenetan bigarrena» zela, adierazle guztiak aintzat hartuta. Beste zenbaitetan, ordea, akatsak aurkitu zituzten, baina «arinak» ziren, eta enpresak konpondu zituen. Xeheago azaldu ditu 2019an egindako azken ikuskatzearen emaitzak. Horretan, 23 «desbideratze» topatu zituzten. «Kuantitatiboki, kopuru handia da, baina, kualitatiboki, ez ziren larriak», esan du sailburuak: «Ez zegoen inolako aztarnarik pentsatzeko zabortegiak egonkortasun arazoak zituela, eta are gutxiago gertatu zen lur jausia gerta zitekeela». Hala ere, eta Arriolak esan duenez, 2017an eta 2018an egindako ikuskatzeetan lur mugimenduak atzeman zituzten. Lur mugimendu horiek «horizontalak» ziren, eta «esanguratsu samarrak», nahiz eta 2018koan lur mugimendu horien abiada «moteltzen» ari zela detektatu. 2019ko ikuskatzeetan ez da horrelakorik aipatzen. «Pentsatzekoa da lur jausiak egoteko arriskurik txikiena ere atzeman izan balute, txostenean jasota geldituko zatekeela», esan du Arriolak. AMIANTOA
Lehenengo orduetako jardueraz zalantzak Jaurlaritzak abian jarritako operatiboaren puntu ilunetako bat izan da zergatik ezbeharraren berri izan eta berehala bertaratu ziren ertzain, suhiltzaile eta larrialdietako zerbitzuetako kideek ez zuten erabili amiantoaren kontrako babes egokirik. Segurtasun sailburu Estefania Beltran de Herediak esandakoaren arabera, enpresarekin izan zituzten lehenengo kontaktuetan, inork ez zien esan «amiantoa zuten eraikuntza materialak zeudenik». Gainera, hara joan ziren teknikariek ikusi zuten sarreran «arriskutsuak ez diren hondakinetarako zabortegia» idatzia zuen kartel bat ageri zela, baina amiantoaren inguruko aipamenik ez zegoela. Gauerdi aldean izan zuten horren berri, Osalan laneko segurtasun eta osasunerako erakundearen zuzendariaren bidez. Baina, Beltran de Herediaren arabera, Osalanek langile batek esanda jakin zuen zabortegian amiantoa ere gordetzen zutela. Oposizioaren ustez, horrek erakusten du zerbaitek huts egin duela operatiboan parte hartu zuten eragileen arteko koordinazioan. Lan eta Justizia sailburu Maria Jesus San Josek bere hitzaldian ez du auzia argitu -haren sailaren menpekoa da Osalan zerbitzua-. San Josek esan du amiantoarekin kontaktuan eta babes egokirik gabe lan egin duten guztiak zerrenda batean sartuko dituztela, eta bi taldetan banatuko dituztela, izan dezaketen arriskuaren arabera. KUTSADURA
«Alerta egoerarik» ez dago Ur eta aire kontrolen arabera osasunerako arriskurik ez zegoela esanez astebete egin ondoren, dioxina eta furano maila handia topatu izanak aztoratu egin ditu inguruetako herrietako biztanleak. Osasun sailburu Nekane Murgak esan duenez, hilaren 8an erabaki zuten dioxina eta furano analisiak ere egitea, hondakindegian sutea zegoela ikusita eta «ahalik eta zorrotzen izan nahian». Murgak azaldu du analisi horiek «konplexuak» direla, eta oso gutxi direla horiek egiteko gauza diren laborategiak. Azkenean, Espainiako CSIC Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiak Madrilen duen laborategira igorri zituzten laginak. Murgak nabarmendu du gutxienez lauzpabost egun behar direla emaitzak ezagutzeko. Hilaren 14an iritsi ziren, eta, jakin bezain pronto, emaitza horiek ezagutaraztea erabaki zuten. Datuak txarrak ziren -ohikoak baino 40-50 aldiz handiagoak ziren dioxina eta furano mailak-, baina, hala ere, Murgak uste du ez dagoela «alerta egoerarik»: «Tarte labur batean dioxina eta furano maila horiekin kontaktuan egoteak ez dakar osasunerako arriskurik». Datu berriak bihar jasoko dituzte, eta, esan duenez, horiek ezagututakoan «garden eta zorrotz» jokatuko dute, «orain arte bezala». OPOSIZIOARI KRITIKAK
«Aurkari politikoa higatzeko presa» Lehendakariak eta sailburuek EAJ eta PSE-EEren eledunen esku utzi dute oposizioa kritikatzeko lana, auzi honetaz hartu duten jarrera dela eta, baina Urkulluk aipamen batzuk egin ditu. Esan duenez, «horrelako egoera batean, egin daiteke beldurrak astindu, edo aurkari politikoa higatzeko presa astindu, baldin eta hau erabilpen politikorako gaitzat hartzen bada. Egin daiteke, jakina. Ikusten ari gara». «Horrelako ezbehar bat gertatzen denean, bi alternatiba daude: batasuna eta zatiketa», adierazi du Urkulluk, eta erantsi du berak «batasunaren alde» egiten duela. Berdin egiteko eskatu die gainerako indar politikoei. Joseba Egibar EAJren eledunak egindako galdera bati erantzunez, Urkulluk esan du oposizioko indar politiko bakar bat ere ez dela harengana joan elkartasuna adierazi edo laguntza eskaintzeko. Oposizioko eledunek gezurtatu egin dute hori, eta laguntza bilatu ez izana leporatu diote lehendakariari, baina Urkulluk eutsi egin dio esandakoari. ]]>
<![CDATA[Dioxina eta furano maila altuak topatu dituzte Zaldibar inguruan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1977/004/001/2020-02-15/dioxina_eta_furano_maila_altuak_topatu_dituzte_zaldibar_inguruan.htm Sat, 15 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1977/004/001/2020-02-15/dioxina_eta_furano_maila_altuak_topatu_dituzte_zaldibar_inguruan.htm Zaldibarko zabortegiaren inguruan, Ermuko Sallabente auzoan jarritako neurgailuan zehazki. Neurketak otsailaren 9an egin ziren, eta laginak Madrilera eraman zituzten aztertzeko. Atzo iritsi ziren emaitzak: leku urbano batean egon ohi den maila baino 40-50 aldiz handiagoa topatu dute. Osasun sailburu Iñaki Berraondok, Osasun Publikoko zuzendari Juanjo Aurrekoetxeak eta Jesus Ibarluzea adituak lasaitasun mezua eman nahi izan dute: dioxinak soilki epe luzera dira kaltegarriak, gorputzean kantitate handitan metatzen badira; epe laburrean ez dira arriskutsuak, eta nazioarteko osasun erakundeek ez dute ezarri kaltegarria izan daitekeen gehieneko maila bat. Hala eta guztiz ere, zenbait aholku eman dituzte Eibarko, Ermuko eta Zaldibarko herritarrentzat: etxeak ahalik eta gutxien egurastu, batez ere gauez leihoak itxita eduki, eta kanpoan kirola eta ariketa fisiko gogorrik ez egitea. Hiru herri horietako biztanleak batuta, 46.000 lagun dira inguru horretan bizi direnak. Osasun Sailak ere neurriak hartuko ditu: beste bi neurgailu jarriko dituzte, beren-beregi dioxinak neurtzeko. Baina, esan dutenez, neurririk eraginkorrena zabortegian dagoen sutea itzaltzea da: izan ere, plastikoak eta kloroa erretzearen ondorioz ari dira aireratzen dioxinak. Bihar Eibar eta Realaren arteko futbol partida jokatzekoa da, besteak beste. Horren inguruan, Osasun Saileko arduradunek esan dute partida bertan behera uztea ez dela beren eskumena, baina berriro gogorarazi dute ariketa fisiko gogorrik ez egiteko gomendioa. Osasun Saileko arduradunek esan dutenez, gune urbano arrunt batean dioxina kantitate ohikoa 10 eta 40 zentigramo artekoa izaten da metro kubiko bakoitzeko. Zabortegitik gertuen dagoen auzoan 700 zentigramo inguru atzeman dituzte, azaldu dutenez. «Irregulartasun txikiak» Atzo iluntzeko premiazko agerraldia baino lehen, Koordinaziorako eta Jarraipenerako Mahai Teknikoak bigarren bilera egin zuen goizean Zaldibarko zabortegian izandako hondamendiaren ondorioak aztertzeko, eta, bilera amaitutakoan, Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritzako idazkari nagusi Jesus Peñak esan zuen asteburu honetan hasiko direla kaltetutako eremua egonkortzeko lanak. Lan horiek burututa, Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran desagertutako langileak bilatzeari ekin ahal izango diote «gutxieneko segurtasunez». Datorren astean izan daiteke hori. Egonkortu beharreko eremura iristeko sarbidea «praktikan amaiturik» dago, eta, hortaz, laster aukera izango dute hara sartu eta egonkortze lanak egiteko. Teknikariek bi lursail identifikatu dituzte, eta uste dute oso litekeena dela desagertutako langileak bi alderdi horietan egotea. Eremua egonkortu eta gero, hara sartuko dira, eta zuzenean bilatzeari ekin ahal izango diote. Zona horietako bat da zabortegira sartzeko errepidea, baskula zegoen tokia; Josu Zubiaga Segurtasun sailburuordeak esan duenez, sarbide bat egin behar da hara iristeko, eta, gero, beheko aldean presioa egiten duen hondakin multzoa kendu behar da, segurtasunez lan egin ahal izateko. Beste zona baserrien ondoan dagoena da, eta, Zubiagaren arabera, «are konplikatuagoa» da han aritzea. Bi alderdi horiek «lehentasunezkoak» dira, teknikariek «susmo sendoak» baitituzte desagertutako bi langileak han daudela. Dena den, iristeko errazagoak diren beste leku batzuetan ere bilatuko dute. Sololuzen eta Beltranen egoteko aukera txikiagoa da, baina, badaezpada ere, horiek ere miatuko dituzte. Suteari dagokionez, mahai teknikoko kideek azaldu dute «kontrolatuta» dagoela baina ez itzalirik, eta hara iristeko modua topatzea ere «lehentasuntzat» hartu dutela -dioxina datuak jakin aurretik egin dituzte adierazpen horiek-. Litekeena da sarbideak gaur bertan amaiturik egotea, eta, hala balitz, astelehenean ekingo liokete zuzenean sua amatatzeari. ]]> <![CDATA[Zaldibarko zabortegia egonkortzen ari dira, bilaketari ekin ahal izateko ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1929/006/001/2020-02-14/zaldibarko_zabortegia_egonkortzen_ari_dira_bilaketari_ekin_ahal_izateko.htm Fri, 14 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1929/006/001/2020-02-14/zaldibarko_zabortegia_egonkortzen_ari_dira_bilaketari_ekin_ahal_izateko.htm Zaldibarren (Bizkaia), joan den astean izandako luiziaren inguruko gorabeherak aztertzeko. Iragarri dutenez, aurrerantzean egunero egingo dute bilera hori, eta, Zaldibarren ez ezik, Ermuan (Bizkaia) eta Eibarren (Gipuzkoa) ere bilduko dira. Batzarraren ostean egindako agerraldian, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Segurtasun sailetako arduradunek esan dute berriro ari direla lanean luiziak hartutako eremuan, hura egonkortu eta, horrela, «segurtasun erabatekoz» ekin ahal izateko oraindik desagerturik dauden bi beharginak topatzeko lanei . Eusko Jaurlaritzako zenbait sailetako ordezkariek, Bizkaiko Foru Aldundikoek eta Zaldibarko Udalekoek hartu dute parte mahai teknikoan. Bilera bukatutakoan, hainbat gairen inguruko azalpenak eman dituzte. LANGILEAK BILATZEKO LANA Azken egunotan, desagerturik dauden bi langileak bilatzeko lanak bertan behera utzi behar izan dituzte hainbat aldiz, eremua ezegonkorra zelako eta bilaketa lan horietan aritzen direnentzat arriskutsua suerta zitekeelako. Orain, mahai teknikoa osatzen dutenek azaldu dute lurra egonkortzeko lanean ari direla, makinekin ere bai, «ahalik eta azkarren» berriro ere erreskate lanei ekin ahal izateko. Segurtasun sailburuorde Josu Zubiagak esan duenez, desagertuak topatzeak «lehentasuna» izaten jarraitzen du, baina gogorarazi du lanak «segurtasuna bermatuta» egin behar direla. Halaber, zehaztu du erreskatea eten izanagatik ere ez diotela inoiz «lan egiteari» utzi. Uste du erreskatea «azkar» joan daitekeela bi langileak egon daitezkeen eremurako sarbideak atondutakoan, baina ez du eperik eman nahi izan. KUTSADURA ARRISKUA Jaurlaritzaren ordezkariek esan dutenez, segitzen dute ur eta aire kontrolak egiten, eta orain arte izandako emaitza guztiak «normaltasunaren barruan» daude. Parametro batzuk ohi baino altuagoak diren arren, osasunarentzat arriskutsua izan daitekeen mailatik behera daude. Lagin batzuk Madrilera bidali dituzte, han aztertzeko. Inguruko baratzeen eta animalien kontrola egiten ere hasi dira. Esan dutenez, ez dute amiantorik topatu zabortegiko eremutik kanpo, eta, usainari dagokionez, azaldu dute hidrokarburo aromatiko poliziklikoek eragina dela, baina ez dela kaltegarria osasunarentzat. SUTEA Ingurumen sailburuorde Elena Morenok esan duenez, metano isuriek eragin dute sutea. Arazoak daude itzaltzeko, segurtasun arrazoiak direla-eta zaila delako eremu horretara iristea. Orain arte, helikopteroen eta roboten bidez ura botaz saiatu dira sutea amatatzen, baina ondorioztatu dute ura ez dela modurik egokiena horretarako, horrek ere segurtasun arazoak ekar baititzake, eta aurrerantzean hondarra botaz saiatuko dira suteari buru egiten. Horretarako, eremu horretara iristeko sarbideak prestatuko dituzte, eta itxaropena dute ibilgailuek hara iristeko modua dutenean sutea amatatzeko aukera egongo dela. ENPRESAREN ARDURAK Joan den asteazkenean, bilera bat egin zuten Eusko Jaurlaritzak eta Verter Recycling 2002 SM enpresak -hori da Zaldibarko zabortegiko jabe eta kudeatzailea-. Han jakinarazi zion Jaurlaritzak enpresari zigor espedientea ireki diola; gainera, «egoera ez okertzeko» beharrezko neurri guztiak hartzeko ere eskatu zion Jaurlaritzak. Jaurlaritzako ordezkariek esandakoaren arabera, enpresak adierazi zuen ezin dituztela eman administrazioak eskatzen dizkion agiri asko, zabortegiaren bulegoan zeudelako eta lur jausiaren ondorioz galdu direlako. Halaber, Jaurlaritzari jakinarazi zioten ez dutela baliabiderik presaz egin beharreko lanei aurre egiteko. Hori ikusita, Jaurlaritzak zenbait erabaki hartu ditu; horien artean, lanik presazkoenak bere gain hartzea modu subsidiarioan; hau da, oraingoz, administrazioak lan horien ardura hartuko du, baina gero enpresari pasatuko dio gastua. Elena Morenok esan du Jaurlaritzak ez zuela zabortegian azaldutako pitzaduraren jakinarazpenik, eta baieztatuko balitz azpiegituran arrakalak zeudela eta admnistrazioari ez ziotela horren berri eman, hura «arau hauste larria» litzatekeela. Dena dela, Jaurlaritzako ordezkariek nahiago izan dute hondamendiaren arrazoiez ezer ez aurreratu. Ingurumen sailburuorde Elena Morenok esan duenez, «orain ez gara errudunak bilatzen ari, irtenbideak baizik». ORAINGO ARRISKUAK Zaldibarko zabortegiaren inguruan, arriskuak ez dira desagertu. Mahai teknikoa osatzen dutenek adierazitakoaren arabera, oraindik ere luiziak suerta daitezke, eta, horregatik, lehentasunetako bat da hondakinak ateratzea eta eremu osoa egonkortzea. Euriteak egonez gero, arriskua handituko litzateke: izan ere, ura zabortegira ez sartzeko azpiegitura hautsita dago, eta ura sar daiteke euria gogor eginez gero, horrek dakarren arriskuarekin. Lixibatuei dagokienez, Jaurlaritzako arduradunek esan dute berez ez dutela ezaugarri arriskutsurik, eta ohiko kolektorearekin daudela lotuta. Adierazi dutenez, baltsa bat eraikitzeko aukera aztertzen ari dira. HONDAKINAK NORA? Zaldibarko zabortegian egiten ari diren lanen arazo nagusietako bat da nora bidali handik ateratzen ari diren hondakinak. Joan den astelehenean, Elena Morenok azaldu zuen aztertzen ari zirela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan dauden gainerako zabortegietara bidaltzeko aukera, eta bi aipatu zituen bereziki, Zallakoa eta Mallabikoa, horiek direlako amiantoa jasotzeko baimena duten bakarrak. Bi herri horietan ez dute albistea gogo onez hartu, eta Zallako alkateak, adibidez, jendaurrean eskatu zuen hondakinak hara ez bidaltzeko. Orain, Elena Morenok azaldu du amiantoa eta bestelako hondakinak nahasirik daudela eta, beraz, guztia «hondakin arriskutsu» gisa tratatuko dutela. EAEn ez dago horrelakoak jasotzeko zabortegirik, eta kanpora bidaltzeko aukera aztertzen ari dira. ]]> <![CDATA[Urkulluk datorren asteartean emango ditu azalpenak]]> https://www.berria.eus/albisteak/177460/urkulluk_datorren_asteartean_emango_ditu_azalpenak.htm Thu, 13 Feb 2020 13:06:22 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/177460/urkulluk_datorren_asteartean_emango_ditu_azalpenak.htm <![CDATA[Sindikatuetako ordezkariak Jaurlaritzaren Bilboko egoitzan itxi dira, lan istripuak salatzeko]]> https://www.berria.eus/albisteak/177405/sindikatuetako_ordezkariak_jaurlaritzaren_bilboko_egoitzan_itxi_dira_lan_istripuak_salatzeko.htm Wed, 12 Feb 2020 07:15:47 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/177405/sindikatuetako_ordezkariak_jaurlaritzaren_bilboko_egoitzan_itxi_dira_lan_istripuak_salatzeko.htm Zaldibarko hondakindegiko ezbeharra -bi langile desagertuta daude- salatzeko agerraldia egitekoak ziren sindikatuak, Eusko Jaurlaritzaren Bilboko egoitzaren aurrean. Sindikatuetako ordezkariak, ordea, egoitza barrura sartu dira, itxialdia egiteko asmoz. Eserialdi bat egin dute han, eta, ordu erdi inguru barruan egon ostean, atera egin dira. Ertzainak sartu dira barrura, eta ekintza grabatzen ari zen lagun bat identifikatu dute, testiguek diotenez. ESK sindikatuko Isabel Castrok eta Steilas sindikatuko Nagore Landak nabarmendu dute Jaurlaritzak erantzukizuna duela 40 egunean 11 langile hil eta bi desagertu izan direlako, eta horregatik egin dutela protestaldia han: «Bada garaia Jaurlaritzak langileen biziak jar ditzan bere lagunen irabazien aurretik». Gainera, sindikatuek dei egin dute bihar Bilboko Arriaga plazatik 18:30ean egingo den manifestazioan parte hartzera. ]]> <![CDATA[Diligentziak ireki dizkiote Zaldibarko zabortegia kudeatzen duen enpresari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2020-02-12/diligentziak_ireki_dizkiote_zaldibarko_zabortegia_kudeatzen_duen_enpresari.htm Wed, 12 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2020-02-12/diligentziak_ireki_dizkiote_zaldibarko_zabortegia_kudeatzen_duen_enpresari.htm Irakurri gehiago: Zer gertatu da Zaldibarko zabortegian? EH Bilduk eskatu du Iñigo Urkullu lehendakaria Eusko Legebiltzarreko Diputazio Iraunkorrean ager dadila auziaren inguruko azalpenak ematera. EH Bilduk uste du hauteskundeetara deitu eta legebiltzarra desegin izana ezin dela «ihesbidea» izan azalpenak ez emateko. «Urkulluk aurpegia eman behar du», esan du koalizioak, «gertaera horrek ardurak berehala garbitzeko eskatzen duelako eta zehatz-mehatz azaldu behar duelako nola izan den posible horrelako zerbait gertatzea, Ingurumen Sailak duela hilabete asko egiaztatu baldin bazuen zabortegi horretan irregulartasun larriak egiten ari zirela arloko araudia betetzeari zegokionez». Zaldibarren, osoko bilkura egin zuten atzo udaletxean gaia aztertzeko. Jose Luis Maiztegi alkateak eta Juan Mari Uriarte alkateordeak (EAJ) ostegunean luizia gertatu zenetik orain arte egindakoaren berri eman dute. Alkateak onartu du «okerrak» izan direla eta «beharbada berandu» ibili direla gauza batzuetan, baina argi utzi nahi izan du haien lehentasunak zera izan direla, desagertuta jarraitzen duten bi langileen bilaketan laguntzea eta zaldibartarrei zerbitzua ematea, eta bestelako erantzukizunak goragoko erakundeei dagozkiela. EH Bilduko bozeramaile Eneritz Azpitartek esan du ez dutela udal agintarien borondate ona zalantzan jarri nahi, baina udal gobernuak haien ustez egindako zenbait akatsen berri eman du: adibidez, herritarrei informazioa emateko mekanismorik prestatu ez izana -«herritarrak izan dira bilerak antolatu eta udalera jo behar izan dutenak», esan du-, eta «udal talde nagusiari» informazioa ukatu izana eta bileretara joateko deia ez bidaltzea. EH Bilduk bost zinegotzi ditu Zaldibarren, lau EAJk, eta bi PSE-EEk. EH Bilduk lau eskaera zehatz egin ditu: ur, aire eta bestelako kontrolen emaitzen berri ematea herritarrei, ingurumen ikuskaritza independente bat kontratatzea, fiskaltzaren aurrean salaketa jartzea eta herritar guztien kezkak eta eskaerak bideratzeko leihatila bakarra ezartzea. Eskaerak jasota gelditu dira, baina ez da izan horiei buruzko bozketarik. Bilkuraren ostean, Jaurlaritzaren teknikariek azalpenak eman dizkiete zinegotzi eta herritarrei. Osasun Sailak azaldu duenez, orain arte egindako ur eta aire azterketa guztiek adierazten dute ez dagoela osasunerako arriskurik zabortegiaren inguruko herrietan, hots, Zaldibarren, Ermuan eta Eibarren. Zaldibarko Udalak, baina, txorrotako ura ez erabiltzeko aholkatu die Eitzaga auzoko herritarrei. Izan ere, ur zerbitzu publikoa ez da iristen auzo horretako zenbait baserritara, eta horietan beste iturri batzuetatik hartzen dute ura. Ur hori ere aztertu bitartean «ez edateko, ez jana prestatzeko,eta animaliei ez emateko» aholkatu du udalak. Udal aretoan egindako batzarrean, zenbait herritar haserre agertu dira, asteburuan Ingurumen sailburu Elena Morenok esan zuelako ura erabiltzeak ez zekarrela inolako arriskurik, kontuan hartu gabe osasun azterketak ur zerbitzu publikoaren sarean egin zituztela soilik, eta ez Eitzagako zenbait baserritan erabiltzen diren gainerako iturri guztietan. Zallaren ezezkoa Bezperan egindako agerraldian, Ingurumen sailburuorde Elena Morenok esan zuen aztertzen ari zirela nora bidali Zaldibarko zabortegitik ateratzen ari diren hondakinak, baina Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan dauden hondakindegietatik bik baino ez dutela amiantoa biltzeko baimena, Zallakoak eta Mallabikoak, hain zuzen. Zallako Udalak, baina, dagoeneko esan du hondakin horiek herrian jasotzeko aukera ez dela «egokia», eta baztertzeko eskatu du. Juanra Urkijo alkateak adierazi duenez, hango zabortegiak ez dauka «bitarteko teknikorik» ezta «langile prestaturik» horretarako. «Gainera, oraindik zain gaude, Zallako hondakindegian uztailean, irailean eta urrian izandako suteak argitzeko ikerketen txostenak noiz jasoko», esan du Urkijok. Zallako alkateak adierazi duenez, oraindik ez dute Jaurlaritzaren Ingurumen Sailaren inolako eskaera ofizialik jaso afera horren inguruan. ]]> <![CDATA[Kezka eta haserrea ez dira apaldu Zaldibarko inguruetan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1939/002/001/2020-02-11/kezka_eta_haserrea_ez_dira_apaldu_zaldibarko_inguruetan.htm Tue, 11 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1939/002/001/2020-02-11/kezka_eta_haserrea_ez_dira_apaldu_zaldibarko_inguruetan.htm zabortegian gertatzen ari denaz «informazio zehatz eta gardena» ematea, airearen, uraren eta lursailen kontrolez gain herritarrei ere azterketa medikoak egitea, eta abar. Zabortegia ixteko, material toxiko guztia atera eta eremua zigilatzeko, eta dagokionak «erantzukizunak» bere gain hartzeko ere eskatu zuten auzokideek. Astelehen goizeko albisteak ez ziren lasaigarriagoak izan. Igande gauean amataturik zirudien suteak indarra hartu zuen egunsentiarekin batera, eta hondakindegitik ateratzen zen ke adarra, Eitzagatik ez ezik, Ermutik (Bizkaia) eta Eibartik (Gipuzkoa) ikusten zen. Ermura sartzeko arazoak ere asteburuan baino handiagoak ziren: AP-8 autobideko lerro bat itxirik dago oraindik, Bilbotik Donostiarako noranzkoan, eta, saihesbidea atondu duten arren, autoak pilatu egiten dira tarte horretan. Segurtasun Sailak iragarria zuen 09:00etan ekingo ziotela berriro ere desagerturiko langileak bilatzeko lanari. Hor ere, albiste txarrak nagusi: handik gutxira, bertan behera utzi zituzten lanak, eremua aztertzen ari diren geologoek aholkatuta, lur-jausi gehiago gertatzeko arriskua nabaria zelako. Agintariek ez dute zehaztu gaur lanei berriro ekiteko moduan egongo ote diren: teknikarien txostenen zain zeuden erabakia hartzeko. Ke usaina Asteburuan nabaria izan da ke usaina, batez ere Ermuko eta Eibarko zenbait lekutan: «Asteburuan kanpoan izan naiz, eta, beraz, ez dakit usain txarrik egon ote den», esan du Ander Cid eibartarrak, «baina gu Legarre [Eibar] auzokoak gara, eta han entzun dut ostiralean behintzat usaina bazegoela. Hainbeste gauza pasatzen direnez, honek jada ez gaitu harritzen. Ni handik igaro naiz inoiz, eta ikusita neukan igotzeko bidean pasatzea debekatuta zegoela, kamerak, zaindarien etxola eta abar. Zeure buruari galdetzen diozu: hori hondakindegia da, edo zer da?». Antzeko iritzia du Kristina Revuelta eibartarrak: «Guk ez genekien hor zer zegoen, eta hau pasatu eta gero ikusi dugu zer daukagun. Gainera, egun hauetan ez dira horretaz ezer esaten ari, langileak oraindik ez dituzte topatu, eta abar». Ermuan kezka ez da txikiagoa, Alazne Aiestaranek adierazi duenez: «Jendea oso kezkatuta dago, batez ere horrelako gauzak gertatzen direnean konturatzen garelako zer daukagun ondoan. Nik uste dut jendeak ez dituela seriotan hartzen kontu batzuk -erraustegiarena, esaterako-, batez ere alboko herrian denean eta norberak pairatzen ez dituenean. Baina orain denok ikusi dugu arazoa etxean daukagula». Aiestaranek dioenez, larunbat gauean igarri zuen ke usaina airean: «Kiratsik edo usain arrarorik ez, baina erre usaina bai». Julen Maiora ermuarraren arabera, «plastiko errearen usaina» bezalakoa zen. Juan Duranek ere aitortu du «kezkaturik» dagoela, «batez ere orain arte ez dugulako jakin amiantoa zegoela», baina badu konfiantza arazoa konponduko dela: «Tristeena langileena da; horrek ez du konponbiderik». Zaldibarren ere bolo-bolo dabil gaia: «Betiko moduan, halako gauzak ezkutatu egiten dituzte eta ez dugu jakiten zer dagoen», azaldu du Teo Arteagak. «Hor edozer irten daiteke: amiantoa lehenengo, eta, gero, batek daki. Sutearena ere jakin nahiko nuke zelan sortu den, hara ez baita inor joan su ematera». Mobilizazio jendetsuak Zabortegiaren kudeaketan azaleratutako irregulartasunak salatzeko, instituzioen jarrera kritikatzeko, eta luiziaren ondorioz desagerturiko bi langileen senideei elkartasuna adierazteko mobilizazioak egin zituzten atzo iluntzean Zaldibarren, Mallabian, Markinan, Ermuan eta Eibarren. Ermuan mila bat pertsona bildu ziren. «Ez, zabortegirik ez!» oihukatu zuten manifestaziora joandakoek, eta, udaletxearen paretik pasatzerakoan, txistu jo zuten eta aldean zeramatzaten kazolak astindu zituzten. «Zaldibar argitu. Langileak, osasuna, erantzukizunak» jartzen zuen mobilizazioaren buruan eraman zuten pankartan. Eibarren ere mila bat pertsona elkartu ziren, eta, oihu artean, Iñaki Arriola Ingurumen sailburuari dimititzeko eskatu zioten. Eibarren bizi da Arriola. Mallabian ehunka lagun atera ziren kalera. Mobilizazio gehiago egitekoak dira herri horietan. ]]> <![CDATA[Jaurlaritzak «konpondu beharreko arazoak» topatu zituen zabortegian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2008/013/002/2020-02-09/jaurlaritzak_konpondu_beharreko_arazoak_topatu_zituen_zabortegian.htm Sun, 09 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2008/013/002/2020-02-09/jaurlaritzak_konpondu_beharreko_arazoak_topatu_zituen_zabortegian.htm Verter Recycling 2002 enpresak Zaldibarren (Bizkaia) duen hondakindegian, eta han «konpondu beharreko» zenbait arazo atzeman zituztela. Ingurumen Sailak informazio osagarria eskatu zion enpresari, eta «enpresa espezializatu batek» egindako txosten bat aurkeztuz erantzun zuen hark. Ingurumen Sailaren oharrean ez da zehazten zein den enpresa hori. Txosten horren arabera, hondakindegia «egonkorra» zen, eta Eusko Jaurlaritzak ezarritako egonkortasun irizpideen barruan zegoen «zabortegia betetzeko dinamika berarekin segituz gero», nahiz eta «gomendio» batzuk eman azpiegituraren egonkortasuna hobetze aldera. Hala ere, luizia gertatu zen lekura egindako bisitan, Ingurumen sailburuorde Elena Morenok ETBri esan dio Ingurumen Saila aztertzen ari zela enpresari txostena egin eta hura zigortzea, azterketa hartan atzemandako «irregulartasunak» zirela eta. Zehazki, azpiegitura aztertu zuten teknikariek ikusi zuten zabortegiko tximinietako batek ez zituela egoki neurtzen metano isuriak, baimendu gabeko materialak bota zituztela hondakindegira «kopuru txikietan» izan bazen ere, eta, gainera, baimendu gabeko betetze lanak ere egin zituztela. ]]> <![CDATA[Orbaina mendi mazelan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2248/004/001/2020-02-08/orbaina_mendi_mazelan.htm Sat, 08 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2248/004/001/2020-02-08/orbaina_mendi_mazelan.htm Zaldibarko luiziak (Bizkaia) AP-8 autobidea moztu duen tokiaren paretik igarotzeak. Hondamendiaren aztarnak agerikoak dira: lur jausiak mendi mazelan utzitako orbaina, errepidea mozten duen lau metroko barrikada, hondakinez, lokatzez, harriz eta erauzitako zuhaitzez osatua. Eta, batez ere, azpian bi langile lurperaturik egon daitezkeela jakitea. Ostegun arratsaldean luizia gertatu zenetik, azkar aritu dira errepideak garbitzeko lanetan. Donostiatik Bilbora doazen bi lerroak libre daude, eta Bilbotik Donostiarakoak oraindik itxita egon arren -ordu batzuk geroago zabaldu zituzten- ez dago aparteko arazorik Ermura (Bizkaia) sartzeko. Ermuko kale eta tabernetan ez dago beste auturik: bezperan gertaturiko hondamendia, zabortegiaren inguruko zurrumurruak eta desagertutako bi langileak. «Ni San Lorenzo auzoan bizi naiz», esan du adineko gizon batek, «eta gure etxetik zabortegiko zuloa ikusten da. Egunero dozenaka kamioi pasatzen ziren; egun osoa ematen zuten hondakinak bota eta bota. Lehengo egunean sei trailer pasatu ziren, bata bestearen atzetik». Batez ere, langileen egoerak sortzen die ermuarrei arrangurarik handiena: «Langileak ere askotan ikusten nituen. Etorkinak dira gehienak, lau sosen truke aritzen direnak, batek daki zer baldintzatan, baina, badakizu, gauzak dauden moduan egonda, jendeak ahal duenari heltzen dio». Ermuko ordainlekutik oso gertu, herrigunerako bidean ezkerretara, Eitzaga auzora doan bidezidorra dago. Zaldibarko lurretan dago Eitzaga, baina Ermutik Zaldibarko herrigunetik baino askoz hurbilago dago, eta pare-parean dute hondakindegia. Han ibili da Zaldibarko alkateorde Juan Mari Uriarte, bezperan hustutako baserri bateko jabeekin hitz egitera etorria. Nekea nabari zaio aurpegian; dioenez, gau osoa eman du esna. «Gure kezka nagusia da desagertuta dauden bi langileak, noski», azaldu du. «Atzo, zakurrek puntu bat markatu zuten han goian, zerbait egon zitekeelakoan, baina luze aritu ziren bila, eta ez zuten ezer topatu». Amiantoaz arduratuta Kezka zabaldu da inguruko herritarren artean jakin dutenean Verter Recycling 2020 SL enpresak kudeatzen duen hondakindegian amiantoa ere bazegoela. Uriartek dioenez, enpresak bazuen horretarako baimena, Eusko Jaurlaritzak emana: «Bilaketa lanak oraingoz bertan behera geratu dira [ordu batzuk geroago berriro ekin zioten lanari, eta gauean eten], baina ez dut uste amiantoagatik izan denik, horretarako prestatuta dauden taldeak han daudelako. Hasieran, Osalanek lanak gelditu zituen talde berezi horiek iritsi arte, baina iritsi zirenean lanei ekin zieten berriro». Uriarteren ustez, beste bat izan daiteke erreskate lanak ordu batzuk eten izanaren arrazoia: lur jausi gehiago egoteko arriskua ez dago guztiz bazterturik. «Lurra mugituta dago, eta, seguru asko, oraindik arriskua dago. Neu, behintzat, beldur naiz lur gehiago jausiko ote den; batez ere, euria egiten badu. Interbiak-eko arduradunekin hitz egin dugu, eta hitzartu dugu autobidea zabaldu arren adi egoteko; batez ere, euria eginez gero, beste ezer gerta ez dadin». Hodei Zenikaonandia Zaldibarko Udaleko arkitekto aholkularia da: «Kontrolaren eskumena Eusko Jaurlaritzarena da; 3.000 biztanle dituen herri batek ez dauka gaitasunik neurri horretako azpiegitura bat kontrolatzeko. Guk ez dugu erreskate lanen edo autobidean dauden arazoen berri. Gure zeregina da gure herritarrei zerbitzua ematea; horregatik ari gara baserriz baserri, batzuetan ur zerbitzua etenda gelditu delako». Oskar Morales Eitzaga auzoko bizilaguna da: «Nik uste dut zabortegia 2011n-edo hasi zela lanean, eta, geroztik, hara doazen kamioien trafikoa izugarria izan da: batzuetan, ehun kamioi egunean ere bai. Nik askotan galdetu diot [Zaldibarko] udalari, oraingo udal gobernuari eta aurrekoari ere bai, ea hor zer pasatzen den, zer botatzen duten. Erantzuna beti izan da kudeaketa Jaurlaritzarena dela». Moralesek dioenez, 2017an sute bat egon zen zabortegian, eta iazko udan beste bat: «Hor tximiniak ikusten dira, eta horrek esan nahi du gas isuriak daudela. Beti izan dugu kezka hori, baina orain, adibidez, ni zur eta lur gelditu naiz jakin dudanean amiantoa ere bazegoela. Auzotarroi inoiz ez digute honetaz iritzirik eskatu, ezta azalpenik eman ere». ]]> <![CDATA[Zaldibarko luiziak harrapaturiko bi langileak erreskatatzeko lanak gelditu egin dituzte, amiantoarengatik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1910/012/001/2020-02-07/zaldibarko_luiziak_harrapaturiko_bi_langileak_erreskatatzeko_lanak_gelditu_egin_dituzte_amiantoarengatik.htm Fri, 07 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1910/012/001/2020-02-07/zaldibarko_luiziak_harrapaturiko_bi_langileak_erreskatatzeko_lanak_gelditu_egin_dituzte_amiantoarengatik.htm zabortegi batean atzo gertaturiko lur jausi handian harrapaturik dauden bi langileak bilatzeko lanak etenda daude, amiantoaren beldur. 50 eta 60 urteko langileak dira, zabortegian lan egiten duen Verter Recycling birziklatze enpresakoak. Atzo, 16:00ak aldera gertatu zen ezbeharra. A-8 errepideraino iritsi zen luizia, baina Eitzagako zabortegian ari dira bilaketa lanak egiten. Bilborako lerroa zabaldu berri dute, eta autoak bi norabidean dabiltza horretatik. Amianto biltegi bat zegoen zabortegian, eta gai toxikoa autopistara ere heldu izana litekeena dela esan du Imanol Pradales Bizkaiko Azpiegitura eta Lurralde foru diputatuak Euskadi Irratian. Luizi gehiago gertatzeko arriskua dagoela esan diete inguruan bizi direnei. Kakuluen arabera, 500.000 metro kubo lur erori dira, Pradalesek esan duenez. Talde ekologistek salatu dute zabortegia autopistaren gainean egoteak Europako arauak bortxatzen dituela. «Autopistako eremutik at zegoen zabortegia; beraz, guk ez dugu zer esanik horretaz, ez delako gure eskumena», erantzun du Pradalesek. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailak eta Bizkaiko Diputazioak operazio handi bat jarri dute abian bi langileak topatzeko, eta, operazioan, parte hartu dute helikoptero batek, droneek, Ertzaintzaren erreskate eta txakur unitateek, suhiltzaileek eta larrialdietako zerbitzuek . SOS Deiak larrialdi zerbitzuak iragarri duenez, lanek «luze» jo dezakete. Luiziaren ondorioz, AP-8 autobidea bi noranzkoetan moztu behar izan zuten. Gipuzkoarako bidean zihoazen autoak Durangoko ordainlekutik (Bizkaia) desbideratu zituzten, eta, hala ere, hiru kilometroko auto ilarak egon ziren atzo. Bizkairako noranzkoan, berriz, Eibarko ordainlekuan (Gipuzkoa) desbideratu zituzten, AP-1 autobidetik. Han, bi kilometroko ilarak sortu ziren. Ermuko saihesbidea ere (Bizkaia) moztuta egon zen. Lur jausia Zaldibarko Eitzaga auzoan gertatu da, Aixolako urtegirako bidean, Verter Recycling enpresak han duen zabortegian. «Hondakin ez-arriskutsuak» jasotzeko baimena du zabortegi horrek. Hondakin meta erortzean, arrastaka eraman du aurrean zuen ezpondetako lurra ere, eta orotara 330 metro luze eta 160 metro zabal den lur jausi bat eragin du. 2.780 metro koadroko eremu bat hartu du luiziak. Hamar langile ditu hondakindegiak, eta zortzi agertu dira, baina beste bi desagerturik daude. Horregatik, erreskate lanean aritzen diren zerbitzuen hipotesia da hondakin eta lur metak harrapaturik egongo direla. Aspaldikoa zen Zaldibarko eta Ermuko herritarren kezka zabortegia zela eta. Zaldibarko eremuan egonagatik, Ermuko Sallabente auzotik oso gertu dago, eta auzokideek inoiz salatu dute «egunero dozenaka kamioi» ibiltzen zirela hondakinak deskargatzen, eta zabortegia «kontrolik gabe» ari zela hazten. Luiziak ez du autorik harrapatu, baina, gertatu aurretik, autobus bat igaro berria zen leku hartatik, AP-8ko 75. kilometroan. Leire Ansotegi (Gernika, Bizkaia, 1978) autobus horretan zihoan. Gertatutakoa azaldu dio BERRIAri: «Lanetik atera naiz, eta Bilbotik 15:10ean irten eta Ondarroara (Bizkaia) doan autobusa hartu dut, Bizkaibusekoa. Nire asmoa zen Ermuan jaistea, gero Eibarrera joateko, han bizi bainaiz. 16:02an, luiziak harrapatu gaitu saihesbidean, biribilgunera iristear geundela». Ansotegik azaldu duenez, oso azkar gertatu da guztia: «Autobusak gogor jo du balazta, eta beste lerrora pasatu da; zorionez, libre zegoen». Autobusa bete samar zihoan, eta bidaiariek ezusteko handia hartu dute, baina, maniobra bortitz samarra izan den arren, ez da inor zauritu. «Atzeko partean, Ondarroara zihoan neska gaztetxo bat zihoan, eta negar batean hasi da. Antza denez, diabetikoa zen, eta beheraldi bat izan du», azaldu du Ansotegik. AP-8 eta N-634 errepideen gainera lau tona inguru lur eta hondakin erori dira, eta 30 metroko eremu bat hartu dute. Autobidearen zenbait lekutan, lau metroko altuera hartu du lur metak. Luiziaren ondorioz, Eibarko zenbait lekutan (Gipuzkoa) argindarrik gabe lotu dira; esaterako, Unbeko kiroldegian eta Alfa enpresan. Joan den astean, Bizkaiko Diputazioak iragarri zuen «satelite eta drone bidezko sistema bat» abian jarriko zuela «erabiltzaileen segurtasuna bermatzeko eta errepideen foru sareko zirkulazioa arriskuan jartzen duten luiziak edo ezpondak erortzeak» saihesteko. Hildako bat Irunen Gizonezko bat hil da auto istripu batean, N-121-A errepidean, Irun parean (Gipuzkoa). Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak adierazi duenez, auto batek eta kamioi batek aurrez aurre jo dute, eta autoaren gidaria hil egin da. Errepidea moztua izan dute. ]]> <![CDATA[Sindikatu abertzaleek erabakimena eta gizarte agenda aldarrikatu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2020-02-06/sindikatu_abertzaleek_erabakimena_eta_gizarte_agenda_aldarrikatu_dute.htm Thu, 06 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1929/002/001/2020-02-06/sindikatu_abertzaleek_erabakimena_eta_gizarte_agenda_aldarrikatu_dute.htm Gizarte agenda eta erabakitzeko eskubidea izeneko agiria aurkeztu dute, Bilbon. Adierazpenean, sindikatu abertzaleek lau aldarrikapen nagusi biltzen dituen proposamen bat egin dute, Espainiako Gobernu berriari egina, baina hiru nazioetako eragile politikoak ere interpelatzen dituena.

Sindikatuek iragarri dute haien asmoa dela otsailaren 19an agiriaren berri ematea eragile politikoei. Espainiako Gobernua eta hura sostengatzen duten PSOE eta Unidas Podemos alderdiak ez ezik, hiru nazioetako indar subiranistak ere aipatu dituzte; zehazki, EAJ, EH Bildu, BNG, ERC, JxCAT eta CUP.

ELAko idazkari nagusi Mitxel Lakuntzak azaldu duenez, lau sindikatu horien asmoa da «egoera politikoan hobeki eragitea», Espainian ireki den abagune berriaren aurrean, ikusita PSOEk eta Unidas Podemosek osatutako koalizio gobernuak «azken botoa ere» behar duela eta horrek biderkatu egin duela hiru nazioetako eragile politikoek Espainiako Kongresuan dituzten ordezkarien botoen balioa.

Lakuntzaren hitzetan, lau sindikatuak antzeko egoera batetik abiatzen dira, den-denak «estaturik gabeko nazioetan» aritzen direlako; arazoak ere antzekoak dituztelako, «lan, gizarte eta politikaren arloan»; eta, azkenik, «erronka komunak» ere badituztelako, guztien asmoa delako «agenda politikoa baldintzatzea, eragitea eta hor agenda soziala txertatzea».

«Lan harremanetako esparru propioaren defentsak ere batzen gaitu», azaldu du Lakuntzak, «gure lan hitzarmenak hemen adosteko aukera ukatzen zaigulako». Gogorarazi du Jose Luis Rodriguez Zapateroren gobernuak 2010ean egindako erreformaren ondorioz «estatalizazio» prozesuari ekin ziotela, eta horren ondorioz hiru nazioetan lan hitzarmenak sinatzeko «zailtasunak» areagotu direla.

LABeko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk aurkeztu ditu agirian agertzen diren lau eskakizun nagusiak, eta erantsi du eskakizun horiek lau sindikatuek egiten duten «diagnostiko bateratuaren ondorio» direla. Esan duenez, «prekaritatea, pobrezia eta lan baldintza kaskarrak» dira egoera horren ezaugarri nagusiak, eta horren adibide gisa aipatu ditu urtea hasi zenetik Euskal Herrian lan istripuen ondorioz hildako 11 langileak.

«Espainiako Estatua krisi sakonean dago», esan du Aranburuk, «krisi sozial eta politikoan, eta krisi hori egiturazkoa da; estatua ez da bere buruari eusteko gai».

Horren aurrean, sindikatu abertzaleek uste dute «hiru jarrera» daudela: alde batetik, eskuin muturrak «birzentralizatzea eta autoritarismoa» proposatzen ditu, eta badu agenda politikoan eragiteko gaitasuna, «egoera inboluzio politiko, sozial eta patriarkalera» lerratzeko; beste aldetik, «78ko erregimenari» eutsi nahi dioten indar politikoak daude -Aranburuk bloke honetan kokatu ditu PSOE eta UP-; sindikatuen ustez, indar horiek proposatzen duten «autonomismoa» agorturik dago, eta ez ditu gehiengoaren nahiak asetzen.

Azkenik, «herri burujabetzaren bidea» eta «sakoneko aldaketak» proposatzen dituzten indarrak daude. «Eredu sozial eta ekonomiko berria nahi dugu», esan du Aranburuk, «eta hori erdiesteko proposamen zehatzak ere baditugu, baina botere politikoa falta dugu horretarako». Espainiako Gobernua interpelatzeaz gain, «nork bere herrian ere begirada jartzea» proposatu du LABeko idazkariak.

Gobernu berriaz zalantzak

Kataluniako Intersindical CSC sindikatuko ordezkari Carles Sastrek esan du Espainian koalizio gobernua eratu izanak «itxaropena» piztu duela «arlo sozialean aldaketak egiteko aukeraz», baina berak «zalantzak» agertu ditu: «Lan eta Gizarte Segurantza Ministerioa bitan banatu izana ez da seinale ona; horrekin mezu subliminala ematen dute, bi kontu desberdinak direla eta gizarte segurantzak ez duela lanarekin zerikusirik».

Zalantzak gorabehera, Sastrek gogoratu du estaturik gabeko nazioek inoiz baino ordezkari gehiago dituztela Espainiako Kongresuan, eta horrek aukera eman dezakeela zenbait aldarrikapen agenda politikoan sartzeko: «Erabili beharreko palanka da hori», esan du.

Kataluniako egoera ere izan du hizpide. «Asko hitz egiten da krisi katalanaz, baina ez dago horrelakorik; Espainiako Estatua dago krisian», esan du, eta «arazo politikoak bide politikoetatik» konpontzearen alde agertu da.

Agenda sozialaz, Sastrek esan du hasi direla krisi ekonomikoaren lehenengo zantzuak agertzen, eta langabeziari buruzko datuak aipatu ditu horren froga gisa. «Egoera kezkagarria da, are gehiago kontuan izanda eskuinak eta eskuin muturrak agenda baldintzatzeko duten gaitasuna», esan du, «eskuina eta langileen eskubideak ez direlako inoiz bateragarriak izan».

Agiriaren sinatzaileek azaldu dutenez, ez dute asmorik euren analisia UGTrekin eta CCOOrekin kontrastatzeko, haien ustez bi sindikatu horien eguneroko jarduera «murrizketei zilegitasuna ematea» delako.

ESKAERAK

Lau aldarrikapen nagusi egin dituzte Euskal Herriko, Kataluniako eta Galiziako sindikatu abertzaleek aurkeztutako agirian.

Agenda soziala. Sindikatuek «pentsio erreformak eta lan erreformak lehengoratzea» proposatzen dute, eta «bestelako politikak» hedatzea, «genero berdintasuna, eroste ahalmena, zerbitzu publikoak eta abar» bermatzeko.

Erabakitzeko eskubidea. Lan harremanen, pentsioen eta babes sozialaren sistemaren eredua nazio bakoitzean erabakitzeko aukera onesten dute. Negoziazio kolektiboaren erreformak indargabetzeko eskatzen dute.

Agenda demokratizatzailea. Besteak beste, mozal legea eta Zigor Kodearen 315.3 artikulua bertan behera uztea aldarrikatzen dute.

Politikari lehentasuna. Nazioak eta estatua «elkarren aurka» jartzen dituzten gatazkak «onbideratzeko» bide politikoak proposatzen dituzte. Kataluniako presoak aske uzteko eta «salbuespeneko espetxe politika» amaitzeko eskatu dute.]]>
<![CDATA[«Gobernuaren jarrera gure gaitasunaren araberakoa izango da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2218/003/001/2020-02-06/gobernuaren_jarrera_gure_gaitasunaren_araberakoa_izango_da.htm Thu, 06 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2218/003/001/2020-02-06/gobernuaren_jarrera_gure_gaitasunaren_araberakoa_izango_da.htm
Zer aldarrikatu nahi izan duzue agiri bateratu honekin?

Nabarmendu nahi izan dugu gehiengoaren bizi baldintzak duintzeko benetako agenda sozialak azken urteotan erreforma neoliberalak indargabetu behar dituela, eta aurrera egin behar duela lan harremanen esparru propioen eta autodeterminazio eskubidearen onarpenean.

Uste dugu Espainiako gobernu berriak bi ildo horiek aintzat hartu behar dituela, kontuan hartuta guk ordezkatzen dugun sindikalismoaren garrantzia eta indar subiranistek Espainiako Kongresuan duten indarra.

Galizia «nazio larrialdian» dagoela esan duzu. Zergatik?

Hainbat faktorek eragiten dute horretan: lan erreforma horien eragin negatiboak, industriaren krisiak, ontzigintzarenak, emigrazioak -azken hamar urteetan 206.000 gaztek alde egin dute Galiziatik-, langabeziak eta abarrek. Horren aurrean, Xuntaren erantzun bakarra da turistifikazio basatia eta Galiziaren nazio izaerak izan ditzakeen onurei uko egitea espainoltzearen mesedetan.

Agirian erabakitzeko eskubidea aipatu duzue. Espainiako ezkerraren zenbait sektoretan, berriz, aldarrikapen hori oztopo gisa ikusten da.

Ezkerraren patriotismo zibikoa eta eskuinak Espainiaren ideiaren inguruan egiten duen defentsa fanatikoa, azken finean, gauza bera dira: 1978ko konstituzioaren sakralizazioa, gure ustez, Espainiako elite ekonomikoak aberastea eta nazio aniztasunaren ukazioa helburu dituena.

Espainian badago ezker bat, erreforma sozialak indargabetzerakoan epela dena, eta nazio aniztasunaren errealitatea ukatzen duena.

Espainiako gaur egungo gobernuak gauzak alda ditzakeela uste al duzue?

Gobernuaren jarrera izango da gure mobilizazio eta aldarrikapen gaitasunaren araberakoa. Gure eskubideen defentsan lantegi eta kaleak hartzeko gauza garen neurrian, Espainiako Gobernuak alde batera edo bestera egingo du.

Nola lortu duzue Galiziako lehenengo sindikatua bilakatzea?

Sindikatu ereduarekin koherenteak izanik, hau da, klaseko sindikalismoa, borrokalaria, eraginkorra eta nazio gisa ditugun erronkei heltzeko gauza dena.

Galiziako sindikalismo abertzalea indartsu dago, herri mugimenduak ere lorpen handiak izan ditu, baina badirudi zailtasunak daudela indar hori esparru politiko eta instituzionalera eramateko. Zergatik?

Zaila da erantzutea, hamarkadak daramatzagulako horrela, baina argi dugu gure herrian pairatzen dugun klase eta zapalkuntzaren ezaugarrien ondorio dela: kolonialismoa arlo ekonomikoan, eta gure kulturaren eta nazio errealitatearen ukazio erabatekoa.

Gu mobilizazioaren eta indarrak metatzearen bidetik ari gara, eta badugu borondatea beste eragile askorekin batera egoera alda dezakeen masa sozial antolatu horren parte izateko.

Aurten bozak izango dira Galizian. Aukerarik ikusten duzue PP Xuntatik kanporatzeko?

PP Xuntatik kanporatzea beharrezkoa da, baina horrek ez du ezertarako balio izango politikak aldatzen ez badira. Zoritxarrez, nazionalismoa bakarrik dago borroka eta mobilizazioaren bide horretan.]]>