<![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Mon, 17 Jun 2019 14:52:23 +0200 hourly 1 <![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Inbestidura saioetako fokuak, herriz herri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1916/010/001/2019-06-13/inbestidura_saioetako_fokuak_herriz_herri.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1916/010/001/2019-06-13/inbestidura_saioetako_fokuak_herriz_herri.htm GALDAKAO. Plataformek zer erabakiko zain   EAJ izan da Galdakaon boto gehien bildu dituen alderdia, baina Usansolo Herria eta Auzoak hauteskunde zerrenden emaitza onek zaildu egingo diote alkatetza lortzeko bidea. Dena airean dago Galdakaon (Bizkaia) udal gobernua osatzeko negoziazioetan, eta seguru asko bihar arte ez dira gauzak argitzen hasiko, udal hauteskundeetan ordezkaritza lortu duten bi herri plataformek azaltzen dutenean zer jarrera hartuko duten. Izan ere, Galdakaon bi zerrendak lortu dituzte hautetsiak ohiko alderdiez gain: Auzoak eta Usansolo Herria. Eta horrek korapilatsuago egiten du akordioak lortzeko prozesua.

Maiatzeko udal hauteskundeetan, EAJk bildu zuen boto gehien Galdakaon. Baina garaipen mingotsa izan zen: mila boto baino gehiago galdu zuen -5.023 izan zituen lehen, eta 3.897 lortu zituen-, eta sei zinegotzi baino ez zuen lortu, duela lau urte baino hiru gutxiago. Fernando Izagirre alkategai jeltzaleak arazo handiak izango ditu aurreko alkate Ibon Uriberen bideari jarraitzeko, PSE-EEren bi zinegotzien babesa izanik ere.

EH Bilduk gorakada nabarmena izan zuen, eta lau zinegotzi izatetik sei izatera pasatu zen. Elkarrekin Podemosen hautetsi bakarra gehituta, ezkerreko blokeak zazpi zinegotzi ditu orotara, EAJren eta PSE-EEren arteko batuketak baino bat gutxiago. Hortaz, herritarrek osatutako plataformen erabakiak mugiaraziko du balantza alde batera edo bestera.

Usansolo Herria da bi plataformetan zaharrena, eta aurreko agintaldian ere ordezkaritza izan zuen Galdakaoko Udalean: bi zinegotzi,orain bezala. Haien eskakizun nagusia da desanexioaren bidea zabaltzea Usansolori. BERRIAri azaldu diotenez, aste hauek «mugimendu handikoak» izaten ari dira; negoziazioak daude alde guztiekin, eta oraintxe «aukera guztiak mahai gainean» daude. Baina erabaki bat hartzeko momentua hurbiltzen ari da, larunbatean egingo delako alkatea aukeratzeko saioa: «Printzipioz, gure asmoa da zapatua baino arinago erabaki bat hartzea eta alderdiei jakinaraztea; beranduenez, bariku goizean», esan dute.

Beste plataforma, Auzoak izenekoa, metroaren auzia dela-eta haserre dauden herritarrek osatzen dute, eta ezustekoa eman zuen aurreko hauteskundeetan: berria izanagatik, 2.500 boto eta lau zinegotzi lortu zituen, Galdakaoko aldirietako auzoetan haserre hori benetakoa zen seinale. Haien botoak erabakigarriak izango dira alkate berria hautatzeko.

Zaila da jakitea bi plataforma horiek zer egingo duten larunbatean. Orain arte oso kritikoak izan dira EAJren eta PSE-EEren kudeaketarekin -bi alderdiak egon dira Gobernu Batzordean, jeltzaleen eta sozialisten arteko hitzarmenaren ondorioz-, eta hortaz zaila dirudi bi plataforma horietako edozeinek EAJren aldeko botoa ematea.

Baina EAJ-PSE blokeak EH Bildu-EP blokeak baino zinegotzi bat gehiago duenez, plataformak abstenitzea nahikoa izango litzateke Izagirre alkate izendatzeko. EAJk zer eskaintzen duen, eta eskaintza horri plataformek sinesgarritasunik ematen ote dioten: horixe izango da gakoa.    

TAFALLA. EH Bilduk gertu du alkatetza lortzea

  Nafarroako hainbat udalerritan ez bezala, PSNk ezin du udal gobernuaren kolorea baldintzatu. Iniciativa por Tafalla taldeak erabaki du EH Bilduko Jesus Arrizubieta babestea
Goldarazena jarduneko alkatea. Haren lekukoa hartuko du Arrizubietak. I. Zabaleta / Foku Nafarroan EH Bilduk hainbat udalerri garrantzitsu galtzeko arriskua badu ere -tartean Iruñekoa edo Lizarrakoa-, Tafallaren kasuan, gertu du berriro ere alkatetza lortzeko aukera. Horretarako funtsezko osagaia izan da ez dela alderdi sozialistaren eskuetan geratu udal gobernuaren kolore politikoa baldintzatzeko giltza. Modu horretan, ustekaberik ezean, Arturo Goldarazena jarduneko alkatearen eskutik jasoko du aginte makina koalizio bereko Jesus Arrizubietak.

Maiatzaren 26ko gauean, bost botoren alde txikiarekin gailendu zitzaion Navarra Suma koalizio abertzaleari Tafallan. Biek bosna hautetsi lortu zituzten, baina emaitzek joera kontrajarriak islatu zituzten: eskuineko koalizioa 2015ean bezala geratu zen, hemeretzi boto gehiago soilik eskuratuta; EH Bilduk, berriz, 910 boto eta hiru zinegotzi galdu zituen. Navarra Sumak, pozarren, aldarrikatu zuen herritarrek udal gobernua aldatzea nahi zutela; EH Bilduk, berriz, onartu zuen ez zirela esperotako emaitzak, baina beste indarrekin akordioa lortzeko itxaropena adierazi zuen. Izan ere, lehen erreakzioan batzuek euforia eta besteek zuhurtzia adieraziagatik, ez zegoen hain argi aldaketa. PSNk hiru hautetsi lortu zituen, Iniciativa por Tafalla talde independenteak bi eta Geroa Baik eta Ezkerrak bana. Lehen gau hartan, «ziurgabetasuna» hitza errepikatu zen gehien alderdi guztien ahotan.

Hiru asteotan, ziurgabetasun hori argituz joan da. Batik bat Iniciativa por Tafalla udal talde independentearen bi hautetsiek baldintza zezaketen balantza lehen indarraren (Navarra Sumaren) edo EH Bilduren mesedetan. Herenegun, taldeak Navarra Sumak egindako azterketaren bestelako ikuspegi bat azaldu zuen: «Emaitzak mahai gainean ditugula, uste dugu tafallarrek gehiengo sozialak aitortuko dituen gobernu aurrerakoi eta ezkertiar baten alde egin dutela». Talde horren arabera, Navarra Sumaren eta EH Bilduren artean izandako bost botoren aldea «anekdotikoa eta garrantzirik gabea» da. Hartara, Jesus Arrizubietaren inbestiduraren alde egingo dute. «Horrekin ez dugu aditzera eman nahi legealdirako akordio bat dela. Tafallarentzat mesedegarri den edozein ideia babestuko dugu, datorren tokitik datorrela», ohartarazi diote EH Bilduri. Aho batez hartu dute erabakia.

Ezkerra eta Geroa Bai ere alde

Aurreko legealdian, talde horrek eta Ezkerrak EH Bildurekin bozkatu zuten erabaki nagusietan; aurrekontuak onartzean, kasurako. Ezkerrak, gainera, Nafarroarako irizpide orokor gisara jarri du ez duela «inondik ere» ahalbidetuko eskuineko udal gobernurik. Lehen aldiz, Geroa Baik zinegotzi bat izango du Tafallako Udalean, eta babesa adierazi dio Jesus Arrizubietari. Ondorioz, larunbateko osoko bilkuran EH Bilduk bidea libre du berriro ere udal gobernua osatzeko. PSN erabakigarri ez denean errazagoa da dena.    

BASTIDA. PPren makila preziatuenak jokoan

  Alderdi popularraren zerrenda izan da gehien bozkatua Arabako Errioxako Bastidan eta Guardian, baina baliteke EAJk eskuratzea alkatetzak, EH Bildurekin bat eginez gero
Alonso, Maroto, Oiarzabal eta Comeron, Guardiako kaleetan, kanpainan. Ardian Ruiz de Hierro / EFE Larunbatean argituko da nork eskuratuko duen alkatetza Arabako Errioxako bi udalerririk garrantzitsuenetan, Bastidan eta Guardian. Maitzaren 26ko udal hauteskundeetan, PP izan zen gehien bozkaturiko alderdia bi herri horietan, baina baliteke eskuineko alderdiak bi udaletako aginte makilak galzea, baldin eta EH Bilduk eta EAJk akordioa lortzen badute jeltzaleei alkatetza emateko -PPk EAEn dituen alkatetza bakarrak dira, Mañuetarekin eta Navaridasekin batera-.

Bastidan, PPk eskuratu zituen boto gehien azken hauteskundeetan -326 boto; lau zinegotzi-, bigarren izan zen EAJ -306 boto; hiru zinegotzi- eta hirugarren EH Bildu -160 boto; bi zinegotzi-. Popularrek babesa behar dute alkatetza eskuratzeko, baina artean ez dute lortu. Eta saiatu saiatu dira, baita eskaintza harrigarriak eginda ere: duela egun batzuk, PPko hautagai Daniel Garciak gobernua osatzeko proposamena egin zion EH Bilduri, eta bi sail hartzeko aukera eman zion -euskara eta kirola-. Arabako PPko Iñaki Oiartzabal presidenteak berehala ezeztatu zuen Garciak egindako proposamena, eta gaitzetsi egin zuen edozein negoziazio egitea ezkerreko koalizioarekin. «Ez da EH Bildurekin akordiorik izango, ez Bastidan, ez inon», azpimarratu zuen, irmo.

PPk ez ezik, EAJk ere eskua luzatu dio EH Bilduri akordioa egiteko. PPri aginte makila kendu asmoz, jeltzaleek EAJren alkategaia babestu eta gobernua osatzeko proposamena egin diote koaliazioari; etzi jakingo da akordioa posible izan den.

Guardiako egoera oso antzekoa da. Popularren gotorleku historikoa da Guardia, baina hura ere gal lezakete, jeltzaleen mesedetan. PP izan zen gehien bozkatutako alderdiabozetan -294 boto eta hiru eserleku-, baina oso gertu daude jeltzaleak -270 boto eta hiru eserleku-. Hirugarren indarra da EH Bildu -225 boto eta bi eserleku-. Sozialistek, berriz, ez dute ordezkaririk lortu. EAJk eta EH Bilduk bat eginez gero, jeltzaleena izan liteke herriko alkatetza.
  Zigoitia eta Kuartango, aldagaiak  
Kike Fernandez de Pinedo Arabako EH Bilduko hautetsiak herenegun baieztatu zuen badagoela aukera Bastidako eta Guardiako alkatetzak PPri kentzeko. Hark azaldu zuen EAJrekin «alternatiba» bat eratzeko negoziazioetan ari direla Arabako Errioxan, baina ohartarazi zuen Bastidan eta Guardian akordiorik ez dela egongo baldin eta Zigoitian EAJk eta PSEk bat egiten badute eta alkatetza kentzen badiote EH Bilduri.

Arabako PP, berriz, kezkatuta dago Arabako Errioxan gerta litekeenarekin, eta oharra bidali die jeltzaleei: Bastidako eta Guardiako alkatetzak popularren esku uzten badituzte, PP prest legoke Kuartangon «keinu» bat egiteko. Kuartangon EH Bildu eta EAJ berdinduta daude botoetan eta eserlekuetan, eta PPren esku dago berdinketa hori apurtzea eta alkatetza jeltzaleei ematea.        

ANDOAIN. PSE babestera «behartuta» legoke EAJ

  Maider Lainez alkatetzarako aurkezten bada, jeltzaleen botoak jasoko ditu, baina PSE-EEk EAJ udal gobernuan nahi du. EH Bilduk esan du herritarrek ez dutela nahi aldaketarik
Andoni Alvarez Andoaingo EH Bilduren alkategaia, maiatzaren 26an, botoa ematen. BERRIA Maider Lainez PSE-EEko kideak etzi hautagaitza aurkezten badu Andoaingo (Gipuzkoa) alkate izateko, herriko EAJko iturriek BERRIari esan diote «behartuta» egongo direla babestera, EAEn bi alderdiek duten itunagatik. Beraz, Andoaingo EAJk dio «giltza» Lainezek duela. Lainezek ez die erantzun kazeta honen galderei, baina Gipuzkoako PSEko iturriek Efe berri agentziari adierazi diote alkategaia aurkeztuko dutela Andoainen betiere EAJ udal gobernuan sartzen bada -kasu bera dago Pasaian-. Herriko EAJren arabera, atzo artean ezer ez zegoen itxita. Hiru taldeak aldebiko bilerak egiten ari dira. Gaur ere egongo da hartu-emanik; EH Bilduk dio «eskua luzatua» diela besteei, eta EAJk afiliatuen batzarra izango du gauean; hor ebatzi nahi du PSErekiko harremana.

Duela lau urte ustekabea egon zen Andoaingo inbestidura saioan: EAEn EAJ-PSE ituna zegoen arren, EAJren taldeko zinegotzi batek boto zuria eman zuen, eta alkatetza ez zuen Lainezek hartu, Ana Karrere EH Bilduren hautagaiak baizik. Karrereren taldea izan zen gehien bozkatua 2015eko udal hauteskundeetan, baita joan den maiatzaren 26koetan ere: 2.823 boto lortu ditu EH Bilduk, eta 1979tik honako udal bozetan hautagaitza batek lortutako zifrarik handiena izan da -ordura arte EAJk zeukan marka: 1979an, 2.727 boto-. Hori da EH Bilduren indargune bat larunbat honetako inbestidura saiorako.

Badituzte argudio gehiago, Andoni Alvarez alkategaiaren esanetan: «Aurreko hauteskundeetatik gehien igo den taldea gurea izan da: 711 botoko hazkundea. Aldiz, PSE mantendu egin da [53 boto gehiago; 1.940 boto lortu ditu] eta EAJ, jaitsi [70 boto gutxiago; 1.680 dauzka]. Bestetik, EH Bilduk PSE bigarren indarrari ia 900 botoko aldea kentzen dio orain [883koa], eta orain dela lau urte 225ekoa izan zen. Beraz, ikusi da herritarrek ez dutela aldaketarik nahi alkatetzan, EH Bilduren azkeneko lau urteetako lana saritu egin dutelako eta konfiantza nabarmena eman diotelako oraingo taldeari». EH Bilduren garaipena errespetatzeko eskatzeko iritzi batzuk azaldu dira herrian azken egunotan.

EH Bildu, «irabazle argia» bozetan

Hamazazpi hautetsik osatzen dute Andoaingo udalbatzarra, eta PSE-EEk (bost) eta EAJk (lau) gehiengo osoa lukete bat eginez gero. EH Bilduk zazpi hautetsi lortu zituen, eta Elkarrekin Podemosek, bat.

Udal bozen biharamunean, Lainezek zoriondu egin zuen EH Bildu, «irabazle argia» izan zela iritzita, eta aldi berean azaldu zuen «oso argi» dagoela «Andoainek EH Bilduren alternatiba gisa» ikusten duela PSE. EAJren iturriek esan dute azkenean «gobernagarritasuna» hartu behar dela kontuan, eta ez dute uste hiru taldeen programetan «alde nabarmenik» dagoenik. PSEk «egonkortasuna» nahi du. Alvarezek dio etzi «andoaindarren iritzia errespetatuko ez den beldur» dagoela.

Goizeko hamarretan hasiko da saioa. ]]>
<![CDATA[Etxetik gertu bai, baina ez etxean]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1914/012/001/2019-06-13/etxetik_gertu_bai_baina_ez_etxean.htm Thu, 13 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1914/012/001/2019-06-13/etxetik_gertu_bai_baina_ez_etxean.htm Marcha as Cadeias edo espetxeetarako martxa egin zuen Que voltem para a casa! (Etxera itzul daitezela) Galiziako preso independentisten senide eta lagunen elkarteak. Urtero egiten duten mobilizazioa da; aurtengoa 13. izan da, eta Tempo de retornar (Itzultzeko garaia) lelopean antolatu dute. Normalean, preso independentistak dauden espetxe guztietara edo ia guztietara joaten dira mobilizazioan parte hartzen dutenak, eta autobusak erabiltzen dituzte kartzela batetik bestera mugitzeko.

Aurtengoa, baina, berezia izan da. Espetxe bakarrera joan dira presoen lagun eta senideak, eta espetxe hori, Teixeirokoa, Galizian dago; hortaz, ez dute Espainiako lurralde urrunetara joan behar izan, aurreko martxetan bezala. Izan ere, orain arte preso galiziar independentistak sakabanaturik egon dira, baina orain badirudi etapa hori gainditu egin dela.

Iaz Espetxeetarako Martxa egin zutenetik, bi preso libre gelditu dira: Maria Osorio eta Diego Santim; eta beste bi, Roberto Fialhega eta Eduardo Vigo, Galiziara eraman dituzte, urte askoan Espainiako kartzeletan sakabanatuta egon ostean. Beste preso independentista bat ere badago, Raul Agulheiro, baina haren kasua berezia da: Villabonako espetxean dago (Asturias, Espainia), baina haren familia Lugoko (Galizia) kostaldekoa denez, gertuago dute espetxe hori Galiziako edozein espetxe baino, eta, horregatik, Agulheirok ez du lekualdatzea eskatu.

Sakabanaketaren aroa, oraingoz, amaitu dela dirudi. Baina horrek ez du esan nahi Galiziako preso independentisten eskubide guztiak errespetatzen direnik, ezta haien aldeko mugimenduak aurrerantzean besoak antxumaturik egoteko asmorik duenik ere. Presoek, haien senide eta lagunek eta presoak babesten dituen mugimendu politikoak ondo dakite estrategia berregokitu beharrean daudela, baina lana oraindik ere ez dela amaitu.

Cristina Rodriguez Ramos Que voltem elkarteko kidea da. Elkartea 2013an sortu zen, eta preso independentisten senide eta lagunek osatzen dute. Pozik dago aurtengo martxaren arrakastarekin: «Bi zutabek osatu zuten martxa, eta jendea gogotsu ibili zen. Gainera, aurten Galizian egin ahal izan dugu, eta horrek parte hartzea errazten du. Beste urte batzuetan, bi egunetan egin behar izan dugu martxa, Estremera, Toledo, Asturias eta beste espetxe batzuetara joan behar genuelako, batetik bestera. Aurten errazagoa izan da».

Rodriguezek dioenez, sentsazio «gazi-gozoa» izan dute aurtengo ibilaldian. «Batetik, pozik gaude, lehenengo aldiz denak Galizian daudelako. Denbora luzean aritu gara sakabanaketaren kontra borrokan, horrek kalte handia egiten zielako familiei, ekonomikoki, psikologikoki eta beste zenbait arlotan. Hori, guretzat, oinarri-oinarrizko eskakizuna zen. Baina, bestetik, kartzelan segitzen dute, zigorraren erdia baino gehiago betea dute, orain arte lehen graduan egon dira denak, eta Edu [Eduardo Vigo, Galiziara lekualdatu duten azken presoa] hamabost bat egun eduki zuten bakarturik Ocañatik (Espainia) Teixeirora ekarri zutenean».

Presoen senideen ustez, sakabanaketaren aroa amaituta, orain iritsi da garaia arreta beste eskakizun batzuetan jartzeko: eskakizun garrantzitsuak eta preso guztien eskubide direnak, baina orain arte apur bat lausoturik egon direnak, urruntzea bukatu beharraren urgentziaren erruz. «Gradu aldaketa, esaterako, oinarrizko eskakizuna da. Suposatzen da lehenengo gradua salbuespena dela, behin-behinekoa, baina preso galiziarrei sistematikoki ezarri zaie, eta Eduardo Vigori oraindik ez diote gradua aldatu: lehenengo graduan egon da atxilotu zutenetik. Bakartzeak, miaketak eta giza eskubideen gainerako urraketak ere hor daude».

«Egunik onenetako bat»

Iazko maiatzean gelditu zen aske Diego Santim preso ohia, hiru urteko zigorra bete ostean. 2018ko martxa apirilean egin zenez, barrutik bizi behar izan zuen, Topaseko espetxean (Espainia). «Barrutik ez nuen ezer entzuterik, baina, esaterako, Dueñasen (Espainia) egon nintzenean, kanpoan zegoen jende guztia ziegatik ikusten nuen, haien oihuak entzuten nituen, eta uste dut espetxean eman dudan egunik onenetako bat izan zela».

Santimek «oraingoz» bukatutzat ematen du sakabanaketaren aroa —«Espainiako Estatuarekin ezin gara inoiz fidatu», ohartarazi du—, eta uste du gainerako aldarrikapenei ekiteko garaia dela: «Estatuak ez ditu preso politikoak aitortzen, baina praktikan bai, haiekin duen jokabidea guztiz desberdina delako, eta ahalik eta traba gehien jartzean oinarritzen da: graduetan, bisitak onartzeko orduan, liburuak jasotzean eta abarretan».

Gainera, Teixeiroko espetxeak badu ospe txarra giza eskubideen errespetuari dagokionez: azken hilabeteetan bi sute egon dira han, eta haietako batean preso bat hil egin da. «Argi dugu ez dela besoak jaisteko garaia», esan du Cristina Rodriguezek. «Erne egon behar dugu».

Que Voltem plataformako kideen azken helburua da egun espetxean daudenak kaleratzea eta presorik gabeko nazioa erdiestea: «Badakigu zigorrak berriro aztertzea oso zaila dela», azaldu du Rodriguezek, «baina hori ere bada gure eskakizunetako bat: ezarri dizkieten zigorrak guztiz neurrigabeak dira, eta berriz aztertu beharko lirateke. Elkartea sortu zenetik, gure azken helburua beti izan da presoak etxean edukitzea». Bestalde, preso independentista guztiek zigorraren erdia betea dute, eta hiru laurdenak ere ez dituzte urruti; teorian behintzat, baldintzapean aske gelditzeko aukera izan beharko lukete goiz edo berandu.

Santimek ere nahi du presorik gabeko herria, baina uste du hori abagune politikoaren baitan egongo dela: «Guk independentzia nahi dugu, eta badakigu horri estatuak errepresioarekin erantzuten diola beti; beraz, Galizia independentea lortzeko preso politikoak egon behar badira, egongo dira, tamalez. Estatuak badaki espetxean atxikitzen dituenak ez direla kalean egongo independentziaren alde lanean».

Santimek aipatzen duen mehatxua benetakoa da: gaur egun, hamabi lagun daude auzipeturik Causa Galiza alderdi politiko independentistaren kontrako operazioaren ondorioz, eta inork ez daki horrek zer bide egin dezakeen datozen hilabeteetan. «Causa Galizaren kontrako auzibidea Dena ETA da lelo ezagun horren jarraipena baino ez da», azaldu du Santimek. «Erakunde politikoa da, baina, independentista denez, aparatu baten adarra balitz bezala aurkeztu nahi izan dute. Urrats kualitatiboa da, ez direlako joan ustezko terroristen kontra, jarduera publiko eta baketsua egiten duten erakunde politikoen kontra baizik».

Causa Galizako bederatzi kide —2015ean atxilotu zituzten— eta Ceivar errepresioaren kontrako elkarteko hiru —2017an atxilotutakoak— daude auzipeturik. Berriki, Espainiako Auzitegi Nazionalak 2020. urtera arte luzatu du auzi horri buruzko ikerketa, eta gero erabaki bat hartu beharko du horren inguruan. «Ez dut uste askoz gehiago izango dutenik ikertzeko», esan du Santimek, «baina auzia tiradera batean gordeta daukate, eta xantaia moduan erabil dezakete; noiz edo noiz, egoera politikoaren bilakaeraren arabera interesatzen bazaie, hamabi lagun sar ditzakete kartzelara».]]>
<![CDATA[EH Bildu eta Elkarrekin Podemosen arteko ituna egon liteke Bizkaian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1977/006/001/2019-06-11/eh_bildu_eta_elkarrekin_podemosen_arteko_ituna_egon_liteke_bizkaian.htm Tue, 11 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1977/006/001/2019-06-11/eh_bildu_eta_elkarrekin_podemosen_arteko_ituna_egon_liteke_bizkaian.htm
Aurreko agintaldian, EH Bildu izan zen Errenterian boto gehien lortu zuen zerrenda, baina haien zazpi zinegotziei Errenteria Irabaziz plataformaren laurak gehitu ahal izateak eman zion alkatetza EH Bilduren Julen Mendozari —PSE-EEk zazpi zinegotzi izan zituen, eta EAJk, hiru—. Itxura guztien arabera, antzeko zerbait gerta daiteke orain, Durangon.

Badaude aldeak, ordea, Errenteriako eta Durangoko kasuen artean. Durangon, azken berrogei urtean, alkatea beti izan da jeltzalea, eta, orain ere, EAJ izan da boto gehien bildu duen alderdia. Baina zortzi zinegotzi baino ez ditu, eta, PSE-EEren biak batuta ere, ez dira nahikoak EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen gehiengoa gainditzeko —zazpi zinegotzi ditu EH Bilduk, eta lau Herriaren Eskubideak, Elkarrekin Podemosen plataformak—.

Durango da kasurik esanguratsuena, baina ez bakarra. Elorrion, esaterako, EH Bilduk jaso zuen boto gehien, baina zinegotzi kopuruan berdinduta daude EH Bildu eta EAJ, seina hautetsirekin. Elkarrekin Podemosek bat dauka. Haren abstentzioa nahikoa litzateke alkatetza EH Bilduren eskuetan uzteko, baina bi indarren arteko itunak gehiengo osoa emango lioke Udal Gobernuari.

Horretarako, EH Bildu eta Elkarrekin Podemos ados jartzea baino ez da falta. Biek azaldu dute «gehiengo progresistak» lortzeko prestasuna, baina ituna ez dago oraindik lotuta. Ahal Dugu-ko komunikazio idazkariak adierazi du «aldebiko» negoziazioak daudela, eta «bide onetik» doazela.

«Guk ez dugu inoiz ezkutatu euskal instituzioetan gure aukera dela gehiengo progresistak lortzea, eta, programen inguruko elkarrizketek akordioa ekartzen badute, gobernu ituna ere lor liteke», esan du Larreak.

Azaldu duenez, akordioa zenbait modutara gauza daiteke: Elkarrekin Podemos udal gobernura sar liteke, edo kanpotik udal gobernua babestu eta aurrekontuak adostu. Dena dela, badirudi gauzak azkar argituko direla: udalak larunbatean eratuko dira, eta, lehenago, Elkarrekin Podemoseko kideek oniritzia eman beharko liokete itunari; beraz, gaur edo bihar egon liteke akordioa.

Herri plataformak

Beste zenbait herritan, batez ere Galdakaon eta Sopelan, EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen arteko akordioa ez litzateke nahikoa izango «gehiengo progresista» eratzeko, eta ordezkaritza lortu duten herri plataformetako baten babesa ere bildu beharko lukete EAJ-PSE bikoteari gailentzeko.

Andeka Larreak ez du horren inguruan iritzirik eman nahi izan, negoziazioa EH Bilduren eta plataforma horien artean izaten ari delako eta, beraz, ez dagokiolako Elkarrekin Podemosi.

Galdakaon, EAJk eta PSE-EEk zazpi zinegotzi dituzte bien artean, eta EH Bilduk eta Elkarrren Podemosek, sei. Hortaz, herri zerrenden jarrera erabakigarria izango da. Metroaren auzia dela-eta haserre dauden herritarrek sortu zuten Auzoak zerrenda, eta lau zinegotzi lortu ditu; Usansolo Herria, berriz, Usansoloren desanexioaren aldeko plataforma da, eta bi zinegotzi ditu. Biak ala biak oso kritikoak dira EAJk bi arlo horietan izan duen politikarekin, eta zaila dirudi EAJri babesa ematea, baina batzarrak hartuko du erabakia.

Sopelan, berriz, EAJ-PSE eta EH Bildu-EP blokeak berdinduta daude, zortzina zinegotzirekin, eta, beraz, hemen ere erabakigarria da zer egingo duen DB-TU plataformak. EH Bildu ari da beste bi indarrekin negoziatzen akordioa lortzeko, eta, adostasunik balego, ekainaren 14an berretsiko lukete batzar batean.]]>
<![CDATA[Plastikozko urpeko mendia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1960/048/001/2019-06-09/plastikozko_urpeko_mendia.htm Sun, 09 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1960/048/001/2019-06-09/plastikozko_urpeko_mendia.htm
Zero Plastiko Urdaibai izeneko ekitaldi bat egin dute Bizkaiko Urdaibai eskualdean, batez ere kostaldean —hogei kilometro inguru dira—. Helburua: plastikoa kentzea. Eta ez hori bakarrik: «Garbitzeaz harago, gure xedea da herritarrak kontzientziatzea», esan du Eusko Jaurlaritzako Ingurumen sailburu Iñaki Arriolak. «Biltzea garrantzitsua da, baina askoz garrantzitsuagoa da ez botatzea».

Eskualdeko biztanleek gogotsu parte hartu dute ekitaldian. 2.500 lagun inguru ibili dira hondartza, padura eta sastraketan, zakua esku batean eta salabardoa bestean, plastikoa biltzen. Horiei gehitu behar zaizkie lantegi berean jardun duten 300 urpekariak, eta beste 300 bat lagun, itsasontzi, kayak, potin eta antzekoetan, itsasotik aritu direnak.

Mikroplastikoen bila

Urpekariek zaborrez beterik ekartzen zituzten zakuak, lehorreratzen ziren bakoitzean. Laida hondartzan (Ibarrangelu, Bizkaia) zeuden boluntarioen lana askoz xeheagoa zen, baina ez garrantzi txikiagokoa: harea bahetik pasatu, eta plastiko zati ñimiñoak —mikroplastikoak— detektatu. «Plastiko zatiak sailkatu, argazkia egin, eta informazioa Azti zentroko zientzialariei pasatzen diegu», azaldu du Maite Alonso biologoak. «Mikroplastikoen arloan oraindik ez dago informazio handirik, eta datu hauek oso baliagarriak izango zaizkie erabakiak hartu behar dituztenei».

Biltze lanak amaituta, parte hartzaile guztiak Madariaga dorrean dagoen Ekoetxera (Busturia, Bizkaia) joan dira. Eider Bilbao Busturiakoa da, eta hamar laguneko talde batean egon da, Mundakako Santa Katalinan, ume zein nagusi: «Inguru hura sarri garbitzen dute, eta nahiko ondo topatu dugu, baina gero beheko partera joan gara, harkaitzetara, eta han gauza gehiago batu dugu: plastikozko edalontziak, paperezko zapiak, lastoak eta abar». Gustura egon dira, eta pentsatzen dute horrelako ekitaldiek kontzientzia sortzeko balio dutela.

Goiz parteko lanak bukatuta, balantzea egiteko garaia iritsi da: zortzi tona zabor bildu dute Urdaibain, plastikoak eta bestelakoak. Festak iluntzera arte iraun du Madariaga dorreko inguruetan, eta bertsolari, musika emanaldi eta antzekoez gain, Lesley Yendell eskultore ingelesak artelan bat egin du, hondakinak erabilita.]]>
<![CDATA[Banaketatik sorkuntzara]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1898/033/001/2019-06-08/banaketatik_sorkuntzara.htm Sat, 08 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1898/033/001/2019-06-08/banaketatik_sorkuntzara.htm
Bilboko eta inguruetako 80ko hamarkadako giro alternatiboaren emaitza izan zen DDT. Han zeuden Ekintza Zuzena aldizkaria 1988an sortua, Resiste fanzinea 1986an Gasteizen agertutakoa, baina Bilbon ere banatzen zena, Bilboko gaztetxea eta abar.

Maketak eta aldizkariak banatzen ibiltzen ziren zenbait lagunek indarrak batzea erabaki zuten, «lana optimizatzeko», eta, esaterako, iristen zitzaizkien maketekin azoka bat antolatzen hasi ziren igandeetan, Bilboko gaztetxean. Taldeak ez zuen izenik, baina norbaitek, txantxa giroan, esan ei zuen DDT izen egokia izango zela: Distribuimos De Todo (denetarik banatzen dugu). Txantxa zena azkenean taldearen izendapen ofizial bilakatu zen.

DDTk gorabehera handiak izan ditu urte hauetan guztietan. 1990eko hamarkadaren hasieran, Likiniano elkartearekin batera, Likiniano izeneko denda sortu zuten Bilboko Iturribide kalean. Geroago, denda Erronda kalera pasatu zen: «Hura handiagoa zen, hobeto kokatua, eta lortu zuen benetan erreferentziala izatea», azaldu du DDTko kide Omar Lopezek.

Baina, 2006an, Likiniano elkarteak desegitea erabaki zuen, eta, DDTk aurrera jarraitzeko asmoa bazuen ere, egoerak kolokan jarri zuen dendaren jarraipena. «Orduan, beste talde bat agertu zen, jende gazteagoak eta, askotan, dendaren bezero zirenek osatua, Gatazka Kolektiboa izena hartu zuena, eta horrek iraupena bermatu zuen hurrengo urteetan».

Gatazkak 2012ra arte iraun zuen, eta, jardun zuen bitartean, lan interesgarria egin zuen, DDTrekin batera ordura arte jorratu gabeko hainbat gairi ekin baitzioten: ordaindutako lanaren kritika, gentrifikazioa, hiri eredua eta abar. Baina Gatazkak ere erreka jo zuen: «Krisiak eragin handia izan zuen, baina ez zen hori bakarrik izan: norberaren arazoek, kide batzuek umeak izateak eta abarrek zerikusia izan zuten».

Gatazka desagertuta, DDTk lokal berri bat lortu zuen lagun baten bidez, Martzana kaian. Hasieran, biltegi moduan erabili zuten; apurka-apurka, astean behin zabaltzen hasi ziren, produktuak zuzenean saltzeko, eta, gaur egun, denda gisa funtzionatzen du astelehenetik ostiralera, arratsaldean. Lan guztia, dendan jende aurrean aritzea barne, boluntarioek egiten dute.

Herri mugimenduei lotua

Aldaketak aldaketa, hasierako asmoa ez da mudatu: «DDT ez da enpresa bat», azaldu du Lopezek. «DDT herri mugimenduekin lotura duen talde bat da, kontrakulturaren esparruan sortzen diren lanak banatzeko jaio zena, eta, denboraren poderioz, ekoizteari ere ekin ziona».

Bi ezaugarrik desberdintzen dituzte sare alternatiboaren funtzionamendua eta enpresa arrunt batena: trukeak eta prezio politikoak. «Guk produktuak trukatu egiten ditugu antzera pentsatzen duten Euskal Herriko eta mundu osoko beste taldeekin: guk haien lanak banatzen ditugu, eta haiek gureak. Prezio politikoak esan nahi du salneurria aldez aurretik ezarrita dagoela, eta ezin da igo edo jaitsi. Ez diogu elkarri konpetentziarik egiten: kolaboratu egiten dugu».

Gaur egun, dozena erdi bat lagun aritzen dira DDTn, baina ehunka dira handik pasatu direnak edo noizean behin haiekin kolaboratzen dutenak. Beti ez da erraza, baina belaunaldi aldaketak izan dira elkartean. Balen Monterrojas da horren adibidea: musikaria eta musikazalea da, eta DDTrekin harremanetan hasi zen Iturribide kaleko dendara joaten zelako disko eta maketen bila: «Zaletasun horrek eraman ninduen noizean behin kolaboratzera, eta, denborarekin, haiekin modu estuago batean lan egitera».

Denbora honetan guztian, DDTk 300 lan inguru ekoitzi ditu; DDTk zuzenean ekoitzi ez baina horren bitartez plazaratutako lanak ere aintzat hartuz gero, 900 inguru dira guztira. Disko pirata bat izan zen lehenengo edizioa: Barricadaren Bahia de Pasaia singlea, 1990eko abenduan. Polydor diskoetxeak zentsuratutako bi abesti sartu zituzten, taldearen baimenarekin, eta irabazi guztiak Resiste aldizkariarentzat izan ziren.

Hari ehunka diskok jarraitu zioten. Batzuk talde ezagunenak ziren, ale asko saldutakoak: Soziedad Alkoholika, Zer Bizio, Potrotaino, Eskorbuto eta abar. Baina hamaika taldek lortu dute diskoa edo maketa argitaratzea DDTrekin elkarlanean: El Trono de Judas, Criatura, Vision Tunel, Hardezan, Disface, JAN, Elfo Negro eta abar. Liburuetan, seguru asko Andoni Fernandez Azkarairen Mierda de Bizkaia eta Andeka Larrea eta Garikoitz Gamarraren Bilbao y su doble izan dira arrakastatsuenak.

«Testu politikoak edukitzea ez da ezinbesteko baldintza bat gurekin lan bat argitaratzeko», azaldu du Lopezek. «Alderantziz: guk nahiago dugu maitasunari eta loreei abestu baina gauzak modu autogestionatuan egiten dituen kantautore bat, freskagarri edo telefonia enpresen babespean jotzen duten hardcore taldeak baino».]]>
<![CDATA[Estrasburgok artxibatu egin ditu presoen zigorrak batzeko eskaerak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/005/001/2019-06-07/estrasburgok_artxibatu_egin_ditu_presoen_zigorrak_batzeko_eskaerak.htm Fri, 07 Jun 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1879/005/001/2019-06-07/estrasburgok_artxibatu_egin_ditu_presoen_zigorrak_batzeko_eskaerak.htm
Hori ikusita, gainerako hamasei presoek Estrasburgoko Auzitegiari jakinarazi zioten ez zutela aurrera egingo aurkeztutako eskariekin. Beraz, auzitegiak ebatzi du ez dagoela arrazoirik eskari horiek aztertzen jarraitzeko, eta artxibatzea erabaki du.

Europako Batzordeak zuzentarau bat onartu zuen 2008an; horren arabera, Europako Batzordeko kide den edozein estatutan betetako zigorra aintzat hartu behar da beste estatu batean zigorra bete behar izatekotan, eta espetxean emandako denbora bigarren zigor horretatik kendu behar da, ez betetzeko zigorra bi aldiz.

Espainiarentzat ere bete beharrekoa zen aipatutako zuzentaraua, baina, hasiera batean, uko egin zion irizpide hori aintzat hartzeari Frantzian zigorra betetako euskal presoen kasuan. Azkenik, 2014an sartu zuen Espainiak zuzentarau hori bere legerian, baina aldi berean hainbat baldintza jarri zuen horretarako, praktikan ezinezko egiten zutenak euskal presoek zigorrak batu ahal izatea.

Erabaki horrek haien eskubideak urratzen zituelakoan, zenbait presok eskaera bat aurkeztu zioten Estrasburgoko Auzitegiari, baina orain arte auzitegiak ez ditu eskaera horiek aintzat hartu.

Honako hauek dira orain artxibatutako eskaerak aurkeztu zituzten presoak: Jose Javier Zabaleta, Iñaki Bilbao, Juan Luis Agirre Lete, Aitzol Gogorza, Jose Maria Arregi, Juan Carlos Subijana, Idoia Mendizabal, Ainhoa Barbarin, Balbino Saenz, Xabier Zabalo, Julen Atxurra, Josu Arkauz, Agurtzane Delgado, Oskar Zelarain, Andoni Otegi eta Jose Ramon Lopez de Abetxuko. Azken hori da gaur egun libre dagoen bakarra.

Baimena Gorka Fraileri

Gorka Fraile Durangoko presoari (Bizkaia) hiru egunez espetxetik ateratzeko baimena eman diote, Etxerat elkarteak jakinarazi duenez. Fraile El Duesoko espetxean dago (Kantabria, Espainia), bigarren graduan.

Ohikoa izaten da bigarren graduan dauden presoek espetxetik ateratzeko baimena izatea, baina ez euskal presoek, espetxe zaintzako epaileak atzera bota ohi dituelako horretarako eskaerak. Oraingoan, baina, espetxeko Tratamendu Batzordeak baimena eman dio Fraileri, eta Jose Luis Castro Espainiako Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako epaileak onartu egin du baimena.

Xabier Sagardoi izan zen irteera baimena lortu zuen EPPK Euskal Preso Politikoen Kolektiboko lehen kidea, iazko apirilean. Gaur egun libre dago.

Ainhoa Barbarin Urretxuko presoari (Gipuzkoa) ere bigarren gradua eman diote. Horretarako eskaera egina zuen, eta Picassenteko (Valentzia, Herrialde Katalanak) espetxeko Tratamendu Batzordearen oniritzia ere bazuen, baina Espetxe Instituzioetako Idazkaritza Nagusiak ukatu egin zion gradu aldaketa. Haren abokatuek helegitea jarri zuten, eta orain Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentralak aintzak hartu du helegitea, eta gradu aldaketa eman dio.

Azkenik, AEM Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimenduak jakinarazi du Iñaki Bilbao Lezamako presoak (Bizkaia) espetxeko segurtasun zuzendariordearen bisita izan zuela duela gutxi, eta han esan ziotela aurrerantzean bakartze moduluan dauden preso guztiek eskuburdinak lotuta joan behar dutela galeriatik ateratzen dituzten bakoitzean. Puerto III espetxean (Espainia) dago Bilbao.

Bilbaok uko egin dio neurri horri, eta, AEMk esan duenez, horrek esan nahi du aurrerantzean ez duela senideen bisitarik izango.]]>
<![CDATA[PSEk «itun globala» nahi du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2638/006/002/2019-05-30/psek_itun_globala_nahi_du.htm Thu, 30 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2638/006/002/2019-05-30/psek_itun_globala_nahi_du.htm
Aurreko egunetan, zenbait burukide jeltzalek iradoki dute PSE-EErekin negoziatzerakoan aintzat hartu beharko liratekeela Pedro Sanchezek (PSOE) Espainian gobernua eratzeko laster abiaraziko dituen negoziazioak eta Nafarroan gehiengoa osatzeko helburua dutenak. Mendiak erabat baztertu du aukera hori: «Nik euskal herritarren interesez hitz egingo dut. EAJk Madrilez edo Nafarroaz hitz egin nahi badu, azal dezala».

Lehenak izan ez direnetan, PSEk, EAJren babesarekin, Andoain eta Pasaiako alkatetzak lortuko lituzke, eta EAJk, PSEren botoekin, Lezo, Mendaro, Soraluze, Alonsotegi, Zaldibar eta Zigoitiakoak, denetan EH Bilduren kaltetan. EH Bilduk EAJri Durango eta Galdakao kenduko lizkioke; Irunen, EAJk alkategaia aurkezteko asmoa du, nahiz eta PSE izan den gehien bozkaturiko taldea.

Mendiaren ustez, aurreko agintaldian EAJren eta PSE-EEren arteko ituna indarrean egon izanak ez du «aldez aurretik ezer ziurtatzen», baina argi utzi du aukera hori gogoko dutela. Orain arteko hitzarmenari «positiboa» iritzi dio; esan du «logikoa» dela ikertu beharreko lehenengo aukera EAJren eta PSE-EEren arteko ituna izatea, eta erantsi du «bizikidetzarako» oso desberdina dela «hitzarmenetan PSE-EE egotea edo ez egotea». «Guk akordio globala bilatuko dugu, interes orokorra aintzat hartuz eta herritarren agendan zentratuta, eta saihestuko dugu instituzioak jardutea haustura soziala ekar dezaketen kontuetan», esan zuen Mendiak atzo, agerraldi batean.

Horretan bat etorri da Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakaria. Adegi Gipuzkoako enpresaburuen elkarteak antolatutako ekitaldi batean, Urkulluk «instituzioen egonkortasuna» goretsi du, eta erantsi horren alde lanean jarraituko dutela. «Gure helburua da orain arteko ereduari eustea; hau da, estrategiak partekatzea eta elkarrekin lan egitea, emaitza onak izaten ari delako».

Antzeko mezuak

EAJren hautetsi eta bozeramaileei dagokienez, den-denak antzeko mezu bati jarraitzen ari zaizkio: oraindik ez dago ezer erabakita, eta aukera guztiak «zabalik» daude, baina gutxi-asko denek aitortzen dute PSE-EErekin ituna egitea dela aukerarik hurbilena.

Adibidez, Ramiro Gonzalez EAJren Arabako ahaldungai nagusiak esan du akordioa ez dagoela «egina» eta «guztiekin» hitz egingo dutela, baina, era berean, goraipatu egin du EAJk eta PSE-EEk orain arte izandako ituna: «Pozik gaude azken lau urteetan egindako kudeaketaz eta PSE-EErekin egindako akordioaz. Gainera, hauteskundeetan herritarrek esan dute ondo irizten diotela foru gobernuak egindakoari».

Antzera mintzatu da Imanol Lasa Gipuzkoako Foru Aldundiko jarduneko bozeramailea (EAJ). Haren esanetan, ez dute inongo alderdirik «baztertzen» akordioak egiteko, «Gipuzkoan ez dagoelako betorik». Baina azkeneko agintaldian EAJk eta PSE-EEk izandako lankidetzaren fruituak goraipatu ditu, eta esan du herritarrek botoen bidez «sostengua» eman diotela kolaborazioan oinarritutako eredu berri eta ireki» horri.

Edonola ere, Lasak argi du «akordio sendoak» bilatu behar dituztela instituzioen egonkortasuna bermatzeko. Baina, haren iritzian, «zabalik» dago guztia: «Akordioak askotarikoak izan daitezke. Gobernua osatzeko akordioak izan daitezke, edo legegintzaldirako itunak, oposizioko alderdiek zenbait egitasmo estrategiko babes ditzaten». Gipuzkoan ere EAJk irabazi du, eta EH Bildu izan da bigarren indarra.

Adierazpen horiek guztiak bat datoz EAJren BBBren presidente Itxaso Atutxak esandakoarekin. Atutxak ere alderdi guztiekin hitz egiteko prestasuna adierazi du, baina erantsi du «seguru asko» PSE-EErena dela mahai gainean jarriko den «lehen aukera» akordioak ixteko.

EAJren EBB Euzkadi Buru Batzarrak bilera egingo du datorren astelehenean, eta han zehaztuko du zein izango den itunei buruzko negoziazioetara eramango duen estrategia.]]>
<![CDATA[Gotorlekuko horma, pitzatuago]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-05-28/gotorlekuko_horma_pitzatuago.htm Tue, 28 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/009/001/2019-05-28/gotorlekuko_horma_pitzatuago.htm
EAJ apurka-apurka joan da sozialistei alkatetzak kenduz: 2007an, Santurtzi erori zen, 2011n Sestao, 2015ean Barakaldo. Portugaletek baino ez zion eusten PSE-EEren nagusigoari: 1979tik, herri horretako alkate guztiak sozialistak izan dira. Joan den igandeko hauteskundeek egoera hori berretsi dute: EAJ garaile izan da Santurtzin, Sestaon eta Barakaldon —eta Meatzaldeko herri guztietan— eta PSE-EEk eutsi dio Portugaleteri, EAJri ateratzen dion aldea handituta.

Ezkerraldeko lau herrietan botoa emateko eskubidea duten 175.000 biztanle daude; 205.000 inguru, Meatzaldeko herriak kontuan hartuta. Boto asko dira horiek —konparazio batera, Bilboko errolda 273.000 herritarrek osatzen dute—, eta, beraz, Bizkaian gailendu nahi duen edozein alderdik ezinbestean izan behar ditu emaitza onak itsasadarraren ezkerreko ibar horretan. Baina eskualdearen garrantzia ez da soilki kuantitatiboa: iragan industrialeko eremua da, langile klasekoa, euskal sozialismoaren sorburua, eta horrek balio sinboliko handia ematen dio han lortutako garaipenari.

Dudarik gabe, Barakaldon zegoen lehiarik interesgarriena. 2015eko hauteskundeetan, berdinduta gelditu ziren EAJ eta PSE-EE zinegotzi kopuruan —zortzi—, eta boto gutxi batzuen aldea atera zion EAJk PSE-EEri. Horri esker, Amaia del Campo jeltzalea izendatu zuten alkate. Aurtengoan, gogor saiatu dira sozialistak egoerari buelta ematen: Eusko Jaurlaritzako Turismo sailburu izandako Alfredo Retortillo alkategai izendatu zuten, Ezkerraldea ardatzetako bat izan da kanpaina osoan, eta amaiera ekitaldia Barakaldon egin zuten.

Apustuak huts egin du. Lehia ez da espero bezain estua izan, eta jeltzaleak aise gailendu dira Barakaldon, zortzi zinegotzitik 11ra igarota, eta sozialistak zortzirekin gelditu ziren. Beraz, Del Campo alkate izango da, berriro. Gauzak okertzen ez bazaizkio behintzat.

Itunaren aukera

Izan ere, Elkarrekin Podemosek lau zinegotzi lortu ditu. EPk eta PSE-EEk indarrak batuko balituzte, bien artean hamabi zinegotzi izango lituzkete, EAJk baino bat gehiago; hots, nahikoak Retortillo alkate izendatzeko. Baina, gaur egun, ez du ematen horretarako aukera handirik dagoenik, horrelako akordio batek zapuztuko lukeelako EAJk eta PSE-EEk instituzio guztietara iritsiko litzatekeen beste itun zabalago bat egiteko aukera. Seguru asko, akordioen inguruko erabakia ez dute Barakaldon hartuko, beste nonbait baizik.

Amaia del Campok iragarri du talde guztiekin hitz egingo duela «Udalari egonkortasuna ematen saiatzeko», eta akordioak bilatuko dituela: «Espero dut denok barakaldarren interesak lehenetsiko ditugula bestelako interes partidisten gainetik», ohartarazi du. Haren ustez, aurreko udal hauteskundeetan baino 6.853 boto gehiago lortu izanak esan nahi du herritarrek onetsi dutela duela lau urte abiarazitako «kudeatzeko moduaren aldaketa».

Sestaon eta Santurtzin ere EAJ nagusitu da, baina ñabardurekin, kasu bietan PSE-EEk aldea murriztu dielako. Santurtzin, EAJk duela lau urteko emaitzei eutsi die, hamar zinegotzirekin, eta, beraz, PSEren igoera —hirutik bostera— ez da nahikoa Aintzane Urkijoren hautagaitza arriskuan jartzeko. Sestaon are gehiago murriztu da aldea: Josu Bergara jeltzalea buru duen zerrendak bi zinegotzi galdu ditu, eta PSE-EEk beste bi irabazi ditu, baina oraindik EAJk PSE-EEk baino sei zinegotzi gehiago ditu.

Asterixen komikietan bezala, Portugalete da jeltzaleen olatuari aurre egin eta sozialisten behialako nagusitasunari eusten dion azken herria Ezkerraldean. Baina eutsi baino gehiago egiten du PSE-EEk Portugaleten: hazi egin da, zinegotzi bat irabazi du, eta, hamar zinegotzirekin, baten faltan gelditu da gehiengo osoa erdiesteko. Meatzaldeko herri guztietan, berriz —Trapagaran, Ortuella, Abanto, Muskiz...— EAJ ateratzen da irabazle PSE-EErekin duen lehia horretan.

Beste alderdiak

Gainerako eragile nagusiak —EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PP— ez dira ikusle soil dema horretan, baina gorabehera handiak dituzte herri batetik bestera. EH Bildu da horren adibiderik behinena: bi herritan aurrera egiten du, eta zinegotzi bana irabazten du —Santurtzin eta Sestaon—, eta beste bitan zinegotzi bana galtzen du —Barakaldon eta Portugaleten—.

Elkarrekin Podemosek zenbait lekutan lortu du Ahal Dugu-ren inguruko plataformek aurreko bozetan izandako emaitzak berdintzea: Barakaldon, esaterako, lau zinegotzi zituen Irabazik, eta lau izan ditu EPk aurten. Beste batzuetan, berriz, atzera egin du esparru politiko horrek, Santurtzin, esaterako.

PPk, berriz, Bizkai osoan izandako bilakaerari jarraitu dio Ezkerraldean ere, eta eskualdean zituen sei zinegotzietatik bi baino ez ditu gorde, bat Barakaldon eta bestea Portugaleten.]]>
<![CDATA[EAJk bere lidergoari eutsi dio, eta gehiengo osoaren atarian lotu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2147/008/002/2019-05-27/eajk_bere_lidergoari_eutsi_dio_eta_gehiengo_osoaren_atarian_lotu.htm Mon, 27 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2147/008/002/2019-05-27/eajk_bere_lidergoari_eutsi_dio_eta_gehiengo_osoaren_atarian_lotu.htm
Barruti guztietan gailendu da EAJ, nagusitasun handiz, eta inon ez da %40tik jaisten: Bizkai osoko datuak kontuan hartuta, botoen %43 lortu ditu -lehen, %37-, eta Busturia-Uribe barrutian, %47ra joaten da jeltzaleek lorturiko portzentaia.

EAJk lehen zituen 23 batzarkideez gain, bat gehiago eskuratu dute Enkarterrietan, eta beste bat Busturia-Uriben. Beraz, eta gehiengo osoa lortu ez badu ere, eskura du Unai Rementeriak berriro ere Bizkaiko ahaldun nagusi izatea, horretarako PSE-EEren botoak beharko baditu ere.

Sabin Etxean nabaria zen poza, emaitzak zirela eta: «Herritarrengandik jaso dugun babes honek lanean jarraitzeko indarra ematen digu», esan du EAJren EBBren lehendakari Andoni Ortuzarrek.

EH Bilduk, bat gutxiago

EH Bilduk duela lau urte baino boto gehiago lortu du -116.000 baino gehiago; aurreko foru hauteskundeetan 106.000 izan zituen-, eta ehunekoetan ere hobetu egin du bere posizioa -%19,72; duela lau urte botoen %18,86 lortu zituen-, baina Busturia-Uribe barrutian zituen lau batzarkideetatik bat galdu du -EAJk eskuratzen duena, hain zuzen-, nahiz eta barruti horretan ere botoetan eta ehunekoetan gora egin. Beraz, 11 batzarkide izatetik hamar izatera pasatu da. EH Bilduk Bizkaiko bigarren indarra izaten segitzen du -zenbaketaren hasieran bazirudien PSE-EEk kenduko ziola bigarren postu hori; azkenean, 20.000 boto atera dizkio hirugarren indarrari-, baina batzarkide kopurua murriztu izanak itsustu egiten ditu koalizio subiranistak lorturiko emaitza onak.

PSE-EE hazi egin da, joan den apirilean Espainiako Gorteetarako hauteskundeetan lorturiko emaitza onek atoian eramanda: duela lau urte baino 27.000 mila boto gehiago zenbatu ditu -orotara, 97.000 inguru-, eta batzarkide bat gehiago lortu du, zazpitik zortzira. Bilbon eta Enkarterrietan da indartsuen: bere zortzi batzarkideetatik sei bi barruti horietan lortu ditu, Bilbon bat irabazita.

Elkarrekin Podemosek ez du izan inkestek iragartzen zioten beherakadarik, ordezkaritzari dagokionez behintzat. Botoetan jaitsi arren -20.000 bat boto gutxiago-, eskuratu dituen 60.000 botoak nahikoak izan dira lehen zituen sei batzarkideei eusteko. Esan daiteke Elkarrekin Podemosi EH Bilduri gertatutakoaren kontrakoa jazo zaiola: batzarkide kopurua bere horretan gelditu izanak apaindu egiten du botoetan izandako galera.

PP, berriz, amildu egin da. Botoen %6,68 baino ez ditu lortu, eta, hori baino larriagoa, Bizkaiko Batzar Nagusietan zuen ordezkaritza erdira murriztu da, lautik bira pasatuta. Bilbon eta Durango-Arratian baino ez ditu batzarkideak lortu.]]>
<![CDATA[«Europak irizpide batzuk finkatu behar ditu nazio auzian»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/009/001/2019-05-24/europak_irizpide_batzuk_finkatu_behar_ditu_nazio_auzian.htm Fri, 24 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1878/009/001/2019-05-24/europak_irizpide_batzuk_finkatu_behar_ditu_nazio_auzian.htm
Europako hauteskundeak ez al dira apur bat oharkabean igarotzen ari?

Egia da beste hauteskunde batzuk ere badaudela, eta Europakoa estalita geratzeko arriskua dagoela, baina hori aukera bat ere bada: ekitaldi guztietan lotu ahal izan ditugu herrietako eta herrialdeetako gaiak Europarekin. Europak afera guztietan du eragina: arrantzan, berrikuntzan, automozioan, giza eskubideetan, memoria historikoan...

Oraingoan PDeCATeko zuen ohiko bazkideekin koaliziorik egin ez izanak zaildu egingo dizue diputatua lortzea?

Katalanekin koalizioan joan garenean, boto gehiago lortu ditugu, Kataluniako biztanleak ere gehiago direlako, baina guretzat politikoki oso garrantzitsua da, adibidez, Geroa Bairekin joatea, horrek irudikatzen baitu Euskal Herria batera doala Europara. Horrez gain, Valentziako, Balearretako, Galiziako eta Kanarietako bazkideak ere badaude koalizioan, eta ados daude bi gauzatan: Espainiako Estatuan aniztasuna badagoela eta eredua aldatu behar dela.

Koaliziorik egin ez baduzue ere, elkarlanerako hitzarmena sinatu duzue PdeCATekin, hauteskundeen ostean batera aritzeko. Horrek esan nahi du Kataluniaren auziaz PDeCATek aurkeztuko dituen ekinbideak babestuko dituzuela?

Ezaguna da PDeCATekin eta lehenago CiUrekin harreman estua izan dugula, eta, elkarlana ez ezik, maitasuna ere badago urte askotako harremanaren ondorioz. Orain arte ere elkarlana estua izan da, eta, sinatu dugun hitzarmenaren arabera, aurrerantzean ere lankidetza egongo da hainbat arlotan.

Eskuin muturraren gorakadarekin, arriskuan al dago Europa?

Bai. Espainiako hauteskundeetan, jendeak oso argi ikusi zuen arrisku hori, eta erreakzioa izan zuen; orain, Europan ere badago arriskua. Eskuin muturra lehenago ere egon da Europako Parlamentuan, baina badirudi hauteskunde hauen ostean askoz indartsuago egongo dela. Donald Trumpen aholkulari izandako Steve Bannon hor dago lanean, Bruselan, duela sei hilabetetik, eskuin muturreko indarrak koordinatu nahian. Marine Le Pen Frantzian lehen indarra izan litekeela diote; [Matteo] Salvini, Vox...

Eta zer egin daiteke horri aurre egiteko?

Zenbat diputatu lortzen dituzten bezain inportantea izango da gainerakoek zer egiten dugun. Eta hor argi ezarri behar dira marra gorriak. Eztabaida politiko sakona egongo da. Legealdi garrantzitsua eta interesgarria izango da, lehenengo aldia delako Europako egitasmoa zalantzan jartze hori barrutik datorrela.

Europan ulertzen dute kontzertu ekonomikoa?

Primeran ulertzen dute, eta horren froga da badagoela epai bat kontzertua gure sistema propiotzat aitortzen duena, eta hainbat txostenek sistema eraginkor eta justuagotzat hartu dutela. Gure ustez, Euskadik ordezkaritza eduki beharko luke Ecofinen [Finantza eta Ekonomia Auzietako Kontseilua; estatuetako Ekonomia eta Ogasun ministroek osatzen dute], gure sistema parekatu daitekeelako estatu baten sistemarekin.

Zer iruditzen zaizu Europak Kataluniaren gatazkan izan duen jarrera?

Europako Batzordeari hainbat galdera egin dizkiogu auziaz, eta bitartekari lana egin dezala ere eskatu diogu. Iñigo Urkullu lehendakaria ere aritu zen horretan. Erantzuna beti izan da estatu baten barne arazoa dela eta estatu bakoitzak konpondu behar dituela bere barne aferak. Baina nik nabarmenduko nuke Parlamentuan egon zen eztabaida urriaren 1eko irudiak ikusi ondoren. Eztabaida hori oso sakona izan zen, eta ondorio nagusia izan zen ezinezkoa dela halakoak gertatzea XXI. mendeko Europan, legea errespetatu behar dela, baina legea ez dela nahikoa, eta arazo politiko bati aurre egiteko elkarrizketa eta negoziazioa erabili behar direla.

Helburu horrekin sartu duzue zuen programan Europan Argitasun Legea egiteko proposamena?

Bi legealdi daramatzagu esaten Europak sistema bat behar duela estaturik gabeko nazioei soluzio demokratikoa emateko. Europako herritar gisa, uste dugu horrelako arazoei Europa mailako soluziobidea eman behar zaiela, eta eskema bera izan behar duela Katalunian, Euskadin edo Korsikan. Arazo politikoak daudenean, guk ez dugu ikusten beste biderik akordio zabalak egin eta herritarrek ados dauden ala ez esateko aukera izatea baino.

Ciudadanosen talde berean egoteak kontraesanik ekartzen dizue?

ALDE Liberalen eta Demokraten Aliantza talde parlamentarioa guk sortu genuen, 2004an, Josu Ortuondo diputatu zenean. Hasieratik egon gara, eta, aurreko legealdian, Ciudadanos ere talde horretara etorri zen. Azalpenak eurek eman beharko lituzkete. Dena dela, kontuan hartu behar da Europako Parlamentuan logikak desberdinak direla.

Eskozia, Irlanda, Katalunia... Hurrengo legegintzaldia estaturik gabeko nazioena izango da?

Nazio bakoitza bere bidea egiten ari da. Eskoziaren kasuan, ikusi genuen Erresuma Batuaren gobernuak normaltasun osoz hartzen zuela erreferendumaren ideia, eta, orain, brexit-aren auziarekin, mahai gainean dago beste erreferendum bat egiteko aukera. Irlandari dagokionez, orain, kezka nagusia da bake prozesuari eustea, arrisku batzuk sortu direlako, baina nik uste dut brexit-a gauzatzen bada Ipar Irlanda eta Irlandako Errepublika batzeko aukera errealak egongo direla. Prozesu bakoitzak bere bidea du, baina Europak irizpide eta parametro batzuk finkatu behar ditu: negoziazioa, akordioa eta jendeak erabakitzea.]]>
<![CDATA[Ezustekoak oso garesti daude]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1934/002/001/2019-05-23/ezustekoak_oso_garesti_daude.htm Thu, 23 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1934/002/001/2019-05-23/ezustekoak_oso_garesti_daude.htm
Horrek ez du esan nahi Bizkaian maiatzaren 26ko hauteskundeak interesik gabekoak direnik. Argitu beharreko galdera asko daude airean: EH Bilduk apirilean erakutsi zuen goranzko joerari eutsiko ote dion, PSE-EEk Ezkerraldea berreskuratuko ote duen duela lau urteko galera mingarriaren ostean, aditu guztiek iragartzen duten Elkarrekin Podemosen eta PPren beherakada norainokoa izango ote den... Baina irabazlearen inguruan zalantza gutxi daude. Eta hauteskundeen osteko egoeraz ere berdin: lau urteko hitzarmen baten ostean eta Eusko Jaurlaritzan elkarrekin gobernatzen egonda, ezusteko handia izango litzateke EAJk eta PSE-EEk berriro ituna egingo ez balute.

Gehiengo osoa, gertu

Botoen %38,2 lortu zituen EAJk 2015ean. Horri esker, 23 batzarkide eskuratu zituzten jeltzaleek, aurrekoan baino bat gehiago. Normalean, haizea alde izaten du EAJk foru hauteskundeetan, baina joan den apirilean ere, Espainiako Gorteetarako bozetan, oso indartsu ibili ziren jeltzaleak, normalean hauteskunde horietan beti emaitza apalagoak izaten dituzten arren. Badirudi EAJren boto emaileak mobilizatuta daudela, eta mobilizazio horri eusten badiote, Bizkaian garaipen historikoa lor dezakete jeltzaleek, eta gehiengo osoa ere eskuratu.

51 batzarkide daude Bizkaiko Batzar Nagusietan eta, hortaz, 26 batzarkide lortu behar dira gehiengo osoa eskuratzeko. Eusko Jaurlaritzaren Prospekzio Soziologikoen Kabinetearen inkestaren arabera, botoen %41,8 lortuko ditu EAJk Bizkaian, eta EITB Focus inkestak %44ra igotzen du aurreikuspen hori. Bi inkesta horietan ez dago batzarkide kopuruaren inguruko aurreikuspenik.

Botoen %40 baino gehiago ateratzea nahikoa izango al da gehiengo osoa lortzeko? Beste inkesta batek, El Correo egunkarirako Ikerfel enpresak egindakoak, baietz dio: botoen %41,9 eta 26 batzarkide ematen dizkie jeltzaleei.

Horretaz jakitun, profil apaleko kanpaina egin du EAJk Bizkaian, aurkarien kontrako erasoan baino gehiago, lasaitasun itxura ematean eta okerrik ez egitean oinarritua. Okerrik egon da, ordea: Unai Rementeria hautagaiak Andoni arrain saltzaileaz egindako txioak hautsak harrotu ditu, EAJri hautsak harrotzea gutxien komeni zitzaionean. Baina ikusteko dago horrek ordainik ekarriko ote dien hauteskunde emaitzetan.

2015ean EH Bildu izan zen bigarren indarra, botoen %19,2 eta 11 batzarkide lortuta -bat galdu zuen-. Inkestak ez datoz bat maiatzaren 26an Bizkaian izango dituzten emaitzez: jaitsiera iragartzen diete batzuek, igoera beste batzuek. Edonola ere, ia ziurtzat jo daiteke bigarren postuari eutsiko diola, EAJk ateratzen dion aldea handia bada ere.

PSE-EEk zazpi batzarkide lortu zituen 2015ean, eta batzarkide kopuruan hirugarren indarra izan zen, botoetan Elkarrekin Podemosek baino gutxiago atera zituen arren. Espainiako Gorteetarako hauteskundeen arrakastak hauspotuta, 2015eko datuak hobetuko ditu seguru asko, baina ikusteko dago horrek batzarkide gehiago ekarriko ote dizkion. PSE-EEren kasuan, interesgarriena izango da historikoki gotorleku izan duen eskualdean, Ezkerraldean, nolako emaitzak dituen ikustea: duela lau urteko porrotaren ostean, joan den apirilaren 28an PSE-EEk lortu zituen boto gehien Barakaldon, Portugaleten eta Sestaon.

Elkarrekin Podemosi eta PPri inkestek jaitsierak iragartzen dizkiete, baina bien egoerak arras desberdinak dira. Elkarrekin Podemosek zazpi batzarkide lortu zituen orain lau urte, eta haien boto asko EAJra, EH Bildura eta PSE-EEra itzuliko diren arren, ez dirudi koalizioaren batzarkide kopurua asko murriztuko denik. Oso bestelakoa da PPren abagunea; apirilean boto asko galdu zituen, Bizkaian krisi betean dago, eta barne liskarrak areagotu ditzake 2015ean lortutako lau batzarkideetatik erdiak galtzeak.]]>
<![CDATA[Aburtok agindu du euskararen erabilera soziala sustatuko duela]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2345/005/001/2019-05-22/aburtok_agindu_du_euskararen_erabilera_soziala_sustatuko_duela.htm Wed, 22 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2345/005/001/2019-05-22/aburtok_agindu_du_euskararen_erabilera_soziala_sustatuko_duela.htm
Aburtoren arabera, euskara «inoiz baino gehiago» egiten da Bilbon, baina alkategaiak harago joan nahi du: «Euskara entzun eta erabil dadila kalean, eskolan, unibertsitatean, dendetan, enpresetan eta udaletxean bertan. Ekar dezagun euskararen iraultza kaleetara».

Horretarako, hainbat neurri proposatu ditu Aburtok: Euskararen Plangintza berria garatzea, euskara sustatzen duten tokiko eragileen «koordinazioa» bultzatzea, Euskararen Aholku Batzordea indartzea, kanpainak antolatzea erabilera eta euskaltegietako matrikulazioa sustatzeko, euskararen aldeko ekinbideei eta euskarazko kultur adierazpenei sostengua ematea, eta abar.

Horrez gain, Bilboko Zazpikaleetan dagoen Euskal Museoa «eraberritu eta indartzeko» asmoa iragarri du Aburtok, «Euskal Museo Nazionala» bihur dadin.

Lantegi horretan bidelagun izango dituen udal hautagai euskaldunak ere aurkeztu ditu Aburtok Euskal Museoaren aurrean egindako hauteskunde ekitaldian, «udal kudeaketari buruzko prestakuntza eta esperientzia zabala dutenak», haren hitzetan. Aburtoren xedea da Bilbo «euskaldunagoa» izatea, eta «hiri moderno eta abangoardista honek» euskara jagotea.]]>
<![CDATA[EH Bilduk industrializazio prozesu bati ekitea proposatu du Barakaldon]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2405/007/001/2019-05-21/eh_bilduk_industrializazio_prozesu_bati_ekitea_proposatu_du_barakaldon.htm Tue, 21 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2405/007/001/2019-05-21/eh_bilduk_industrializazio_prozesu_bati_ekitea_proposatu_du_barakaldon.htm
Batzarraren ostean, EH Bilduren Bizkaiko ahaldungai nagusi Bea Ilardiak eta Iker Casanova legebiltzarkideak azaldu dituzte bileraren nondik norakoak. Azaldu dutenez, Ezkerraldeko egoera aztertu dute langileen ordezkariekin, eta «irtenbideak» ere jarri dituzte mahai gainean.

Ilardiak gogora ekarri du arduradun politikoek «industria birmoldaketaz» hitz egiten zutela prozesuari ekin ziotenean, baina, EH Bilduren hautagaiaren arabera, ez zen horrelakorik egon: «Hona iritsi zen gauza bakarra desindustrializazioa izan zen».

Horren ondorioz, Ezkerraldeak gaur egun «Bizkaiko datu sozioekonomikorik txarrenak» ditu, eta zenbait herritan, Sestaon, esaterako, langabezia tasa %18 baino altuagoa da. «Hori onartezina da gaur egungo Bizkaian», esan du Ilardia hautagaiak.

Horri buruz egiteko, EH Bilduk zenbait neurri proposatu ditu. Horietatik garrantzitsuena da 50 milioi euroko diru poltsa sortzea, «zailtasunak dituzten enpresa industrialei laguntzeko». Horrez gain, industria lurzoruak «berreskuratzea eta berriztatzea» ere proposatu du ezkerreko indar subiranistak.

Ilardiak esan duenez, EH Bilduk «industria garatuaren aldeko apustu garbia» egiten du, industria arloko enpresek Bizkaitik alde egin ez dezaten eta herrialdea «erakargarri» izan dadin Bizkaitik kanpoko enpresentzat. «Hori da bidea kalitatezko enplegua sortzeko eta bizkaitar guztien ongizatea bermatuko duen ekonomia egonkor eta indartsua egituratzeko», adierazi du Ilardiak Barakaldoko hitzorduan.

Bilbon, txartel bakarra

Bilbon ere egin dute agerraldia EH Bilduren hautagaiek, eta garraiobideak eta mugikortasuna izan dituzte hizpide hiriburuan. Bilboko udal hautagai Bruno Zubizarretak txartel bakarra proposatu du, «garraiobide publikoak bultzatzeko».

Haren arabera, txartelak prezio bakarra izango luke ibilbide bakoitzerako, ibilbide hori egiteko erabilitako garraiobidea edozein delarik ere: trena, autobusa, tranbia...

Bilboko Abando eta Santimami arteko tartea jarri du Zubizarretak adibidetzat: bidaiaren balioa aldatu egiten da erabilitako garraiobidearen arabera. «Horren ondorioz, herritar askok ez dute garraiobidea aldatu nahi, horrek gehiago ordaintzea dakarrelako. Horrela, garraiobide publikoen erabilera murriztu egiten da», esan du EH Bilduren udal hautagaiak, txartel bakarra proposatzeaz batera.]]>
<![CDATA[PSE-EEk «enplegu duina eta eskubideduna» aldarrikatu du Bizkaian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2235/012/001/2019-05-19/pse_eek_enplegu_duina_eta_eskubideduna_aldarrikatu_du_bizkaian.htm Sun, 19 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2235/012/001/2019-05-19/pse_eek_enplegu_duina_eta_eskubideduna_aldarrikatu_du_bizkaian.htm
Mitinean hizlari aritzeko aukeratutakoak ere badira PSE-EEk Ezkerraldea berreskuratzeari ematen dion garrantziaren seinale: Mikel Torres Portugaleteko alkategaia, Teresa Laespada Bizkaiko ahaldungai nagusia eta Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusia egon dira, baina haiekin batera Espainiako Sustapen ministro Jose Luis Abalos ere mintzatu da, bezperan Errenterian (Gipuzkoa) egon ondoren.

Laespadak esan du PSE-EE «gobernatzen dakien ezkerra» dela, eta «pertsonak, kalitateko enplegua eta eskubideak» direla haien lehentasunak. «Herrialde duina defendatzeko modurik onena ez dira banderak edo identitatean oinarritutako politikak, baizik eta berdintasuna eta eskubideak hedatzeko balio duten erabakiak», esan du.

Zuzenean aipatu ez badu ere, EAJren hautagai Unai Rementeriak asteon plazaratutako txioa ere izan du gogoan: «Enplegu duina eta eskubideduna da nire kezka nagusia», esan du, eta deitoratu egin ditu «hamasei orduz lan egin, kexatu ez eta laguntzarik eskatzen ez duten esklaboak» eredu gisa jartzen dituztenak.

Naval ontziola ere izan du mintzagai. Esan du PSE-EE «langileekin» dagoela eta «politika errealistak eta soluziobide zehatzak» proposatzen dituztela. «Baina guk ez ditugu haizatzen inora ez doazen diskurtso demagogikoak», ohartarazi du.

PSE-EEko idazkari nagusi Idoia Mendiak botoa eskatu du, Espainiako Gorteetarako hauteskundeetan lorturiko «garaipen argia» errepikatu ahal izateko: «Oraindik ez dugu amaitu lana», esan du.

EAJ kritikatu du «banatzea eta Europako herrialdeak katramilatzea beste xederik ez duten proposamenak» egiteagatik, eta galdetu du nola defendatuko duten jeltzaleek kontzertu ekonomikoa «Europako Parlamentuan Ciudadanosen talde parlamentario berean baldin badaude».

Portugaleteko alkate Mikel Torresek, berriz, laudoriozko hitzez deskribatu du bere herriko egoera. Haren esanetan, «ukaezina» da Portugaletek «aurrera» egin duela, eta kritikatu egin ditu «ezezkoan tematzen direnak eta Portugaleteri buruzko proposamenak aurkezten ditugunean beste aldera begiratzen dutenak».

Azkenik, Jose Luis Abalos Sustapen ministroa Espainiako politikaz aritu da bere berbaldian. Kataluniako indar independentistak kritikatu ditu Miquel Iceta Espainiako Senatuko presidente izendatzea galarazteagatik, eta PP eta Ciudadanosen kontra ere jo du. Azken horiei «Espainiako gobernabidea» lehenesteko eskatu die.]]>
<![CDATA[Sostengua, babesa, konfiantza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2470/003/002/2019-05-18/sostengua_babesa_konfiantza.htm Sat, 18 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2470/003/002/2019-05-18/sostengua_babesa_konfiantza.htm Andoni arrain saltzaileak eta Iñaki Anasagastiren Charlie Otegiren aingeruek ostendu egin dute, ordu batzuez bada ere, hauteskunde kanpainan hasi zenetik sare sozialetan puri-purian egon den beste eztabaida: Carles Puigdemont buru duen JxC Junts Per Catalunya zerrendak nolako emaitzak izan ditzakeen Hego Euskal Herrian Europako Parlamenturako hauteskundeetan.

Kanpaina hasi bezain pronto, mezu ugari barreiatu dira sarean, euskal herritarrei Puigdemont presidentea buru duen zerrendaren aldeko botoa eskatzeko. Bi multzori zuzendu dizkiete mezuak: alde batetik, Kataluniako prozesua begi onez ikusten duten euskal subiranistei elkartasunerako deia egiten zaie, nabarmenduz Puigdemont Espainiako Estatuaren jazarpena pairatzen ari dela eta hari emandakoa dela «Espainiari min handien egiten dion botoa».

Beste aldetik, EAJren ohiko boto emaileak ere begiz jo dituzte: JxCrekin koalizioa egin ez izanak garesti jarriko dio Izaskun Bilbaori Europarako bidea, eta gerta liteke hari bideratutako boto guztiak alferrik galtzea. Jeltzaleek Europakoetan Puigdemont aukeratzea, elkartasun keinua ez ezik, boto horiei balioa emateko modua ere litzateke, aukera horren aldekoen iritziz.

Haserrealdiren bat ere ekarri du eztabaidak. Baina hauteskundeak igaroko dira, Kataluniaren eta Euskal Herriaren nazio aldarrikapenek hor jarraituko dute, eta bi herriek inoiz baino beharrezkoago izango dituzte elkarren sostengua, babesa eta konfiantza. Hori lehenetsi beharko luke estrategia subiranista bat abian jarri nahi duen edonork, Katalunian zein Euskal Herrian.]]>
<![CDATA[«Erakundeen arteko lankidetza» goraipatu dute EAJren hautagaiek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2345/004/001/2019-05-18/erakundeen_arteko_lankidetza_goraipatu_dute_eajren_hautagaiek.htm Sat, 18 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2345/004/001/2019-05-18/erakundeen_arteko_lankidetza_goraipatu_dute_eajren_hautagaiek.htm
Ramiro Gonzalez Arabako ahaldungai nagusiak «egonkortasuna» goraipatu du «hazkunde ekonomikoa lortzeko tresna gisa», eta azken lau urteotako balantzea egin du: haren esanetan, Arabak aurrera egin du, azken agintaldian, berrikuntza industrian eta prestakuntzan, nekazaritzan, arlo sozialean eta landa eremuan. «Hori guztia, Araban bizi diren pertsonen bizi kalitatea hobetzea iparrorratz hartuta», esan du: «Ezerk ez du zentzurik pertsonarik eta haien bizi kalitaterik gabe».

Batez ere, berrikuntzaren arloari eman dio garrantzia Gonzalezek. Esan duenez, orain Araba «herrialde indartsu eta aktiboa» da, eta hori «lankidetzan eta akordioan oinarritutako politikari esker» lortu dute.

«Inurriak legez» lanean

Antzeko balantzea egin du Unai Rementeria Bizkaiko ahaldungai nagusiak. «Hurrengo belaunaldientzat Bizkai hobea uztea» xede, enpleguaren arloan lorturikoak aipatu ditu bereziki. «Baina lanean jarraitu behar dugu, inurriak legez», azaldu du. Bizkaia «kostaldea, berdegunea eta itsasadarra» dela esan du, eta hiru ezaugarri horien inguruan «ilusioz eta etorkizunez beteriko proiektua» garatu nahi du.

Gonzalezek berrikuntzaren arloarekin egin bezala, Rementeriak «kalitatezko enplegu egonkorra» nabarmendu du ezarritako lehentasunen artean. «Hori da gizarte gisa dugun erronka nagusia», esan du, «kontratu luzeagoak eta baldintza duinagoak. Enpleguak ere egonkortasuna ekarri behar du. Enplegua da gure lehentasuna, horixe delako gizarte politikarik onena, politika ekonomikorik onena, bermerik onena bizi kalitateari eusteko».

Markel Olano Gipuzkoako ahaldungai nagusiak, berriz, azken agintaldia alderatu du EH Bilduren agintaldiarekin. Haren ustez, hura «liskar handiko epea» izan zen, «krisi ekonomikoa eta egitasmo handien gelditzea» ezaugarri nagusi izan zituena. EAJren agintaldian, aldiz, «elkarrizketa eta akordioa» nagusitu dira, Olanoren hitzetan.

EAJren hautagaiaren arabera, «agindutakoa bete» egin dute, eta orain Gipuzkoa «indartsuagoa» da ekonomikoki eta sozialki. Batez ere, «gizartearen parte hartzea» sustatzeko egindako lana goraipatu du, eta horren adibide gisa Etorkizuna eraikiz estrategia eta horretan parte hartu duten 33.000 herritarrak ekarri ditu gogora. «Erakundeek gizartearekin duten harremanean aldaketa ikaragarria gertatu da», gaineratu du. «Gizartea mesfidantzaz ikustetik hartaz fidatzera igaro gara, alderdi baten egitasmoa bultzatu nahi izatetik herritarrei entzutera, inposatu nahi izatetik guztientzat gobernatzera», azaldu du.

Horregatik, Olanok uste du maiatzaren 26an «EAJren eraginkortasunaren eta ezker abertzalearen noraezaren artean» aukeratu behar dutela gipuzkoarrek.

Kritikak EH Bilduri

Olanok deitoratu du Espainiako politikagintzan maiz agertzen diren «irain eta errespetu falta», eta horri kontrajarri dio EAJren «kultura politikoa»: «Argi izan gu ez gaituztela agertoki horretan aurkituko». Beharbada horregatik, hiru hautagaien hitzaldiak zentratu dira agintaldian lorturiko emaitzetan eta nork bere herrialdearentzat egiten dituen proposamenetan, eta ez dituzte gainerako indar politikoak eta hautagaiak aipatu ere egin, ezta haien proposamenak kritikatzeko ere. Salbuespen bakarra egon da: hirurek EH Bildu hartu dute ahotan, eta horren «arriskua» nabarmendu dute.

Gonzalezek esan du EH Bilduren kanpainan «marketin handia, argazki politak eta proposamen asko» daudela, baina horrek ez duela ezkutatzen koalizioaren «benetako izaera». «Denok dakigu zer den EH Bildu, hamarkadatan ezagutu dugulako: inposizioa, liskarra eta inbertsioak uxatzea», esan du, eta erantsi du ez duela uste Josu Urrutikoetxearen atxiloketa dela-eta EH Bilduk aldatuko duenik kanpaina honetan harturiko ildoa.

Olanok, berriz, kontrajarri ditu EH Bilduren «iragana» eta EAJren «etorkizuna», eta hauteskunde egunean «mobilizazio orokorra» egiteko deia egin du: «Erlaxatzen bagara, nahi ez ditugun ondorioak eduki ditzakegu». Ildo berean, Rementeriak gogoeta egin du «mundu horrek galarazi dizkigun denbora eta ahaleginen» inguruan: «Hori izan da herri honen benetako galga».

Izaskun Bilbao Barandika Europako Parlamenturako EAJren hautagaiak egin ditu Gonzalez, Rementeria eta Olanoren aurkezpen lanak. Berak ere nabarmendu du instituzioen arteko lankidetzaren ideia, bai eta «EAJren taldea» osatzen duten guztien arteko elkarlanarena ere. «Tokiko eta foru erakundeek Bruselan ere jokatzen dute euskal agendaren partida», esan du Bilbaok, eta ziurtatu du hiru ahaldun nagusiekin batera arituko dela aurrerantzean ere «garenari distira ateratzen».]]>
<![CDATA[«EAJren agintaldia inertziaren kudeaketa besterik ez da izan»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2465/008/001/2019-05-17/eajren_agintaldia_inertziaren_kudeaketa_besterik_ez_da_izan.htm Fri, 17 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2465/008/001/2019-05-17/eajren_agintaldia_inertziaren_kudeaketa_besterik_ez_da_izan.htm
Beharbada horregatik, handira jo du PSE-EEk, eta Alfredo Retortillo (Zurich, Suitza, 1965) Eusko Jaurlaritzako Turismo sailburu izandakoa aukeratu du alkategai izateko.

Nolatan utzi zenuen Turismo Saila udal hauteskundeetara aurkezteko?

Batzuek galdetu didate hori, nolabaiteko atzerapausoa balitz bezala, baina nik uste dut benetako politika hiriaren bihotzean egiten dela. Niretzat oso erronka polita da.

PSE-EEren Barakaldoko batzordeek zelan hartu zuten zure hautagaitza?

Normalean, primarioen prozesua jartzen da abian, baina badaude beste bide batzuk hautagaiak aukeratzeko, egoera berezia denean. Nire kasuan, bazegoen berezitasun bat: ni sailburu nintzen, eta sailburu izanik primarioetara aurkeztea bitxia zen. Primariorik egin ez denez, egon dira prozedura horrekin kritiko agertu direnak, baina hori atzean gelditu denean, harrera bikaina eta erabateko babesa topatu ditut.

Zure konpromisoa agintaldi osorako da, alkate izango ez bazina ere?

Ni alkate izateko aurkeztu naiz, baina herritarrek botoa ematen didate haiek ordezkatzeko. Ez zaizkit inoiz gustatu hasierako asmoa betetzen ez dutenean alde egiten duten hautagaiak. Beraz, ni ez naiz alde egitea pentsatzen ari. Baina benetan diot konfiantza dudala neu izango naizela Barakaldoko hurrengo alkatea.

Lehia estua aurreikusten da EAJren eta PSE-EEren artean.

Nik uste dut PSE-EE gailenduko dela. Seguru asko, hauteskunde bataila honetako gune garrantzitsuenetako bat da Barakaldo, bi tradizio politiko nagusiak elkarren aurrean daudelako eta lehia oso itxia delako, baina nik uste dut Ezkerraldeak eta Meatzaldeak badutela ezkerrerako jaidura historiko eta kulturala.

Zer irizten diozu EAJk azken lau urteetan egindako kudeaketari?

PSE-EEk gidatutako 30 urteren ostean, eta horrek dakarren higadurarekin, beharbada aldaketarako gogoa zegoen Barakaldon, baina uste dut gogo hori zapuztuta gelditu dela. Adibidez, beti izan da susmoa Barakaldo gutxietsi egiten ote duten beste erakunde batzuek, aldundiak bereziki, adibidez, diru baliabideak banatzerakoan, eta askok uste zuten hori gertatzen zela ez zelako erakunde horien kolore politiko berekoa, baina auzia ez da aldatu EAJ agintean egon denean. Amaia del Camporen agintaldia inertziaren kudeaketa besterik ez da izan. Ez da hiri proiekturik egon.

PSE-EEk eta EAJk instituzio guztietara eraman duten itunak zergatik ez du funtzionatu Barakaldon?

Akordioa ez zen elkarrekin gobernatzeko, aurrekontuen arloan nolabaiteko egonkortasun bat lortzeko baizik. Eta EAJk ez zuen bete. Beharbada historiaren pisua izango da, baina Barakaldon, eta orobat Ezkerraldean, bi tradizio politiko horien arteko harremanak ez dira hain errazak. Uste dut alkatearen jarrera ere erabakigarria izan dela: zailtasun handiak izan ditu akordioak lortzeko, PSE-EErekin ez ezik, gainerako alderdiekin eta herriko elkarte askorekin ere.

Barakaldo beste gune batzuen interesen menpe dago?

Europa osoan joera da metropoli eredu handiak egituratzea; hemen, aldiz, badirudi Bilbo Handia esapidea galtzen ari dela. Bilbozentrismo handia dago, eta oso ikuspegi murritz baten ondorio da; ikuspegi horren eraginez, inguruko eremuek -Barakaldo bai, baina Ezkerraldeko eta Uribe Kostako hainbat herri ere bai- menpeko rola izaten dute. Ez dago metropoli osoa aintzat hartuko duen ikuspegirik.]]>
<![CDATA[Europa. Urruneko arriskua, hurbil]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2002/010/001/2019-05-16/europa_urruneko_arriskua_hurbil.htm Thu, 16 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2002/010/001/2019-05-16/europa_urruneko_arriskua_hurbil.htm Europa eta gazteriazen eztabaidaren izenburua, eta gazteen eguneroko bizimoduan eragina duten hainbat gai eta arazo izan dituzte hautagaiek mintzagai, baina bestelakoak ere jorratu dituzte; den-denek -EAJren Izaskun Bilbaok, EH Bilduren Pernando Barrenak, PSE-EEren Eider Gardiazabalek, Elkarrekin Podemosen Iñigo Martinezek eta PPren Zoe Nublak- nabarmendu dute Europako egitasmoa suntsitu nahi duten indar erreakzionarioen mehatxua inoiz baino agerikoagoa dela boz hauetan.

Bat etorri dira horretan hautagai guztiak, baina ñabardura oso garrantzitsuak eginda: izan ere, Nublak «populismoaz» hitz egin du, eta izendapen horren azpian berdin deitoratu ditu eskuineko indar ultranazionalistak eta ezkerreko jarreretatik Europako gaur egungo diseinuarekin kritiko direnak. Bilbaok ere nabarmendu du Europako Parlamentuko zenbait bozketatan berdin bozkatzen dutela «muturreko eskuinak eta muturreko ezkerrak». Martinez, berriz, ez da ados agertu planteamendu horrekin: «Niri ez zait gustatzenpopulismoberba erabiltzea. Bakoitzari berea: eskuin muturra da, neofaxismoa, eta austeritatearen ondorioa da».

Gardiazabalek eta Barrenak ere nabarmendu dute taldeeurofoboengoraldiaren eta austeritatean oinarritutako politiken arteko harremana. «Horrelakoen kontrako antidotorik onena gizarte politiketan sakontzea da», esan du Gardiazabalek. Barrena, berriz, argi mintzatu da: «Guretzat marra gorri bat dago hor. Ez gara inoiz jolasean ibiliko eskuin muturrarekin. Ez dugu geure egingo bazterkeriaren, arrazakeriaren eta gorrotoaren diskurtsoa».

Gazteen egoera

PSE-EEko ordezkari Eider Gardiazabalek esan du gazteei buruzko politikak ez direla «sektorialak», eta Europan hartzen diren erabaki ia guztiek eragina dutela gazteengan. Beharbada horregatik, gazteen arazoez hitz egin dutenean, langabezia, prekaritatea eta bestelako gaiak ere agertu dira hautagaien mintzaldietan.

Egoeraren diagnostikoan, baina, ikusmolde desberdinak agertu dira: «Europan ez da egon gureak adinako aberastasun eta ongizatea izan duen belaunaldirik», esan du PPren ordezkariak. Oso bestela pentsatzen du Elkarrekin Podemosekoak: gogora ekarri du garai batean Barakaldon (Bizkaia) industria jarduera zela nagusi, eta, gaur egun, jarduera osoaren %3 baino ez dela industriari dagokiona: «Hori ere Europaren erabaki bat izan zen», esan du, «bere garaian PSOEren gobernuak ontzat eman zuena».

Barrenak aitortu du egoera iluna dela gazte gehienentzat, eta EH Bildun «oso kritikoak» direla Europa eraikitzeko erabiltzen ari den moduarekin, baina uste du «esperantzarako arrazoiak» badaudela: «Gazteak mobilizatzen ari dira, Euskal Herriko beste sektore batzuk egiten ari diren bezala». Mobilizazio horri maiatzaren 26an botoaren bidez jarraipena emateko deia egin du: «Norberak betetzen ez duen tokia beste batzuek beteko dute», esan du.

Izaskun Bilbaok ere «porrot» gisa definitu ditu Europako austeritate politikak, eta neurriak proposatu ditu: «Diru sarrerak bermatzeko errenta Europan ere ezartzearen alde gaude», esan du.

Nazio auzia

Nazioek Europaren eraikuntzan izan behar duten lekuaz galdetuta, erantzunak mota guztietakoak izan dira. Gardiazabalek esan du «Euskadik jada parte hartu» egiten duela Europako erabakietan, zenbait batzordetan ordezkaritza zuzena dutelako Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak, eta horrela jarraitzearen alde dagoela «baina Europako erakundeen funtzionamendua konplikatu gabe, berez aski konplikatua delako».

Izaskun Bilbaok ez du bat egin iritzi horrekin: «Ez dut uste Euskadik Europan parte hartzea gauzak konplikatzea denik», esan du. Onartu du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako erakundeek Europako zenbait batzordetan parte hartzen dutela, baina, halaber, gogora ekarri du maiz batzorde horien txosten eta ebazpenak «aholku» hutsak direla eta ez direla «lotesleak». Parte hartze hori areagotzearen alde dago: «Gure erregimen ekonomikoaren berezitasunak kontuan hartuta, zenbait erakundetan estatu baten pare egon beharko genuke».

Barrenak uste du nazioen auziak garrantzi handia hartuko duela Europan datorren legegintzaldian: «Brexit-ak zabalduko du Europako Batasunaren instituzio egituratzearen eztabaida», esan du. Haren ustetan,brexit-a gauzatzeak ekarriko du independentziari buruzko bigarren erreferenduma Eskozian eta Irlanda batzeari buruzko galdeketa, eta Kataluniako prozesua ere hor dago: «Euskaldunok asmatu behar dugu gure taula olatu horren gainean jartzen», azaldu du.]]>
<![CDATA[Ezkerraldea. Arrain saltegian laprast]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2780/006/001/2019-05-15/ezkerraldea_arrain_saltegian_laprast.htm Wed, 15 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2780/006/001/2019-05-15/ezkerraldea_arrain_saltegian_laprast.htm
Udal eta foru hauteskundeetara aurkezten diren alderdiak ahalegin berezia egiten ari dira Ezkerraldean, eskualde horretan boto asko daudelako jokoan -175.000 inguru; bost bizkaitarretik batek han ematen du botoa-, eta krisiak, lan baldintza eskasek eta prekaritateak bereziki zigortutako aldea delako. Ezkerraldeko hautagaiek eta hauteskunde ekitaldiak bertan egin dituzten alderdiek hizpide izan dituzte Rementeriak adierazitakoak.

Bizkaiko Aldundiko buru izateko PSE-EEk aurkezten duen hautagaiak, Teresa Laespadak, Sestaon (Bizkaia) egin du agerraldia, eta «Bizkaiko sozialismoaren sorterri» den herritik kritikatu du Rementeriaren mezua, «prekaritatea eta lanaldi bikoitzak txalotu» egiten dituelakoan. «Nazionalistek ez dute enplegu duinik nahi; gu isilik egotea nahi dute, protestarik ez egitea, XIX. mendera itzultzea», esan du.

Laguntzen inguruan Rementeriak egindako aipamena ere ahotan hartu du Laespadak: «Zer arazo du EAJk horrekin?», galdetu du, eta gogorarazi du langileek «administrazioaren babesa eskatzeko» eskubidea dutela «bizi baldintzak duinak ez direnean».

Laespadak esan duenez, Bizkaiak zorra du Sestaorekin eta Ezkerraldearekin, «Ezkerraldeko langileei esker delako Bizkaia den bezalakoa». Hala ere, Laespadak uste du eskualdeko eta, orobat, Bizkaiko iragan industriala «ostentzeko» asmoa badagoela; «ez dugu gure iragana ezkutatu behar; lan egin behar dugu industriak pisu ekonomikoa berreskura dezan».

Laespadak gogora ekarri du Sestao dela langabezia tasarik altuena duen Bizkaiko herria; hala ere, esan du «harro» dagoela Bizkaiko Aldunditik -Enplegu, Gizarteratze eta Berdintasun Saileko buru da Laespada- langabeziaren kontra egin duten lanaz: «6.000 herritarri lagundu diegu lan merkatuan sartzen».

Barakaldoko PSE-EEren alkategai Alfredo Retortillok ere ez du aukera galdu Rementeriaren hitzak kritikatzeko: «Jende horrek lan eta negozio baldintza duinak behar ditu», esan du. «04:30ean altxatzea eta pertsiana 22:00etan jaistea ez da eredu jasangarria».

Bi eredu

EH Bilduk ere Ezkerraldean izan du hauteskunde ekitaldia, Santurtzin, eta han Bea Ilardia ahaldungai nagusiak Rementeriaren adierazpenak baliatu ditu EAJren eredua eta EH Bilduk eskaintzen duena alderatzeko. «Guk proposatzen dugun Bizkaian langileek eskubideak dituzte, ez dira esklaboak; guk proposatzen dugun Bizkaiak langile guztien eskubideak eta pertsona guztien ongizatea bermatzen ditu», esan du.

Ilardiaren ustez, datozen hauteskundeetan «Rementeriaren prekaritatearen eredua edo EH Bilduk ordezkatzen duen Europa moderno eta aurreratuaren eredua» hautatu behar da.

EH Bilduren ahaldungai nagusiaren arabera, Bizkaiak «nahikoa baliabide» baditu Europako herrialderik aurreratuenen pare jartzeko. «Anbizio eta borondate politiko kontua da», erantsi du, «EH Bilduk baditu gogoa eta indarra aurrera egiteko pertsona guztien eskubide sozial eta ekonomikoak hobetzeko bidean».

EH Bilduren koordinatzaile nagusi Arnaldo Otegik ere parte hartu du Santurtziko ekitaldian, Miren Matanzas alkategaiarekin batera, eta koalizioak Ezkerraldeari ematen dion balioa nabarmendu du. «Ezkerraldea gabe ez dago Euskal Errepublika eraikitzerik», esan du.]]>
<![CDATA[EAJren eta PSEren arteko itunak kritikatu dituzte EH Bilduren alkategaiek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2345/005/001/2019-05-14/eajren_eta_pseren_arteko_itunak_kritikatu_dituzte_eh_bilduren_alkategaiek.htm Tue, 14 May 2019 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2345/005/001/2019-05-14/eajren_eta_pseren_arteko_itunak_kritikatu_dituzte_eh_bilduren_alkategaiek.htm
Gasteizko alkategai Miren Larrionek, esaterako, adierazi du itun horiek «berdin» egiten dituztela leku guztietan, «bakoitzaren errealitatea kontuan hartu gabe». Gasteizko alkategaiaren iritziz, hori «akatsa» da. Jone Goirizelaia Bilboko hautagaiak ere antzeko iritzia azaldu du, baina zehaztu du ez duela uste Bilbon «nahikoa» izango denik EAJren eta PSE-EEren arteko hitzarmena gobernatu ahal izateko. «Guk akordioak proposamenen arabera egingo ditugu», esan du. Haren ustez, EH Bildu «giltzarri» izango da Bilbon gobernagarritasuna bermatzeko.

Donostiako alkategai Reyes Karrerek, berriz, esan du EAJk eta PSE-EEk elkarrekin garatu dituzten politika ekonomikoak «liberalak» izan direla, eta «eskuinekoak», ezkerrekoak baino gehiago.

PP egozteaz «harro»

Larrionek azaldu du «harro» dagoela duela lau urte PP Gasteizko Udal Gobernutik egotzi izanaz. Hala ere, uste du EAJren alkate Gorka Urtaranek —hari eman zion botoa EH Bilduk, EAJ hirugarren indarra zen arren— ez duela jakin «aukera baliatzen», eta «PPra gero eta gehiago gerturatzea» hobetsi duela azken agintaldian.

Horregatik, EH Bilduko hautagaiak argi du zer egingo duen oraingoan: EH Bildu aurretik badago eta «bigarrenak baino boto bat gehiago» baldin badauka, Larrion aurkeztuko da Gasteizko alkate izateko inbestidura saiora. «Uste dut kasu horretan Urtaranek ulertuko lukeela mezua, eta babesa emango ligukeela. Ez dut aintzat hartzen EAJk eta PPk akordioa egiteko aukera, erabat baztertzen dut posibilitate hori», esan du. PP Gasteizen lehenengo indarra izateko aukera ere baztertu du Larrionek.

EH Bilduren hautagaiak zehaztu duenez, alkate izateko Larrion proposatzeak ez luke esan nahi beste indar batzuekin akordioak egiteko prest ez daudenik, «EAJk edo PSE-EEk aldaketarako politika aurrerakoiekin bat egin nahi badute».

Turismoari dagokionez, ereduaren inguruko eztabaida sustatzearen alde agertu dira EH Bilduren hiru hautagaiak. Goirizelaiak esan du ez daudela turismoaren kontra, baina bai hura «arautzearen» alde, eta turismo plangintza diseinatzea proposatu du, «Bilbok nahi duen turismo eredua zehazteko». Karrere bat etorri da Goirizelaiak azaldutakoarekin: esan duenez, turismoak «hankaz gora» jarri du Donostia, eta, horren ondorioz, industria «desagertu» da, eta lanaren behin-behinekotasuna areagotu da.

«Korapiloak askatu»

Bizikidetzaren arloan, Karrerek esan du EH Bildu «biktimen sufrimendutik gertu» dagoela, eta hala jarraituko duela Donostiako alkatetza eskuratzen badu. Oraindik dauden «korapiloak» askatzeko beharra nabarmendu du: «Horretarako, guztiekin hitz egin behar da, ez delako soilik EH Bilduren eginkizuna». Errenterian (Gipuzkoa) egindakoa eredutzat hartuta, «eragile eta alderdi guztiekin» elkartzearen alde azaldu da, «korapilorik gabeko Euskal Herria» xede.]]>