<![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 02 Apr 2020 23:28:50 +0200 hourly 1 <![CDATA[Gotzon Hermosilla | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Oraingoz ametsak itxaron beharko du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2016/008/001/2020-04-03/oraingoz_ametsak_itxaron_beharko_du.htm Fri, 03 Apr 2020 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2016/008/001/2020-04-03/oraingoz_ametsak_itxaron_beharko_du.htm
Horrek, jakina, arazo handiak ekarri dizkie agentziei. Lorea Etxeberria (Zarautz, Gipuzkoa, 1970) Zarauzko B The Travel Brand agentziako arduraduna da: «Gure arazo nagusia da Aste Santuari begira urtarriletik martxora egindako guztia galtzen ari garela. Are gehiago, Aste Santuan familiarekin munta handiko bidaia egin nahi zutenek, Afrikara edo Asiara adibidez, seguru asko iazko urrian edo arazoan egin zuten erreserba. Eta hori guztia galtzen ari gara, hilabete askotako lana, ez soilki martxoko eta apirilekoa». Hala ere, nabarmendu du jendearen erreakzioa «oso positiboa» izan dela: «Oso ondo baloratu dituzte eman dizkiegun aholkuak, edo dirua berreskuratzeko egindako gestioak. Animo handiak eman dizkigu horrek».

«Ezkontza pila bat bertan behera lotu dira, eta, horrekin batera, eztei bidaiak ere bai», azaldu du Sanchezek. «Maiatzean jaunartze asko daude: gure garaian, lehen jaunartzea egiten genuenean, errotuladore zorro bat oparitzen ziguten, baina orain badaude gurasoak jaunartzea dela-eta semeari edo alabari Parisko Disneylanderako bidaia oparitzen diotenak. Nik behintzat banituen horrelako bidaia batzuk, eta denak ezeztatu dituzte».

Bezero guztiek ez dute lortzen aurreratutako dirua berreskuratzea. Hotelen kasuan, kontratuan agertzen diren baldintzen araberakoa izaten da: «Hotel askok tarifa merkeagoak egiten dituzte», esan du Etxeberriak, «baina dirua bueltatzeko aukerari uko egitearen truke, hau da, Aste Santurako hotel bat hartzeak mila euro balio badu, adibidez, hotelera joan baino bost egun lehenago erreserba bertan behera utz daiteke, eta aukera dago 900 euroren truke hartzeko, baina ezin da bertan behera utzi».

Hegaldien kasuan, berriz, auzia korapilatsuagoa da, eta, Etxeberriak dioenez, «borroka handia» izaten ari dira horrekin: «Egoera normal batean, hegazkin konpainia baldin bada hegaldia bertan behera uzten duena, bezeroak eskubidea du dena berreskuratzeko. Baina hegazkin konpainia asko esaten ari dira ez dutela hori egingo, eta txartel edo taloi moduko bat ematen ari dira, ezeztatutako txartelaren balio berekoa, gehienez urtebeteko epean konpainia horretan erabiltzeko».

Bezero batzuek ez dute irtenbide hori onartzen, baina konpainiak dirua itzultzeari uko egiten badio, arazoa bidaia agentziarentzat izaten da: «Guk, kasu askotan, diru hori jada aurreratu diogu hegazkin konpainiari, eta konpainiak itzultzen ez badigu, ezin diogu bezeroari bueltatu, ez daukagulako».

Presioaren eraginez, konpainia batzuek atzera egin dute, eta hasi dira dirua bueltatzen. Baina, Etxebarriak dioenez, «hegazkin konpainiak indartsuak dira, eta besteok presioa egiteko dugun gaitasuna txikia da. Dudarik gabe, borroka hori izaten ari da kontu honetako alderik zatarrena».

Bi bidaia bertan behera

Jonathan Espinosak (Zaratamo, Bizkaia, 1982) bi bidaia ezeztatu behar izan ditu pandemiaren ondorioz. Martxoaren 13an Perura joatekoa zen. Hangoa du neska laguna, eta harekin egun batzuk pasatzekoa zen: «Bera medikua da, eta hango lanpostuari uko egin zion, hona etortzeko». Izurriak hankaz gora jarri dizkie egitasmo guztiak. Espinosak, Peruren kontsulatuaren aholkuei jarraikiz, bertan behera utzi zuen bidaia, bazekielako Perura iritsitakoan berrogeialdia egin beharko zuela; neska laguna ere lanari lotu behar izan zaio berriro: «Hemen egoera txarra da, baina han askoz okerragoa. 24 orduko txandak egiten ditu ospitalean, 12 orduko atsedenaldia, eta berriro 24 orduz lanean».

Horrez gainera, Aste Santuan 18 eguneko bidaia egin behar zuen beste bi lankiderekin Hegoafrika, Botswana eta Zimbabwera; hori ere ezeztatu behar izan dute. «Ni oso ipurterrea naiz: ezin naiz geldirik egon, eta asko gustatzen zait bidaiatzea. Ea konfinamenduaren kontu hau azkar pasatzen den».

Larrialdia amaituko da, baina zer gertatuko da orduan? «Bi ikuspegi daude», azaldu du Sanchezek. «Batzuek diote jendea egoera honetatik aterako dela aisialdirako eta bidaiatzeko gogo handiagoarekin, et a beste batzuek uste dute 2008an bezala gertatuko dela eta jendeak ez duela bidaiatuko. Ni bigarren iritzi horrekin bat nator: beldur handia dago, eta pandemia globala da».]]>
<![CDATA[Bilboko San Frantzisko «militarizatu» dutela salatu dute auzokideek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2005/008/001/2020-03-31/bilboko_san_frantzisko_militarizatu_dutela_salatu_dute_auzokideek.htm Tue, 31 Mar 2020 00:00:00 +0200 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2005/008/001/2020-03-31/bilboko_san_frantzisko_militarizatu_dutela_salatu_dute_auzokideek.htm
Lekukoek adierazitakoaren arabera, igande arratsaldean Ertzaintzaren patruila batek gelditu zuen kalean erosketak egitetik etxera zihoan gazte bat. Lekuko horiek esan dutenez, gazteak buruko gaitz bat dauka, eta men egin zien polizien aginduei.

Sarean hedatutako irudietan ikusten da gaztea ertzainengana hurbildu zenean agenteek jo egin zutela borrarekin, eta hormaren kontra paratu zutela bortizki, miatzeko asmoz. Ondoren, haren ama heldu zen, poliziei azaltzera gazteak buruko osasun arazoak dituela. Gaztea atxilotu zuten, eta ama ere borrarekin jo zuten, eta lurrera bota, lekukoen eta bideoen arabera. Atxilo eraman zituzten biak azkenean, auzoen protesten artean. Igande gauean utzi zituzten aske.

San Frantziskoko auzokideek BERRIAri adierazi diotenez, atzo goizean ama-semeek besoa trailan zeramaten, baina ez zuten osasun zentrora joan nahi, beldur zirelako. Auzokideak saiatu ziren adore ematen, arratsaldean osasun zentrora joan zitezen.

Poliziaren «gehiegikeria»

SOS Arrazakeriak salatu du San Frantzisko auzoko biztanleak «pairatzen ari diren poliziaren gehiegikeria» areagotu egin dela konfinamenduarekin. Adierazi dute Bilboko beste auzoetan ez dela pairatzen halako «militarizaziorik eta presiorik». «Salatzen dugu etxe azpiko dendara erostera jaitsi den gazte arrazializatu baten aurka poliziak erabilitako gehiegikeria», esan du elkarteak. «Salatzen dugu, era berean, emakume etorkin baten kontrako gogorkeria, gaixorik dagoen seme baten defentsan etsita garrasika ari den emakume baten kontrakoa, alegia». Horrez gain, leihoetatik protesta egin duten auzoei poliziek eginiko «mehatxuak» salatu dituzte.

Bilbo Zaharra, San Frantzisko eta Zabalako Taldeen Koordinakundeak ere salatu du auzo horietako «bazterkeria eta pobrezia» egoera, zeina okertu egin baita alarma egoera indarrean jarri denetik auzo horietan bizi izaten ari diren «polizia gehiegikeriekin».

«Neurriak ezarri direnetik, Polizia autonomikoak eta Udaltzaingoak militarizatu egin dituzte gure kaleak, eta beldurra eta tentsioa sortu», azaldu du taldeen koordinakundeak. Salatu du «abusuak» egiten ari direla poliziak, jendea kalean modu arbitrarioan eta zakar identifikatuz, eta horren kontra egin izan duten auzotar batzuei salaketak jarri dizkietela.

Herritarren Kriminalizazioaren Aurkako Plataformak Bizkaiko hogei bat elkarte eta erakunde biltzen ditu horrek ohartarazi du gobernuek eta polizia erakundeek «herritarren eskubideak babesteko legezko betebeharra» dutela polizia agenteen jardueretan, eta alarma egoera ezin dela «aitzakia» izan «estatuaren segurtasun indarrek oinarrizko eskubideak urra ditzaten».

Josu Bujanda ertzainburuak adierazi du Ertzaintzaren barne arazoetarako saila afera aztertzen ari dela, ETB1eko Egun on Euskadi saioan egin dioten elkarrizketan. «Jarrera horien kontra gaude. Batzuetan, gauzak ez ditugu ondo egiten, eta gure arauak ditugu aztertzeko nolako zigorrak ezarri behar zaizkien ertzain horiei», esan du. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailak ere berretsi dio BERRIAri gertatutakoa «ezagutu bezain azkar» igorri zutela Ertzaintzaren barne arazoetarako sailera, eta han auziak «ohiko bidea» egingo duela.

«Nekea ez da aitzakia»

Mertxe Gomez San Frantziskoko bizilaguna eta hango herri mugimenduko kidea da. Esan duenez, emakumearen oihuak entzundakoan jakin zuen gertatzen ari zenaren berri, baina bere etxetik ezin izan zituen atxiloketak ikusi. Dena dela, ziurtatu du gaztea etxera zihoala Ertzaintzak geldiarazi zuenean, auzoko dendan mendafina erosi ostean. «Gertatutakoak ez du inolako zentzurik», azaldu du: «Eta nekea eta urduritasuna ezin dira aitzakia izan. Herritarrok ere urduri gaude egoera hau dela-eta».

Ama-semeak eta gainerako senitartekoak oso ezagunak dira auzoan. Gomezek dio «harro» dagoela auzokideek emandako erantzunaz: «Beste zenbait lekutan gertatu denaren kontrakarrean, hemen auzokideek erantzun egin diote erasoari», esan du, eta uste du «mendekua» etorriko dela: ez dauka auzokideei helarazitako isunen berri, baina, dioenez, igande gauetik ertzainak auzoan zehar ibili dira, antza denez, bideoak eta ertzainen kontrako oihuak nondik egin ziren identifikatu guran.

Atzo iluntzean lapiko jotzea egin zuten San Frantzisko auzoan, SOS Arrazakeriak deituta, «Poliziaren gehiegikeriak eta arrazakeria» salatzeko.]]>
<![CDATA[Dena pentsatu eta birmoldatu beharra]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2003/006/001/2020-03-28/dena_pentsatu_eta_birmoldatu_beharra.htm Sat, 28 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2003/006/001/2020-03-28/dena_pentsatu_eta_birmoldatu_beharra.htm
Aldaketak, noski, koronabirusak kutsatutakoei arreta eman behar dieten sailetan izan dira nabarmenenak. Baina krisiak sistema osoari eragin dio, eta ahalegin guztiak horretara bideratzeko beharrak gainerako alorrak ere moldatzea ekarri du: kontsulta arruntak atzeratu dira, larriak ez diren ebakuntzak bertan behera gelditu, eta abar.

ZIU GEHIAGO

Koronabirusak kutsatutakoen oldeak osasun sistema behartu du gaixo horiek denak artatzeko lekuak atontzera, eta bereziki ZIU zainketa intentsiboetarako unitate gehiago prestatzera. Gasteizko Txagorritxuko ospitalean, esaterako, ZIUren ohiko boxez gain, bosgarren solairua ere egokitu dute, eta hamalau box indibidual prestatu dituzte. Hirugarren solairuan ere, normalean ebakuntzetarako erabiltzen diren gelak moldatu dituzte ZIUko zortzi unitate jartzeko. Gasteizko Santiago ospitalean ere ZIUko beste unitate bat prestatu dute, hirugarren solairuan.

Krisiaren hastapenetan, Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Nekane Murgak esan zuen euren aurreikuspenetan lau jokaleku aztertzen ari zirela, eta, horietatik larrienera iritsiz gero, aukera egongo zela ZIUko ohe kopurua bikoizteko Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.

Zainketa intentsiboetarako unitateei dagozkienak ez ezik, bestelako aldaketak ere egin dituzte erietxeetan, gaixo gehiago artatzeko. Txagorritxun, adibidez, moldaketa ugari egin dituzte: laugarren solairuan, ohiko kanpo kontsulten eremuan, 56 paziente hartzeko tokia egin dute, bestelako zerbitzuak lekualdatu egin dituzte eguneko ospitale medikoa kanpo kontsulta eraikinera, eta pediatriako larrialdiak lehen solairura, besteak beste, eta errehabilitazio gimnasioak, irakaskuntza bulegoak, liburutegia eta are kapera ere moldatu dituzte, gaixoak artatzeko edo langileentzako gela gisa erabiltzeko.

Aldaketak aldaketa, ospitaleetan larria da egoera; Txagorritxukoa eta Galdakaokoa (Bizkaia) dira kezkagarrienak, eta besteetan ere korapilatzen ari da. Datozen egunak oso garrantzitsuak izango dira osasun sistemak eutsi egiten ote dion ikusteko.

AZTERKETAK, KANPOAN

Koronabirusa antzemateko proben ugaltzeak ere aldaketak ekarri ditu sisteman eta azpiegituretan. Basurtuko ospitalean (Bilbo) karpa bat ezarri dute kanpoko aldean, sintomak dituzten Osakidetzako langileei proba azkarra egin ahal izateko.

Sintomak agertu eta 72 ordura egiten diete azterketa, eta langileak ez du autotik jaitsi behar proba egiteko. Emaitza 24 ordu geroago jakinarazten diete: positibo ematen dutenek etxera joan behar dute, eta han bakartuta egongo dira berrogeialdiak iraun bitartean; besteek, berriz, lanean jarrai dezakete, kutsaturik ez daudela jakinda.

Beste zenbait ospitaletan Bizkaiko Gurutzetan eta Galdakaon, esaterako, koronabirusaren proba egiten ari zaizkie Osakidetzako langileei, baina, oraingoz, Basurtuko karpa da beren-beregi horretarako prestaturiko azpiegitura bakarra.

Beste moldaketa batzuk ere egin dituzte Basurtun, eta, adibidez, joan den asteartetik indarrean dago aparkaleku berezi bat San Mames inguruan, soilki Basurtun aritzen diren osasungintzako langileek erabiltzekoa. Ospitalearen barruan, zereginak berriro banatu dituzte: zenbait arlotako larrialdiak Makua pabiloian artatzen ari dira, eta kirurgia larrialdiak Ampuero pabiloiko gimnasiora eraman dituzte.

LANEN ANTOLAKETA

Pandemiak osasun sistema osoan izan du eragina, eta bestelako lan eta zereginak ere eten, birbanatu edo beste modu batera antolatu behar izan dituzte. Adibidez, Bizkaian larrialdi pediatrikoak Gurutzetako ospitalera bideratzen hasi dira, gainerako erietxeak zama horretatik libratzeko xedez. Donostian, Sorospen Etxea itxi egin dute; Donostiako zinegotzi Enrique Ramosek adierazi duenez, zerbitzu hori batez ere turista eta bisitariek erabili ohi dute, eta horien kopurua Donostian azken egunetan %70 murriztu denez, nahiago izan dute zentroa itxi eta baliabideak eta indarrak koronabirusaren pandemian zentratu.

Azpiegiturak ez ezik, mediku, erizain eta bestelako langileak ere ari dira egoera berrira egokitzen. Salbuespen batzuk albo batera utzita-larrialdietako zerbitzuak, onkologiarkin zerikusia dutenak eta beste-, gainerakoak bertan behera utzi dituzte, eta sail horietan aritzen ziren profesionalak larrialdietara edo koronabirusaren kontrako borrokara bideratu dituzte. Beste batzuk, ordea, etxean daude, erreserban; asko dira kutsatzen ari diren profesionalak, eta denen beharra izango dute egoera gehiago okertzen bada.

KLINIKA PRIBATUAK

Larrialdi egoera ezartzen zuen dekretuan, Espainiako Gobernuak zehaztu zuen arlo pribatuko osasun zentroak agintarien esku utziko zirela, eta autonomia erkidegoek kudeatuko zutela zentro horiek noiz eta nola erabili. Krisia larriagotu arau, Eusko Jaurlaritzako Osasun Saila gero eta gehiago ari da jotzen baliabide horretara: prestakuntza berezia eman die zenbait zentro pribatutako langileei, eta horiek Osakidetzako langileekin batera arituko dira.

Adibidez, IMQ enpresak jakinarazi duenez, Zorrotzaurren (Bilbo) daukan erietxean, bost solairuetatik hiru koronabirusak jotako gaixoak artatzeko erabiltzen ari dira jada, eta Bilboko Begoña auzoan dagoen Andra Maria Zuri erietxeak ere osasun sistema publikotik bideratutako pazienteak jasoko ditu laster.

NAFARROAKO ALDAKETAK

Osasunbideak ez du antolakuntza arloko aldaketen berri eman, baina Nafarroako osasun zerbitzuaren erabiltzaileek sumatu dute egokitzapen batzuk egin dituztela, eta, adibidez, zenbait herritako pazienteak eskualdeko osasun zentro nagusira bideratzen ari direla. Azken egunetan, Faltzesko, Funesko eta Martzillako herritarrak Azkoiengo osasun zentroan artatzen ari dira, eta Ablitaskoak, Monteagudokoak eta Murchantekoak, berriz, Cascantekoan.]]>
<![CDATA[Zaldibar Argitu herri plataformak Sololuze eta Beltran gogora ekarri ditu]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1899/016/001/2020-03-27/zaldibar_argitu_herri_plataformak_sololuze_eta_beltran_gogora_ekarri_ditu.htm Fri, 27 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1899/016/001/2020-03-27/zaldibar_argitu_herri_plataformak_sololuze_eta_beltran_gogora_ekarri_ditu.htm
Zallako plataformak antolatzen du protestaldia, baina beste zenbait herritako Zaldibar Argitu plataformek ere bat egin dute deialdiarekin. Kartelak, marrazkiak eta antzekoak jarri zituzten leiho eta balkoietan, Zaldibarko zabortegiaren auzia argi dadin eta desagertutako bi langileen bila jarrai dezaten galdegiteko.

50 egun bete dira Zaldibarko hondakindegian luizia gertatu eta Sololuze eta Beltran zaborren azpian lurperaturik geratu zirenetik. Bilaketa lanek «bide onean» jarraitzen dute, Eusko Jaurlaritzaren esanetan, baina oraingoz ez dute emaitzarik izan.]]>
<![CDATA[Atzerrian harrapaturik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2044/008/001/2020-03-26/atzerrian_harrapaturik.htm Thu, 26 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2044/008/001/2020-03-26/atzerrian_harrapaturik.htm
Apurka-apurka, pandemiak atzerrian harrapatutako euskal herritarrak etxera itzultzen ari dira, baina oraindik badira bueltatu ezinik daudenak. Eusko Jaurlaritzako Kanpo Harremanetarako idazkari nagusi Marian Elorzak emandako datuen arabera, 313 herritar ziren itzuli nahi eta Jaurlaritzarekin harremanetan jarri direnak, eta horietatik berrehun inguru bueltatu dira edo etxerako bidean daude jada. Elorzak esan duenez, herritar horiek 30 bat herrialdetan daude barreiaturik.

Perun harrapatuta egon direnak turismoa egiten ari ziren hango gobernuak jakinarazi zienean martxoaren 16a baino lehen atera behar zutela. Martxoaren 5ean, baina, hegazkin konpainiak bertan behera utzi zituen hegaldiak. Boliviatik joateko aukera aztertzen ari zirenean jakin zuten hango gobernuak muga itxi zuela. Beste hegaldi bat lortu zuten martxoaren 22rako, eta bezperan aireportua itxi zuten.

Mertxe Bilbao erandioztarra da bidaiari horietako bat. «Pare bat aldiz egon gara hegazkina hartzear, eta azken minutuan dena pikutara joan da. Horregatik, nik abioian egon arte ez dut ezer sinetsi nahi», adierazi dio BERRIAri; «Hotelean ia bakarrik utzi gintuzten, langile gehienak etxean gelditu zirelako, baina garbiketa produktuak eman eta geu arduratu gara gelak garbitzeaz».

Maddi Amiano altzotarra astelehen gauean iritsi zen etxera. Urtarrilean Indonesiara heldu zen, nazioarteko eskola batean boluntario lanak egitera. Sei hilabeteko egonaldia murriztu behar izan du koronabirusaren erruz: «Han egoera ez zen hain larria, baina etor zitekeenaren beldur ginen, apiril-maiatzetarako egunero 4.000-6.000 kutsatu egotea espero baitute. Indonesiako osasun sistema ez da hemengoa bezain ona, eta, gainera, gaixotuz gero, ez nioke hango bati ohea kendu nahi. Horregatik erabaki nuen itzultzea».

«Jaurlaritzak aholkatu zigun handik joateko, baina, erabakia hartu genuenean, ikusi genuen ezin genuela. Hegaldiak lortzeko arazoak genituen, eta, lortutakoan, bertan behera uzten zituzten». Martxoaren 19rako txartela erosi zuen, baina geroago jakinarazi zioten hegazkin hori ez zela aterako. Ostean, «zoramena» hasi zen, Amianoren hitzetan. Hegaldiak izugarri garestitu ziren, eta ez zegoen inolako bermerik hegazkinak aterako zirela.

Azkenean, martxoaren 22rako lortu zuen txartela erostea, eta hegazkina aparteko arazorik gabe hartu ahal izan zuen. «Desinformazio handia egon da; gauzak egun batetik bestera aldatzen ziren. Jaurlaritzak eta enbaxadak ezin izan digute lagundu, ez zekitelako nola jokatu». Orain etxean dago, baina gogoan ditu oraindik itzultzerik izan ez dutenak.

Narkis Arrondo iazko uztailean joan zen Brasilera, ikastera, Florianopolis hirian. Oporren ostean, martxoan hasi zen berriro eskoletara joaten, baina joan den astean krisiak eztanda egin zuen: «Gu hasieran lasai geunden» azaldu du Arrondok, «han kutsatutako hiru lagun baino ez baitira egon [Florianopolis uharte batean dago], baina gero eskolak bertan behera utzi zituzten, eta esan ziguten itzultzen ez baginen agian mugak itxiko zituztela eta urrira arte geratu beharko ginela».

Gorabehera askoren ostean, Arrondok lortu zuen Florianopolistik Sao Paulora joatea, han abioia hartzeko, baina aireportura iritsi zenean esan zioten bere hegaldia bertan behera laga zutela; azkenean, ordea, Madrilerako hegazkin bat hartu zuen, eta atzo iritsi zen Zarautzera.

Bueltatu ezinean

Batzuk iritsi dira, baina beste batzuk bueltatu ezinean dabiltza. Hori da, esaterako, Amaia Lasa idazle getariarraren kasua. Argentinan dago, senideak bisitatzen, eta martxoaren 20rako zuen itzultzeko bidaia. Bertan behera utzi dute, eta apirilaren 2rako hartuta zeukan beste bat ere bai: «Berriro deitu dut, eta maiatzaren 3an dagoen hegaldirako txartela hartu behar izan dut. Espero dut hori bertan behera ez gelditzea».

Antzera dago Maria Aginagalde bergararra. Pandemiak Zeelanda Berrian harrapatu du, Filipinetara joateko asmotan zebilenean. «Enbaxadan aholkatu zidaten ahalik eta azkarren etxera itzultzeko, baina hegaldiak bilatzen ibili naiz eta ezinezkoa da».

Horri beste arazo bat gehitu zaio: Zeelanda Berrian larrialdi egoeraren maila igo egin da azken orduetan, eta han etxerik ez dutenek leku bat bilatu behar izan dute: «Batzuen artean apartamentu bat hartu dugu Aucklanden, eta hemen gaude, konfinaturik eta albisteen zain». Oraingoz, ez daki noiz itzuli ahal izango den, baina, enbaxadatik adierazi dietenez, ez dute hegaldi berezirik antolatuko eta saiatuko dira banan-banan ekartzen.]]>
<![CDATA[Zahar etxeetan esku hartzeari atea zabaldu dio Espainiako Gobernuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/007/001/2020-03-25/zahar_etxeetan_esku_hartzeari_atea_zabaldu_dio_espainiako_gobernuak.htm Wed, 25 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1890/007/001/2020-03-25/zahar_etxeetan_esku_hartzeari_atea_zabaldu_dio_espainiako_gobernuak.htm
Illak nabarmendu du bi neurri horiek «bete beharrekoak» direla, eta autonomia erkidegoei dagokiela betearaztea. Bestalde, iragarri du lantalde berezi bat antolatuko dutela, Gizarte Gai, Osasun eta Defentsa arloko ordezkariekin, gaia aztertzeko.

Euskal Herrian ere kezka dago zahar etxeetako egoera dela eta. Nafarroan, Mari Carmen Maeztu Gizarte Eskubideetarako sailburuak esan du 51 egoiliarrek positibo eman dutela birusa detektatzeko probetan, eta herrialdean dauden 83 zahar etxeetatik hamabostetan topatu dutela gaixoren bat. Kezka dago batez ere Erruki Etxearen inguruan, Nafarroako zahar etxe nagusietako bat baita —530 erabiltzaile ditu—. COVID-19 kasu bat antzeman dute han, eta beste 71k sintomak dituzte. Erruki Etxeko erabiltzaile guztiak bakartu egin dituzte.

Gipuzkoako zahar etxeetan eta urritasunen bat dutenentzako zentroetan ere 50 positibo atzeman dituzte; Arabakoetan, beste horrenbeste. Gasteizko San Miguel zentroan, esaterako, 11 egoiliar hil dira, eta kasuak izan dira beste egoitza batzuetan ere. EH Bilduk eskatu dio Arabako Aldundiari bere gain hartzeko zahar etxe pribatuen kudeaketa.]]>
<![CDATA[«Lehenengo lerroan dauden langileak dena emanda ari dira»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2020-03-20/lehenengo_lerroan_dauden_langileak_dena_emanda_ari_dira.htm Fri, 20 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1872/004/001/2020-03-20/lehenengo_lerroan_dauden_langileak_dena_emanda_ari_dira.htm
Nola jakin zenuen berrogeialdia egin behar zenuela, eta zer dela eta?

Oker ez banago, martxoaren 1ean deitu zidaten, esateko mediku batek positibo eman zuela koronabirusaren proban. Harekin egon nintzen ospitaleko bilera batean, eta, beraz, kontaktu zuzena izan zenez, berrogeialdian sartu behar izan nuen. Hamar egunez egon naiz etxean geldirik, tenperatura kontrolatuz, higiene neurriak hartuz eta inorekin kontakturik izan gabe. Ondoren, azterketa egin zidaten, emaitza negatiboa izan zen, eta, joan den astean, martxoaren 11n, lanean hasi nintzen berriro ospitalean.

Zenbat egun eman behar izan duzu etxean?

Berez, berrogeialdia hamalau egunekoa da, baina kontaktua izan nuenetik ohartarazi zidaten arte lau egun igaro ziren. Hortaz, gainerako hamar egunetan egon naiz konfinamenduan.

Eta, orain, eguneroko jarduerara bueltatu zara, baina ez eguneroko bizimodura, alarma egoeraren ondorioz konfinamendua herritar guztiei ezarri dietelako.

Bai, hala da. Orain, beste edozein herritarrek hartu beharreko neurriak baino ez ditut hartu behar: lanetik ateratzen naizenean, etxean egon, eskuak garbitu, gainerakoengandik metro eta erdira egon eta abar.

Eta zuk zer esango zenieke etxean dauden herritarrei?

Lasai egoteko eta agintarien oharrak betetzeko: benetan etxean gelditu, sukarrari adi egon, eskuak sarri garbitu, segurtasun tartea gorde, eta, sintomarik izanez gero, larrialdietara joan beharrean Osakidetzak emandako telefonoak erabili.

Uste duzu pandemia gainditzeko modua badagoela?

Bai, dudarik gabe. Hau denon artean geldiar aziko dugu: oso ondo iruditzen zait jendeak gauero osasun arloko langileei txalo jotzea, baina gure alde egin dezaketen gauzarik onena da aholkuei estu jarraitzea, ospitaleak kolapsa ez daitezen. Konfiantza izan behar dugu euskal osasun sistema publikoan, lehen mailakoa delako.

Zu medikua zara, eta Gasteizko Txagorritxu ospitalean lan egiten duzu. Zein da orain ospitalean dagoen egoera?

Txagorritxun jendea dena emanda ari da lanean; batez ere, lehenengo lerroan dauden langileak. Sekulako profesionaltasuna erakusten ari dira.

Baikorra zara izurriak izan dezakeen bilakaeraz?

Denok kontzientzia hartzen badugu eta nork bere aletxoa jartzen badu, hau gaindituko dugu. Baina oso garrantzitsua da txorakeriarik ez egitea.

«Txorakeriak» aipatzen dituzunean, zertaz ari zara?

Zorionez, gero eta gutxiago dira, baina oraindik, adibidez, ikusten dira kalean hiru lagun elkarren ondoan. Apurka-apurka ari gara ikasten, eta okindegietan, supermerkatuetan eta abarretan ikusten da jendeak segurtasun tarteari eusten diola.

Badakit ez gaudela ohituta eta denontzat berria dela, baina tartea gordetzea, agurtzerakoan eskua ez ematea eta horrelako gauza txikiak oso garrantzitsuak dira.]]>
<![CDATA[Zenbait garraio publikotan %100eko zerbitzua ezarri dute berriro]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1871/010/001/2020-03-17/zenbait_garraio_publikotan_100eko_zerbitzua_ezarri_dute_berriro.htm Tue, 17 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1871/010/001/2020-03-17/zenbait_garraio_publikotan_100eko_zerbitzua_ezarri_dute_berriro.htm
Garraiobideen eta pertsonen mugikortasunaren inguruan hartutako neurri kontrajarriek zenbait arazo eragin zituzten atzo, konfinamendua indarrean jarri osteko lehen lanegunean. Ikusgarrienak Bilbon suertatu ziren: Bilboko Metroak zerbitzua murriztu zuen, eta, horren ondorioz, goiz-goizetik jende pilaketak egon ziren bagoietan eta geltokietan.

EGA Euskadiko Garraio Agintaritzak ezarritako neurriak aplikatuz, zerbitzua murriztu zuen Bilboko Metroak: Bilbon trenak bost minututik behin igaro ziren, hamar minutuan behin Kabiezesera (Santurtzi) eta Bidezabalera (Getxo) zihoazenak, eta Plentziarakoek hogei minutuko maiztasuna izan zuten. Horrekin, herritarrak etxean gelditzea sustatu nahi izan zuten. Baina lantoki gehienetan jarduera eten ez denez, herritar askok garraiobide publikoa hartu behar izan zuten lanera joateko, eta horrek pilaketak sortu zituen, batez ere lehenengo orduetan.

Zenbait erabiltzailek irudiak zabaldu zituzten sare sozialetan, eta, horietan, begien bistakoak ziren pilaketak. 08:30etik aurrera egoera normaldu egin zen: hala ere, jende pilaketarik ez zegoen arren, bagoi askotan ezinezkoa zen bidaiarien artean gomendatutako distantzia gordetzea.

Metroak emandako datuen arabera, 06:00etatik 10:00etara 24.475 lagunek erabili zuten zerbitzua, hau da, lanegun arrunt batean ibiltzen direnen herenek, gutxi gorabehera. Orotara, %76 bidaia gutxiago egin ziren denbora tarte horretan. Eskari horri erantzuteko, ohiko zerbitzuaren %66,6 jarri zuten.

Bilboko Metroak jakinarazi zuenez, tren gehienetan okupazioa %50 izan zen, baina 07:00etatik 08:00etarako tartean igo egin zen, eta, kasu batzuetan, %75era iritsi zen. Egoera ikusita, agindutako murrizketetan atzera egin dute, eta metroan ez ezik, Bilboko, Donostiako eta Gasteizko beste zenbait garraio publikotan ere murrizketak bertan behera uztea erabaki dute.

Euskadiko Garraio Agintaritzak aitortu duenez, «zailtasunak egon dira bidaiarien artean Osasun Sailak aholkatutako distantziak bermatu ahal izateko». Horregatik, eta Osasun Sailarekin kontsulta egin ostean, erabaki dute pilaketak nozitu dituzten garraiobide publikoetan %100eko zerbitzuetara itzultzea.

Autobusetan arazoak

Autobusetan arazoak ez ziren hain nabariak izan. Hiriburuetan, Bilbon eta Iruñean, esaterako, ohiko zerbitzuari eutsi diote, eta herrien arteko zerbitzuak baino ez dituzte murriztu. Bizkaibusek, %50 murriztu du bidaia kopurua, eta Bilbo eta Gasteiz lotzen dituen autobusetan, berriz, %40. Bizkaiko Foru Aldundiak jakinarazi duenez, atzo Bizkaibusen erabiltzaileen kopurua %40 murriztu zen. Hala ere, zenbait lineatan arazoak egon ziren, eta bidaiariak autobusean sartu ezinik gelditu ziren. Horregatik, autobus zerbitzu horietan ere %100era bueltatzea erabaki dute.

Kasu guztietan, neurri bereziak hartu dituzte bidaiarien arteko kontaktuak eta bidaiarien eta gidarien artekoak saihesteko. Autobusetara erdiko ateetatik sartzen dira bidaiariak, eskudirutan ordaintzeko aukera kendu da, eta, zenbait kasutan, Bizkaibuseko autobusetan, esaterako, eserlekuetako lehenengo bi ilarak —gidariarengandik gertuen daudenak— hutsik uzten dira.

Garraio publikoan arazoak egongo zirela aurreikusita, askok autoa erabili zuten lanera joateko, nahiz eta horretan ere murrizketak izan, galarazita baitago auto berean lagun batek baino gehiagok bidaiatzea. Oro har, auto gutxiago ibili ziren errepideetan, baina zenbait lekutan auto ilarak sortu ziren. Adibidez, 06:30ean arazo handiak egon ziren A-8 autobidean, Basaurirako sarreran, kamioiek murriztua zutelako Mercabilbao saltokirako sarbidea. 08:00etarako arazoa konponduta zegoen. Bilboko sarreran ere, San Mamesen, auto ilarak sortu ziren tarteka. Astigarragan (Gipuzkoa) ere ilarak egon ziren, baina, kasu horretan, auto istripu batek eraginda.

Arazo horiek albo batera utzita, errepideetan ohiko lanegun batean baino auto gutxiago ibili ziren. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak BERRIAri adierazi zionez, Bilborako noranzkoan auto ilarak izan ohi dituzten lekuetan, Leioan eta Arrontegiko zubian, esaterako, askoz auto gutxiago ibili ziren atzo goizean.

Gasteizko Udalak autoak aparkatzeko TAO zerbitzua etetea erabaki zuen. Gainerako hiriburuetan, oraingoz, eutsi egiten diote horri. Donostiako Udalak, adibidez, esan zuen «lehentasuna eta irizpide nagusia» dela «pertsonen eta ibilgailuen mugimendua murriztea», eta, beraz, «beharrezkoa aparkatzeen arautzeari eustea, ibilgailu pribatuak gehiago erabiltzea saihesteko».]]>
<![CDATA[Jende gutxiago, baina beteta]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2025/005/001/2020-03-13/jende_gutxiago_baina_beteta.htm Fri, 13 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/2025/005/001/2020-03-13/jende_gutxiago_baina_beteta.htm
Gurutzetako geltokian (Barakaldo), esaterako, jende asko ibiltzen da gora eta behera: lanera doazen ohiko herritarrei Gurutzetako ospitalera doazenak eta handik datozenak gehitu behar zaizkie. Begoña Casadok egunero hartzen du: Gurutzetan bizi da, eta, lanera joan ahal izateko, 07:15ean geltokian egoten da astelehenetik ostiralera, Bilbora eramango duen trenaren zain: «Nik nabaritu dut aste honetan egun batzuetan jende gutxiago egon dela metroan, baina atzo [asteazkenean], adibidez, nahikoa beteta iritsi zen».

Geltokira heldu da metroa, eta, jendea sartu ezinik ez dagoen arren, beteta dator. «Metro erdiko distantzia utzi behar dela diote, baina, ordu honetan, ezinezkoa da hori», azaldu du Casadok. Dioenez, bere inguruan badago aholkuak oso zorrotz hartu dituenik: «Lanean, esaterako, batzuek urrundu egin dute mahai aurrean duten aulkia, norbait esertzen bada hain hurbil ez edukitzeko. Edo egiten dituzten komentarioak: badirudi beste hizpiderik ez dagoela. Baina beste batzuk ez daude hain arduratuta».

Metroan, elkarren ondoan daude bidaiariak, ukitu barik baina gertu-gertu. Eta, jakina, askok euskarriei oratzen diete, trenaren mugimenduen eraginez eroriko ez badira, lehenago beste inork metalezko barran eskua jarri ote duen aintzat hartu gabe. Erdiak baino gehiago telefonoari begira daude. Inork ez du hitz egiten. Bagoi guztietan afixak jarri dituzte, Osakidetzak emandako gomendioekin: eskuak sarri garbitzea, eztul edo doministiku egitean ahoa estaltzea, botatzeko mukizapiak erabiltzea, sintomarik izanez gero mediku zerbitzuei deitzea. Oraingoz, ez dago garraio publikoaren bezeroentzako aholku berezirik.

Jende andana San Inazion

San Inazioko geltokian bat egiten dute bigarren lineak eta lehenengoak, Uribe Kostako herrietatik datorrenak, eta, ondorioz, jende andana dago nasetan eta sarrera-irteeretan. Azken linea hori erabiltzen du Jose Fernandezek, San Inaziotik Gobelako geltokira joateko (Areeta, Getxo). Han du lantokia, eta egunero egiten du bide hori, astelehenetik ostiralera: «Nik, egia esateko, ez dut nabaritu jende gutxiago dabilenik. Azken finean, lan egin behar baduzu, metroa hartu beste biderik ez daukazu. Hori bai, igartzen da jendea kezkatuta dagoela, eta norbaitek doministiku egiten badu, aurpegi arraroa jartzen diote eta ohi baino luzeago begiratzen diote».

San Inaziotik aurrera, metroan doan jende kopurua nabarmen gutxitzen da: Ezkerraldetik eta Uribe Kostatik datozen trenak igarotzen direnez, maiztasuna handiagoa da, eta bizpahiru minututik behin iristen da baten bat. Ondorioz, bagoietan ez dago estutasun handirik, eta giroa ere lasaiagoa da.

San Mames geltokian, lotura dago Bilboko intermodal berriarekin, eta beste garraiobideren bat hartzera doazenak eta handik datozenak gurutzatu egiten dira. Raquel Gonzalez, esaterako, Castro Urdialesen (Espainia) bizi da, eta egunero egiten du ibilbide bera: Castrotik Bilbora autobusez etortzen da, eta, gero, San Mamesen metroa hartzen du Moyua kaleko geltokiraino.

«Azken aste honetan, askoz jende gutxiago ibili da», esan du Gonzalezek. «Metroan, esaterako, ordu honetan estu-estu egoten ginen, eta orain lekua sobran dago. Nabaritzen da jendea oinez joaten dela, eta garraio publikoa gutxiagotan hartzen duela. [Castroko] Autobusean ere bidaiari gutxiago daude, eta Bilboko sarreran, berriz, auto gehiago ikusten dira».

Dioenez, lanean neurriak hartu dituzte birusari buru egiteko: «Taldeak egin ditugu, eta talde bakoitzak hamabost egun egingo ditu etxean, eta beste hamabost lantokian, prebentzioagatik. Baina lanetik kanpo ez dut aparteko kezkarik sumatu».

Jose Manuel Pozok, aldiz, oso bestelako pertzepzioa du: San Mameseko geltokian hartu ohi du metroa, eta egunotan ez du aparteko aldaketarik sumatu bidaiarien kopuruan. «Egunak eta egunak egoten dira; batzuetan, jende gehiago egoten da, baina ordu honetan [08:00etan] normalean ez da estutasun handirik izaten». Hori bai, argi dauka metroan «ezinezkoa» dela bidaiarien artean distantzia uztea eta kontaktuak saihestea.

Indautxun, gizonezko gazte bat trenaren zain dago, maskara aurpegian. Bakarra da geltoki osoan; inork ez du horrelakorik erabiltzen, baina trenean batek baino gehiagok bufandarekin estalita dauzka aho-sudurrak, giroa epel samarra den arren.]]>
<![CDATA[GIB birusa ezabatuta, bigarrenez]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1922/011/001/2020-03-11/gib_birusa_ezabatuta_bigarrenez.htm Wed, 11 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1922/011/001/2020-03-11/gib_birusa_ezabatuta_bigarrenez.htm The Lancet HIV aldizkarian argitaratutako artikulu batean: Londresen, GIB giza immunoeskasiaren birusa zuen paziente bati birusa desagertu egin zaio, zelula amen bidezko transplante bat egin ostean. GIBaren kontrako botikak hartzeari utzi, eta orain, 29 hilabete geroago, birusaren arrastorik gabe jarraitzen baitu.

Oraindik asko falta da GIBa sendatze bidean dagoela baieztatu ahal izateko, baina albisteak itxaropen izpi bat ekarri du, Londreskoa munduko bigarren kasua izan baita. Lehenago, Berlinen ere lortu zuten paziente bati —geroztik Berlingo paziente gisa ezagutzen dute— GIBa desagerraraztea, 2009an.

Hirugarren kasu bat ere egon daiteke, hori guztiz baieztaturik ez dagoen arren. Dusseldorfen ere (Alemania), leuzemia zuen paziente bati hezur muinaren transplantea egin zioten, eta ebakuntza egin ziotenetik hamalau hilabete igaro ostean, pazienteak GIBarekin jarraitzen du kontrako botikarik hartu gabe, eta ez diote birusaren aztarnarik detektatu.

Hala ere, medikuek zehaztu dute Dusseldorfeko pazienteen kasuan «GIBaren epe luzerako erremisioa» gertatu dela, eta oraingoz ezin dela erabateko sendatzeaz edo birusa desagertu izanaz mintzatu.

«Oraindik hesi asko gainditu behar dira bide hau gaixo guztiak sendatzeko estrategia gisa erabili ahal izateko», azaldu du Javier Martinez-Picado ikerlariak.]]>
<![CDATA[Sindikatuek kezka dute suhiltzaileen jantzietan amiantoa agertu delako]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1840/013/001/2020-03-10/sindikatuek_kezka_dute_suhiltzaileen_jantzietan_amiantoa_agertu_delako.htm Tue, 10 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1840/013/001/2020-03-10/sindikatuek_kezka_dute_suhiltzaileen_jantzietan_amiantoa_agertu_delako.htm
«Guk kamioietan beti eramaten ditugu gai arriskutsuetarako jantzi bereziak», azaldu dio BERRIAri operatiboan parte hartu zuen suhiltzaileetako batek —nahiago izan du izenik ez esan—, «baina ez genituen erabili, inork ez zigulako esan han amiantoa eta beste substantzia batzuk zeudela. Maskararik ere ez genuen erabili, eta hori akatsa izan zen, usaina oso sarkorra zelako».

Argia astekariak joan den astean argitaratu zuenez, Iurretako suhiltzaile taldeko biren jantzietan eta Derioko batenean amianto aztarnak aurkitu dituzte. Bizkaiko Foru Aldundiko Osasun zerbitzuak operazioan parte hartutako suhiltzaileekin harremanetan jarri dira, eta jakinarazi diete langileak bi taldetan sailkatzeko asmoa dutela, ustez bakoitzak izandako arriskuaren arabera.

Suhiltzaileak BERRIAri esan dio ez daudela ados horrekin: «Airean partikula multzo bat baldin badago, zuregana irits daiteke haizearen norabidearen arabera, eta, beraz, ezin da esan zuloak egiten ibili ez zirenek arrisku gutxiago zutela; izan ere, hiru kideren jantzietan antzeman dituzte amianto partikulak, eta horietako bat ustez arrisku gutxiago hartu zuen taldekoa da, ez baitzen ibili lurra zulatzen».

Eguneroko egoeraren isla

Oscar Abad ELAko Lan Osasuneko arduradunaren ustez, «gertatutakoak oso ondo islatzen du enpresetan egunero ikusten duguna, hau da, lan osasunean eta prebentzioan dagoen arinkeria, informazio falta eta, askotan, baita inbertsio falta ere». Gainera, afera honetan kudeaketa «hasieratik gaur arte txarra eta kaotikoa» izan dela deritzo.

Baina sindikatuetako ordezkarien ustez, arazoa ez da horretan amaitzen, eta «harago» doala uste dute: «Suhiltzaileena fronte bat baino ez da. Hor jende gehiago aritu da lanean babes egokirik gabe: ingeniariak, topografoak, ertzainak eta abar», azaldu du Abadek. Dioenez, «langile azpikontratatuen kasua» da kezkagarriena, eta anbulantzietan aritu zirenak aipatu ditu: «Langileek garbitu behar izan zituzten anbulantziak».

Lehenengo egunean lanean aritu zirenez gain, orain Zaldibarren garbitze eta erreskate lanetan dihardutenen egoeraz ere kezkatuta daude sindikatuak: «Jendeak esan digu hamar orduko lanaldiak egiten dituela. Legearen arabera, amiantoa duen lurra mugitzen ari badira, gehienez ere lau ordu egin ditzakete; hori ez dira betetzen ari», esan du Luli Eraso LABeko Lan Osasuneko arduradunak. Langile horiek ere artatzeko eskatu du: «Lanak luzatzen ari dira; jada ezin da esan amiantoarekin noizbehinkako kontaktua izan dutela».]]>
<![CDATA[«Adituen aholkuei jarraitu diegu; instituzio batek ezin du bestela jokatu»]]> https://www.berria.eus/albisteak/178573/adituen_aholkuei_jarraitu_diegu_instituzio_batek_ezin_du_bestela_jokatu.htm Sun, 08 Mar 2020 10:18:05 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/178573/adituen_aholkuei_jarraitu_diegu_instituzio_batek_ezin_du_bestela_jokatu.htm
Hilabete igaro da Zaldibarko lur jausia gertatu zenetik. Nola daude Joaquin Beltran eta Alberto Sololuze bilatzeko lanak?

Hasiera-hasieratik, galdutakoen gorpuak bilatzea lehentasuna izan da, baina inguru horrek arazo larri bat dauka egonkortasunaren ikuspegitik, eta teknikariek aholkatzen zuten lan hori tentuz egin behar dela, metodologia zehatz eta neurtu batekin. Oraindik ere lehentasuna da, eta aholku tekniko horiekin ari gara lanean, erakunde publiko batek ezin duelako bestela jokatu. Beste langile batzuk arriskuan egon daitezke, eta metodologia hori errespetatu behar da ezinbestean.

Pentsa daiteke alferrik dela lan horiei epe bat jarri nahi izatea, ezta?

Ni ez nintzateke ausartuko, ezta urrundik ere. Lehentasunak erakundeen arteko mahaian jarri ziren, baina jarduketa operatiboa enpresa espezializatuekin egiten ari da, eta ezinbestekoa da haien aholkuei, aginduei eta gomendioei jarraitzea. Batek daki horrek nora eramango gaituen denboraren ikuspegitik.

Beti esan duzue bi langile haiek aurkitzea lehentasuna dela administrazioarentzat, baina, asteon, senideak kexu agertu dira.

[Iñigo Urkullu] Lehendakariak oraintsu argitaratutako oharrean zioen errespetu handiz hartzen ditugula haien sentipena eta bizikizun larria. Horretaz aparte, ezin dugu besterik esan, baieztatzea baino oraindik ere lehentasuna izaten jarraitzen dutela eta irizpide teknikoekin jokatu behar dugula. Gobernuak ez du erabakitzen bere kabuz lanak nola koordinatzen diren, nola bultzatzen diren, zer erritmo behar den, eta abar. Erritmoa enpresek eta adituek ezartzen dute; azkarrago joateak arriskuan jar ditzake lanean ari diren pertsonen bizia eta segurtasuna. Haien mina ulertu eta partekatzen dugu, baina gobernuak ezin du besterik egin orain arteko konpromisoa berrestea baino.

Urkullu lehendakariak Eusko Legebiltzarreko Diputazio Iraunkorrean egindako agerraldian aitortu zuen akatsak egon direla. Baina, gerora argitaratutako elkarrizketetan, batez ere kontakizuna eta komunikazioa aipatu zituen. Akats bakarrak arlo horretakoak izan dira?

Lehendakariak autokritika egin zuen, batez ere, oposiziotik ahots batzuk egon zirelako esanez ez zegoela autokritikarik. Lehendakariak erantzun zuen ez zuela arazorik autokritika egiteko, autokritika egiteko arrazoirik badago eta zerbaitetan hobetu badaiteke egindakoa. Bestalde, han hitz egin zutenek oso kritika orokorrak egin zituzten, oposizioko edozein alderdik egin ohi dituen esapideak eta topikoak erabiliz, baina inork ez zuen argi esan zer beste eratara joka zitekeen, eta ez zuten egin proposamen alternatiborik. Oso egoera zaila izan zen, bat-batekoa, aurrez igarri ezinekoa, enpresak informazioa izan baldin bazuen gertatzen ari zenaz ez ziolako jakinarazi gobernuari, eta mendi magalaren egoera zela-eta oso zaila zelako modu eraginkorrean lan egitea.

Bai, baina, adibidez, erreskate lanetara joan zirenek hainbat orduz lan egitea jakin gabe amiantoa zegoela ez al da nolabaiteko deskoordinazio baten seinale?

Larrialdietako arduradunek lehenengo deia jaso zuten, hara joan ziren, eta beren lana egiten hasi ziren, ezarritako protokoloaren arabera. Galderak egiten hasi ziren bertan zeudenei, baina han inork ez zuen amiantoaren aipamenik egin, eta, gainera, han zegoen kartelean argi eta garbi agertzen zen produktu ez-arriskutsuen hondakindegi bat zela. Lan ikuskaritzako arduradunak eta Osalanekoak agertu zirenean, haiek bazuten informazio zehatzagoa, eta mahai gainean jarri zuten datu berri hori, ordura arte inork ez zekiena eta bertako langileek ere esan ez zutena.

Durangoko epaile batek ikerketa bat abiarazi du. Hori zertan den ba al dakizue?

Ez dugu informazio zehatzik. Ertzaintzak bere atestatua aurkeztu zuen, eta epailearen esku dago; orain, epailea bera ari da ikerketak bultzatzen eta informazioa bilatzen. Badakit beste erakunde eta eragile batzuek -enpresak, esaterako-, informazioa helarazi diotela. Baina, nik dakidala, epaileak oraindik ez du hartu erabaki finko bat auziari buruz; ikertzen dabil, dokumentazioa bilatzen eta aztertzen. Nolanahi ere, Jaurlaritza prest dago epaileari edo, bere kasuan, fiskaltzari informazio guztia helarazteko, betiere administrazioak esku artean daukan informazioaz ari baldin bagara, eta lagundu ahal duen guztian laguntzeko.

Jende askok galdetzen du zergatik erori zen hondakindegia. Hori ikerketak argituko du, baina zuek baduzue hipotesirik ?

Lehendakariak esan zuen barne ikerketa bat bultzatuko dela. Hor badago legeria, Europatik datorrena, [Espainiako] estatuarena, eta guk geuk Eusko Legebiltzarrean egindakoa. Lege multzo hori munduko aurreratuenetako bat da, eta hobetu daiteke, sendoagoa eta gogorragoa izan daiteke, baina nik ez dut inor ezagutzen legerian akatsak edo hutsuneak topatu dituenik.

Gero, legearen kudeaketa dator. Baimenak modu desegokian eman ziren? Udalaren jarduera desegokia izan zen baimenak eman zirenean? Ikuskaritzak desegokiak izan dira? Hori aztertu beharko da, baina ni orain ez nintzateke ausartuko baieztatzen gestio okerra egon denik printzipioz ona eta nahikoa den lege baten aplikazioan, besteak beste, goi mailako teknikariek kudeatutako gestio bat izan delako.

Eta luiziaren arrazoiei dagokienez?

Geroago jakin dugunaren arabera, badirudi arrakala batzuk agertu zirela istripu hori gertatu baino pare bat egun lehenago, baina administrazioak ez zeukan horren berririk. Enpresak informazio hori nola kudeatu zuen, nork erabaki zuen enpresan administrazioari ez jakinaraztea eta lanean jarraitzea, hori, dudarik gabe, argituko da epailearen aurrean.

BERRIAk eman du Zaldibarko zabortegian ustez gertatzen ziren zenbait irregulartasunen berri; adibidez, hara botatzen ziren hondakinen nolakoa eta kontrol falta. Hori ere ikertuko da auditoria horretan?

Hori ere egin beharrekoa da, noski, ahal den neurrian. Administrazioak ikerketa egin dezake bere artxiboan duen informazioarekin, baina ez daukan informazioarekin ezin du. Ez dut erraz ikusten administrazioak bere artxiboan duen informazioan argi eta garbi agertzea enpresak uzten zuela hara sartzen baimenduta ez zeuden hondakinak. Nik dudan informazioaren arabera, aurreko urteetan egindako ikuskaritzak zorrotzak izan ziren, eta, enpresari zerbait zuzendu behar izan zaionean, egin egin da. Baina, enpresak zerbait desegokia egin badu eta administrazioari ezkutatu badio, orain administrazioak nekez jakingo du hori.

Damutu zaizu otsailaren 8an Anboton hartutako argazki hura sare sozialetan zabaldu izana?

Ostiralean, legebiltzarrean, kontrol saioa izan genuen, talde parlamentario guztiek hitz egin zuten, eta inork ez zion gaiari aipamen txikiena ere egin. Egun haietan sare sozialetan Arnaldo Otegiren argazki bat ikusi genuen Realaren garaipena ospatzen. Hurrengo goizean, goiz-goizetik, ia astero bezalaxe, ibilaldi bat egin nuen mendian, eta argazkia sare sozialetan jarri nuen, beti egiten dudan moduan. Nik arlo horretan [Zaldibarko aferan] ez dut ardura berezirik, Segurtasun eta Ingurumen sailetakoak bazeudelako han, eta besteok, bertan fisikoki egonda, lagundu baino oztopo egiten genuelako, eta pentsatu nuen zilegi zela zapatu goiz batean haize apur bat hartzea, telefonoa aldean nuela, eta eguerdirako nire postuan berriro egotea. Azkenean argazkia kendu nuen, ikusi nuelako batzuek gaizki hartu zutela.

Zabortegiaren inguruetan bi biltegi eraikiko direla iragarri duzue. Behin-behineko irtenbidea da hori, ala hondakinak han gelditzea baloratzen ari zarete?

Oraingoz, behin-behineko irtenbidea da, baina gauzak ganoraz egin behar dira segurtasunaren ikuspegitik. Irtenbide hori ezinbestekoa da lanean jarraitu ahal izateko, lurrak mugitzen ari garelako eta horiek nonbait jarri behar direlako, segurtasunez. Gero, denborak esango du behin-behineko irtenbide hori betirako bilakatzen ote den.]]>
<![CDATA[«Adituen aholkuei jarraitu diegu; instituzio batek ezin du bestela jokatu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/012/001/2020-03-08/adituen_aholkuei_jarraitu_diegu_instituzio_batek_ezin_du_bestela_jokatu.htm Sun, 08 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1951/012/001/2020-03-08/adituen_aholkuei_jarraitu_diegu_instituzio_batek_ezin_du_bestela_jokatu.htm p> Oraingoz, behin-behineko irtenbidea da, baina gauzak ganoraz egin behar dira segurtasunaren ikuspegitik. Irtenbide hori ezinbestekoa da lanean jarraitu ahal izateko, lurrak mugitzen ari garelako eta horiek nonbait jarri behar direlako, segurtasunez. Gero, denborak esango du behin-behineko irtenbide hori betirako bilakatzen ote den.
]]>
<![CDATA[Asensiok dioenez, Gipuzkoan ez dute hartuko Zaldibarko hondakinik]]> https://www.berria.eus/albisteak/178310/asensiok_dioenez_gipuzkoan_ez_dute_hartuko_zaldibarko_hondakinik.htm Tue, 03 Mar 2020 07:13:51 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/178310/asensiok_dioenez_gipuzkoan_ez_dute_hartuko_zaldibarko_hondakinik.htm <![CDATA[Beste pala berezi bat egingo dute Zaldibarren bilaketan aritzeko]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1854/009/001/2020-03-03/beste_pala_berezi_bat_egingo_dute_zaldibarren_bilaketan_aritzeko.htm Tue, 03 Mar 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1854/009/001/2020-03-03/beste_pala_berezi_bat_egingo_dute_zaldibarren_bilaketan_aritzeko.htm
Batzordeak ez du bilera egin zabortegiaren inguruko herri batean, orain arte bezala, Eusko Jaurlaritzak Txurdinaga auzoan (Bilbo) duen Larrialdiak Kontrolatzeko Zentroan baizik. Bileraren buru Segurtasuneko sailburuorde Josu Zubiaga izan da, eta bertan parte hartu dute Ingurumen Saileko teknikariek, obra zibileko zuzendaritza teknikoko teknikariek, Bizkaiko Aldundiko ordezkariek eta Eusko Jaurlaritzako Larrialdietako langileek.

Duela zenbait egun, Zaldibarko zabortegian bilaketa lanetan aritzeko beren-beregi egindako miaketa pala bat hasi ziren erabiltzen. Pala horrek lurra bahetzen du, eta orain B1 gisa izendatu duten eremuan ari da lanean. Emaitzak ikusita, horren moduko beste pala bat egitea erabaki dute bileran.

Horretaz gain, beste neurri batzuk ere hartu dituzte bileran, obra zibila egitean zein erauzitako materialak arakatu eta bahetzeko lanetan aurrera egiteko. Adibidez, erabaki dute beste bide bat irekitzeko lanei ekingo dietela, beste eremu batera iritsi ahal izateko eta hango materiala kendu eta bahetzeko. Datozen orduetan ekingo diote horri, eta espero dute astebeteko epean amaitu ahal izango dutela.

Halaber, aste honetan Interbiak sozietate publikoarekin koordinazio lanetan hasiko dira, B3 bilaketa eremutik materiala atera ahal izateko, eta eremuak egonkortzeko lanetan ere aurrerapausoak ematen ari dira. Azaldu dutenez, makineria berria sartu da eta hondakinak aldi baterako metatzeko espazio bat egokitu da B4 bilaketa-eremuan.

Zabortegian ostera ere suteak berpizteko aukerari dagokionez, batzorde teknikoak esan du suhiltzaile talde bat dagoela han, edonoiz esku hartzeko prest, ur putzu batekin eta lursailean aparra aplikatzeko aukerarekin, egoera kontrolpean mantentzeko.

Batzorde teknikoak gaur ez du bilerarik egingo, eta bihar batzartuko da berriro. Edonola ere, iragarri dute Sololuze eta Beltran bilatzeko lanetan albisterik egongo balitz segituan jakinaraziko luketela.

Etzi manifestazioa egingo dute Markina-Xemeinen (Bizkaia), 18:30ean hasita eta Goiko Portaleko iturritik abiatuta, Zaldibar argitu orain! lelopean.]]>
<![CDATA['Hel horri!' izango da aurtengo Ibilaldiaren leloa]]> https://www.berria.eus/albisteak/178124/hel_horri_izango_da_aurtengo_ibilaldiaren_leloa.htm Fri, 28 Feb 2020 12:10:20 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/178124/hel_horri_izango_da_aurtengo_ibilaldiaren_leloa.htm <![CDATA[Behera egin du dioxina mailak, azken azterketen datuen arabera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1907/004/001/2020-02-28/behera_egin_du_dioxina_mailak_azken_azterketen_datuen_arabera.htm Fri, 28 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1907/004/001/2020-02-28/behera_egin_du_dioxina_mailak_azken_azterketen_datuen_arabera.htm
Aire laginak CSIC Espainiako Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiaren laborategira bidaltzen dituzte, eta lauzpabost egun behar dituzte laginak aztertu eta emaitzak jakinarazteko. Horregatik, orain otsailaren 17tik 21era arteko emaitzak plazaratu dituzte.

Datu horien arabera, nabarmena da dioxina eta furanoak asko gutxitu direla. Mailarik handienak otsailaren 18an topatu zituzten: 463 femtogramo metro kubiko bakoitzeko Zaldibarko Eitzaga auzoan, 358 Eibarren, eta 221 Ermuko Sallabente auzoan. Gogoratu behar da Osasun Sailak leihoak ez irekitzeko eta kirolik ez egiteko aholkua eman zuenean 719 femtogramo aurkitu zituztela Sallabenten egindako neurketan.

Otsailaren 19an, baina, zabortegian piztutako sua amatatzea lortu zuten, eta horrek ekarri zuen dioxina eta furano mailak behera egitea: 25 femtogramo Sallabenten, 16 Eibarren, eta 18 Eitzagan. Otsailaren 20an, sutea berriro piztu zen, eta horren ondorioz dioxina eta furano mailak ere berriro egin zuen gora, baina ez modu esanguratsuan: Sallabenten, esaterako, 77 femtogramo aurkitu zituzten metro kubo bakoitzeko; Eibarren, 37, eta Eitzagan, 28.

Sallabenten, Eibarren eta Eitzagan ez ezik, Ermuko herrigunean ere hasi dira dioxinak eta furanoak neurtzen. Oraingoz, otsailaren 21eko datuak baino ez daude azken gune horri dagokionez, eta dioxina maila ez da esanguratsua: 27 femtogramo baino ez zituzten atzeman metro kubiko bakoitzeko.

Osasun Sailak iragarri du airearen kalitatea «monitorizatzen» jarraituko duela, Ingurumen Sailburuordetzarekin koordinatuta, eta berriro gogorarazi du dioxinen eta furanoen indizeek osasunerako arriskua dakartela «esposizio handi eta denbora luzekoetan soilik».

Lixibiatuen bilketa

Uraren Euskal Agentziak esan du Zaldibarko zabortegian sortzen diren «ia lixibiatu guztiak» biltzen ari dela otsailaren 20az geroztik, eta kolektorera xurgagailuen bidez eramaten ari direla. Horregatik, espero dute laster murriztuko direla Aixola errekan agertu diren zenbait gairen maila altuak.

Ehun parametro inguru neurtzen ditu uraren agentziak inguruetako uretan. Horietatik hirutan gainditzen dira ezarritako mugak: amonioan eta OEB5 eta OEK izenekoetan. Zehaztu dutenez, hori Beko-Aixola errekastoan antzeman dute, 330 metro luze den tarte batean, zabortegiaren eta errekak Ego ibaiarekin bat egiten duen lekuaren artean. Parametro horiek gainditu izanaren arrazoia zabortegitik isurtzen diren lixibatuak dira, itxura guztien arabera.

Dena dela, berriro nabarmendu dute Ego ibaian aurkitu diren zenbait gairen jatorria ez dagoela Zaldibarko zabortegiko lixibiatuetan. Esan dutenez, luizia gertatu aurretik ere zenbait parametrok ezarritako mugak gainditzen zituzten, hiriko hondakin urak oraindik ez dituztelako kolektore nagusiarekin lotu. «Ego ibaia benetako puntu beltza izan da iraganean uren egoeraren ikuspuntutik», azaldu du uraren agentziak.

Adierazi duenez, zabortegiak bazuen lixibiatuak bildu eta eskualdeko kolektorera bideratzeko sistema, «ingurumen baimen bateratuaren baldintzetan ezarritakoaren arabera», baina, luiziaren eraginez, sistema hori hondaturik gelditu zen. Horren ondorioz, lixibiatuen emaria Beko-Aixola errekara iritsi zen zuzenean.

Hala ere, emari hori «txikia» izan da, haien hitzetan. «Nolanahi ere, URAk egunero ikuskapenak egiten jarraitzen du», erantsi dute.]]>
<![CDATA[«Normaltasuna» dioxinen azken analisietan]]> https://www.berria.eus/albisteak/178086/normaltasuna_dioxinen_azken_analisietan.htm Thu, 27 Feb 2020 07:14:04 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/albisteak/178086/normaltasuna_dioxinen_azken_analisietan.htm <![CDATA[«Desobedientzia tresna baliagarria da orain ere»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/006/001/2020-02-27/desobedientzia_tresna_baliagarria_da_orain_ere.htm Thu, 27 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1864/006/001/2020-02-27/desobedientzia_tresna_baliagarria_da_orain_ere.htm
Gaztetan izandako eskarmentua jaso du liburu batean, Vientos de desobediencia. La Euskal Herria desobediente de los 90 (Desobedientzia haizeak. 90etako Euskal Herri desobedientea. DDTk argitaratua). Bizipen eta oroitzapen pertsonalak bildu ditu, baina, era berean, urte haietako gizartearen eta herri mugimenduen erradiografia eskaintzen du liburuan, belaunaldi gazteak eta «kontakizunen arteko gatazka» gogoan.

Zein izan da liburua idazteko arrazoia?

Egunotan, iraganaren interpretazio interesatu asko daude, eta nik nire ekarpentxoa egin nahi nuen, ikusten nuelako urte haietan gauza asko gertatu zirela, gure oraingo eguneroko bizitza ere baldintzatu dutenak, eta ez zegoela horretaz ezer idatzita. Egoera oso latza zen —biolentzia armatua, errepresioa, Dena da ETA tesiaren hastapenak eta abar—, eta, testuinguru horretan, herri mugimendu indartsu batzuk agertu ziren. Horren kontakizuna egin nahi nuen.

Askotan goraipatzen da 80ko hamarkadan gizartean zegoen mugimendua, eta, batzuen ustez, giro hura gain behera etorri zen hamarraldia bukatzearekin batera. Zuk, aldiz, frogatu nahi izan duzu 90ekoa ere oso hamarkada interesgarria izan zela arlo horretan.

Nire ustez, 80ko hamarkada mugimendu politikoek markatu zuten: jendea, batez ere, alderdi eta erakunde politikoetan aritzen zen. 90ekoan, berriz, ziklo aldaketa bat egon zen, eta aurreko urteetan abian jarritako zenbait adierazpenek guztiz garatzea lortu zuten. Intsumisioa izan daiteke horren adibide: bazeuden intsumisioaren alde zeuden alderdi politikoak, baina mugimendu hura orduko gazteok antolatu genuen, eta itzelezko tamaina hartu zuen. Gerraren kontrako mobilizazioak ere oso handiak izan ziren, eta okupazio mugimendua ere urte haietan sendotu zen.

Errepresioaz ere hitz egiten duzu liburuan. Horrek nola baldintzatu zuen orduko egoera politikoa?

Intsumisioaren kasuan, estatuak tresna biak erabili zituen: alde batetik, ordezko zerbitzua ezarri zuen, soldadutzara joan nahi ez zutenei irtenbide erosoago bat eskaintzeko, eta, beste aldetik, errepresioa gogortu zuen. Gure erantzuna izan zen horren kontra oldartzea, gazteak beldurtzeko estrategia horri kontra egitea, eta horren inguruan jende asko biltzea lortu genuen, baina egia da orokorrean errepresioa oso zabalduta zegoela eta egoera oso bortitza zela: atxiloketak, torturak, bi egunkari itxita eta abar.

Zer ikas daiteke intsumisioaren aldeko mugimenduaren esperientziatik?

Intsumisioa tresna bat izan zen helburu batzuk lortzeko. Gu antimilitaristak ginen, armaden, gerraren eta armagintzaren kontra geunden, eta intsumisioa, ez obeditzea, tresna izan zen horren kontra borrokatzeko. Baina antimilitarismoa ez zen desobedientzia erabili zuen mugimendu bakarra. Kalamudiak [kalamua legeztatzearen aldeko mugimenduak], esaterako, marihuana landatze publikoa egin zuen, eta horrek sekulako oihartzuna izan zuen Europa osoan.

Mugimendu antimilitaristak eredu bat ezartzea lortu zuen, ekintza baketsu, desobediente eta publikoen bidez, eta horrek ekarri zuen gauzak beste era batera egiteko aukera.

Eta tresna baliagarria da orain ere?

Bai, argi eta garbi. Desobedientzia oso zigortuta egon da beti, eta Kataluniako eredua ikusi besterik ez dago horretaz konturatzeko, baina desobedientzia tresna baliagarria da orain ere. Demokrazia ez da soilik noizean behin botoa ematea: badaude hainbat mugimendu eta sektore, bestelako eskakizunak egiten dituztenak edo zerbaiten aurka oldartzen direnak, eta gizarteak, instituzioek eta alderdiek ulertu egin behar dute hori. Okupazioa, adibidez: toki bat okupatzea ekintza desobedientea da, baina hutsik dagoen eraikin bat jendearen esku jartzea onuragarria da, eta gizarteak ulertu egin behar du.

Nostalgia ariketa bat da zurearen moduko liburu bat idaztea?

Nostalgia gizaki guztion ezaugarria da, eta zilegi da. Zergatik ez? Garai hartan gazteak ginen, eta orduko oroitzapenak ditugu; hala da, eta onartu behar dugu. Ez dut uste nostalgia pittin bat izatea txarra denik. Baina nik mitifikaziorik ez dut egin nahi. Herri mugimenduek bilakaera izan dute, gizartea ere desberdina da, eta antolatzeko beste modu batzuk daude. Alderatzea eta hortik ikasi nahi izatea ondo dago.

Zer irizten diezu gaur egungo herri mugimenduei?

Garai hartan, erakundeak ziren ardatz; intsumisioaren aldeko borrokan, adibidez, KEM, Kakitzat eta herrietako taldeak zeuden, eta erakunde horiek oso indartsuak ziren. Egun, militante izateko moduak erabat aldatu dira, eta adskripzioak indarra galdu du: ez da hain garrantzitsua erakunde jakin bateko militante izatea. Orain askoz errazagoa da mugimendu feministako edo pentsiodunen mugimenduko kide izatea, erakunde jakin bateko kide izateak dakartzan alde txarrak pairatu behar izan gabe —adskripzio erabatekoa, ordu asko sartu beharra—. Hori lorpen handia da.]]>
<![CDATA[Zoriontasun hautsia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1858/007/001/2020-02-27/zoriontasun_hautsia.htm Thu, 27 Feb 2020 00:00:00 +0100 Gotzon Hermosilla https://www.berria.eus/paperekoa/1858/007/001/2020-02-27/zoriontasun_hautsia.htm
Emakumea indarkeria matxista pairatutakoa da —hori adierazten duten gizarte zerbitzuetako agiriak erakutsi dituzte Argitan-ekoek—. Duela urte batzuk, Alokabide elkarte publikoak etxe bat eman zion errentan familiari, baina agiriak senar ohiaren izenean egin zituzten. Senar ohia ez da aspalditik etxe horretan bizi, eta emakumea behin eta berriro saiatu da egoera erregularizatzen, baina orain arte ez dituzte haren eskaerak aintzat hartu. Iazko uztailaren 30ean, etxea husteko agindua eman zuten, baina azkenean bertan behera gelditu zen kaleratzea. Azaroan berriro jarri zuten auzibidea abian; ikusteko dago orain zer gertatuko den.

Goiz-goizetik, 25 bat lagun bildu dira La Felicidad kaleko atariaren aurrean. Pankarta batean, langabeziaren, kaleratzeen eta murrizketen kontrako aldarria ageri da; Etxegabetzeen aurrean, langileen borroka leloa dago bestean. Poliziarik ez da agertu, eta hori seinale ona dela pentsatu dute bertaratutakoek; etxegabetze bat dagoenean ertzainak askoz lehenagotik egon ohi dira.

«Arartekoaren bulegoak ere esku hartu du aferan», esan du Argitan taldeko Karmele Andresek, «eta espero dugu irtenbideren bat egongo dela: irtenbide egokia, duina, eta behin betikoa. Oso larria litzateke emakume bat eta adingabeko bi kale gorrian gelditzea».

Itxaropen motza

Epaitegiak bidalitako batzordea 09:15ean etortzekoa zen, eta, ordua iritsitakoan, euria da inork nahi gabe agertu den gonbidatu bakarra. Itxaropena piztu da bildutakoen artean, kaleratzea ostera ere bertan behera geldituko ote den. Baina gutxi iraun du itxaropenak: hamar minutu geroago, hiru lagun agertu dira, paper zorroak besapean eta aurpegia estali nahian, eta etxebizitzara igo dira.

Oihuak areagotu dira orduan: «Kaleratzerik ez», «Etxebizitza eskubidea da» eta abar. Ertzaintzaren auto bi agertu dira, eta ertzainak ere etxebizitzara igo dira. Tentsio handia dago giroan.

Handik gutxira, emakumearen lagunak hasi dira poltsa batzuk jaisten: maletak, arropaz beteriko fardelak, umearen panpinak. Berri Otxoak-eko kideek ere lagundu dute garraioan. Pankartaren atzean, batzuek ezin izan diete malkoei eutsi. Kaleratzea gauzatuko dela dirudi.

«Nabarmendu nahi dugu etxegabetze hau Alokabidek jarritako salaketa baten ondorioz etorri dela eta, beraz, Eusko Jaurlaritzak bultzatu duela», azaldu du Argitan elkarteko Mireia Saizek. Dioenez, Alokabidek 2018an 184 familia etxetik kaleratu zituen.

«Giza eskubideen aldeko nazioarteko eragile guztiek esaten dute egoera prekarioan dauden familiei irtenbideak eman behar zaizkiela», adierazi du Saizek, «are gehiago adingabeak tartean egonda. Hemen, aldiz, babestu egin behar gintuzketen erakundeak problemaren parte dira».

Epaitegiko batzordeko kideek eta ertzainek alde egindakoan, emakumeak onartu du kazetariekin hitz egitea, baina irudirik ez ateratzeko eskatu du. Etsiak hartuta dago, eta haserre aldi berean: «Hiru urte hauetan etengabe saiatu naiz Alokabiderekin harremanetan jartzen, astean hiru aldiz batzuetan, eta ez dute nirekin elkartu nahi izan. Erantzun ere ez didate egin». Esan duenez, batzordeak ekarri dituen etxegabetze agirietan senar ohiaren izena ageri zen; hala ere, emazte ohia eta seme-alabak gelditu dira kalean.

Emakumeak oraindik ez zekien gaua non emango zuten: «Atzo [herenegun] bilera bat izan nuen Barakaldoko Udaleko gizarte zerbitzuekin. Ostatu bat bilatzeko esan zidaten».

2012ko azaroan, antzeko egoera batean, Amaia Egaña barakaldarrak bere buruaz beste egin zuen, leihotik salto eginda etxegabetu behar zutenean. Gertaera hark iritzi publikoa inarrosi zuen, eta Jaurlaritzak, Eudelek eta Espainiako Botere Judizialeko Kontseilu Nagusiak hitzarmen bat egin zuten horrelako egoerak saihesteko. Argitan-ek eta Berri Otxoak-ek salatzen dute akordioa «hutsaren hurrengoa» dela, eta geroztik 1.500 familia kaleratu dituztela Barakaldon.]]>