<![CDATA[Ibai Maruri Bilbao | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 21 Feb 2019 12:54:44 +0100 hourly 1 <![CDATA[Ibai Maruri Bilbao | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Autobus bidaietan atzerritarrei pasaportea eskatzen zaiela salatu dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4606/012/001/2019-02-14/autobus_bidaietan_atzerritarrei_pasaportea_eskatzen_zaiela_salatu_dute.htm Thu, 14 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4606/012/001/2019-02-14/autobus_bidaietan_atzerritarrei_pasaportea_eskatzen_zaiela_salatu_dute.htm
Autobus konpainien jokabidea salatzeko agerraldia egin zuten atzo Donostian. Gobernuz kanpoko bi erakunde horien asmoa enpresei epai hori gogoraraztea izan da. Jokabide horrekin, egoera administratibo irregularrean dauden pertsonak garraiatzea saihestu nahi dute enpresek. Baina auzitegiak ohartarazi zuen autobus gidariek ezin dutela «muga-polizia lanik egin». Era berean, gaineratu zuen pasaportearen edo bisen egiaztapena ezin dela autobus geltokietan egin, autobus geltokiak ez direlako muga zaintzarako postua.

Aurretik, autobusetako gidariekin egin dute berba, eta esan diete euren enpresei oharra pasatzeko. Baina, pasaportea eskatzen jarraitu dutenez, salaketa publikoa egitea erabaki dute. Zehaztu ez duten epe bat utziko diete orain, epaia betetzen hasten diren ikusteko. Hala egin ezean salatu egingo dituztela ohartarazi dute. Zehaztu dute beste geltoki batzuetan ere gertatzen dela, eta ez direla Donostiakoan lan egiten duten konpainia guztiak. Pesaren adibidea ipini du Aierdik: «Donostia eta Baiona arteko lineak bi estaturen arteko muga zeharkatzen du, eta bidaia txartelaz gain ez dute beste ezer eskatzen». Trenetan ere ez da dokumentaziorik eskatzen, esan duenez.

Geltokian geratu behar

Atzerritarrekin baino ez dute jokatzen horrela. Baina ez guztiekin. Donostiako Harrera Sareko kide Itxaso Agirrek zehaztu du Saharaz hegoaldeko afrikarrei baino ez dietela eskatzen. Eta adibide bat ipini du, joan den astekoa. Ostegunean, jatorriz Senegalgoa den gizon gazte bat autobus txartela erosten ahalegindu zen Donostiako geltokian, autobus konpainia bateko leihatilan. Hango langileak ohartarazi zion ezin ziola txartelik saldu dokumentazioa erakutsi gabe. Hori ikusita, Agirrek berak egin zuen txartela erosteko saioa Internetez, konpainiaren webgunearen bitartez. Nahiz eta txartelean bertan idatziz agertu atzerrira bidaiatzeko pasaportea edo bisa beharko dituela, erosteko orduan ez zioten dokumentaziorik eskatu.

Joan den urtarrilaren 17an antzeko zerbait gertatu zitzaien Boli Kostako emakume bati eta haren seme adingabeari. Dokumentaziorik gabe, ezin izan zuten Pariserako txartelik erosi. Hala, Donostiako autobus geltokian bertan egin behar izan zuten lo biek. «Gu gidariekin hitz egitera joan garen arren, ez diete autobusera igotzen uzten».]]>
<![CDATA[Gasteizen andrea hil zuen gizonak aitortu du gorpua zatitzea erabaki zuela, harrapatu ez zezaten]]> https://www.berria.eus/albisteak/162796/gasteizen_andrea_hil_zuen_gizonak_aitortu_du_gorpua_zatitzea_erabaki_zuela_harrapatu_ez_zezaten.htm Wed, 13 Feb 2019 15:26:18 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162796/gasteizen_andrea_hil_zuen_gizonak_aitortu_du_gorpua_zatitzea_erabaki_zuela_harrapatu_ez_zezaten.htm <![CDATA[Estatu arteko bidaietarako Donostiako autobus geltokian pasaportea eskatzen dela salatu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/162801/estatu_arteko_bidaietarako_donostiako_autobus_geltokian_pasaportea_eskatzen_dela_salatu_dute.htm Wed, 13 Feb 2019 13:31:13 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162801/estatu_arteko_bidaietarako_donostiako_autobus_geltokian_pasaportea_eskatzen_dela_salatu_dute.htm <![CDATA[Intsinis pinuak galdutako eremua eukaliptoak bete du azken hamarkadan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/013/001/2019-02-12/intsinis_pinuak_galdutako_eremua_eukaliptoak_bete_du_azken_hamarkadan.htm Tue, 12 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1928/013/001/2019-02-12/intsinis_pinuak_galdutako_eremua_eukaliptoak_bete_du_azken_hamarkadan.htm
Inbentarioaren arabera, intsinis pinuak galdutako hektareetan batez ere eukaliptoa landatu da. Bereziki, Bizkaian dago Zeelanda Berritik ekarritako espezie hori. 2011ko inbentarioan 14.600 hektarea neurtu zituzten herrialde historiko horretan, eta 17.300 2018an. Dena den, hektarea gutxiago diren arren, proportzioan nabarmenagoa da Arabako igoera: %73. 226 eukalipto hektarea izan ziren 2011n, eta 867 iaz.

Hedadurari dagokionez, pagoa da bigarren espeziea. 54.700 hektarea daude hiru herrialdeetan. Hostozabalen artean garrantzitsuena da: artadi eta hariztiek batera baino eremu zabalagoa betetzen du. Basoen %14an dago landatuta. Araban du indarra: pagadien %60 han daude; %32 Gipuzkoan; %8 Bizkaian. Herenak baso publikoak dira.

Fumigazioaren alde

Basogintza sektoreko ordezkariak Bizkaiko Batzar Nagusietara joan ziren atzo, intsinis pinuak duen xingola marroiaren izurriteaz berba egitera. Airetik fumigatzearen alde agertu ziren. Nahiz eta Bizkai eta Gipuzkoan espezie nagusia izan, ukatu egin zuten monolaborantza dagoela.]]>
<![CDATA[«Petronor gu pozoitzen ari da»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/015/001/2019-02-10/petronor_gu_pozoitzen_ari_da.htm Sun, 10 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1944/015/001/2019-02-10/petronor_gu_pozoitzen_ari_da.htm
Tarteka, geldialdiak izaten dira Petronorren ekoizpen unitateetan, mantentze lanak egiteko. Horietako bat egiten dabiltza orain. Urtarrilaren 15etik, konbertsio unitatean ari dira beharrean. Oraingoan, mantentze lanekin batera aldaketa teknologikoak ere egingo dituztela iragarri zuen enpresak berak. Martxora arte iraungo dute lanek.

«Hodiak lurrunez garbitzen ari direla esan dute, eta horrena izan dela kiratsa», azaldu zuen Meatzaldea Bizirik plataformako kide Sara Ibañezek. Astearte goizean hasi ziren nabaritzen. «Iparraldeko haizea zegoenez, Meatzalde osoan igarri genuen. Asteazkenean, okerragoa izan zen: Barakaldo aldean eta itsasadarraren beste aldean usaindu zuten, Erandio inguruan».

Zorabioak, eztarriko mina eta goragalea sentitu zuten hainbatek. «Batzuek gau osoa komunean botaka pasatu zutela kontatu digute». Administrazioak izandako jokabidea salatu du Ibañezek: «Larrialdi zerbitzuek ez zuten etxean geratzeko agindurik eman. 112 telefonokoek pertsona bakarrari esan zioten etxean geratzeko. Gehienoi ingurumen arazoetarako telefonora deitzeko esan ziguten, 012ra, baina han bulegoetako ordutegian baino ez dute hartzen».

Aireko isurketak neurtzeko estazioa dauka Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailak Zierbenako Las Carreras auzoan. Ibañezek salatu du betikoa matxuratuta dagoela iazko irailetik. Duela egun batzuk, behin-behineko bat ipini dute, leku batetik bestera mugitzekoa. «Estazio finkoaren datuak ikusi ahal izaten genituen, baina mugikorretan ez dugu horretarako aukerarik», kexatu da. Airean dauden bentzeno, tolueno eta xileno partikulak neurtzen ditu. Jaurlaritzak esan du asteazkenean, justu inguruko bizilagunak kiratsagatik kexaka ibili zirenean, «ohi baino kopuru handiagoa» neurtu zela, baina «arrisku eta alarmarako kopuruetatik urruti». Hala ere, bizilagunen kezka ikusita, protokoloak berrikusi beharko direla aitortu du.

Ibañezek esan du eurek ez dakitela zein diren arrisku eta alarmarako kopuruak. Era berean, salatu du Jaurlaritzak manipulatu egiten dituela estazio finkoak neurtutakoak. «Denbora bat igarotakoan, kasualitatez, desagertu egiten dira gorantz doazen isurien neurketak. Beherakoekin ez da halakorik gertatzen. Norbaitek ezabatu egiten ditu. Hori frogatu dezakegu».

Auzitara iritsi da

Joan den urtarrilean, estreinakoz, Bizkaiko Fiskaltza Petronorren izandako isurketa bat ikertzen hasi zen. Bizilagun batzuen gutuna jasotakoan hartu zuen erabakia. Iazko azaroaren 8an eta 9an izan zen ikertzen ari diren isuri hori. Bizilagunek Eusko Jaurlaritzaren estazioak egun haietan egindako neurketak bidali zituzten fiskaltzara, baita findegiaren argazki batzuk ere. Ibañezek esan du ez dakitela zer gertatuko den, baina «pozik» hartu du behintzat epaitegietan ikertzen hasi izana. Hala ere, esan du ez dutela beste berririk izan. Delitu zantzurik aurkituko balu, salaketa ipiniko luke fiskaltzak.

Bizilagunek eurek Ertzaintzara jo dute, beste behin. Ibañezen esanetan, «enegarren» salaketa jartzera. Oraingoan, aste honetan izan diren isuriengatik. Zierbenako Udalak ere kezka eta ezinegona agertu ditu. Isuri horiek bizilagunen osasunean ez dutela ondoriorik izango bermatzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzari. ]]>
<![CDATA[Petronorren izandako azken isuriak salatu dituzte]]> https://www.berria.eus/albisteak/162658/petronorren_izandako_azken_isuriak_salatu_dituzte.htm Sat, 09 Feb 2019 07:37:43 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162658/petronorren_izandako_azken_isuriak_salatu_dituzte.htm <![CDATA[Salestarrek aitortu dute orain 30 urte eduki zutela Deustuko abusuen berri]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2019-02-09/salestarrek_aitortu_dute_orain_30_urte_eduki_zutela_deustuko_abusuen_berri.htm Sat, 09 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1877/004/001/2019-02-09/salestarrek_aitortu_dute_orain_30_urte_eduki_zutela_deustuko_abusuen_berri.htm
Salestarrekin bereziki haserre agertu dira biktimak. Ohartarazi dute bazekitela zer gertatzen zen, baina «ez ikusiarena» egin zutela. «Egia osoa aitortzen ez bada, damua ez da sinesgarria, eta ezin da adiskidetzerik izan». Salestarrek oharra argitaratu zuten atzo: aitortu dute 1989an izan zutela ikasle bik jasandako abusuen berri. Lehen salaketak jaso zituen irakasleak 1990ean utzi zituen eskola eta salestarren ordena; ikastetxeak baieztatu du abusuekin lotura izan zuela alde egin izanak.

Jada elkartu dira biktima batzuekin, eta gainontzekoak ikastetxera jotzera animatu nahi izan dituzte. Barkamena eskatu dute: «Argi dago orduan egin genuena ez zela nahikoa izan. Ez genuen jokatu auziaren larritasunak eskatzen zuen bezain azkar». Adierazi dute Ertzaintzarekin elkarlanean dabiltzala, «gertatutako guztia argitzeko». Biktimen sufrimendua aitortu dute: «Ezin dugu imajinatu ere egin 30 urte hauetan sentitu duten mina eta haserrea». Horregatik, atzoko elkarretaratzea babestu zuten salestarrek. Iragarri dute ordenatik kanpoko kidez osatutako batzorde bat eratuko dutela, nahi duten biktimei laguntza psikologikoa eta legala emateko.

Ikasle ohiek uste dute «pauso bat» dela ikastetxearen oharra; «bide onetik» doala. Baina «gutxi» dela iritzi diote. Haien arabera, ikastetxeak «ez du egia esan», 1989a baino lehen ere bazuelako abusuen berri. «Nola da posible zer gertatzen zen jakin eta epaitegietan salatu ez izana?».

Sentitu dute auzitan jarri dituztela 30 urte pasatutakoan salatu dutelako. «Umeak ginen, haurtzaroa lapurtu zigun, eta gertatutakoa lurperatuta gainditzen ahalegindu garen zauria utzi zigun».

Salatzeko deia

Salatutako abusuak 1970eko eta 1980ko hamarkadetakoak dira, baina gerora ere kasuak izan diren susmoa dute; salaketa ia denetan aipatu duten erasotzailea, adibidez, udalekuetan zebilen. Biktimei «min» ematen die atzetik biktima gehiago egongo zirela pentsatzeak. Salatzera animatu dituzte, kasu horiek agian ez direlako preskribatu. Baita abusatu zituzten beste ikaskideak ere. Haienak, seguruena, preskribatuta egongo dira, 30 urte igaro direlako. Legea aldatzeko eskatu diete politikariei. Elizari lotutako abusuak dira albiste. «Eta ez da gutxiagorako». Baina salestarretako ikasle ohiek gogoan izan dituzte gainontzeko biktimak ere: «Asko zarete, gehiengoa zarete zuen familian edo konfiantzako inguruetan basakeria hau sufritu duzuenok. Baturik, gure zauriak senda ditzakegu».]]>
<![CDATA[Araban, ikasle atzerritarren %91 eskola publikora bidali dituzte]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4606/008/001/2019-02-08/araban_ikasle_atzerritarren_91_eskola_publikora_bidali_dituzte.htm Fri, 08 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4606/008/001/2019-02-08/araban_ikasle_atzerritarren_91_eskola_publikora_bidali_dituzte.htm
Kontrako adibidea Durangon topatu dute, Bizkaian: itunpeko hiru ikastetxeek jaso dituzte atzerriko jatorria duten hamar ikasletik zazpi. Desoreka horiei aurre egiteko Berme Batzordeak martxan jartzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzari. Gobernuak berak iragarri zuen sortzeko asmoa duela. Tellituk uste du horietan hezkuntza eragile guztiek hartu beharko dutela parte. Berme Batzordea hilero bilduko balitz herri edo eskualde batzuetan dauden desorekak konponduko liratekeela iruditzen zaio.

Joan den urrian segregazioaren aurkako proposamena aurkeztu zuten ikastolek. Denbora tarte honetan hainbat bilera izan dituzte eragileekin, eta oraindik ez dituzte amaitu. «Esan dezakegu gure proposamena ezagutarazi dugula gizartean. Eta aurkezpen guztietan adierazi dugu gurea proposamen bat dela, ez dela errezeta hutsezin bat, eta irekita gaudela besteren batek egindako proposamenak aztertzeko», azaldu du Nekane Artola lehendakariordeak.

Ikasturte honetan, 4.500 ikasle matrikulatu dira epez kanpo Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan; aurrekoan, 4.320. Aurreikuspena dute hurrengoetan gehiago izango direla. «Herri kohesionatu bat eraiki nahi badugu politika espezifikoak egitera eraman behar gaitu», ohartarazi du Tellituk.

Ikastoletan, adibidez, 500 ikasle baino gehiago jaso dituzte, azaroaren 31ko datuen arabera. Dagoeneko 600 inguru direla esan du Tellituk. «Progresio honi eutsiz, ikasturtea amaitzerako atzerritar jatorriko 900 ikasle berri izango ditugu; iaz baino %300 gehiago». Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza sisteman duten pisuaren pareko zenbatekoan jaso dituzte jatorri atzerritarreko ikasleak: %15 bueltan.

Euskarak kezkatuta

Euren buruari ere lana ipini diote ikastolek, urritik aurkezten ibili diren proposamenean. Batetik, atzerriko jatorria duten ikasleei erantzun egokia eman nahi diete. Horretarako, Harrera Plan Integrala lantzen ari dira. Bost ardatz izango ditu: ikaslearen hasierako harrera, aurre-ebaluazio integrala, kokapena eta hizkuntza trataera, familiarekiko harremanak, eta eskolatze prozesuaren ebaluazioa. Ikasle horiek ikastoletan geratzea nahi dute. Beka sistema berrituko dute hori lortzeko.

Hizkuntzaren inguruan kezka agertu du Tellituk, ikasleen euskalduntzean eragina izango duelako fenomenoak. Horregatik, Madrilen eta Katalunian martxan ipini diren esperientzia batzuk aztertzen ari dira. Ikasle guztiekin inklusibotasuna lantzeko unitate didaktiko bat lantzen ere badabiltza. Hori guztia aurrera eroateko hezkuntza sistema osoak baliabide ekonomikoak behar dituela ohartarazi dio Jaurlaritzari.]]>
<![CDATA[Hezkuntza sisteman duten pisuaren pareko zenbatekoan jaso dituzte ikastolek jatorri atzerritarreko ikasleak]]> https://www.berria.eus/albisteak/162551/hezkuntza_sisteman_duten_pisuaren_pareko_zenbatekoan_jaso_dituzte_ikastolek_jatorri_atzerritarreko_ikasleak.htm Thu, 07 Feb 2019 07:19:32 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162551/hezkuntza_sisteman_duten_pisuaren_pareko_zenbatekoan_jaso_dituzte_ikastolek_jatorri_atzerritarreko_ikasleak.htm <![CDATA[Zaintza ikusgarri egin nahi dute sindikatuek martxoaren 8an]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4584/008/002/2019-02-07/zaintza_ikusgarri_egin_nahi_dute_sindikatuek_martxoaren_8an.htm Thu, 07 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4584/008/002/2019-02-07/zaintza_ikusgarri_egin_nahi_dute_sindikatuek_martxoaren_8an.htm
Dena den, zehaztu zuen lan munduan bertan ere badituztela greba egiteko arrazoiak. Haren esanetan, emakumeek bereziki jasaten dituzte prekarizazioa eta diskriminazioa. «Gogoratu behar dugu oraindik ere Hego Euskal Herrian %24koa dela soldata arrakala». Horregatik, Euskal Herriko andreak «etxean zein lantokian planto» egitera deitu zituen.

Iazkoaren arrastoa

LAB sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk adierazi zuen «indarrean dagoen sistema kapitalista, heteropatriarkal eta kolonialistaren» aurkako greba feminista izango dela, «bizitza erdigunean» jarriko duen beste eredu baten aldekoa.

Iazko grebak utzitako arrastoari ere erreparatu zion Aranburuk. Uste du «bultzada berezia» izan dela sektore feminizatuetan piztu diren borroka sindikalentzat. Ugaritu egin direla azpimarratu zuen. «Greba honekin, langile subjektuaren berrosaketan pauso bat eman nahi genuke; askotarikoa da, baina guztien borrokak kolektibizatu behar ditugu, eta guztiok elkartzea beharrezkoa da».

]]>
<![CDATA[Aske segituko dute Iruñeko talde bortxaketako bost zigortuek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4578/008/001/2019-02-07/aske_segituko_dute_iruntildeeko_talde_bortxaketako_bost_zigortuek.htm Thu, 07 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4578/008/001/2019-02-07/aske_segituko_dute_iruntildeeko_talde_bortxaketako_bost_zigortuek.htm
Urtarrilean bezala, oraingoan ere hiru epaileetatik bik babestu dute epaia, akusazioak joan den hilean erabilitako «argudio berberak» errepikatu dituela iritzita. Bermerik gabe behin-behinean espetxera sartzearen alde agertu da presidentea, berriro ere.

Joan den abenduan, Nafarroako Auzitegi Nagusiak berretsi egin zuen Nafarroako Lurralde Auzitegiak ipinitako bederatzi urteko zigorra. Akusazioek, fiskalak eta defentsak helegitea jarri zuten Espainiako Auzitegi Gorenean. Haren epaiaren zain daude, zigorra behin betikoa izateko.]]>
<![CDATA[Gehiengo sindikalak zaintza lanak ipini ditu martxoaren 8ko grebaren erdigunean]]> https://www.berria.eus/albisteak/162507/gehiengo_sindikalak_zaintza_lanak_ipini_ditu_martxoaren_8ko_grebaren_erdigunean.htm Wed, 06 Feb 2019 07:10:47 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162507/gehiengo_sindikalak_zaintza_lanak_ipini_ditu_martxoaren_8ko_grebaren_erdigunean.htm <![CDATA[Filtrazioak salatu zituztenei, «zigorra»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4578/008/001/2019-02-06/filtrazioak_salatu_zituztenei_zigorra.htm Wed, 06 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4578/008/001/2019-02-06/filtrazioak_salatu_zituztenei_zigorra.htm
«Gure lankide bat lan gehiago egitera behartu dute. Lanaldia handitu diote. Eta, horren ondorioz, Martari [Macho] berea murriztu diote. Orain, %60ko lanaldia du», azaldu du Roberto Sanchezek, hiru anestesistetako batek. Macho da bigarrena, eta Manoel Martinez hirugarrena. «Manoel adinez nahiko nagusia den eta gaixo dagoen mediku baten lekuan egon da. Mediku horrek ezintasuna ere eskatu du. Ez zuen lanera bueltatu nahi. Baina, bat-batean, senda-agiriarekin itzuli da lanera».

Martinez lanik gabe gera ez zedin, Sanchezek lanaldi murrizketa eskatu du. %60an dago orain hura ere. «Martinez leku onean zegoen zerrendetan, eta hari eman diote nire %40a», jarraitu du kontakizuna Sanchezek. «Diru aldetik sufrituko dugu hirurok. Baina merezi du». Espero du ekaitza igarotzen denean lanaldi osora itzuli ahal izango direla. «Orain, ardura politikoak eta penalak argitu behar dira. Bakoitza dagokionaren erantzule egiten denean, oposizio eta kontratazio ereduen inguruko eztabaida sortu beharko da Osakidetzan».

Sanchezek adierazi du Machori lanaldia murrizteko beste medikuari egin dioten presioaren frogak badituztela. Ez, ordea, Martinezen kasuan; baina sinetsita daude Debagoieneko ospitaleko zuzendari kudeatzailearen ardura dela. «Kardiologiako oposizioa egin aurretik, epaimahaiko batek presidenteari mezu bat idatzi zion esanez azterketak filtratu behar zirela, eta plazak banatu behar zituztela. Hedabideetan agertu zen mezu elektroniko hori. Epaimahaiko presidentea gure ospitaleko kudeatzailea da. Ez daukagu frogarik, baina seguru gaude berak hartu dituela erabaki hauek, Osasun Sailaren oniritziarekin».

Ardura politiko eske

Jon Darpon Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua egin du «iruzurraren arduradun». «Bazekien hau gertatzen zela betidanik. Ez dut uste lagundu duenik, baina egiten utzi du. Arduradun politikoa da, eta dimisioa eman behar du». Ohartarazi du sailburua babesten badu Iñigo Urkullu lehendakaria ere erantzule izango dela. Uste du Osakidetzako zuzendaritzan aldaketak egin dituztenetik Osasun sailburua «ezkutatuta» daukatela.

Osakidetzak ukatu egin du hiru anestesistek «diskriminazioa» jaso dutela. Hedabideetara bidalitako ohar batean esan du erakundeak dituen 26.400 beharginen «lan baldintza guztiek arau, eskubide eta betebehar berak» dituztela. «Osakidetzak berdin tratatzen ditu langile guztiak, eta horrek ezingo luke bestela izan». Azaldu du salaketa egin dutenek lan eskubideak dituztela, eta errespetatzen zaizkiela. «Baina beren kontratu motaren araberako betebeharrak ere badituzte, eta horiek errespetatu beharko lituzkete, iritzi publikoa manipulatzen saiatu gabe». Gaineratu du atzoko elkarretaratzean ez duela Osakidetzako gehiengo sindikalaren babesa lortu.

Edonola ere, lankideen sostengua sentitu dute hiru anestesistek. «Erizainek, erizain laguntzaileek eta jagoleek babes osoa agertu digute. Medikuen artean bestelakoa da egoera. Jendaurrean ezer esan ez arren, pribatuan esaten digute bazela garaia hau guztia argitara ateratzeko». ]]>
<![CDATA[Oposizioetako irregulartasunak salatu zituzten anestesisten aurkako errepresaliez ohartarazi dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/162460/oposizioetako_irregulartasunak_salatu_zituzten_anestesisten_aurkako_errepresaliez_ohartarazi_dute.htm Tue, 05 Feb 2019 07:10:53 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/albisteak/162460/oposizioetako_irregulartasunak_salatu_zituzten_anestesisten_aurkako_errepresaliez_ohartarazi_dute.htm <![CDATA[Lau sexu delitugatik salatu du fiskaltzak Bizkaiko eskauten abade izandakoa]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1950/005/001/2019-02-05/lau_sexu_delitugatik_salatu_du_fiskaltzak_bizkaiko_eskauten_abade_izandakoa.htm Tue, 05 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1950/005/001/2019-02-05/lau_sexu_delitugatik_salatu_du_fiskaltzak_bizkaiko_eskauten_abade_izandakoa.htm
Iazko abenduaren 10ean eman zuten ezagutzera Bilboko Elizbarrutiak eta Euskalerriko Eskautak Bizkaia mugimenduak abadearen kontrako salaketen berri. Abusuak 2015ean, 2016an eta 2017an gertatu ziren. Urte horietan Bizkaiko eskaut mugimenduaren konsiliarioa zen abadea; hau da, gazteekin aisialdia eta hezkuntza lantzen dituen erakunde katolikoaren arduradun erlijiosoa zen. 2017ko udazkenean karguz aldatu zuten: Bilboko Elizbarrutiko Uribeko bikariotzako burua izan da gotzaintzak salaketen berri izan duen arte, eta, horregatik, baita Gotzain Kontseiluko kide ere. Mario Izeta gotzainak kargugabetu egin du. Bilboko Elizbarrutiko komunikazio arduradunek BERRIAri jakinarazi diote gaur egun ere kargurik gabe eta ekintza guztietatik aparte dagoela. Gainera, azaldu dute Bizkaiko Elizbarrutiak hedabideen bitartez jakin duela Bizkaiko Fiskaltzak joan den astean ipinitako salaketaren berri.

Iazko azaroaren 1ean jakin zuen abusuen berri Euskalerriko Eskautak Bizkaia mugimenduak. «Abade batek aisialdiko heziketen testuinguruan izandako ustezko portaera sexual desegoki batzuen» berri izan zuen, euren hitzetan. Azaroaren 26an gotzaina ipini zuten jakinaren gainean. Biharamunean abiatu zuen ikerketa elizbarrutiak, Joseba Segura bikario nagusiaren eskutik.

Erromara ere jo zuten. Fedearen Doktrinarako Kongregazioaren esku dago auzia. Oraindik ez dute hango berririk jaso Bilbon. Hil honetan Eliza barruko sexu erasoen inguruko bilkura egingo dute Vatikanoan, Frantzisko aita santuak deituta. Mundu osoko gotzainen biltzarretako buruak joango dira, abusuen aurkako protokoloez berba egitera.

«Eskolak bazekien, eta estali egin zuen» ]]>
<![CDATA[Legezko jo dute prostituzio bezeroak zigortzeko araua]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2019-02-02/legezko_jo_dute_prostituzio_bezeroak_zigortzeko_araua.htm Sat, 02 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2019-02-02/legezko_jo_dute_prostituzio_bezeroak_zigortzeko_araua.htm
Kontseiluko kideek esan dute ez dela euren zeregina prostituzioaren inguruko eztabaidan sartzea, eta zehaztu dute legearen konstituzionaltasuna aztertzera mugatu direla. Euren esanetan, lege horrekin botere legegilearen helburuak «giza duintasuna bermatzea eta ordena publikoa gordetzea» izan dira. «Prostituten gehiengoa giza salerosketaren eta proxenetismoaren biktimak direnez, hartutako neurriak ez dira desegokiak». Epaileek ukatu egin dute zigorrek «askatasun pertsonalak urratzen» dituztela.

Besteak beste, legeak 1.500 euroko isunak ipintzen dizkie bezeroei. Behin baino gehiagotan zigortzen dituztenen kasuan, 3.750 eurokoa izan daiteke isuna. 1999an, Suediak onartu zuen gisa horretako lege bat, eta, harrezkero, beste hainbat herrialdek hartu dute eredu modura. Prostituzioa debekatu ordez, haren kontrako neurriak hartzea dago oinarrian. Era berean, 2016ko legeak kendu egin zuen 2003tik indarrean zegoen beste delitu bat: prostitutek «bezeroak bilatzea».

Giza eskubideen eta prostituzioaren arloko eragileen artean eztabaida egon da. Legearen alde agertu diren eragileei garrantzitsua iruditu zaie paradigma aldatu izana. Izan ere, 2016ra arte prostitutak ziren delitugileak, baina orduko legeak bezeroen gain jarri zuen delitua. Era berean, nabarmendu dute emakumeen trafiko eta salerosketa sareen aurka egiteko «modu bakarra» dela bezeroak zigortzea.

Prostitutak, «babesgabe»

Frantzian prostitutekin lan egiten duen elkartea da Amicale du Nid, eta bertako kide Cedrid Uzan-Sarano abokatua izan da Kontseilu Konstituzionalaren aurrean legea defendatu dutenetako bat. «Oso pozik» agertu da: «Printzipioen ikuspegitik, konstituzioan ezin dugu ezarritzat jo prostituzio merkatua eta sexua erostea, definizioz erlazio biolentoa baita».

Legea auzitara eroan duten erakundeen artean Munduko Medikuak eta Strass sindikatua daude. Guztira, bederatzi elkartek eta 30 prostitutak jo dute epaitegietara. Esan dute legeak ez duela lortuko prostituzioa gutxitzea. Are gehiago, iruditzen zaie prostituten «lan baldintzak okertu» dituela, «ezkutuan eta babes gutxiagorekin lan egitera» behartzen dituelako. Esan dute zigorrek «eskaera gutxitzea» ekarri dutela, eta «prezioak jaistera eta bezeroen baldintzak onartzera» eroan dituela prostitutak.

Euren argudioak indartzeko, legearen aurkako elkarteek hainbat prostitutaren testigantzak aurkeztu zizkioten Kontseilu Konstituzionalari. Prostitutetako batek kontatu zuen legea indarrean sartu zenetik bezeroek uko egiten dietela preserbatiboei. Elkarteok uste dute «sexu bidezko gaixotasunak zabalduko» direla.]]>
<![CDATA[Usansolo Herria plataformak bitartekaritza eskatu dio Arartekoari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/015/001/2019-02-02/usansolo_herria_plataformak_bitartekaritza_eskatu_dio_arartekoari.htm Sat, 02 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1876/015/001/2019-02-02/usansolo_herria_plataformak_bitartekaritza_eskatu_dio_arartekoari.htm
Plataformaren abokatu Juan Landak salatu zuen Galdakaoko Udalak prozesua martxan jarri aurretik «galdeketa surrealista» bat egin nahi izan duela. Udal gobernuaren asmoa izan da Usansolo zer eta nortzuk diren zehazteko galdeketa egitea. 2018ko azaroan egiteko asmoa zuen, baina Espainiako Gobernuak ez zion baimenik eman. «Tranpa egin nahi izan dute. Galdeketa hori egiteko ez zioten baimenik eskatu behar estatuari. Erantzunean hala esaten die Madrilek: ez dizuegu ematen, ez delako gure eskumena», azaldu zuen Landak. Ohartarazi dute eskumen hori diputazioarena dela.]]>
<![CDATA[Eutanasia legeztatzeko eskatu dio Portugaletek Espainiako Kongresuari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/011/001/2019-02-01/eutanasia_legeztatzeko_eskatu_dio_portugaletek_espainiako_kongresuari.htm Fri, 01 Feb 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1879/011/001/2019-02-01/eutanasia_legeztatzeko_eskatu_dio_portugaletek_espainiako_kongresuari.htm
Tellaetxek alzheimerra du. «Burua argi zuenean, hainbatetan adierazi zuen ez zuela bizi nahi gaur egun bizi den egoeran. Idatziz ere utzi zuen bere borondatea», irakurri zuen atzoko bilkuran Mikel Torres alkateak. Adierazpenak gogora ekarri du Eusko Legebiltzarrak baduela hil hurren daudenen eskubideak eta duintasuna bermatzeko legea, 2016an onartutakoa. Baina aitortu du ez dela aski «heriotza duinerako eskubidea bermatzeko», Espainiako beste arau batzuekin talka egiten duelako. Izan ere, Zigor Kodearen 143.4 artikuluak espetxe zigorra ezartzen dio beste baten heriotzari «beharrezko eta zuzeneko ekintzekin aktiboki eta zuzenean eragiten dionari, baldin eta biktimak heriotza eragingo dion gaixotasun larria badu». Artikulu hori indargabetzeko ere eskatu diote Kongresuari. Baita Espainiako Gorteek onartutako 26/2015 legearen bigarren azken xedapena indargabetzeko ere. Xedapen horrek muga batzuk jartzen dizkio 2002ko Espainiako pazienteen autonomiarako legeari. «Bere borondatearen kontra bizitzera behartzeak egoerari krudeltasuna handitzea esan nahi du, eta heriotza bortitz bat izatera kondenatzea», salatu du adierazpenak. Tellaetxeren senar Txema Lorente udalbatzan izan zen. Eskerrak eman zizkion Portugaleteko herriari: «Goazen gaur denok elkarrekin; gu gara herria». Change.org atarian sinadurak biltzen ari da sendia. Sosamatxu.wordpress.com blogean eman daiteke babesa.]]>
<![CDATA[Epaimahaiak zozketa bidez osatzeko eskatu dio Arartekoak Osakidetzari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/4578/006/001/2019-01-31/epaimahaiak_zozketa_bidez_osatzeko_eskatu_dio_arartekoak_osakidetzari.htm Thu, 31 Jan 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/4578/006/001/2019-01-31/epaimahaiak_zozketa_bidez_osatzeko_eskatu_dio_arartekoak_osakidetzari.htm
Arartekoak argitu du ikerketaren helburua ez dela izan salatutako irregulartasunak benetan gertatu diren edo ez ikertzea eta horien erantzuleak aurkitzea. Horretarako eskumena EAEko Fiskaltzak duela esan du, eta gaur egun zabalik duela ikerketa.

Osasun Sailak eta Osakidetzako Zuzendaritzak erantzun dute bat datozela Arartekoak egindako gomendioekin. «Aztertu dira, eta edukiaren gaineko balorazio positiboa egin dugu. Konpromisoa hartzen dugu hurrengo lan eskaintza publikoen prozedurak hobetzeko». Iragarri dute aurtengo lehen lauhilekoan aurkeztuko dela eredu berria, eta Arartekoak egindako proposamenak jasoko dituela edukian.

LAB sindikatuaren ustez, Arartekoaren txostenaren datuek bat egiten dute sindikatuak berak egindako salaketekin. «Adibidez, txostenean jasotzen da hainbat kategoriatako azterketak errepikatu baino lehen epaimahaiak berritu beharko liratekeela. Argi gelditu da informazio txostenak ireki behar ziren edo ez erabakitzeko irizpide ezberdinak kontuan hartu direla kategoria bakoitzean. Osakidetzako ikerketa egin dutenen arteko koordinazio falta adierazten du».

EH Bilduk ere bat egin du txostenarekin. Aldi baterako enplegu tasaz Arartekoak «agertutako kezka» azpimarratu du Rebeka Ubera legebiltzarkideak. Besteak beste, test erako azterketa bakarra nahi du koalizioak.]]>
<![CDATA[Amak ehortzi zuen lurrera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1913/007/001/2019-01-30/amak_ehortzi_zuen_lurrera.htm Wed, 30 Jan 2019 00:00:00 +0100 Ibai Maruri Bilbao https://www.berria.eus/paperekoa/1913/007/001/2019-01-30/amak_ehortzi_zuen_lurrera.htm
Ugarte Plazaren gainontzeko anaiek ere armak hartu zituzten, eta preso amaitu zuten frankisten esku. «Gure birramonak sekulako ahalegina egin zuen familia guztia etxera ekartzeko. Lucas falta zitzaion, eta, zerraldo bazen ere, Tolosara ekarri nahi izan zuen». Alarguna zen 1934tik. Garai zailak ziren, eta gehiago emakume batentzat. Baina Madrilera joan, eta etxera ekarri zuen semearen gorpua. «Guk nahi duguna da gure birramonak horrelako ahalegina eginez lortu zuena errespetatzea, eta lapurtuta eraman zutena etxera itzultzea, duintasunez gorde ahal izateko gainerako senideekin batera».

Zer gertatu zen ikertzea ere nahi dute. «Nork baimendu zuen hezur horiek hilerritik atera eta Erorien Haranera eramatea? Zertarako? Zergatik? Erorien Harana bukatu zutenean, Francoren mausoleoa betetzeko lanak egin zituzten. Lan horiek izan ziren, besteak beste, euskal herritar askoren hezurrak hara eramatea, nolabaiteko garaipen izpiritu horretan gehiago sendotzeko». Birraitona eramateko agindua nork eman zuen ikertzea nahi dute.

Hilerriko agirietan badago lurperatu zuteneko informazioa, baina ez handik atera zutenekoa. Erorien Haraneko lur emateen zerrendan topatu dute Ugarte Plazaren berri. Zehazki zer lekutan hilobiratuta dagoen ere badakite, kolunbario zenbaki eta guzti. Uste dute garai hartako Tolosako udal agintariak izango zirela. Gainontzeko euskal herritarrekin zer gertatu zen ere jakin behar dela nabarmendu du Atorrasagastik.

Memoriaren legea

Instituzioen babes falta salatu du. Nafarroak Memoria Historikoaren Legea duela gogoratu du, baina Eusko Legebiltzarrak ez du halako legerik onartu. Ezinbestekoa iruditzen zaio Atorrasagastiri: «Ezin gara ibili Madrilgo ministerioen aurrean borrokan, inolako babesik gabe. Bestela, unean uneko agintari edo alderdien erabakien menpe egongo gara». Gogora ekarri du 1970eko hamarkadan Nafarroako Erriberako alkateek protesta bidez lortu zutela euren herrietatik Erorien Haranera eroandako gorpuzkiak sorterrietako hilerrietara ekartzea.

Zumarragako Udalak iaz egin zuen antzeko eskaera bat. Urriaren 16an onartu zuen osoko bilkurak Antonio Arrizabalaga Ugarteren gorpuzkiak Erorien Haranetik atera eta herrira itzultzeko eskaera. «Gure ahaideak dira», azaldu du Atorrasagastik. «Oraindik ez dute ezer lortu». Salatu du Espainiako Gobernua trabak jartzen ari dela. Madrilgo beste sendi baten adibidea ipini du: «Aurretik jarritako baldintza guztiak bete dituztenean, DNA probak eskatu dizkiete orain».]]>