<![CDATA[Igor Susaeta | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 22 Jan 2020 00:02:48 +0100 hourly 1 <![CDATA[Igor Susaeta | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Arrisku handiko 38 enpresa ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1911/002/001/2020-01-21/arrisku_handiko_38_enpresa.htm Tue, 21 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1911/002/001/2020-01-21/arrisku_handiko_38_enpresa.htm <![CDATA[«Petronorrek gardentasunez jokatu beharko luke»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1964/003/001/2020-01-21/petronorrek_gardentasunez_jokatu_beharko_luke.htm Tue, 21 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1964/003/001/2020-01-21/petronorrek_gardentasunez_jokatu_beharko_luke.htm
Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren eta Gipuzkoa, Bizkai eta Arabako lantegi kimikoak biltzen dituen Aveq-Kimika plataformaren arabera, ez dago gisa horretako enpresetan istripuak gertatzeko arriskurik eza. «Estatistikek diote findegietan egon direla istripu larri asko. Iaz, Texasen [AEB] bakarrik, bi istripu nagusi gertatu ziren», nabarmendu du Ibañezek. Gogorarazi du Petronorrek 50 urte baino gehiago dauzkala, instalazioei «adabakiak» jartzen dizkietela, eta, gainera, erabiltzen dituela «erabiltzen dituen produktuak».

Berez, 2012ra arteko lizentzia zuen enpresak, baina, 2010eko abenduan, Petronorrek beste 40 urtez Muskizen jarraitzeko akordioa lortu zuten EAJk eta PSOEk, Madrilen. PSOE zegoen orduan Espainiako Gobernuan, eta Ekonomia Iraunkorraren Legea onartzeko EAJk jarritako baldintzetako bat hori izan zen. Sasoi hartan, gainera, lantegia handitu zuten koke planta batekin. Auzitara jo zuten plataformakoek, eta Auzitegi Nazionalak iazko apirilean eskatu zion Espainiako Ingurumen Ministerioari irekitzeko zigor espediente bat findegiari.

Bestalde, Petronorren Kanpo Larrialdietarako Plana iraungita dagoela salatu dute. «Estatuko Aldizkari Ofizialaren arabera, azkenekoa 2014koa da, eta hiru urtez behin berrikusi behar da», argitu du plataforma ekologistako bozeramaileak. Ingurumen Baimen Bateratua ere iraungita dauka. «Suposatzen da Eusko Jaurlaritza dagoela arau horiek betearazteko, eta egiaztatzen duela betetzen diren ala ez, baina errealitatea beste bat da».

28 urte daramatza Muskizen bizitzen, eta gorabehera «asko» ikusi ditu Petronorren jardueraren eraginez. «2001ean sute handi bat, 2002an leherketa bat, 2012an bentzeno emisio masiboak hamar egunez, labe batean beste leherketa bat 2015ean...». Orriak eta orriak dauzka erregistratuta gorabeherekin. «Ez dakit esaten horiek txikiak edo handiak izan ziren... Haiek [Petronorrekoek] ezeri ez diote deitzen gorabehera». 2012an gertaturiko gorabeheran, Eusko Jaurlaritzak aginduta eten zuten lantegiaren jarduera.

Halakoak gertatzen direnean, herritarrak ez dira seguru sentitzen. Aurren-aurrenik, jendeak elkarri galdetzen dio «zer ari da gertatzen, zer ari da gertatzen?», eta SOS Deietara deitzen dute. «Eta SOS Deietakoek berek deitzen dute Petronorrera, esanez jendea deika ari dela. Enpresak ordubete, bi, hiru ordu geroago kaleratzen du ohar bat». Hau da, informazioaren norabideak beharko lukeenaren kontrako bidea egiten duela.

Zer egin jakin gabe

Eta plataformako kideak salatu du «inork» ez diela adierazi herritarrek zer babes neurri hartu behar dituzten istripu bat gertatzen denean. Triptiko bat eman zieten aspaldi; 2001az ari da. Herrian ere bada «panelen bat edo», adierazten duena alarma entzunez gero zer egin: etxean sartu, pertsianak jaitsi, toki baxuetara ez joan... «2001ean banatu zuten. Jende askok ez du informaziorik». Herria bera, izan kiroldegia, futbol zelaia, eskolak, findegiaren «zero eremuan» daude, 100-200 metrora. Jende askok galdetzen dio Ibañezi ea beldurrarekin bizi ote diren. «2001eko sutea oroitzen dut. Neure buruari esaten nion: 'hau lehertu egin daiteke'. Ez duzulako pentsatu nahi...».

Dena den, uste du «sakoneko arazoaz» ez dela hainbeste hitz egiten. «Kutsadura kronikoa da okerrena, eta horrek, egiazki, epe luzera egiten du kalte: minbizia arriskua, malformazioak, kalteak erreprodukzioari... Hori guztia istripu arriskua baino okerragoa da, kronikoa delako». Baina arazo bat ikusten du Ibañezek: hori ikertzea «inori» axola ez zaionez, «inoiz» ezin izango dutela frogatu «kausaren eta efektuaren arteko» harremana. «Baina mundu mailan badaude nahikoa ikerketa findegi baten ondoan bizitzeak eragin dezakeenaz». Eta Euskal Herrira etorrita, azpimarratu du eremu industrializatuetan heriotza maila batezbestekotik «gorago» dagoela. «Eta Muskizen kasuan batez bestekotik gorakoa da, nahiz eta industria bakarra eduki».]]>
<![CDATA[Espazioak ondo baliatuz]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1970/025/001/2020-01-19/espazioak_ondo_baliatuz.htm Sun, 19 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1970/025/001/2020-01-19/espazioak_ondo_baliatuz.htm
Berez, Alavesek zuen puntuen eta sentipen onen behar handiagoa. Baina etxean jokatzen zuenez, eta zaleak urduritzen ari zirela nabarituta, Levantek jo zuen garaipenaren bila; batik bat, Paco Lopez entrenatzaileak Bardhi erasoko erdilaria zelairatu zuenean 55. minutuan, Melero euskarriaren ordez. Partida desorekatzen hasi zen orduan. Aldapa behera, alai, jokatu zalea da Levante, eta horregatik da, hain zuzen, Espainiako Ligako Lehen Mailan erremate gehien jasotzen dituen taldea. Eta atzo ere jaso zituen; dezente gainera. Gora egin zuenez, desordenatu egin zen taldea, eta hori aprobetxatu zuen Alavesek kontraeraso azkarrak bata bestearen atzetik lotzeko, eta kontrarioaren atzelarien bizkarrean sortutako espazioetan sakontzeko. Jokaldi horietako batean egin zuen gola Aleix Vidalek, 64. minutuan. Oraindik ordu erdi falta zen partida amaitzeko, baina Asier Garitanok entrenatutako taldeak ez zuen gehiegi sufritu. Aurreko minutu guztietan egin bezala, tokia galdu gabe aritu zen. Denboraldion etxetik kanpo lortutako bigarren garaipena da atzokoa. Gaur jokatuko diren partiden faltan, zortzi puntura urrundu ditu jaitsiera postuak.

Eta taldean duen pisua aldarrikatzeko baliatu zuen partida Vidal golegileak. Polemikaren erdigunean egon da, duela bi aste Betisen kontra Mendizorrotzan jokatutako lehian Garitanok egin zituen aldaketak «defentsiboak» iruditu zitzaizkiola adierazi baitzuen neurketaren amaitu berritan. Barkamena eskatu zuen pare bat egun geroago. Garitanori ez zitzaizkion hitz haiek batere gustatu, eta publikoki nabarmendu zuen, gainera. Dena dela, Vidal hamaikakoan mantendu zuen.

Lehen zatian ez zen ezer askorik gertatu. Atzeko lerrotik abiatuta ahalegindu zen Levante jokoa ehuntzen, baina Campañak area kanpotik egindako pare bat jaurtiketa salbu, ezin izan zuen ez Moralesekin sakonean jokatu, ez eta Marti eta Mayoral aurrelarien mugimenduak zukutu ere. Alavesek ondo hartu zuen tokia, eta, ohi bezala, baloiarekin jokoa sortzeari baino gehiago, ondo ordenatuta egoteari eta ez arriskatzeari eman zion garrantzia. Gero gerokoak. Batzuetan gorago presio egin zuen, besteetan zelai erdian. Hori bai, aukera garbiena Lucasek eduki zuen, Camarasak lapurtu eta berehala pasatutako baloia kontrolatu zuenean. Ezkerrarekin area barruan egindako errematea gehiegi gurutzatu zuen, ordea.

Lucasek berak susto galanta eman zion Levanteri, bigarren zatia hasi berritan, korner bateko aldaratzea hartu eta zelaia alderik alde zeharkatu zuenean. Korrikaldiak eragindako nekearen ondorioz, ustela izan zen jaurtiketa. Konfiantza hartu zuen Alavesek. Laguardiak luze jo zuen bere areatik, Lucasek buruz orraztu zuen zelai erdian, Joseluk aterantz jo zuen zuzen, baloia sakonean pasatu zion Vidali, eta, Aitorren aurrean, ez zuen huts egin.

Hernani zelairatu berriak ezker hegaletik emandako gatzari esker, Levante apur bat gehiago hurbildu zen. Halere, Pachecok ez zuen gelditu bakar bat ere egin behar izan. Beste arean, aldiz, Manu Garciaren, Sainzen eta Lucasen erremateak gelditu zituen Aitor arrasatearrak.

Wakaso, Txinara

Wakasok Txinako Jiangsu Suning taldearekin fitxatu duela jakinarazi zuen Alavesek, atzo. 2017ko udaz geroztik 66 partida jokatu ditu Alavesekin erdilari ghanatarrak.]]>
<![CDATA[Eraginkorragoa izan delako irabazi dio Levantek Realari (3-0)]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2020/025/002/2020-01-19/eraginkorragoa_izan_delako_irabazi_dio_levantek_realari_3_0.htm Sun, 19 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/2020/025/002/2020-01-19/eraginkorragoa_izan_delako_irabazi_dio_levantek_realari_3_0.htm
Eta konfiantza handiarekin ekin zion lehiari Realak. Levantek kalitate handia du -Banini, Esther...-, baina Eizagirre eta Baños gola sartzekotan izan ziren lehen ordu laurdenean. Sartu zuena Levante izan zen, Zornoza Realeko jokalari ohiak area kanpotik jaurtiketa bikaina egin zuenean. 430 minuturen ondoren gol bat jaso zuen Quiñonesek.

Realak, halere, berdin jarraitu zuen. Latorre arrisku handia ari zen sortzen ezker hegaletik, eta gainontzeko erasoko jokalariak ere erraz ari ziren areara iristen. Horietako barnealdi batean Kiana Palaciosek aukera on bat eduki zuen. Baita Marya Pryk zuzendutako taldeak ere, atsedenaldira iritsi aurretik, Baniniren eta Navarroren bidez. Quiñonesek ondo erantzun zien bi jaurtiketei.

Txuri-urdinek aurrera begira jarraitu zuten aldagelatik bueltan. Cardonak Eizagirre ordezkatu zuen, eta, horrenbestez, Arkonadak aldaketa taktiko bat egin zuen, Levantek bezala hiru erdiko atzelarirekin jokatzeko. Latorrek Paraluta beldurtu zuen, baina 50. eta 60. minutuen artean Levante izan zen golak egin zituena, Onaren eta Jucinararen bidez. Reala apur bat abaildu zen orduan, eta Arkonadak Nahikari golegilea bera ordezkatu zuen 75. minutuan.

Athletic, gaur, Madrilen

Athleticek Madrilen etxean jokatuko du gaur (12:00), eta Angel Villacampa entrenatzaileak lanak eduki ditu deialdia osatzeko. Izan jokalari batzuk min hartuta daudelako -Correa, Unzue, Ibañez-, izan aste honetan beste batzuk gaixotu direlako -De la Nava, Zarate, Alvarez, Gimbert-, prestatzaileak bigarren taldeko Sarriegi eta Ogiza deitu behar izan ditu. Seigarren da Athletic, eta puntu bakarrera dauka Reala.

Madril, bestalde, sailkapenaren behealdean dago, eta jaitsiera postuak puntu bakarrera dauzka. Villacampak atzo adierazi zuenez, ordea, Madrilen plantillak «zerikusirik» ez du denboraldi hasierakoarekin. «Nazioarteko jokalariekin indartu da». Athleticen entrenatzailearen iritziz, partida «detaile txikietan» erabakiko da. Horregatik, ahalik eta «hutsegite gutxien» egitea izango da Athleticeko jokalarien helburua.]]>
<![CDATA[Arnasa hartzeko garaipena]]> https://www.berria.eus/albisteak/176342/arnasa_hartzeko_garaipena.htm Sat, 18 Jan 2020 15:20:15 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/176342/arnasa_hartzeko_garaipena.htm <![CDATA[«Guk ere eskubidea dugu»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/012/001/2020-01-17/guk_ere_eskubidea_dugu.htm Fri, 17 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1905/012/001/2020-01-17/guk_ere_eskubidea_dugu.htm
Europako aingira desagertzeko arriskuan dago, eta, Leandro Azkue Eusko Jaurlaritzako Arrantza zuzendariaren esanetan, «Europatik datozen aholkuen menpe» daude. Horien arabera, «ia zerora» mugatu behar dira bai arrantza, bai gizakiak aingirari «eragiten dion hilkortasuna». Iruditzen zaio, horrenbestez, gaur egun «oso zaila» dela lizentziak emateko modua aldatzea. Baina isileko angulazaleek pentsatzen dute alda daitekeela. Bestela «herriko ohitura bat» galduko dela diote. «Guk ere eskubidea dugu, gainontzeko herritarrek bezala. Ohitura hori galdu egingo da lizentzia berriak ez badituzte ematen».

Angulak harrapatzeko ia 800 lizentzia daude Bizkaian eta Gipuzkoan, Azkueren arabera; 760 bat ibaiaren bazterrean jarduteko. Oria ibairako 190 lizentzia banatu zituzten: 26 arrasteontzientzat, eta 174 bazterrekoentzat. Arrasteontziak gora eta behera ibil daitezke ibaian, ababorrean eta istriborrean, arrantzarako salabardo bana jarrita. «Ez dago kontrolik. Eta gero gure atzetik dabiltza, gaizkile batzuk izango bagina bezala, huskeria bat harrapatzen dugunean», esan du ezkutuan aritzen direnetako batek. Ilunpean ibili behar izaten dute bazterretik, «leku txarretan», eta «beti beldurtuta».

Denboraldia joan den azaroaren 15ean hasi zen, eta urtarrilaren 31n bukatuko da. Isilpekoek salatu dutenez, sasoiaren lehen egunetan Ertzaintzaren, Guardia Zibilaren eta kaleko jantzitako Poliziaren furgonetak ikusi zituzten. «Aurreko urteetan egunen batean-edo azaltzen ziren, baina, denboraldi honetan, lehen hiruzpalau asteetan, ia egunero ibili dira». Beraz, joateari utzi zioten. «Beldurrarekin ibiltzeko...». Isunen beldur dira. «Arriskuan dagoen espezie bat lizentziarik gabe arrantzatzen baduzu...». Uste dute kontrola handitu egin dela.

Azkue ez dago ados. «Beste espezie batzuekin bezala —antxoa, berdela, hegaluzea—, gure ikuskaritza zerbitzuak urtero egiten du kontrol plan bat. Beste urteekin alderatuta ez da areagotu». Jaurlaritzako kargudunaren hitzetan, Arrantza ikuskaritzak «angularen araudia betearazi nahi du». Gogorarazi du 2003 eta 2008 artean «libre» zela angulak arrantzatzeko lizentziak eskuratzea —EAEn 2003az geroztik dago debekatuta horiek saltzea—. 2008an, baina, Aingiraren Kudeaketa Plana jarri zuen martxan Jaurlaritzak, Europako Batzordearen gomendioei jarraituz.

Liburuxka eta mugak

Kanpaina hasi baino lehenago, urtero, bilera batera deitzen du Jaurlaritzak, eta, Arrantza zuzendariaren esanetan, plazaratzen duen mezua da kudeaketa plan bat adostu zela, eta neurri batzuk ezarri zirela. «Lizentzia dutenei liburuxka bat ematen zaie, apuntatzeko zer arrantzatzen duten. Behin kanpaina bukatuta, itzuli egin behar dute liburuxka». Lizentzia duen bakoitzak bi kilo arrantzatu ditzake, gehienez, egunero. «Guk denboraldi osoan hiruzpalau kilo, bost, harrapatzen baditugu... Lehorrean oso zaila da», zehaztu du lizentziarik gabeko angulazale batek. Etxerako direla diote, senideekin edo lagunekin jateko.

Lizentzia dutenek liburuxkan apuntatu behar dute zenbat arrantzatzen duten. «Ez badute entregatzen, ez diete lizentziarik ematen hurrengo urterako. Batzuei kendu izan diete arrazoi horrengatik, baina, gaizki eginda ere, berriro eman zieten lizentzia», salatu dute lizentziarik gabekoek.

Jaurlaritzak denboraldia hasi aurretik egindako bileretara joan izan dira. «Eta bai, Leandrok [Azkue] onartzen du, aitortzen du, eta 'aldatuko dugu, aldatuko dugu' esaten digu, baina, urteak joan, urteak etorri, berdin gaude». Sistema berri bat planteatzen dute. «Pentsa lizentzia bat nahi duten 250 aurkezten badira; zozketa bidez erabaki dadila». Azkuek adierazi du ari direla «aztertzen» ea posible izan daitekeen, eta zer «ondorio» izan ditzakeen sistema aldatzeak. «Angularen egoerak, zoritxarrez, ez du aukerarik ematen lizentzia berri gehiago banatzeko». Nabarmendu nahi du, gainera, diputazioekin adostu beharko luketela, «azken finean haiekin partekatzen baititugu kudeaketa planaren neurriak».

«Legezko» egoeran daudenekin «iskanbilaren bat» eduki dutela esan dute ezkutuan aritzen direnek. «Haietako batzuk gure kontra daude».

Udalaren bilera

Isileko arrantzaleen kexa «arrazoizkoa» iruditzen zaio Agurtzane Solaberrieta Usurbilgo alkateari. «Herrian iritzi orokortua da ez dagoela ondo arautua. Inork ez luke arrantza egin behar modu ilegal edo alegal batean». Nabarmendu du, gainera, angulak harrapatzeko ohitura handia dagoela Usurbilen, eta talde horretako kideen egoeran herritar «dexente» daudela. Udalak «zubi lana» egin nahi du ezkutukoen eta Jaurlaritzaren artean. Horregatik, Azkuerekin eta Bittor Oroz Jaurlaritzako Nekazaritza, Arrantza eta Elikagaien Politikarako sailburuarekin bilduko da Solaberrieta datorren asteazkenean, Gasteizen. «Haien argudioak entzun nahi ditugu. Agian beste modu batean egin daiteke lizentzia banaketa».]]>
<![CDATA[Egindako urratsak ez dira aski oraindik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1905/008/001/2020-01-08/egindako_urratsak_ez_dira_aski_oraindik.htm Wed, 08 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1905/008/001/2020-01-08/egindako_urratsak_ez_dira_aski_oraindik.htm
Estrategiaren aurkezpenean Jaurlaritzak plazaratutako ikerketa bateko datuek esaten dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako etxebizitzen %57 ez direla irisgarriak, eta %30ek ez dutela igogailurik —%36 ziren 2010ean—. Mutua de Propietarios Fundazioak iaz kaleratutako txosten baten arabera, Nafarroan eraikinen %58 ez dira irisgarriak kaletik atarira, eta etxebizitzen %17k ez dute igogailurik.

Malkorrak ez du ukatzen «aurrerapausoak» eman ez direla. Oroitu du Jaurlaritzak 1997an onartutako Irisgarritasuna Sustatzeko Legea «oso positiboa» izan zela. Baina iruditzen zaio irisgarritasunari buruzko politikak «ez atzera, ez aurrera bezala» daudela. Bizkaian (Fekoor) eta Araban (Eginez) haien, Elkartukoen, lan bera egiten dutenekin bat eginez, duela bi urte planteatu zioten Jaurlaritzari auziari «bultzada bat» eman behar zitzaiola. Lanean aritu dira estrategia gauzatzeko, eta aurten landuko dituzte ildo nagusiak.

Sei helburu nagusi, sei ardatz ditu estrategiak. Aurrenekoa da irisgarritasun gaietan indarrean den araudia betetzen dela «guztiz» bermatzea. Hala adierazi du Ingurumen, Lurralde, Plangintza eta Etxebizitza Sailak. Elkartuko kudeatzailearentzat, «bitxia» da «kontrola» izatea lehendabiziko helburua. «Guk beti esaten dugu Euskadi mailan ez dugula irisgarritasunari dagokionez legeak egiteko aukerarik. Baina eskubideak aitorturik ditugu, eta erronka nagusia da horiek gauzatzea».

Eraikinetan ikuskaritza tekniko gehiago egiteko eskatu du. Pentsatzen du, adibidez, eraikinetan energia kontsumoarekin loturiko «beharrak» detektatzen baldin badira, fatxadak zaharberritzeko obligazioa dagoela. «Baina eraikinetan ikusten badira gabeziak irisgarritasunari dagokionez, ez da esku hartzeak egitera derrigortzen. Maila berean jarri beharko genituzke».

Ez luke ahulune jakin batean jarriko arreta. «Kate bat da». Kontuan hartu behar da, batetik, etxera nola iritsi, zein egoeratan dauden kaleak, inguru guztia. Bestetik, ea trabarik ote dagoen atarira sartzeko, edo igogailua hor dagoen. «Baina, askotan, igogailua ez da irisgarria: dela zabaleragatik, dela atea irekitzeko moduagatik». Etxebizitzetan beraietan ere aintzat hartu behar da, gainera, ateen zabalera, eta bainugela egokituta dagoen ala ez, besteak beste. «Baina igogailua edukitzea oinarrizkoa da».

Espainiako Jabetza Horizontalaren Legea joan den martxoan berritu zuten —1960koa da—, eta 10. artikuluak orain ezartzen du «obligaziozkoa» izango dela, eta ez dela eraikineko etxebizitzetako jabeen akordiorik beharko igogailu bat jartzeko, eskatzailea 70 urtetik gorakoa bada edo egiaztatutako desgaitasun fisikoren bat baldin badu. «Joan da hobetzen», esan du Malkorrak. Gertatzen dena da obraren gastuak etxejabe elkargoaren urtebeteko gastu arrunten kopurua gainditzen badu beharrezkoa izango dela etxejabe gehienek obra egin nahi izatea.

Lehen, gehiengo «zorrotzagoak» exijitzen zirela argitu du Malkorrak. Dena den, ez dago konforme legean egindako aldaketarekin. «Egun, pertsona batek, bere etxetik ateratzeko, bizilagunen gehiengoa behar izatea...». Badaude diru laguntzak: Jaurlaritzak obraren aurrekontuaren %5 finantzatzen du, etxejabe elkargoari, gehienez, 2.000 euro emanez. «Igogailuen kasuan, arazorik handiena, askotan, ekonomikoa izaten da. Badaude diru laguntzak, bai, baina ez dute estaltzen obraren zati oso-oso handi bat». Horregatik, Jaurlaritzak eta udalek behar horietarako diru gehiago bideratu beharko luketelakoan dago. Diru laguntza horiek, hori bai, «egokitzapen txikiagoen» gastuak estal ditzakete: «Atariko ateari motor txiki bat jartzea, plataforma bat jartzea, maldatxo bat....». Etxebizitzen Beharrei eta Eskaerari Buruzko Jaurlaritzaren 2017ko inkestaren arabera, irisgarritasuna hobetzea da etxebizitzaz aldatzeko bigarren arrazoia —etxebizitzaren tamaina desegokia da aurrenekoa—.

Kontzeptu zabala

Irisgarritasuna «kontzeptu oso zabala» dela iruditzen zaio Malkorrari. «Jende askok du mugikortasun murriztua, ez bakarrik aulki gurpildunean dagoen pertsonak: makulu baten beharra dutenek, pertsona helduek, hardun dauden emakumeek, umeentzako gurditxoak erabiltzen dituzten gurasoek, aldi baterako lesio bat dutenek...». Arazoa, horrenbestez, «larria» da, Malkorraren aburuz, eta emandako pausoak aski ez direla uste du.]]>
<![CDATA[Gogorak EAJko kargudun baten enpresari egindako esleipenak aztertzen ari dira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1964/011/001/2020-01-08/gogorak_eajko_kargudun_baten_enpresari_egindako_esleipenak_aztertzen_ari_dira.htm Wed, 08 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1964/011/001/2020-01-08/gogorak_eajko_kargudun_baten_enpresari_egindako_esleipenak_aztertzen_ari_dira.htm
Bozeramaileak ziurtatu zuen, dena dela, Gogorak kontratu horiek aztertu dituela, eta ez duela «inongo irregulartasunik» topatu. Lehendakaritzaren menpe dago institutua.

Gogorak 22 aldiz kontratatu zituen zuzenean Montairen zerbitzuak, eta beste sei aldiz zeharka. 762.886 euro gastatu zituen kontratazio horietan. Eldiarionorte.es atariak duela hiru egun argitaratu zuen horren berri ematen duen informazioa. Memoriaren plaza erakusketa ibilitaria antolatzeko izan ziren esleipen horiek. Bai Ezker Anitzak, bai PPk, Eusko Legebiltzarrean eskatu dute Jaurlaritzak argitu ditzala esleipen «susmagarri» horiek.

Erkorekaren esanetan, Gogorak ebatzi zuen kontratu horietan ez zegoela irregulartasunik. Baina, «lehen azterketa kontrastatzeko», dokumentazioa kontrol ekonomikorako bulegora bidali zuen Lehendakaritzaren Idazkaritza Nagusiak, azaroan. «Azterketa sakonago bat, serioago bat, zorrotzago bat egiteko», azaldu zuen Jaurlaritzako bozeramaileak, atzo. Adierazi zuen, gainera, Aintzane Ezenarro Gogorako zuzendariak auziari buruzko «kontsulta bat» erregistratu duela Jaurlaritzako Etika Batzordean.]]>
<![CDATA[ERCk abstentzioari eutsiko dio]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2009/017/001/2020-01-05/erck_abstentzioari_eutsiko_dio.htm Sun, 05 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/2009/017/001/2020-01-05/erck_abstentzioari_eutsiko_dio.htm
PPk, Voxek eta Ciudadanosek «atzeko atetik» egindako «maniobra» salatu zuen Aragonesek. Alderdi horiei ohartarazi die «oso oker» dabiltzala pentsatzen baldin badute ERCk «negoziatzeko aukerari» uko egingo diola hauteskunde batzordeak Torrari eta Oriol Junquerasi buruz hartu duen erabakiarekin.

ERCren zuzendaritzak pentsatzen du azkenean ez diotela kargua kenduko Generalitateko presidenteari —Torrak helegitea jarriko du—; «agertoki hori» kontuan hartuta ari da lanean. «Konbentzituta gaude Torra izango dela Generalitatearen delegazioburua elkarrizketa mahaian».

Hain zuzen, hauteskunde batzordearen «estatu kolpe argia» izan zuen hizpide Gabriel Rufian ERCren Kongresuko bozeramaileak, inbestidura saioan hitza hartu zuenean. «Denok dakigu nor dagoen gertatutakoaren atzean, baina haren azkeneko bala izan da». Rufianek pentsatzen du eskuin muturrak instituzioak «fagozitatu» dituela, «gobernuaren kontra» erabiltzeko.

Dogmarik gabe

Sanchezi mintzatu zitzaion Rufian, eta oroitarazi zion azken bi urteotan «zabuka» ibili dela Kataluniako auziari dagokionez. Nabarmendu zuen, halere, ez duela «hemerotekan» sakondu nahi. «Denok dugu hemeroteka bat. Nahiago ditut hemeroteka txarrak, erabilgarri izatea uzteari baino». ERCkoarentzat ez dago «ezin mugituzko» dogmarik, eta politika «mugikorra» dela azpimarratu zuen. «Errealitatea aldiro interpretatzeko obligazioa daukagu».

Buruzagi subiranisten kontrako zigorra kritikatu zuen, elkarrizketa defendatu, eta ERCk autodeterminazio eskubidea beti aldarrikatu duela gogoratu. Bere alderdia jokatzen ari den rola aipatu zuen, gainera: «ERCk hartu zuen Espainiako Gobernua elkarrizketa mahai batean esertzeko konpromisoa, eta hori egin du». Eta, mahai hori defendatzeko, esan zuen ezin dela errepublika bat ezarri herritarren %50 kontra daudenean, «ez eta autonomia bat inposatu ere %50 aurka egonda».

Laura Borras JxC Junts Per Catalunyaren Kongresuko bozeramaileak ere hauteskunde batzordearen ebazpena kritikatu zuen. Sanchezi leporatu zion bere diskurtsoan ez zuela hori hizpide izan, eta «preso politikoak» ere ez zituela aipatu. «Independentistak Espainiako Justiziaren kapritxoen menpe daude», salatu zuen. «Sanchez jauna, kontziente zara demokraziak estatuko aparatu guztien erasoak jasaten dituela?».

Espainiako presidentegaiak elkarrizketaren bidea hartu izana «ospatu» du JxCkoak, baina, azken bi urteotan Kataluniarekin izan duen jarrera aldakorra kontuan hartuta, galdera bat planteatu zion: «Zein Sanchezen aurrean gaude?». Borrasen ustez, Sanchezek argitu beharko luke nola nahi duen konpondu Kataluniako gatazka: «Edo kroniko egin nahi duzu?». ERC-PSOE itunari dagokionez, «gutxienekoen planteamendu bat» iruditzen zaio. Eta ERCrengandik bereizi nahi izan zuen. Sanchezek diskurtsoan iradoki zuen «nazionalista intrantsigenteak» JxCkoak direla. Borrasek erantzun zion «independentista exigenteak» direla.]]>
<![CDATA[EAJk lankidetza «leial eta benetakoa» ziurtatu dio Sanchezi]]> https://www.berria.eus/albisteak/175787/eajk_lankidetza_leial_eta_benetakoa_ziurtatu_dio_sanchezi.htm Sat, 04 Jan 2020 22:42:45 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175787/eajk_lankidetza_leial_eta_benetakoa_ziurtatu_dio_sanchezi.htm <![CDATA[ERCk abstentzioari eutsiko dio]]> https://www.berria.eus/albisteak/175785/erck_abstentzioari_eutsiko_dio.htm Sat, 04 Jan 2020 00:18:09 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175785/erck_abstentzioari_eutsiko_dio.htm Espainiako Hauteskunde Batzordeak Quim Torra Kataluniako Generalitateko presidentea inhabilitatu duen arren, indar subiranistak abstentzioari eutsiko dio. PSOErekin negoziatzeagatik alderdia azken asteetan Katalunian jasaten ari den presioa areagotu egin zen ostiral iluntzean, baina Pere Aragones koordinatzaile nagusiak -Generalitateko presidenteordea ere bada- nabarmendu duenez, nahiz eta Espainiako Estatuaren «estolden» esku hartzea gertatu, «bide politikotik» jarraituko dute. Hauteskunde batzordeak ebatzitakoaren ondorioak baloratzeko alderdiaren zuzendaritzak egindako bileraren ondoren mintzatu da, eta estatuari jakinarazi dio herritarrek aukeratzen dituztela Generalitateko presidenteak. PPk, Voxek eta Ciudadanosek «atzeko atetik» egindako «maniobra» salatu du Aragonesek. Alderdi horiei ohartarazi die «oso oker» dabiltzala pentsatzen baldin badute ERCk «negoziatzeko aukerari» uko egingo diola hauteskunde batzordeak Torrari eta Oriol Junqueras ERCko buruzagiari -eurodiputatu kargutik kendu du- buruz hartu duen erabakiarekin. ERCren zuzendaritzak pentsatzen du azkenean ez diotela kargua kenduko Generalitateko presidenteari -Torrak helegitea jarriko du-; «agertoki hori» kontuan hartuta ari da lanean. «Konbentzituta gaude Torra izango dela Generalitatearen delegazioburua elkarrizketa mahaian». Hain zuzen, hauteskunde batzordearen «estatu kolpe argia» izan du hizpide Gabriel Rufian ERCren Kongresuko bozeramaileak, inbestidura saioan hitza hartu duenean. «Denok dakigu nor dagoen gertatutakoaren atzean, baina haren azkeneko bala izan da». Rufianek pentsatzen du eskuin muturrak instituzioak «fagozitatu» dituela, «gobernuaren kontra» erabiltzeko. Dogmarik gabe
Sanchezi mintzatu zaio, eta oroitarazi dio azkeneko bi urteotan «zabuka» ibili dela Kataluniako auziari dagokionez. Nabarmendu du, halere, ez duela «hemerotekan» sakondu nahi. «Denok dugu hemeroteka bat. Nahiago ditut hemeroteka txarrak, erabilgarri izatea uzteari baino». ERCkoarentzat ez dago «ezin mugituzko» dogmarik, eta politika «mugikorra» dela azpimarratu du. «Errealitatea aldiro interpretatzeko obligazioa daukagu». Buruzagi subiranisten kontrako kartzela zigorra kritikatu du, elkarrizketa defendatu, eta ERCk autodeterminazio eskubidea beti aldarrikatu duela gogoratu. Bere alderdia jokatzen ari den rola aipatu du, gainera: «ERCk hartu zuen Espainiako Gobernua elkarrizketa mahai batean esertzeko konpromisoa, eta hori egin du». Eta, mahai hori defendatzeko, esan du ezin dela errepublika bat ezarri herritarren %50 kontra dagoenean, «ez eta autonomia bat inposatu ere %50 aurka egonda». Laura Borras JxC Junts Per Catalunyaren Kongresuko bozeramaileak ere hauteskunde batzordearen ebazpena kritikatu du. Sanchezi leporatu dio bere diskurtsoan ez duela hori hizpide izan, eta «preso politikoak» ere ez dituela aipatu. «Independentistak Espainiako justiziaren kapritxoen menpe daude», salatu du. «Sanchez jauna, kontziente zara demokraziak estatuko aparatu guztien erasoak jasaten dituela?». Espainiako presidentegaiak elkarrizketaren bidea hartu izana «ospatu» du JxCkoak, baina, azken bi urteotan Kataluniarekin izan duen jarrera aldakorra kontuan hartuta, galdera bat planteatu dio: «Zein Sanchezen aurrean gaude?». Borrasen ustez, Sanchezek argitu beharko luke nola nahi duen konpondu Kataluniako gatazka: «Edo kroniko egin nahi duzu?». ERC-PSOE itunari dagokionez, «gutxienekoen planteamendu bat» iruditzen zaio. Eta ERCrekin distantzia markatu nahi izan du. Sanchezek diskurtsoan iradoki zuen «nazionalista intrantsigenteak» JxCkoak direla. Borrasek erantzun zion «independentista exijenteak» direla.]]>
<![CDATA[EH Bilduren oinarrien %81,4k Sanchezen inbestiduran abstenitzearen alde bozkatu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/175731/eh_bilduren_oinarrien_814k_sanchezen_inbestiduran_abstenitzearen_alde_bozkatu_dute.htm Fri, 03 Jan 2020 13:19:17 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175731/eh_bilduren_oinarrien_814k_sanchezen_inbestiduran_abstenitzearen_alde_bozkatu_dute.htm erabakia publiko egin zuen EH Bilduren zuzendaritzak astearen hasieran. Abstenitzea proposatu zien oinarriei, eta bozketa epe bat ireki zuen. Indar subiranistako zuzendaritzak idazki bat helarazi zien militanteei, adieraziz PSOE eta UP Unidas Podemos Espainiako Gobernuan egonda «aukera bat» ireki daitekeela «soluzioen estrategia bat gaitzeko, elkarrizketatik abiatuta, batez ere espetxe politikari, eskubide sozialen defentsari eta estatua eraginpean hartzen duten lurralde arazo eta arazo nazionalen inguruko elkarrizketa politikoa, gutxienez, irekitzeari dagokienez». Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiari abstentzioaz galdetu diote gaur Euskadi Irratiko Faktoria saioan, eta galdera batekin erantzun du: «Esertzeko prest dagoen gobernu bat baduzu, zein da alternatiba? Frogatu behar dugu adostutako terminoetan bide bat egiteko gai garela». Nabarmendu du, gainera, «erabat ados» dagoela ERCk eta PSOEk Kataluniako auzirako adostutako «eskemarekin». Espainiako Gorteetako legealdirako lau ardatz finkatu ditu EH BIlduk: bere «euskal agenda soziala» defendatzea; estatuko beste indar subiranistekin koordinatzea; aukerarik ez ematea «eskuin muturrari» gobernua eskuratzeko eta politikak garatzeko; eta euskal presoen eta iheslarien auzia «bideratzen hastea». Sanchezen inbestidurarako osoko bilkura bihar hasiko da Espainiako Kongresuan. Bere gobernu proposamena aurkeztuko du ganberan; gainontzeko talde parlamentarioek ere hitza hartuko dute, eta, saioa aurreikusi bezala baldin badoa, igandean izango da lehen bozketa. Aurreneko bozketa horretan gehiengo osoa beharko luke presidente izendatua izateko, baina ez da gai izango 176 diputaturen baiezkoa bereganatzeko. Bigarren bozketa astearterako dago deituta, hilaren 7rako, eta orduan nahikoa izango du gehiengo soila. ERC Esquerra Republicanaren eta EH Bilduren abstentzioek posible egingo dute, azken orduko ezustekorik gertatu ezean, sozialisten hautagaiak, jarduneko presidenteak, karguan jarraitzea. ]]> <![CDATA[Grande-Marlaska: «Guardia zibil bat ere ez da aterako Nafarroatik»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2020-01-03/grande_marlaska_guardia_zibil_bat_ere_ez_da_aterako_nafarroatik.htm Fri, 03 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2020-01-03/grande_marlaska_guardia_zibil_bat_ere_ez_da_aterako_nafarroatik.htm
Grande-Marlaskak hitz egin aurretik, Alberto Catalan UPNko senatariak esan zuen «onartezina» dela Sanchezek eta EAJk inbestidurarako akordio bat sinatzea, eta horrek biltzea Nafarroari trafiko eskumenak transferitzea. EAJren «esku hartze bat»iruditzen zaio. «Independentisten esku hartzerik gabeko bi gobernuen arteko negoziazio baten ondorio izan beharko luke».

Bide segurtasunerako txosten baten aurkezpenean parte hartu zuen Grande-Marlaskak, atzo, Madrilen, eta ondoren erantzun zien kazetarien galderei. Gogorarazi zuen eskumen hori transferitzea Nafarroako indar politiko guztien eskaera bat dela aspalditik. «Jose Maria Aznar eta Miguel Sanz eskumenak transferitzeaz mintzatu ziren».

Eskumenak eskualdatzeko sei hilabeteko epea ezarri dute PSOEk eta EAJk. Barne ministroak zehaztu zuen hori «gradualki» egingo dutela, «beharrei eta baliabide teknikoei eta ekonomikoei» erreparatuta. Guardia Zibila izan zuen hizpide, eta adierazi zuen guardia zibilak «beharrezkoak»direla «Espainia osoan».]]>
<![CDATA[Bi gazte hilik aurkitu dituzte motorra piztuta zuen auto batean, Arrasaten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2020-01-02/bi_gazte_hilik_aurkitu_dituzte_motorra_piztuta_zuen_auto_batean_arrasaten.htm Thu, 02 Jan 2020 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1834/006/001/2020-01-02/bi_gazte_hilik_aurkitu_dituzte_motorra_piztuta_zuen_auto_batean_arrasaten.htm
Ezbeharra gertatutako tokitik igaro zen pertsona batek SOS Deietara deitu zuen 11:15 inguru zirenean, ohartarazteko bi pertsona korderik gabe zeudela auto baten barruan. Ibilgailua Santa Teresa kalean zegoen, zuzen aparkatuta, Arrasateko instituaren aparkalekuan, Musakola auzoan. Goiena hedabideak kaleratu zuenez, hilak auzo horretako bizilagunak ziren.

Ertzaintzaren eta Arrasateko Udaltzaingoaren zenbait ibilgalgailu bertaratu ziren, baita anbulantzia bat ere. Larrialdi zerbitzuetako kideak bi gazteak suspertzen ahalegindu ziren; hilda zeudela baieztatu zuten, ordea. Hildakoen senideak eta lagunak Santa Teresa kalera joan ziren.

Poliziak ikerketa bat hasi du gazteak nola hil ziren jakiteko; ez du hipotesirik.

Andre baten gorpua, Getxon

Suhiltzaileek emakumezko baten gorpua erreskatatu zuten atzo Arrigunagako hondartzan, Getxon (Bizkaia).

Segurtasun Saileko iturriek jakinarazi zutenez, SOS Deietara deitu zuen pertsona batek 12:15 inguru zirenean, jakinaraziz hilotz bat zegoela kai muturraren inguruan. Suhiltzaileak hara joan ziren, eta erreskatatu egin zuten. Auzitegi Medikuntzako Euskal Institutura eraman zuten gorpua, autopsia egiteko.]]>
<![CDATA[Sanchezek eta Iglesiasek gobernu programa «anbiziotsua eta ausarta» aurkeztu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/175615/sanchezek_eta_iglesiasek_gobernu_programa_anbiziotsua_eta_ausarta_aurkeztu_dute.htm Mon, 30 Dec 2019 18:51:13 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175615/sanchezek_eta_iglesiasek_gobernu_programa_anbiziotsua_eta_ausarta_aurkeztu_dute.htm aurreakordioa, eta orduan plazaratutakoa osatu dute dokumentu berrian. Hori sinatzeko agerraldia egin dute Espainiako Kongresuan. Sanchezen arabera, «behar gehien duen jendeaz» arduratzeko asmoa dute; adierazi du «aurrera» egin nahi dutela, baina «inor atzean utzi gabe». Iglesiasen ustez, koalizioak uztartu egiten ditu PSOEren «eskarmentua» eta UPren «freskotasuna». UPko idazkari nagusiarentzat, azken hamarkada murrizketena izan da, baina agerraldian -kazetariek ezin izan dute galderarik egin- esan du asko izan direla Espainian kontrakoa gertatu «ahal dela» aldarrikatu dutenak. Hori dela eta, plazaratu du aldarrikapen horiek «gobernu ekintza» bilakatzea izango dela koalizioaren erronka nagusia. Eta Iglesiasen esanetan, horien bidez intentzio bat du koalizioak: Europan erreferente bilakatzea justizia sozialeko politiketan, politika feministetan eta klima larrialdiaren aurkako borrokan.]]> <![CDATA[«Bankuek enpresek baino erantzukizun handiagoa daukate»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1855/005/001/2019-12-27/bankuek_enpresek_baino_erantzukizun_handiagoa_daukate.htm Fri, 27 Dec 2019 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1855/005/001/2019-12-27/bankuek_enpresek_baino_erantzukizun_handiagoa_daukate.htm Guía para no colaborar con la financiación de armas liburua kaleratu du (Armen finantzaketan ez kolaboratzeko gida), eta Calvok koordinatu du. Ikerketa lan horrek datu bat nabarmendu du: 2013 eta 2018 artean, 35 herrialdetako 450 bankuk baino gehiagok 740.000 milioi euroren bidez finantzatu zituzten 36 arma enpresa.

Liburutik atera daitekeen ondorioetako bat al da askoz ere gatazka armatu gutxiago egongo zirela bankuek armagintza finantzatuko ez balute?

Baietz esatera ausartuko nintzateke; edo, gutxienez, [gatazka] batzuek gutxiago iraungo zuten, eta indar armatuaren erabilera ez zen hain bizia izango. Ikusi ahal izan dugunez, armen enpresek bankuen beharra dute, eta beste edozein enpresa bezala daude zorpetuta; hau da, %75 inguru. Zer esan nahi du horrek? Askoz ere zailtasun gehiago edukiko zituztela haien produktuak, armak, ekoizteko, eta gero esportatzeko.

Arma enpresek estatuei saltzen diete batez ere, gobernuei beraiei. Harreman oso zuzena dute. Beraz, gobernuek nahi dute enpresek gehiago ekoiztea, kostu bateratua txikiagoa izan dadin. Eta horretarako beharrezkoa da armen esportazioa. Beste herrialde batzuetara zenbat eta gehiago saldu, orduan eta merkeago aterako zaio industria hori mantentzen duen herrialdeari.

Bestalde, zenbaitetan gertatzen da zorionez ez dituztela armak erabiltzen. Sinpleki, inertziagatik gastatzen da, edo enpresa horiek itxi ez daitezen, ekoizpen gaitasuna gutxitu ez dezaten, haien jarduera ekonomikoa mantentzeko.

Zer nabarmenduko zenuke finantzaketa molde horretan?

Finantzaketa gertatzen da bankuen beraien maileguak lortuz. Bestela, finantzaketarekin loturiko finantza zerbitzuek lotura zuzenagoa dute pertsonok eskura ditzakegun produktuekin. Produktu horiek, agian, hegakorragoak dira. Bankuek ahalbidetzen dute arma enpresek finantzaketa lortzea bonuen eta akzioen jaulkipenaren bidez. Bankuetan esaten digutenean kontu korronte bat irekitzeko diruari errendimendua eman ahal izateko, askotan inbertitzen ari dira arma enpresen kapital handitzeetarako bonuak eta akzioak erosteko. Modu horretan, enpresa horretako akziodunak bihurtu daitezke, presentzia, pisua edo boterea edukitzeko. Aspektu hori bereziki aipagarria da, kasu horretan azalpenak eskatu ahal izango genituzkeelako.

Arma enpresa oso handiek sindikatutako maileguak deitutakoak ere baliatzen dituzte. Hau da, diru asko exijitzen dute, eta banku batek agian ez du arrisku hori hartu nahi. Horrenbestez, hainbat banku elkartzen dira mailegu hori emateko. Esaterako, BBVAk eta Banco Santanderrek arma enpresekin hori egitea ohikoa da.

Bankuen jokatzeko modu hori salatzen duzue. Baina salaketetatik haratago biderik egin al daiteke?

Gure salaketarekin azaldu nahi dugu nola funtzionatzen duen bere horretan ekonomia bat den sektore batek. Finantza babesik gabe funtzionatzen ez duen eredu ekonomiko batez ari gara. Beste edozein enpresak, are, gobernuek baino erantzukizun askoz ere handiagoa dute bankuek. Banku batek, erabakitzen duenean non inbertitu bere dirua, nori eman mailegu bat, egiten ari da gauzak gertatzea edo ez gertatzea. Botere izugarria da hori. Erabaki hori hartzen dutenean, bankuek egiten dute arriskuen analisi bat. Horrek oinarri bakarra du: bueltan jasoko duten ala ez.

Guk eskatzen dugu, eta joera berri bat da, bankuek aztertzea finantzatzen dituzten proiektuek zer eragingo duten gizartean. Hau da, finantzatzen baduzu gerra batean erabiliko diren armak ekoizten dituen enpresa bat, gertatu daiteke armamentu horrekin gerra krimenak egitea. Nolabait, bankuak hasi zuen hori gertatzeko bidea. Uste dugu noizbait azterketa hori egin beharko litzatekeela. Halere, baikortasun ezdeusa da. Izan ere, ikusita ekonomiak nola funtzionatzen duen, ez dago inongo momentutan halakorik gertatzeko espektatibarik.

Beraz, zail ikusten duzu bankuetako buruak horregatik auzitegietara eramatea, adibidez.

Egongo balitz epaile bat hau dena aztertuko zuena... Esaterako, galdetu zezakeen: «Nork ekoitzi zituen Yemen bonbardatzeko erabiltzen diren bonbak? Nola saldu ziren? Nork onartu zuen salmenta hori? Nor dago atzean?». Hori eginez gero, erantzuleen zerrenda bat aterako litzateke. Armagabetzean, perspektiba hori irekitzen ari gara, eta landu egin beharko dugu. Tira, bide judizialari ez jarraituta ere, badu, nolabait, sen oneko narratiba bat, nahiko humanoa dena. Halere, gobernuek ez badituzte egiten inbertsio horiek debekatzen dituzten legeak, inbertsio horiekin segituko dute.

Dirua banku tradizional batean duen bezero batek gehiegizko ahaleginik egin gabe jakin dezake banku horrek armagintzan inbertitzen duen? Edo kontrakoa gertatzen da?

Guk hamarkada bat baino gehiago daramagu kanpaina honekin, eta bankuari galdetzen badiozu, erantzuna izango da haiek ez dutela informazio hori. Esaten dizute informazio sekretua dela, isilpekoa, ezin dutela partekatu. Baina ez da egia. Izan ere, baliteke maiztasun handiz agertzea arma enpresak haien bezeroen artean.

Bankuek ikusi dute bezero batzuek galdetu egiten dutela, eta, orduan, bezeroari esaten diote ez arduratzeko, bere inbertsio propioak ez direla bideratzen enpresa horietara, baina gainontzekoa haien kontua dela.

De la Banca Armada a la Banca Etica (Banka Armatutik Banka Etikora) liburua ere koordinatu duzu. Banku etikoen kontzeptua ez da berria. Sustraitu al da gizartean?

Ia-ia edozein herritarren eskura dagoen errealitate bat da, eta bolumen nahiko handia du.

Nagusiki, zertan bereizten dira banku tradizional bat eta banku etiko bat?

Banku etikoak bere bezeroak hautatzeko irizpide bat dauka; dirua inbertitu nahi den proiektuaren izaeraren araberakoa da irizpidea, batez ere. Irizpide positibo batzuk daude mailegu bat edo kreditu bat emateko orduan. Horiek dira ea hezkuntza proiektu bat den, edo ingurumenarekin lotura duen, edo konpromiso soziala duen, besteak beste. Beste aldetik, irizpide negatiboak ere badaude. Ez da onartzen dirua ematea, proiektua baldin bada, esaterako, armak egiteko, lan esplotazioa sustatzeko... Hau da, etikarik, moralik, gabeko ekonomia sortzen dutenak. Kapitalismoa bere onetik aterata egotearen erantzulea da banku tradizionala. Banku etikoak ekonomia egiteko beste modu baten alde apustu egiten du. Biltzen gaituen zibilizazio krisiari aurre egiteko etorkizunerako alternatiba litzateke.]]>
<![CDATA[Legebiltzarrak atzera bota ditu EH Bilduren eta PPren 643 zuzenketak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2003/005/002/2019-12-20/legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduren_eta_ppren_643_zuzenketak.htm Fri, 20 Dec 2019 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/2003/005/002/2019-12-20/legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduren_eta_ppren_643_zuzenketak.htm
Zuzenketa partzialei dagokienez, EAJk eta PSE-EEk kontra bozkatu dute. Elkarrekin Podemosek, berriz, gauza bera egin du zenbait kasutan, eta beste batzuetan abstenitu egin da. Hain zuzen ere, Elkarrekin Podemosek proposatuko 110 zuzenketa partzial onartu ditu ganberak. Horrenbestez, 201 milioi euro mugitu ahal izango dira. Diru sail batzuk hurrengo urtean dira gauzatzekoak, eta gainontzekoak 2021etik aurrera, konpromiso kredituen bidez. EH Bilduk 77 zuzenketa planteatu ditu, eta horiekin proposatzen zuen 234 milioi euroren aldaketak egitea aurrekontuetan. PPk 556 zuzenketa erregistratu ditu, eta aurrekontuko 500 milioi euro beste zeregin batzuetarako bideratu nahi zituen.]]>
<![CDATA[Legebiltzarrak atzera bota ditu EH Bilduk eta PPk jarritako 643 zuzenketa partzial]]> https://www.berria.eus/albisteak/175315/legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduk_eta_ppk_jarritako_643_zuzenketa_partzial.htm Thu, 19 Dec 2019 14:11:26 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175315/legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduk_eta_ppk_jarritako_643_zuzenketa_partzial.htm Eusko Legebiltzarrak atzera bota zituen joan den astelehenean. Gaur gauza bera egin du ganberak indar subiranistaren eta popularren 643 zuzenketa partzialekin. Beraz, Jaurlaritzak, EAJk eta PSE-EEk, eta EP Elkarrekin Podemosek adostutako aurrekontuak hilaren 27an dira onartzekoak legebiltzarrean. Zuzenketa partzialei dagokienez, EAJ eta PSE-EEk kontra bozkatu dute. EPk, berriz, gauza bera egin du zenbait kasutan, eta beste batzuetan abstenitu egin da. Hain zuzen ere, EPk proposatuko 110 zuzenketa partzial onartu ditu ganberak. Horrenbestez, 201 milioi euro mugitu ahal izango dira. Diru sail batzuk hurrengo urtean dira gauzatzekoak, eta gainontzekoak 2021etik aurrera, konpromiso kredituen bidez. EH Bilduk 77 zuzenketa planteatu ditu, eta horiekin proposatzen zuen 234 milioi euroren aldaketak egitea kontuetan. PPk 556 zuzenketa erregistratu ditu, eta aurrekontuko 500 milioi euro beste zeregin batzuetarako bideratu nahi zituen. ]]> <![CDATA[Presoek bere burua hiltzeko arriskuaz ohartarazi du Zaballako medikuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/011/001/2019-12-19/presoek_bere_burua_hiltzeko_arriskuaz_ohartarazi_du_zaballako_medikuak.htm Thu, 19 Dec 2019 00:00:00 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/paperekoa/1890/011/001/2019-12-19/presoek_bere_burua_hiltzeko_arriskuaz_ohartarazi_du_zaballako_medikuak.htm
Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kartzeletako osasun zerbitzuak Osakidetzak kudeatzen ditu 2011tik, eta Lopez de Arkautek pentsatzen du suizidioen prebentziorako programak ongi funtzionatzen duela, eta, gainera, kartzelatuta daudenei eskaintzen zaien osasun arreta «kalitate handikoa» dela.

Lopez de Arkauteren esanetan, 2005etik 2018ra preso bakar batek ere ez zuen bere burua hil ez Langraizen eta ez Zaballan (2011tik aurrera). Hori, dena den, «ezohikoa» delakoan dago, «irreala», kontuan hartuta arrisku faktoreak. «Horregatik da harritzekoa aurten bost heriotza egotea».

Presoen profila aldatu dela azpimarratu du. Lehen, «gehienak» heroina eta kokaina kontsumitzearekin lotuta zeuden delituengatik zeuden espetxeratuta; eta orain, aldiz, «arazo mentalak» dituztenak dira gehienak. Hori kudeatu ahal izatea da kartzelen «erronka nagusia».]]>
<![CDATA[Eusko Legebiltzarrak atzera bota ditu EH Bilduk eta PPk aurrekontuei jarritako osoko zuzenketak]]> https://www.berria.eus/albisteak/175165/eusko_legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduk_eta_ppk_aurrekontuei_jarritako_osoko_zuzenketak.htm Mon, 16 Dec 2019 17:34:23 +0100 Igor Susaeta https://www.berria.eus/albisteak/175165/eusko_legebiltzarrak_atzera_bota_ditu_eh_bilduk_eta_ppk_aurrekontuei_jarritako_osoko_zuzenketak.htm Jaurlaritzaren 2020rako aurrekontuak, EAJk, PSE-EEk eta EP Elkarrekin Podemosek adostutakoak. EH Bilduk eta PPk osoko zuzenketa jarri zieten, baina legebiltzarrak atzera bota ditu zuzenketa horiek. EAJk, PSE-EEk -Jaurlaritzako bi bazkideek- eta EP Elkarrekin Podemos koalizioko 11 parlamentarietatik bederatzi abstenitu egin dira. EPren barruan, Ezker Anitzako legebiltzarkideek bozkatu dute aurrekontuak itzultzearen alde. Hasieratik agertu dira EAJren eta EPren arteko negoziazioen kontra. Pedro Azpiazu Ogasun eta Ekonomia sailburuak onartuak izateko pronto dauden aurrekontuak defendatu ditu, iruditzen baitzaio «oso inportanteak» direla bai herritarren bizi baldintzak «hobetzeko», baita egonkotasun «politikoa eta instituzionala» bermatzeko ere. Akordioa lortzeko erakutsitako «borondatea» eskertu dio EPri. Ostegunean eztabaidatuko eta bozkatuko dituzte aurrekontu proiektuari jarritako zuzenketa partzialak.]]>