<![CDATA[Iker Aranburu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 10 Aug 2022 17:13:30 +0200 hourly 1 <![CDATA[Iker Aranburu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Urkulluk agindu du bete egingo dutela energia aurrezteko Madrilen plana]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1964/009/001/2022-08-05/urkulluk_agindu_du_bete_egingo_dutela_energia_aurrezteko_madrilen_plana.htm Fri, 05 Aug 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1964/009/001/2022-08-05/urkulluk_agindu_du_bete_egingo_dutela_energia_aurrezteko_madrilen_plana.htm
Jaurlaritzak ez du ezkutatu ahal izan gaiak sorrarazi dion deserosotasuna. Energia aurrezteko ahaleginean ez du agertu nahi intsumiso gisa, baizik eta ahaleginaren protagonista gisa. Hori dela eta, iragan ostiral goizean jendaurrean azaldu zen Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapeneko sailburua, aldundiekin eta Eudelekin batera argindarra aurrezteko plan propio bat lantzen ari zirela iragartzeko. Irailerako egon behar zuen planak, baina lehen neurriak aurreratu zituen: eraikin publikoetan gehienez 19-20 gradutan jarriko zuten berogailua, eta 25 gradutan aire girotua.

Baina Tapiaren iragarpenek pisua galdu zuten ordu gutxiren buruan. Izan ere, ostiral arratsaldean, Pedro Sanchez Espainiako presidentea urrunago joan zen, eta, administrazioaren eraikinetan ez ezik, merkataritzan, ostalaritzan eta eraikin publiko gehienetan ere ezarri beharreko neurri sorta bat aurkeztu zuen. Termostatoaren mugak gogortu zituen Sanchezek —19 gradu, kanpoan hotz dagoenean; 27, kanpoan bero dagoenean—, eta saltokietako eta eraikin publikoetako kaleko argiak gauean itzaltzera behartu. Gainera, debekatu egingo du klimatizazioa piztuta daukatenek atea irekita uztea.

Termostatoaren gerra Isabel Ayuso Madrilgo erkidegoko presidenteak (PP) piztu zuen, nork bestela, iragarri baitzuen ez zuela neurriak betetzeko inolako asmorik. Azken orduetan, baina, atzera egin du, eta beteko duela esan du, baina auzitara joko duela. Gaztela eta Leonen, berriz, gobernuko bazkide txikia (Vox) bazkide handia (PP) xaxatzen ari da, neurriak Espainiako Auzitegi Konstituzionalera eraman ditzan.

PSOEk gustura hartu du eskuina energia aurrezteko asmoen aurka azaldu izana, baina ez hainbeste Gasteizko gobernua kexatzea. Izan ere, Tapiak ziurtatu zuen Madrilen plana «efektista» zela, eta «burutazioz» beteta zegoela. Neurriak beteko ez zituela espresuki esan ez bazuen ere, nabarmendu zuen Jaurlaritza bere plana aspaldi lantzen ari zela, eta hori indarrean jarriko zuela.

Patxi Lopez PSOEko Kongresuko bozeramaileak kargu hartu zion asteartean Jaurlaritzari, eta Espainiako Gobernuak erabakitakoa betetzeko eskatu. Hala egingo duela argitu zuen atzo Urkulluk, sare sozialetan argitaratutako artikulu batean. «Espainiako Gobernuak hartutako neurriek, bai, eskumen oinarria dute Konstituzioan; baina, aukera horretatik haratago, Espainiako Gobernuak gehiago hartu ahal izango ditu kontuan autonomia erkidegoak, eta ezin izango ditu haien oinarriak zabaldu, arau horietan eskatzen diren muturretaraino». Euskara garbian, baietz, beteko dituela neurriak, baina horrelako gaiak hobe dituela erkidegoekin negoziatu.

Urkulluren erantzuna txalotu du Lopezek. «Hori da jarrera; hau bete egin behar da, eta gero kexatuko naiz, eta jarriko dut helegitea», esan du Radio Euskadin.

Isunak

Testu horretan ere, Urkulluk iradoki egin du ez dagoela gustura Madrilen neurrien derrigortasunarekin: «Efizientzia energetikorako eta kontsumoa aurrezteko jardun globalaren premian lehentasunezkoa da pedagogia eta kontzientziazio soziala. Horrek ohiturak aldatzea dakar, eta epe ertainerako lana da». Jaurlaritzak, esaterako, ez zuen asmorik sektore pribatua ezertara behartzeko, baina zentzuz jokatzeko eskatu die.

Madrilen planak zigorrak aurreikusten ditu neurriak betetzen ez dituztenentzat, baina ikusteko dago zer mailatan betearaziko dituzten. Erkidegoei dagokie kontrola, eta Jaurlaritzak jada iragarri du ezin dituela ertzainak termostatoak kontrolatzen jarri.

Neurri gehienak datorren asteartean jarriko dira indarrean, baina oraindik atal batzuk ez daude garbi. Bero handiko garaia denez, aire girotua 27 gradutan jarri behar izateak eragin ditu orain arteko kezka gehienak ostalarien eta dendarien artean. Ohartarazi dutenez, neurri horrek talka egin dezake lantokietan gehienezko tenperatura finkatzen duen araudiarekin. Horren arabera, bulegokoetan gehienez 27 gradura igo daiteke tenperatura, baina 25era, berriz, «lan arinak» egiten diren lekuetan. Ostatuak eta dendak hala direla uste dute.]]>
<![CDATA[Urkulluk agindu du bete egingo dutela Madrilen energia aurrezteko plana]]> https://www.berria.eus/albisteak/216758/urkulluk_agindu_du_bete_egingo_dutela_madrilen_energia_aurrezteko_plana.htm Thu, 04 Aug 2022 09:14:27 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216758/urkulluk_agindu_du_bete_egingo_dutela_madrilen_energia_aurrezteko_plana.htm Pedro Sanchez Espainiako presidentea urrunago joan zen, eta, administrazioaren eraikinetan ez ezik, merkataritzan, ostalaritzan eta eraikin publiko gehienetan ezarri beharreko neurri sorta bat proposatu zuen. Termostatoaren mugak gogortu zituen Sanchezek -19 gradu, kanpoan hotz dagoenean; 27, kanpoan bero dagoenean-, eta saltokietako eta eraikin publikoetako kaleko argiak gauean itzaltzera behartu. Gainera, udazkenetik aurrera, debekatu egingo du klimatizazioa piztuta daukaten dendek eta ostatuek atea irekita uztea. Termostatoaren gerra Isabel Ayuso Madrilgo erkidegoko presidenteak (PP) piztu zuen, nork bestela, iragarri baitzuen ez zuela neurriak betetzeko inolako asmorik. Antzeko jarrera azaldu du Murtziako gobernu eskuindarrak ere, eta Gaztela eta Leonen, gobernuko bazkide txikia (Vox) bazkide handia (PP) xaxatzen ari da, neurriak Espainiako Auzitegi Konstituzionalera eraman ditzan. PSOEk gustura hartu du eskuina energia aurrezteko asmoen aurka azaldu izana, baina ez hainbeste Gasteizko gobernua kexatzea. Izan ere, Tapiak ziurtatu zuen Madrilen plana «efektista» zela, eta «burutazioz» beteta zegoela. Neurriak beteko ez zituela espresuki esan ez bazuen ere, nabarmendu zuen Jaurlaritza bere plana aspaldi lantzen ari zela, eta hori indarrean jarriko zuela. Patxi Lopez PSOEko Kongresuko bozeramaileak kargu hartu zion atzo Jaurlaritzari, eta Espainiako Gobernuak erabakitako betetzeko eskatu. «Burutazioak txikiagoak al dira Eusko Jaurlaritzak erabakitzen baditu?». Urkulluren erantzuna Hala egingo duela argitu du gaur Urkulluk, sare sozialetan argitaratutako artikulu batean. «Espainiako Gobernuak hartutako neurriek, bai, eskumen oinarria dute Konstituzioan; baina, aukera horretatik haratago, Espainiako Gobernuak gehiago hartu ahal izango ditu kontuan autonomia erkidegoak, eta ezin izango ditu haien oinarriak zabaldu, arau horietan eskatzen diren muturretaraino; izan ere, autonomia erkidegoekin batera, Estatu Administrazio Orokorrarekin koordinatuta, neurri horien definizioa partekatu ahal izango du. Kasu horretan, agerian geratuko litzateke, benetan, hainbeste alditan aipatu den gobernantza proposamena». Euskara garbian, baietz, beteko dituela neurriak, baina horrelako gaiak hobe dituela erkidegoekin negoziatu. Urkulluren erantzuna txalotu du Lopezek. «Hori da jarrera. Hau bete egin behar da, eta gero kexatuko naiz», esan du Radio Euskadin. Testu horretan ere, Urkulluk iradoki egiten du ez dagoela gustura Madrilen neurrien derrigortasunarekin: «Efizientzia energetikorako eta kontsumoa aurrezteko jardun globalaren premian lehentasunezkoa da pedagogia eta kontzientziazio soziala. Horrek ohiturak aldatzea dakar, eta epe ertainerako lana da». Jaurlaritzak, esaterako, ez zuen Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako sektore pribatua ezertara behartzeko asmorik, baina zentzuz jokatzeko eskatu die. Zigorrak? Madrilen planak zigorrak aurreikusten ditu neurriak betetzen ez dituztenentzat, baina ikusteko dago zer mailatan betearaziko dituzten. Erkidegoei dagokie kontrola, eta Jaurlaritzak jada iragarri du ezin dituela ertzainak termostatoak kontrolatzen jarri.
Neurri gehienak datorren asteartean jarriko dira indarrean -denbora gehiago dago ateak egokitzeko-, baina oraindik atal batzuk ez daude oso garbi. Bero handiko garaia denez, aire girotua 27 gradutan jarri behar izateak eragin ditu orain arteko kezka gehienak ostalarien eta dendarien artean. Ohartarazi dutenez, neurri horrek talka egin dezake lantokietan gehienezko tenperatura finkatzen duen lan osasuneko araudiarekin. Horren arabera, bulegoko lanak egiten diren lantokietan gehienez 27 gradura igo daiteke tenperatura, baina 25era, berriz, «lan arinak» egiten diren lekuetan. Ostatuak eta dendak hala direla uste dute.]]>
<![CDATA[Laboral Kutxak 65 milioi euro irabazi ditu 2022aren lehen erdialdean]]> https://www.berria.eus/albisteak/216723/laboral_kutxak_65_milioi_euro_irabazi_ditu_2022aren_lehen_erdialdean.htm Wed, 03 Aug 2022 14:21:38 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216723/laboral_kutxak_65_milioi_euro_irabazi_ditu_2022aren_lehen_erdialdean.htm <![CDATA[Atzeraldia urrun dago Nafarroan ere, baina hazkundea apaltzen ari da]]> https://www.berria.eus/albisteak/216552/atzeraldia_urrun_dago_nafarroan_ere_baina_hazkundea_apaltzen_ari_da.htm Sun, 31 Jul 2022 09:38:50 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216552/atzeraldia_urrun_dago_nafarroan_ere_baina_hazkundea_apaltzen_ari_da.htm BPGa %0,9 handitu da hiruhileko arteko tasan, eta %4,3 urte artekoan. Ustekabe ona Frantzian Ipar Euskal Herriko daturik ez dago, baina Frantziaren datuak erreferentzia gisa balio badu, pentsatzekoa da hazkundea dagoela Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan ere. Izan ere, Inseek zabaldu du Frantziako BPGa %0,5 hazi dela urteko bigarren hiruhilekoan. Datua ustekabe ona da, Inseek berak %0,25 espero zuelako, eta Frantziako Bankuak, berriz, %0,2. Lehen hiruhilekoan %0,2 uzkurtu zen, eta alarmak piztu zituen. Inseek azaldu duenez, esportazioek pisu handia izan dute datu positiboan, %0,8 handitu baitira. Horrek balio izan du kontsumoaren apaltzea konpentsatzeko (-%0,2). Urte osorako %2,5eko hazkundea espero dute estatistika erakundeak eta Frantziako Gobernuak, eta antzeko kopurua eman berri du Nazioarteko Diru Funtsak ere (+%2,3). Eurogunean, bizkorrago Oro har, euroguneko ekonomia ongi eusten ari da inflazio handiak, Ukrainako gerrak eta energia krisiak sortutako egoerari. Moteltzerik ez dago, berriz, eurogunean. Aitzitik, pixka bat bizkortu da hazkunde erritmoa, %0,5etik %0,7ra. Arrazoia? Frantzia ez ezik, Italia ere bizkorrago hazi dela (%0,1etik %1era), baita Espainia ere (%0,2tik, %1era). Frantziaren ekarpenarekin, konpentsatu egin dute Alemanian hazkundea seko geratu izana (%0,8tik %0ra). Urte arteko tasan, ordea, erritmo galera izan da eurogunean, %5,4tik %4ra. Uda ona espero dute iragarleek, turismoari eta ostalaritzari lotutako gastua oso indartsu dabilelako, baina udazken-neguetarako aurreikuspenak askoz beltzagoak dira. ]]> <![CDATA[Moncloan geratzeko zergak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1948/012/001/2022-07-31/moncloan_geratzeko_zergak.htm Sun, 31 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1948/012/001/2022-07-31/moncloan_geratzeko_zergak.htm
Kasualitateetan sinistea zilegi da, baina oraingo honetan nahiko garbi ikusten da uztaileko azken astea espresuki hautatu dutela PSOEk eta Unidas Podemosek beren proposamena azaltzeko. Garai hoberik ba al dago irabazi mardulak dituzten enpresak nola zergapetu nahi dituzten jakinarazteko?

Helburu bikoitza dute iragarritako zergek —edo ondare prestazioek, hala baitira teknikoki, Jaurlaritzaren atsekaberako—. Batetik, eta ofizialki, inflazioari aurre egiteko hartutako neurrien zati bat finantzatzea dago. Bestetik, eta agian nagusiki, inkestetan PSOE eta UP jasaten ari diren higatzea behingoz geratu eta gorako bidea hartzea. Izan ere, bi zergekin 2023an eta 2024an lortu nahi dituzten 7.000 milioi euroak bezain garrantzitsua da beren hautesleei erakustea prest daudela neurri ausartak hartzeko, prest daudela botere ekonomikoari masaileko bat emateko. Zergatik orain? Andaluziako hauteskundeetan lortutako emaitza kaskarrek PSOEri sinetsarazi diotelako epelkeriak alde batera utzi eta ezkerrera gehiago begiratu behar duela, horrek baitirudi biderik egokiena Moncloako giltzei eusteko hurrengo hauteskundeetan, 2023ko azaroan beranduenik.

«Geure esku dagoen guztia»

Jokaldi politikoa hain gardena izan arren, gobernuko alderdien jokoan buru-belarri sartu dira bankuak eta energia konpainiak. Zerga «okerra, bidegabea eta desitxuratzailea» dela esan du Gonzalo Cortazar Caixabankeko kontseilari ordezkariak. «Bankuen estigmatizazioa», salatu du Santanderreko Jose Antonio Alvarezek, eta «astakeria», Bankinterreko Maria Dolores Dancausak.

Azkenaldiko polemikek Iberdrolaren irudiari kalte egin diotela jakinik, tentu handiagoarekin mintzatu da Ignacio Sanchez Galan, eta gobernuari baino gehiago, hidrokarburoak ustiatzen dituzten lehiakideei erantzun die:«Europan irabaziak handitzen ari direnak gas eta petrolio konpainiak dira, eta ez elektrikoak».

Erregai fosilak negozio dituen enpresa baten burua nabarmendu da kritikoen artean, Repsoleko Josu Jon Imaz. «Geure esku dagoen guztia egingo dugu eragoztearren neurri arbitrarioek geure konpainiari kalte egitea», esan du Imazek, eta egurra jaso du. Baina zergak trabatzeko ahaleginean ez zaizkio aliatuak faltako; auzitegietako bidea aztertzen ari dira bankuetako eta energia alorreko patronalek, eta aurrekariek diote epaileek abegikor hartzen dituztela haien eskariak.

Baina epai posibleak urrun daudenez —eta denbora politikoa laburragoa denez—, Pedro Sanchez Espainiako presidenteak paparra ateratzen erantzun die protestei: «Botin andrea eta Galan jauna protestan ari badira, bide onetik goazelako izango da. Haiexek esan zuten SMIa igotzeak eta lan erreformak lan merkatua eroraraziko zutela». Hurrengo inkestek esango dute esaldi horrek balio ote duen.

Zerga presioa, beti behetik

Baina kritikak beste muturretik ere iritsi zaizkio Sanchezi; hau da, zerga berriak adabaki bat direla uste dutenen partetik, ez dutelako sakoneko arazoa konpontzen: zergek ez dute ematen gizarte gastua handitzeko, eta hor badu zeresana enpresa handiek ez dutela nahiko ekarpenik egiten. Europako Batzordearen arabera, aurten zerga presioa %37,3 izango da Espainian, eta %40,5 eurogunean. Azken horrekin parekatuz gero, 40.000 milioi euro baino gehiago bilduko lituzke Espainiako Ogasunak. Baina bi urte eta erdi luze igaro dira legealdia hasi zenetik, zerga erreforma bat egiteko astirik ez dute izan PSOEk eta UPk, eta dagoeneko onartu dute bazterrean geratuko zaiela gaia.

Gogoeta horrek balio du Hegoalderako ere, batez ere zerga presioa are txikiagoa delako hemen. ELAren azken txostenak dio 6.400 milioi gehiago bilduko lituzketela lau foru ogasunek EBko presio fiskalarekin, baina erreforma ahotsak isildu dira.]]>
<![CDATA[Atzeraldia urrun dago Nafarroatik ere, baina hazkundea apaltzen ari da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1872/010/001/2022-07-30/atzeraldia_urrun_dago_nafarroatik_ere_baina_hazkundea_apaltzen_ari_da.htm Sat, 30 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1872/010/001/2022-07-30/atzeraldia_urrun_dago_nafarroatik_ere_baina_hazkundea_apaltzen_ari_da.htm
Nastatek irailaren 23an zabalduko ditu datu osoagoak, baina aurreratu du ekonomiaren adar guztiek datu positiboak eman dituztela. Eskariari dagokionez, kontsumoaren hazkundea apaldu egin da, eta enpresen inbertsioak ere moteltzen ari dira, baina esportazioek oso datu onak eman dituzte.

2022. urtean ekonomia %5 haziko dela diote Nafarroako Gobernuaren azken aurreikuspenek, baina Elma Saiz Ekonomia kontseilariak onartu du agian datu hori berrikusi egingo dutela. Zuhur azaldu da, «marko geopolitikoan muturreko ezjakintasuna eta desegonkortasuna» dagoelako, eta giro horretan zaila delako aurreikuspenak egitea.

Nafarroako datuen oso antzekoak aurreratu zituen joan den astean Eustatek Arabarako, Bizkairako eta Gipuzkoarako: BPGa %0,9 handitu da hiruhileko arteko tasan, eta %4,3 urte artekoan.

Ustekabe ona Frantzian

Ipar Euskal Herriko daturik ez dago, baina Frantziaren datuak erreferentzia gisa balio badu, pentsatzekoa da hazkundea dagoela Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan ere. Izan ere, Inseek zabaldu du Frantziako BPGa %0,5 hazi dela urteko bigarren hiruhilekoan. Datua ustekabe ona da, Inseek berak %0,25 espero zuelako, eta Frantziako Bankuak, berriz, %0,2. Lehen hiruhilekoan %0,2 uzkurtu zen, eta alarmak piztu zituen.

Inseek azaldu duenez, esportazioek pisu handia izan dute datu positiboan, %0,8 handitu direlako. Horrek balio izan du kontsumoaren apaltzea konpentsatzeko (-%0,2). Urte osorako %2,5eko hazkundea espero dute estatistika erakundeak eta Frantziako Gobernuak, eta antzeko kopurua eman berri du Nazioarteko Diru Funtsak ere (+%2,3).

Oro har, euroguneko ekonomia ongi eusten ari zaio inflazio handiak, Ukrainako gerrak eta energia krisiak sortutako egoerari. Moteltzerik ez dago, berriz, eurogunean. Aitzitik, pixka bat bizkortu da hazkunde erritmoa, %0,5etik %0,7ra. Arrazoia? Frantzia ez ezik, Italia ere bizkorrago hazi dela (%0,1etik %1era), baita Espainia ere (%0,2tik, %1era). Frantziaren ekarpenarekin, konpentsatu egin dute Alemanian hazkundea seko geratu izana (%0,8tik %0ra). Urte arteko tasan, ordea, erritmo galera izan da eurogunean, %5,4tik %4ra.

Uda ona espero dute iragarleek, turismoari eta ostalaritzari lotutako gastua oso indartsu dabilelako, baina udazkenerako eta negurako aurreikuspenak askoz beltzagoak dira.]]>
<![CDATA[Erregaiak merkatzeak ez du eten inflazioaren igoera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1937/010/002/2022-07-30/erregaiak_merkatzeak_ez_du_eten_inflazioaren_igoera.htm Sat, 30 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1937/010/002/2022-07-30/erregaiak_merkatzeak_ez_du_eten_inflazioaren_igoera.htm
Izan ere, INEk atzo Espainiarako emandako datu aurreratuaren arabera, sei hamarren handitu da urte arteko inflazioa: %10,2tik %10,8ra igaro da. Tasarik handiena da 1984ko irailaz geroztik, eta, INEren arabera, elikagaien eta argindarraren garestitzearen ondorio da.

Uste zuten argindarra sortzeko erabiltzen den gasari gehienezko muga bat jartzeak elektrizitatearen prezioa apaltzea ekarriko zuela, baina eguraldi beroak kontsumoa handitu du, eta, lehorteak eta haize eskasiak energia hidraulikoaren eta eolikoaren ekarpena asko gutxitu duenez, gas asko erre behar izan dute ziklo konbinatuko zentralek; hori dela eta, prezioa apaltzeko neurriaren eragina ez da espero bezainbestekoa izan. Batez beste megawatt-ordua 252,3 euroan ordaindu dute merkatu arautuan daudenek, inoizko tasa handienetan bigarrena. Hori bai, hura gabe %18 garestiagoak izango lirateke, eta inoizko garestienak (309 euro).

Inflazioa ekoizpen sarean txertatu dela erakusten du azpiko inflazioa %5,5etik %6,1era igo izana. Indize horrek ez ditu energia eta elikagai freskoak aintzat hartzen.

Frantzian, 1985eko mailan

Espainian ez ezik, Frantzian ere asko handitu dira prezioak azken urtean. Insee estatistika erakundeak dio urte arteko inflazioa %5,8tik %6,1era igaro dela uztailean. Kopururik handiena da 1985eko uztailaz geroztik. Pixka bat apaldu da energiaren garestitzea -ekaineko %33,1etik uztaileko %28,7ra emendatu da-, baina handitzen ari da elikagaiena -%5,8tik %6,7ra-, eta zerbitzuena -%3,3tik %3,9ra-.

Frantzia da eurogunean inflaziorik txikiena duten herrialdeetako bat. Arrazoien artean dago gobernuak muga bat jarri diola argindarraren garestitzeari (%4). Erabaki horren ondorioz -eta arazo teknikoengatik bere parke nuklearraren erdia itxita izateagatik-, galera handiak pilatzen ari da EDF Frantziako argindar konpainia publikoa; atzo jakinarazi zuenez, urteko lehen erdian 5.300 milioi euro galdu zituen.

Zenbaki gorri horiek kontraste handia egiten dute beste argindar konpainia batzuk pilatzen ari diren irabazi mardulekin. Iberdrolak, esaterako, 2.075 milioi bat euro irabazi ditu, +%36 gehiago.]]>
<![CDATA[Bankuen eta energia konpainien zergaren zati bat nahi du Jaurlaritzak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1864/011/001/2022-07-30/bankuen_eta_energia_konpainien_zergaren_zati_bat_nahi_du_jaurlaritzak.htm Sat, 30 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1864/011/001/2022-07-30/bankuen_eta_energia_konpainien_zergaren_zati_bat_nahi_du_jaurlaritzak.htm
«Asko kezkatzen gaituen gai bat da», azaldu du Azpiazuk, eta legegaia Espainiako Gorteetara iristen denean zuzenketen bidez «konpondu» ahal izango dutela espero du sailburuak.

Azpiazuk gogorarazi duenez, PSOEren eta UPren legegaiak aurrera egiten badu, Euskal Herrian zerga egoitza duten enpresa eta banku batzuek ordaindu beharko lituzkete zergak, eta, hortaz, «arrazoizkoa» iruditzen zaio diruaren zati bat foru ogasunek jasotzea.

Espainiako Gobernuak kalkulatu du 2023an eta 2024an 7.000 milioi euro bildu ahal dituela zerga horiekin, eta horrekin ordain ditzakeela inflazioaren eragina txikitzeko hartutako neurri batzuk.

Bankuak, haserre

Diru horren zati handi bat Espainiako sistemako sei banku handienek jarri beharko lukete: Santanderrek, BBVAk, Caixabankek, Sabadellek, Bankinterrek eta Unicajak. Legegaiaren oraingo bertsioaren arabera, beren Espainiako adarretan komisioetatik eta interesen tartetik irabazten dutenaren %4,8 ordaindu beharko dute hurrengo bi urteetan.

Dirua eduki, badute, urtearen lehen erdian 10.829 milioi euro irabazi baitituzte. Tartean daude BBVAk irabazitako 3.001 milioi euroak (+%57), eta, horietatik, 808 milioi dira Espainiako adarrarenak. Edonola ere, Carlos Torresek jarri nahi dieten zerga kritikatu du, haren ustez «kontsumo, inbertsio eta zerga bilketa txikiagoa» ekar dezakeelako.

Ahoan bilorik gabe mintzatu da Gonzalo Cortazar Caixabankeko kontseilari ordezkaria ere. Zerga berria «okerra, bidegabea eta desitxuratzailea» iruditu zaio. Caixabankek 1.573 milioi irabazi ditu 2022aren lehen erdian. Cortazarren arabera, zerga berriak 400 milioi euroko kostua izango luke lehen urtean.]]>
<![CDATA[Alconzako greba amaitu egin da, enplegu gehiago ez galtzeko akordio batekin]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1846/012/001/2022-07-30/alconzako_greba_amaitu_egin_da_enplegu_gehiago_ez_galtzeko_akordio_batekin.htm Sat, 30 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1846/012/001/2022-07-30/alconzako_greba_amaitu_egin_da_enplegu_gehiago_ez_galtzeko_akordio_batekin.htm
Alconzako grebalariek azaldu dutenez, bi aldeek «Alconzaren etorkizuna eta enplegua bermatuko dituen industria planari buruz hitz egiteko oinarriak» adostu dituzte. Horien artean bi nabarmendu dituzte: berriro enplegua ez galtzeko bermea, eta kaleratutako 25 pertsonak beren lanpostuetara itzultzeko lan poltsa martxan jartzea, besteak beste.

Irizar taldeko enpresa da Alconza, eta Berangon dago (Bizkaia). Alconza 60 urteko enpresa bat da, eta garraio motor elektrikoak ekoizten ditu. Autobusetarako egin izan ditu, baina batez ere petrolio eta gas plataformetara joaten diren ontzientzako. Zuzendaritzaren arabera, egun «krisi gorrian» dago enpresa, itsas zabaleko petrolio eta gas plataformen sektorea hondoa jota dagoelako. Gainbehera horren ondorioz, azken sei urteetan 27 milioi euroren galerak pilatu ditu.

Haserre Irizarrekin

Grebalariak harro azaldu dira bost hilabeteko greban izandako «konpromisoarekin eta duintasunarekin», eta eskertu egin dute haien aldarrikapenekin bat egin dutenen lana. «Bidegabea dela uste dugunaren aurka ez ezik, gure eskualdean eta Euskal Herrian behin eta berriz gertatzen ari den egoera baten aurka ere borrokatuko gara; enplegu galera eta gure industriaren pixkanakako desegitearen aurka, horrek dakarrenarekin: enpresen itxiera, pobretzea eta prekaritatea».

Haserre azaldu da, ordea, Eusko Jaurlaritzarekin: utzikeria leporatu dio «industriaren etengabeko desegitearen eta enplegu galeraren aurrean». Hitz gogorragoak gorde dituzte Irizarrentzat: «Haien eredu kooperatiboak lan baldintzak prekarizatzen, enplegua desegiten eta langileak erabili eta botatzeko klinex gisa tratatzen ditu».

Eta gogoan izan dute Ertzaintzaren jarrera ere: «Mehatxuak, irainak eta kolpeak jasan ditugu Ertzaintzaren partetik, gure aldarrikapenak isilarazteko asmoarekin. Eta errepresio eta jazarpen horren ondorioz, isunak jaso ditugu, eta prozedura judizialak ireki dituzte gure lankideen aurka».

Akordioa zerbitzuguneetan

LAB sindikatuak eta Gipuzkoako patronalak lurraldeko gasolindegietako lan hitzarmen berria adostu dute. LABek eman du xehetasunen berri: langileek 2020tik galduriko erosahalmena berreskuratuko dute, eta KPIaren araberako soldata eguneraketak izango dituzte 2024ra arte. Aurreko ituna sinatu zenean, 782 langileri eragiten zien.

Araban, berriz, pertsonen garraiorako ituna sinatu du UGTk patronalarekin. Eragin mugatukoa da, UGTk azaldu duenez, egun langileen %60 ordezkatzen baditu ere azken mahaia eratu zenean %40 ordezkatzen baitzituen, eta ez da nahikoa eragin osoko ituna sinatzeko. Akordioan %16ko soldata igoera adostu dute hiru urterako. Duela hamabi urte iraungi zen aurreko ituna, eta orduan 462 langileri eragiten zien.]]>
<![CDATA[Alconzako greba amaitu egin da, akordio baten bidez]]> https://www.berria.eus/albisteak/216550/alconzako_greba_amaitu_egin_da_akordio_baten_bidez.htm Fri, 29 Jul 2022 15:44:17 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216550/alconzako_greba_amaitu_egin_da_akordio_baten_bidez.htm greba mugagabea abiatu zuten Alconzako langileek, enpresaren zuzendaritzak 38 langile kaleratu nahi zituela salatzeko. 151 egun iraun du protestak, eta atzo amaitu zen, langileen eta zuzendaritzaren akordio baten bidez. Hilaren 14an EAEko Auzitegi Nagusiak legezkotzat jo zuen enpresak abiaturiko lan erregulazioa eta ebazpen horrek osteko negoziazioa baldintzatu du. Negoziazio epean, 25 kaleratzera murriztu zuen haren eragina. Alconzako grebalariek azaldu dutenez, bi aldeek «Alconzaren etorkizuna eta enplegua bermatuko dituen industria planari buruz hitz egiteko oinarriak» adostu dituzte. Horien artean bi nabarmendu dituzte: berriro enplegua ez galtzeko bermea, eta kaleratutako 25 pertsonak beren lanpostuetara itzultzeko lan poltsa martxan jartzea besteak beste. Irizar taldeko enpresa bat da Alconza, eta Berangon dago (Bizkaia). Alconza 60 urteko enpresa bat da, eta garraio motor elektrikoak ekoizten ditu. Autobusetarako egin izan ditu, baina batez ere petrolio eta gas plataformetara joaten diren ontzientzako motorrak egiten dituzte. Zuzendaritzaren arabera, egun «krisi gorrian» dago enpresa, itsas zabaleko petrolio eta gas plataformen sektorea hondoa jota dagoelako. Horren ondorioz, azken sei urteetan 27 milioi euroren galerak pilatu ditu. Haserre Jaurlaritzarekin eta Irizarrekin Grebalariak harro azaldu dira 151 eguneko protestan erakutsitako «konpromisoarekin eta duintasunarekin», eta eskertu egin dute haien aldarrikapenekin bat egin dutenen lana. «Bidegabea dela uste dugunaren aurka ez ezik, gure eskualdean eta Euskal Herrian behin eta berriz gertatzen ari den egoera baten aurka ere borrokatuko gara; enplegu galera zein gure industriaren pixkanakako desegitearekin, horrek dakarrenarekin; enpresen itxiera, pobretzea eta prekaritatea». Haserre azaldu da, ordea, Eusko Jaurlaritzarekin: utzikeria leporatu dio, «industriaren etengabeko desegitearen eta enplegu galeraren aurrean». Hitz txarrak gorde dituzte Irizarrentzat: «Haien eredu kooperatiboak lan baldintzak prekarizatzen, enplegua desegiten eta langileak erabili eta botatzeko klinex gisa tratatzen ditu». Eta gogoan izan dute Ertzaintzaren jarrera ere. «Mehatxuak, irainak eta kolpeak jasan ditugu Ertzaintzaren partetik, gure aldarrikapenak isilarazteko asmoarekin. Eta errepresio eta jazarpen horren ondorioz, isunak jaso ditugu, eta prozedura judizialak ireki dituzte gure lankideen aurka».]]> <![CDATA[Erregaiak merkatzeak ez du eten inflazioaren igoera]]> https://www.berria.eus/albisteak/216548/erregaiak_merkatzeak_ez_du_eten_inflazioaren_igoera.htm Fri, 29 Jul 2022 12:00:58 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216548/erregaiak_merkatzeak_ez_du_eten_inflazioaren_igoera.htm nabarmen merkatu dira uztailean, atzeraldi baten hots gero eta ozenagoak petrolioaren prezioa merkatu duelako. Baina merkatze hori ez da nahikoa izan KPI kontsumo prezioen indizearen goranzko bidea eteteko, inflazioa beste produktu eta zerbitzu gehienetara hedatzen ari delako. Hego Euskal Herriko inflazioaren datua abuztuaren 12an kaleratuko du INE Espainiako Estatistika Institutuak, eta badirudi oraingoan zail izango duela bi zenbakiko kopuru bati izkin egitea, Espainian izan duen igoera handia ikusita. Ozta-ozta egin zuen martxoan (%9,6) eta ekainean (%9,7). Izan ere, INEk gaur goizean Espainiarako emandako datu aurreratuak esaten du sei hamarren handitu dela urte arteko inflazioa, %10,2tik %10,8ra. Tasarik handiena da 1984ko irailaz geroztik, eta, INEren arabera, elikagaien eta argindarraren garestitzearen ondorio da. Argindarra sortzeko erabiltzen den gasari gehienezko muga bat jartzeak elektrizitatearen prezioa apalduko zuela uste zen, baina eguraldi beroak kontsumoa handitu du, etak lehorteak eta haize eskasiak energia hidraulikoaren eta eolikoaren ekarpena asko gutxitu duenez, gas asko erre behar izan dute ziklo konbinatuko zentralek, eta horrek desegin egin du prezioak apaltzeko tresnaren eragina. Hori bai, hura gabe %15-20 garestiagoak izango lirateke. Jantziek eta oinetakoek ere izan dute zerikusia uztaileko inflazioaren datuan, iaz baino gutxiago merkatu direnez, urte arteko tasan igoera dakar horrek. Bada beste datu bat inflazioa ekoizpen sarean txertatu dela ikusteko: %5,5etik %6,1era igo da azpiko inflazioa, energia eta elikagai freskoak aintzat hartzen ez dituena. Frantzian, 1985eko kopuruetan Espainian ez ezik, Frantzian ere asko handitu dira prezioak azken urtean. Insee estatistika erakundeak dio urte arteko inflazioa %5,8tik %6,1era igaro dela uztailean. Kopururik handiena da 1985eko uztailaz geroztik. Pixka bat apaldu da energiaren garestitzea -ekaineko %33,1etik uztaileko %28,7ra emendatu da-, baina handitzen ari da elikagaiena -%5,8tik %6,7ra-, eta zerbitzuena -%3,3tik %3,9ra-. Datu handia izan arren, Frantzia da eurogunean inflaziorik txikiena duen herrialdeetako bat. Arrazoien artean dago gobernuak muga bat jarri diola argindarraren garestitzeari (%4). Erabaki horren ondorioz -eta bere parke nuklearraren erdia itxita izateagatik, arazo teknikoak direla eta-, galera handiak pilatzen ari da EDF Frantziako argindar konpainia publikoa; atzo jakinarazi zuenez, urteko lehen erdian 5.300 milioi euro galdu zituen. Zenbaki gorri horiek kontraste handia egiten dute beste argindar konpainia handi batzuk pilatzen ari diren irabazi mardulekin. Iberdrolak, esaterako, 2.075 milioi bat euro irabazi ditu urtarriletik ekainera, iaz baino heren bat gehiago.]]> <![CDATA[Kutxabanek %30 gehiago irabazi du, eta 2019ko mailara hurbiltzen ari da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-07-29/kutxabanek_30_gehiago_irabazi_du_eta_2019ko_mailara_hurbiltzen_ari_da.htm Fri, 29 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2022-07-29/kutxabanek_30_gehiago_irabazi_du_eta_2019ko_mailara_hurbiltzen_ari_da.htm
Kutxabankek agiri baten bitartez azaldu duenez, aseguruak, zerbitzuek eta kudeatutako aktiboen etekinak —inbertsio funtsen komisioak, batez ere— izan dira 2022ko lehen erdian taldearen diru sarrera nagusia. Zehazki, 316,4 milioi euroko etekina lortu du arlo horretatik (+%9,7), eta gutxiago, berriz, emandako maileguek eta ordaindutako interesek sortutako mozkinetik (279,6 milioi, +%1,4).

Pentsatzekoa da interes tasak igo ahala —uztaileko batez besteko Euriborra %0,99 izango da, baina %1,2ra ere iritsi da hilabetean zehar—, bankuek irabazi handiagoa aterako dietela maileguei. Orduan, ongi kokatua izango da Bilbon egoitza duen bankua, haren maileguen zorra loditzen ari baita: 2.189 milioi euroren hipotekak eman ditu 2022an; %9,2 handitu ditu kontsumorako maileguak, eta %4,8, berriz, inbertsioetarako emandakoak.

Baina, interesak igo bitartean, aseguruekin kutxa betetzen ari da Kutxabank: urtearen lehen erdian, 70.000 aseguru baino gehiago sinatu ditu, eta %10eko igoera izan du bizi aseguruetan, eta %17koa, berriz, enpresen arrisku askotariko aseguruetan.

Egoera ekonomikoa belzten ari denez, bankuak 113,2 milioi euro jarri ditu zalantzazko aktiboek izan ditzaketen galerak estaltzeko, iaz halako bost. Zalantzazko aktiboen %114,5 hornitu ditu.

Buruzagi berria

Kutxabank sendo dagoela iritsiko da Gregorio Billalabeitiaren ordezkoa, urtearen amaieran. Bankuko administrazio kontseiluak Anton Arriola (Durango, 1967) proposatu du. Deustun ikasitakoa eta Goldman Sachs AEBetako inbertsio bankuan urte luzez lan egindakoa da, eta BBK-ko patronatuko kidea da 2019. urteaz geroztik. Idazlea ere bada; hainbat eleberri idatzi ditu gazteleraz, tartean El ruido de entonces, Jose Maria Ryan ETAk hildako Lemoizko ingeniariari buruzkoa. Euskalduna da.

Europako Banku Zentralak du Arriolaren izendapenari buruzko azken hitza.]]>
<![CDATA[Bankuek interesen eta komisioen etekinen %4,8 ordainduko dute]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1909/012/002/2022-07-29/bankuek_interesen_eta_komisioen_etekinen_48_ordainduko_dute.htm Fri, 29 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1909/012/002/2022-07-29/bankuek_interesen_eta_komisioen_etekinen_48_ordainduko_dute.htm
Espainiako koalizio gobernua babesten duten bi taldeen proposamenak aurrera egingo balu, interesek eta komisioek emandako irabazien %4,8 ordainduko lukete bankuek. Bi urtez soilik egingo lukete, eta horrekin finantzatuko lituzkete inflazioari aurre egiteko hartutako hainbat neurri.

Zergaren aurka azaldu dira finantza erakundeen patronalak, AEB bankuena eta CECA aurrezki kutxena. Agiri bateratu batean, ziurtatu dute «ekonomiaren suspertzea trabatuko» duela zerga berriak, eta ez duela lagunduko inflazioari aurre egiten.

Energia konpainiek erreakzio bertsua izatea espero da. Haientzat pixka bat desberdina izango da PSOEk eta UPk proposatu duten zerga. Kasu horretan, Espainiako Erresuman egindako negozioa da zergapetuko dutena, %1,2ko tasarekin, hain zuzen ere. Enpresa gutxi batzuk izango dira, 2019an beren Espainiako adarretan 1.000 milioi eurotik gorako fakturazioa egin zuten argindar, petrolio eta gas konpainiak, zehazki.

Zerga 2023ko urtarrilean da indarrean sartzekoa, eta 2022ko eta 2023ko salmentei eragingo die. 2023ko irailean kitatu beharko dute 2022koa, enpresek kontuak onartzeko astia izan dezaten, baina otsailean zati bat aurreratu beharko dute.

Energia konpainiek debekatua izango dute modu batera edo bestera zergaren kostua beren bezeroen bizkar jartzea. Espainiako Bankuak eta CNMCk gainbegiratu beharko dituzte.]]>
<![CDATA[Kutxabankek %30 gehiago irabazi du, eta 2019ko mailara hurbiltzen ari da]]> https://www.berria.eus/albisteak/216493/kutxabankek_30_gehiago_irabazi_du_eta_2019ko_mailara_hurbiltzen_ari_da.htm Thu, 28 Jul 2022 11:31:43 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216493/kutxabankek_30_gehiago_irabazi_du_eta_2019ko_mailara_hurbiltzen_ari_da.htm <![CDATA[Bankuek interesen eta komisioen etekinen %4,8 ordainduko dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/216522/bankuek_interesen_eta_komisioen_etekinen_48_ordainduko_dute.htm Thu, 28 Jul 2022 09:54:09 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216522/bankuek_interesen_eta_komisioen_etekinen_48_ordainduko_dute.htm <![CDATA[Iparraldean, erregaien deskontua 0,3 euro izango da irailean eta urrian]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1893/009/001/2022-07-28/iparraldean_erregaien_deskontua_03_euro_izango_da_irailean_eta_urrian.htm Thu, 28 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1893/009/001/2022-07-28/iparraldean_erregaien_deskontua_03_euro_izango_da_irailean_eta_urrian.htm
Erosteko ahalmenari buruzko legegaia ostiralean onartu zuten, eta, haren ondorioz, %4 emendatuko dira pentsioak eta gizarte sari gehientsuenak. Aldeko 341 boto izan zituen testu horrek, horien artean eskuin muturreko RN Batasun Nazionaleko diputatu gehienena. Nupes ezkerreko batasuneko gehienek kontrako botoa eman zuten ostiralean, eta gauza bera egin zuten atzo. Hala ere, aurrekontuen moldaketak aldeko 293 boto jaso zituen, aurkako 146, eta hamazazpi abstentzio. RNko diputatuek ez zuten botorik eman.

LR, alde eta aurka

LRko talde parlamentarioko buruak, Olivier Marleixek, argudiatu du «tirabira positiboa» izan duela gobernuarekin, eta horren ondorioz lortu dituztela beste zenbait kontu. Horien artean daude 35 oreneko lan astearen araua gehiago malgutuko duten bi neurri: batetik, zergarik ordainduko ez duten aparteko orduak 5.000 eurotik 7.500 eurora handitzea, eta enpresei aukera ematea langileek baliatu ez dituzten atseden egunak erosteko.

Baina beste kontu batzuetan LRk alde batera utzi zituen gobernuko taldeak, eta oposizioko beste taldeekin bat egin zuen. Horren ondorioz onartu dute etxea berotzeko fuel olioa erretzen duten familientzat 230 milioi euroren laguntza bat, eta departamenduei 120 milioi ematea RSA gutxieneko saria ordaintzeko gai izan daitezen.

Beste neurri batzuk ere indarrean jarriko dira: Ipar Euskal Herriko eta Frantziako herritarrek urtean 138 euroko saria ordaindu behar dute gaur egun telebista eta irrati publikoak finantzatzeko, baina sari hori ezabatu egingo dute udazkenean.

Energia taldeei aparteko sari bat ezartzeko aukera ere aztertu dute legebiltzarkideek, baina gutxigatik ez dute onartu. Aurrera egin du, ordea, EDF argindar konpainia erabat publiko egiteko beharrezkoak diren akzioak erosteko 9.700 milioi euro jartzea. Estatuak %83,9 du orain, baina gainontzekoa erosi nahi du Macronen gobernuak, besteak beste, bere adar nuklearrari beste bultzada bat emateko.

Oraintxe bertan, Frantziaren 56 erreaktore nuklearren erdiak inguru geratuta daude, agertu zaizkien herdoiltze arazo batzuk konpontzeko. Horren ondorioz, Frantzia ez da ari normalean bezala argindarra esportatzen, inportatzen baizik, eta oso prezio handitan. Herritar gehienek, ordea, ez dute prezio igoera handirik antzemango: argindarraren prezioa gehienez %4 emendatuko da; gasarenak izoztuta jarraituko du, 2021eko urriko prezioetan.]]>
<![CDATA[Erregaien deskontua 30 zentimokoa izango da irailean eta urrian Ipar Euskal Herrian]]> https://www.berria.eus/albisteak/216468/erregaien_deskontua_30_zentimokoa_izango_da_irailean_eta_urrian_ipar_euskal_herrian.htm Wed, 27 Jul 2022 18:47:01 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216468/erregaien_deskontua_30_zentimokoa_izango_da_irailean_eta_urrian_ipar_euskal_herrian.htm Bruno Le Maire Finantza ministroaren hasierako asmoa, hots, hamabi zentimora jaistea urrian, seira azaroan, eta zerora abenduan; orain, hamar zentimokoa izango da azaroan eta abenduan. Erosteko ahalmenari buruzko legegaia ostiralean onartu zuten, eta haren ondorioz %4 emendatuko dira pentsioak eta gizarte sari gehientsuenak. Aldeko 341 boto izan zituen testu horrek, horien artean eskuin muturreko RN Batasun Nazionaleko diputatu gehienena. Nupes ezkerreko batasuneko gehienek kontrako botoa eman zuten ostiralean, eta gauza bera egin dute gaur. Hala ere, aurrekontuen moldaketak aldeko 293 boto jaso zituen, aurkako 146, eta hamazazpi abstentzio. RNko diputatuek ez zuten botorik eman. LR, alde eta aurka LRko talde parlamentarioko buruak, Olivier Marleixek, argudiatu du «tirabira positiboa» izan duela gobernuarekin, eta horren ondorioz lortu dituztela beste zenbait kontu. Horien artean daude 35 oreneko lan astearen araua gehiago malgutuko duten bi neurri: batetik, zergarik ordainduko ez dituzten aparteko orduak 5.000 eurotik 7.500 eurora igarotzea, eta enpresei aukera ematea langileek baliatu ez dituzten atseden egunak erosteko. Baina beste kontu batzuetan LRk gobernuko taldeak alde batera utzi zituen, eta oposizioko beste taldeekin bat egin zuen. Horren ondorioz onartu dute etxea berotzeko fuel olioa erretzen duten familientzat 230 milioi euroko laguntza bat, eta departamenduei 120 milioi ematea RSA gutxieneko saria ordaintzeko gai izan daitezen. Beste neurri batzuk ere indarrean jarriko dira: Ipar Euskal Herriko eta Frantziako herritarrek urtean 138 euroko saria ordaindu behar dute gaur egun telebista eta irrati publikoak finantzatzeko, baina sari hori ezabatu egingo dute udazkenean. Argindarra eta gasa Energia taldeei aparteko sari bat ezartzeko aukera ere aztertu dute legebiltzarkideek, baina gutxigatik ez dute onartu. Aurrera egin du, ordea, EDF argindar konpainia erabat publiko egiteko beharrezkoak diren akzioak erosteko 9.700 milioi euro jartzeak. Estatuak %83,9 du orain, baina gainontzekoa erosi nahi du Macronen gobernuak; besteak beste, bere adar nuklearrari beste bultzada bat emateko. Oraintxe, Frantziaren 56 erreaktore nuklearren erdiak inguru geratuta daude, herdoiltze arazo batzuk konpontzeko. Horren ondorioz, Frantzia ez da ari normalean bezala argindarra esportatzen, inportatzen baizik, eta oso garesti. Herritar gehienek, ordea, ez dute prezio igoera handirik antzemango: argindarraren prezioa gehienez %4 emendatuko da. Gasarenak izoztuta jarraituko du, 2021eko urriko prezioetan.]]> <![CDATA[Gas kontsumoa %15 txikitzea hitzartu du EBk, baina nekez beteko duela onartu du]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1930/002/001/2022-07-27/gas_kontsumoa_15_txikitzea_hitzartu_du_ebk_baina_nekez_beteko_duela_onartu_du.htm Wed, 27 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1930/002/001/2022-07-27/gas_kontsumoa_15_txikitzea_hitzartu_du_ebk_baina_nekez_beteko_duela_onartu_du.htm
Kopuru hori are gehiago jaitsi du Teresa Ribera Espainiako Trantsizio Energetikoko ministroak. Salbuespenen ondorioz 30.000 milioi metro kubikoren aurrezkia espero du, hau da, oraingo kontsumoaren %10.

Kopuru horiek borondatezkoak dira oraingoz, baina derrigorrezkoak bilakatuko dira baldin eta EB osoan energia alerta bat erabakiz gero, esaterako, Errusiak gasaren iturria erabat itxi duelako. Batzordeak edo bost estatuk eskatu beharko dute, baina gehiengoaren aldeko botoa beharko da indarrean jartzeko.

Espainia da, hain zuzen ere, %15eko helburua bete beharko ez duten estatu kideetako bat. Ribera izan zen Europako Batzordearen hasierako planaren aurka ozen mintzatu zen lehen ministroa. Hiru argudio eman zituen horretarako: Iberiar penintsulako sareak konexio txikia duela Europako beste herrialdeekin, GNL gas natural likidotua inportatzeko eta birgasifikatzeko sarerik zabalena duela —eta horregatik gutxi ekartzen duela Errusiatik—, eta energia berriztagarrien hedapenari esker beste herrialde batzuek baino gas gutxiago erabiltzen duela.

Uharteek, zero

Irlanda, Zipre eta Malta uharteek ez dute kontsumoa gutxitu beharko, konexiorik ez dutelako kontinenteko sareekin; Baltikokoek ezta ere, haien sarea Errusiara lotuta dagoelako.

Espainiaren kasuan, Riberak kalkulatu du %7 eta %8 artean murriztu beharko duela gas kontsumoa. Hori da, gutxi gorabehera, Errusiako gasak duen pisua. Iaz inportatutako gasaren %8,7 iritsi zen Errusiatik; aurten %8ra jaitsi da kuota hori, baina azken asteetan berriro gora egin du —%12 maiatzean—, biltegiak betetze aldera Errusiako hainbat gasontzi iritsi baitira Bilboko portura. Espainiaren hornitzaile nagusiak Aljeria (%42,8, iaz), AEBak (%42,8) eta Nigeria dira (%11,5).

Trukean, Riberak agindu du bere menpeko portuetako planta birgasifikatzaileetara itsasontziz iristen den GNL gas natural likidotua Europako beste herrialdeetan ere banatuko duela, eta biltegiratzea eskainiko diela. Euskal Herrian, Bilbon dago GNLa jasotzeko eta tratatzeko planta bat, eta biltegi bat ere badago, Gaviota ur azpiko putzua zena, Bizkaiko kostaldean.

Dagoeneko aldaketa bat gertatu da gasaren merkatuan: Euskal Herria zeharkatzen duten bi gasbideek (Euskadour eta Larrainekoa) beren ohiko fluxua aldatu dute Ukrainako gerra hasi zenetik, eta orain gas gehiago doa iparraldera, hegoaldera baino. Zehazki, martxotik maiatzera 1.507 GWh gas sartu ditu Frantziako sareko banatzaileak Espainiakoan, eta 14.402 GWh kontrako bidean —2021 osoan baino gehiago—.

Alemaniaren kezka

EBko kideen arteko elkartasunaren onuradunen artean Alemania izango da, Errusia zuelako hornitzaile nagusia, eta zailtasun handiak dituelako mendekotasun hori gehiago gutxitzeko —%55ekoa zen, eta orain %30etik behera dago—. Robert Habeck Ekonomia ministroak ontzat jo du Bruselako akordioa, eta baikor azaldu da: «Agian %16ra edo %20ra iritsiko gara». Kopuru horiek nekez lasaituko dute Alemaniako industria, asteak baitaramatza ohartzen gas eskasiak bere ekoizpen gaitasuna moteldu eta herrialdea —eta agian EB osoa— atzeraldi batera eraman ditzakeela.]]>
<![CDATA[Gas kontsumoa %15 txikitzea hitzartu du EBk, baina onartu du nekez beteko duela]]> https://www.berria.eus/albisteak/216416/gas_kontsumoa_15_txikitzea_hitzartu_du_ebk_baina_onartu_du_nekez_beteko_duela.htm Tue, 26 Jul 2022 09:37:50 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/216416/gas_kontsumoa_15_txikitzea_hitzartu_du_ebk_baina_onartu_du_nekez_beteko_duela.htm <![CDATA[Hegoaldekoen txanda]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2022-07-26/hegoaldekoen_txanda.htm Tue, 26 Jul 2022 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/008/001/2022-07-26/hegoaldekoen_txanda.htm nein» esateko, ez dutela beraiek ordaindu nahi iparraldekoek energia estrategian egindako akatsak. Gaur bilduko dira EBko gobernuburuak, desadostasunak alde batera utzi eta datorren neguan gasaren kontsumoa %15 murrizteko neurriak adosteko.

Ezohiko bilera da Europar Kontseiluarena, eta horrelakoetan ohikoena izaten da bilera goizaldeko ordu txikietara arte luzatzea. Halakorik gertatuko dela ziurtatzerik ez dago, baina akordioa lortzea neketsua izango dela erakusten dute orain arteko adierazpen publikoek.

Europako Batzordeak zabaldu zuen jokoa joan den asteazkenean, bere proposamena plazaratu zuenean. Hasieran estatu kide guztiak derrigortu nahi zituen gas kontsumoa %15 murriztera, baina ikusi zuen proposamen horrek ezingo zuela aurrera egin, Errusiako gasaren mendekotasunik txikiena duten estatu kideak ez zeudela prest sakrifiziorik egiteko, beren hornidura bermatuta dagoelako.

Beste aldean, Alemania. Planaren alde mintzatu da, eta gogorarazi du Errusiako gasaren kuota %55etik %26ra murriztu ahal izan duela azken hilabeteetan.

Akordioa lortu nahian, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak eskaini zuen borondatezkoa izatea %15eko murrizketa, eta soilik derrigorrezkoa izatea baldin eta EB osorako alerta maila erabakiz gero.

Proposamen horren aurka ozen mintzatzen lehena Espainia izan zen, EB osoan Errusiako gasaren mendekotasun txikienetakoa duen estatua. Iaz inportatutako gasaren %8,7 iritsi zen handik; aurten %8ra jaitsi da kuota hori, baina azken asteetan berriro gora egin du —%12 maiatzean—, biltegiak betetze aldera Errusiako hainbat gasontzi iritsi baitira Bilboko portura. Espainiaren hornitzaile nagusiak Aljeria (%42,8, iaz), AEBak (%42,8) eta Nigeria dira (%11,5).

Madrilek argudiatu du bere kontsumoa gutxitzeak ezer gutxi lagunduko diola Alemaniari, hara gas asko bidaltzeko azpiegiturarik ez dagoelako, eta bere industriari kalte handia egingo liokeelako; hark kontsumitzen duen gasaren erdia eta laurdena bana dute energia sektoreak eta etxeetako kontsumoak.

Gaur egun, Euskal Herria zeharkatzen duten bi gasbide txiki dira Iberiar penintsularen eta kontinentearen gainerako herrialdeen arteko lotura bakarrak: Euskadour, eta Zuberoa eta Nafarroa zeharkatzen dituena. Pirinioak Katalunian zeharkatuko lituzkeen Midcat gasbidearen proiektua berriro hartu dute, baina urteak beharko dira egiteko.

Proposamen bigunagoa

Espainiaren ezezkoari batu zitzaizkion hegoaldeko beste hainbat —Portugal, Malta, Grezia—, eta Bruselak bere proposamena are gehiago bigundu behar izan du. Azken zirriborroan, kontsumoa apaltzea borondatezkoa da, eta herrialde bakoitzaren ezaugarriak aintzat hartuko dira salbuespenak egiteko. Salbuespen horiei kopuru batzuk ematea izango da gaurko bileraren gakoetako bat. Gasaren kontsumoa %15 murriztu nahi ez dutenei eskatuko diete arazoak izan ditzaketen beste herrialde batzuk hornitzen laguntzeko.

Madrilek argudiatu du jada ari dela horretan, eta azken asteetan jasotzen duen gasaren %20 beste herrialde batzuetara doala, batez ere Portugalera eta Frantziara.

Gainera, derrigorrezkoa izateko bidea zailagoa izango da: bost estatu kidek eskatu beharko dute alerta egoera, eta kideen gehiengoak onartu beharko luke.]]>