<![CDATA[Iker Aranburu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 17 Oct 2018 23:26:16 +0200 hourly 1 <![CDATA[Iker Aranburu | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[%20 txiroenen errenta jaitsi egin da, eta aberatsena handitu, EAEn]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1898/013/003/2018-10-18/20_txiroenen_errenta_jaitsi_egin_da_eta_aberatsena_handitu_eaen.htm Thu, 18 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1898/013/003/2018-10-18/20_txiroenen_errenta_jaitsi_egin_da_eta_aberatsena_handitu_eaen.htm
Egia da, edonola ere, txiroenen taldea kenduz gero, beste guztietan igo dela errenta, eta pobretzat har daitekeen talde batean igo dela gehien errenta, %20 eta %30 artekoan (+%5,2, 7.377 eurora).

Aberastasunaren banaketan herren dagoen beste datu bat ere eman du Eustatek: herritarren %60,3 daude batez besteko errentaren azpitik. Berez, biztanleria hamar taldetan banatuz gero erdiko errenta 15.581 eurokoa da, hau da, batez besteko errenta baino 6.100 euro txikiagoa.

Gipuzkoak du batez besteko errentarik handiena (21.714 euro), eta han handitu da gehien 2015etik 2016ra (+%5,1). Atzetik datoz Araba (19.889) eta Bizkaia (19.818). Baina lurraldeen arteko aldea baino askoz handiagoa da generoaren araberakoa: emakumeek 15.578 euroko batez besteko errenta dute, gizonezkoena baino %39 txikiagoa da (25.696 euro). Lanaren errentak dira diru sarreren ia %60, transferentzien aurretik —pentsioak eta laguntza sozialak, %27,5—.º]]>
<![CDATA[Mekanizazio lantegi berri bat ireki du Ampok, Idiazabalen]]> https://www.berria.eus/albisteak/158168/mekanizazio_lantegi_berri_bat_ireki_du_ampok_idiazabalen.htm Wed, 17 Oct 2018 19:19:51 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/158168/mekanizazio_lantegi_berri_bat_ireki_du_ampok_idiazabalen.htm <![CDATA[Buruzagi berriak izango dituzte Tubos Reunidosek eta Siemens Gamesak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1891/018/001/2018-10-17/buruzagi_berriak_izango_dituzte_tubos_reunidosek_eta_siemens_gamesak.htm Wed, 17 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1891/018/001/2018-10-17/buruzagi_berriak_izango_dituzte_tubos_reunidosek_eta_siemens_gamesak.htm
«Nazioarteko merkatuetako zurrunbiloek» eta «alde sozialetik dauden zailtasunek» eragin dute Ulaziaren ordezkapena, Tubos Reunidosek prentsara igorritako oharraren arabera. Zuzenago esanda, hodien negozioa ez doala ongi, eta Ulaziak oso harre- man txarrak zituela langileen ordezkariekin. «Dimisioa» izan dela ziurtatu du Arabako hodi egileak, baina aldi berean onartuta enpresak «lidergo berria» behar duela, «oraindik definitu ez diren merkatuaren ezaugarri berrien aurrean».

Petrolioaren prezioaren beherakada handiak gogor astindu zuen Tubos Reunidos, hidrokarburoen industria baita bere hodien bezero nagusietako bat, eta petrolio merkeagoak inbertsio asko geratu zituelako. Donald Trumpek Europako altzairu eta aluminio inportazioei jarritako %25eko muga zergak are gehiago zaildu du Amurrioko taldearen egoera, AEBetan baitu negozioaren zati esanguratsu bat, orain hango konpainien eskutik galtzen ari dena.

Horiek horrela, galera handiak izan ditu azken urteetan: 50,2 milioi euro 2016an, eta 32,4 milioi 2017an. Eta 2018. urtea ere ez doakio ongi: 11,9 milioi euro galdu ditu lehen seihilekoan —iaz epe horretan baino %11 gehiago—.

Emaitza txarrei aurre egin eta galerak txikitzeko, Tubos Reunidos berregituraketa prozesu batean dago, eta, horren barruan, Productos Tubulares Traparagango filialetik 157 langile kaleratzeko asmoa adierazi zuen apirilean. Langileek greba luze batekin erantzun zuten, eta erre- gulazio espedientea atzera bota zuten Ulaziak eta haren taldeak. PTko lantaldea txikitzeko asmoa du oraindik enpresak, baina berregituraketa horretarako negoziazioek ez dute oraingoz emaitzarik izan.

Tubos Reunidos ez da urrun joan Ulaziaren ordezkoaren bila. Etxeko gizon bat aurkitu du, Gabiola enpresako langilea baita 1986. urteaz geroztik. Administrazio kontseiluan sartu zen 1996an, eta organo horretako koordinatzaile izan da iaztik. Haren alboan, funtzio exekutiboekin, Carlos Lopez de las Heras arituko da, zuzendari nagusi. 1999tik dago Tubos Reunidosen.

Galanen suhia

Siemens Gamesan, berriz, datorren abenduaren 1ean hartuko du lehendakaritza Miguel Angel Lopez Borregok. Siemensetik iritsitakoa da Lopez, Rosa Garcia aurreko presidentea bezala. Azken horren aldaketa enpresaren bi akziodun nagusien arteko itun baten ondorioa da —Siemensek akzioen %59 ditu, eta Iberdrolak, %8—.

Itun horrek ere ekarri du konpainiaren zuzendaritzan urrats bat gora egitea Ignacio Sanchez Galan Iberdrolako presidentearen suhiak, David Mesonerok. Finantza zuzendaria izango da.]]>
<![CDATA[Microsoften beste sortzailea]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1926/018/002/2018-10-17/microsoften_beste_sortzailea.htm Wed, 17 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1926/018/002/2018-10-17/microsoften_beste_sortzailea.htm
Hiri hartako eskola bateko konputagailu taldean elkartu ziren Gates eta Allen 1970eko hamarkadan, eta hor ohartu ziren etxeko ordenagailuen merkatu berriak kode propio bat beharko zuela. Software hori garatzeko sortu zuten Microsoft, 1975ean, eta erabateko arrakasta izan zuten. Urteekin, Gates oldarkorraren eta Allen lasaiagoaren arteko harremana garraztu egin zen, eta Allenek enpresa utzi zuen, 1983an. Baina akzioei eutsi zien, eta urte gutxiren buruan bazkide ohiak aberats egin zuen —aberatsenetan, munduko 21. a, Forbes-en arabera—. Portland Trail Blazzers saskibaloi taldea eta Seattle Seahawks futbol amerikarrekoa erosteko baliatu zuen dirua.]]>
<![CDATA[Ulazia kendu eta Gabiola jarri dute Tubos Reunidoseko buru]]> https://www.berria.eus/albisteak/158104/ulazia_kendu_eta_gabiola_jarri_dute_tubos_reunidoseko_buru.htm Tue, 16 Oct 2018 07:33:19 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/158104/ulazia_kendu_eta_gabiola_jarri_dute_tubos_reunidoseko_buru.htm 157 langile kaleratzeko asmoa adierazi zuen apirilean. Langileek grebarekin erantzun zuten, eta erregulazio espedientea atzera bota zuten Ulaziak eta haren taldeak. Edonola ere, PTko lantaldea txikitzeko asmoa du oraindik. Ulaziaren eta sindikatuen arteko harremana oso tirabiratsua izan da. Joan den astean, PTko enpresa batzordeak Ulaziari egotzi zion konpainiaren kudeaketa "negargarria". Gabiola, etxeko gizona Tubos Reunidos ez da urrun joan Ulaziaren ordezkoaren bila. Etxeko gizon bat aurkitu du, Gabiola enpresako langilea baita 1986. urteaz geroztik. Administrazio kontseiluan sartu zen 1996an, eta organo horretako koordinatzaile izan da iaztik. Haren alboan, Carlos Lopez de las Heras arituko da, zuzendari nagusi gisa. Hura ere aspaldi sartu zen Amurrioko konpainian, 1999an.
]]>
<![CDATA[Lan hitzarmen berria dute Gipuzkoako eraikinetako 6.000 garbitzailek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2018-10-16/lan_hitzarmen_berria_dute_gipuzkoako_eraikinetako_6000_garbitzailek.htm Tue, 16 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2018-10-16/lan_hitzarmen_berria_dute_gipuzkoako_eraikinetako_6000_garbitzailek.htm
Langile kopuruari erreparatuz gero, Gipuzkoako eraikinen garbiketako hitzarmena da inportanteena: ia 6.000 langile aritzen dira sektore horretan, eta haietako %95 emakumeak dira.

Sektore oso feminizatua izateak badu ondorio bat: haien soldatak garbiketako beste adar batzuetako langileena baino txikiagoak dira. Esaterako, eraikinen garbitzaileek baino %28 gehiago patrikaratzen dute kale garbitzaileek, eta horri kalean lan egiteagatik ordaintzen diren aparteko sariak gehitu behar zaizkie. Azken sektore horretan langile gehienak gizonezkoak dira.

Soldata arrakala hori txikitzeko urratsak egingo dituztela hitzeman dute Aspel patronalak eta ELA, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek. Hurrengo itunaren negoziazioan helduko diote gaiari.

«Funtsezkoa da Gipuzkoako garbiketa sektorean dagoen soldata arrakala bukatzea», ziurtatu du ELAk. «Egoera onartezina da, eta sektore pribatuko kontratetan zein sektore publikokoetan gertatzen da».

UGTk gogorarazi duenez, Gipuzkoako Aldundiko garbitzaileek lortu zuten beren sariak kale garbitzaileek dituztenekin berdintzea.

Ultraaktibitate mugagabea

Sindikatuek nabarmendu duten beste puntu bat da ultraaktibitate mugagabea berreskuratu dutela, Hots, atzo sinatutako akordioa abenduaren 31 artekoa den arren, indarrean jarraituko du berri bat sinatu arte. PPren azken lan erreformak urtebetera mugatu zuen ultraaktibitatea. «Garrantzizkoa da negoziazio kolektiboaren estatalizazioa baztertzeko; hitzarmenik gabe geratzeko arriskua desagertu denez, sektorea askoz hobeto egongo da aurrerantzean beste borroka batzuk egiteko», azaldu du ELAk.

Hitzarmen berriarekin, %1,5 igoko diete soldata eraikin garbitzaileei, urtarrilaren 1etik hasita. CCOOk nabarmendu du atzerapenak ordaindu beharko dizkietela hilabete batzuk bakarrik lan egiten dutenei.

ELAk esan du soldata igoera hori KPI gehi %0,4 dela, baina prezioen igoerari erreferentzia ez egitea argudiatu du LABek hitzarmena ez izenpetzeko. «Patronala erreferentzia ezabatzeko ahaleginetan dabil, inolako irizpide edo konpromisorik gabe jokatzeko».

Azken bi hitzarmenak sinatu ez dituen arren, LABek hurrengoaren negoziazioan parte hartuko du, eta adierazi du soldata arrakalaren gaiak lehentasuna izango duela. «Hitzetatik ekintzetara pasatzeko garaia da. Jakitun gara ez dela inolaz ere bide erraza izango».

Atzo sinatutako hitzarmenak ez die eragingo Gipuzkoako eraikin guztietako garbitzaileei. Itun propioa dute polizia etxeetan aritzen direnek eta epaitegietan dabiltzanek. Lehenen ituna berritu gabe dago 2010etik, eta bigarrenena, berriz, 2018ko urtarriletik. Irailaren 19an greba mugagabea hasi zuten, baina salatu dute orduz gero Garbialdi enpresak eta Jaurlaritzak ez dutela haiekin bildu nahi izan.

Akordioa, Araban

Arabako etxez etxe laguntzako langileek ere irailerako deitu zuten mugagabeko grebara, baina azken unean bertan behera utzi zuten, patronalarekin negoziatzeko. Atzo beste bilera bat izan zuten, eta akordioaren aurreko bat izenpetu zuten enpresaburuen ordezkariek ELA, CCOO eta UGTkoekin. LABek ez du sinatu, haren arabera, «enpresek egindako azken proposamena» baita onartutakoa. Zazpi urtean soldata izoztuta izan ondoren, %4,1 igoko diete 2019ko apiriletik, eta %3, berriz, 2020an. Langileek enpresen eskuragarri izan behar duten aldia ordubetez murriztu dute. «Negoziatu beharreko artikulu asko» ez ukitzea salatu du LABek.]]>
<![CDATA[Gipuzkoako eraikin garbitzaileen ituna izenpetu dute]]> https://www.berria.eus/albisteak/158059/gipuzkoako_eraikin_garbitzaileen_ituna_izenpetu_dute.htm Mon, 15 Oct 2018 10:25:39 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/158059/gipuzkoako_eraikin_garbitzaileen_ituna_izenpetu_dute.htm <![CDATA[Inbertsioak eta zorra, bi behar]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1944/003/001/2018-10-12/inbertsioak_eta_zorra_bi_behar.htm Fri, 12 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1944/003/001/2018-10-12/inbertsioak_eta_zorra_bi_behar.htm
Bat baino gehiago sutuko da asmo horrekin. Ez da harritzekoa. Hainbat urtez gerrikoa estututa egon ondoren, kutxa publikoa beteta dagoela, ez al da garaia zintzilik geratu diren inbertsioak egiteko? Ezin da zalantzan jarri zerbitzu publikoek diru gehiago behar dutela. Konpondu gabe geratu dira eskolak, errepideak eta zubiak, beharrezko materialik gabe erietxeak, eta finantzaketa falta dute hamaika proiektu sozialek eta kulturalek. Bidezkoa da langile publikoei soldata igotzea ere, hainbat urtez erosteko ahalmena galdu ondoren.

Baina epe motzera ez ezik, luzera begiratuz gero, nekez argudia daiteke ez dela garaia zorraren zama ere arintzeko. Kopuruak argigarriak baitira. Espainiako Bankuaren arabera, 2007an, krisiaren atarian, Jaurlaritzak 642 milioi euro zor zituen, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako BPGaren %1. 11 urte geroago, hamasei aldiz gehiago zor du: 10.652 milioi euro (BPGaren %14,6).

10.000 milioi horiek erabili dira azken urteetan erietxeak hornitzeko, irakasleen soldatak ordaintzeko, diru sarrerak bermatzeko errentak emateko... eta bai, argudia daiteke zati bat alferrikakoak edo kritikagarriak diruditen gastuetarako erabiliko zutela. Argudia daitekeen moduan zerga presioa handituta -batez ere talde batzuei- diru gehiago bilduko zela eta ez zela hainbeste zorpetu behar.

Hori guztia egia izanik, errealitatea da zor horri aurre egin behar zaiola, eta ez dela merkea. Aurten Jaurlaritzaren aurrekontuan 1.300 milioi eurotik gora joan dira zorra ordaintzera, eta hurrengo urteetan faktura ez da asko jaitsiko. Hau da, hamar eurotik bat joango da zorrera, inbertsioetarako gastatu den diruaren halako lau, edo zazpi sailek gastatuko dutena baino gehiago.

Orrialde hauetan argudio ona eman zuen Pedro Azpiazuk: komeni da orain kontuak orekatzea eta zorpetzea ez handitzea, hurrengo krisia edozein unetan agertu daitekeelako. Orduan, zerga bilketa jaisten denean, zorpetzea derrigorrezkoa izango da, eta hobe da lekua egitea.

Baina sailburuak badaki asmo horrek errealitatearekin egin dezakeela talka: aurrekontuak EH Bildurekin edo Ahal Dugu-rekin onartu nahi baditu, zorroa ireki beharko du. Inbertsioak eta zorra, bi behar daude, eta horiek uztartzea izango da hurrengo asteetarako etxeko lana.]]>
<![CDATA[Lan erreforma leunagoa eta 900 euroko gutxieneko saria adostu dute PSOEk eta UPk]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2018-10-12/lan_erreforma_leunagoa_eta_900_euroko_gutxieneko_saria_adostu_dute_psoek_eta_upk.htm Fri, 12 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2018-10-12/lan_erreforma_leunagoa_eta_900_euroko_gutxieneko_saria_adostu_dute_psoek_eta_upk.htm baina handi bat du, ordea: ez du nahikoa botorik Espainiako Kongresuan aurrera egiteko. PSOEren eta Unidos Podemosen artean 151 diputatu dituzte, eta beste 25 behar dituzte gehiengo osorako. ERC, PDeCAT eta EAJ taldeetan bilatu nahi ditu Sanchezek. Jeltzaleen erantzunak ez dira txarrak izan. «Proposamen egingarria eta arrazoizkoa» agindu dio Aitor Esteban EAJko diputatuak. Lan zailagoa izango du independentista katalanekin, preso politikoen askatasuna eta erreferendum bat sartu nahi baitituzte negoziazioetan. PPk eta Ciudadanosek, berriz, esan dute hondamendi ekonomikoa etorriko dela aurrekontuak indarrean jarriz gero.

Akordioak hamalau arlo ditu. Hona horietako batzuk:

GUTXIENEKO SOLDATA

%22 igo daiteke

Neurririk deigarrienetako bat da gutxieneko soldata 900 euroan ezartzea, gaur egun baino %22 gorago (736 euroan dago). Unidos Podemosek 736 eurotik 1.000 eurora igo nahi zuen. CEOEk dagoeneko esan du igoerak arriskuan jarriko duela enplegu sorkuntza. Hego Euskal Herrian oso langile gutxik jaso ohi zuten gutxieneko soldata, baina azken urteetan kopurua handitu da, Espainiako itunen eta hitzarmen kolektiborik ezaren hedapenaren ondorioz.

PENTSIOAK

KPIa adina igoko dira

2019an pentsioak KPIaren arabera eguneratzea hitzartu dute —%2,3 orain, Espainian—. Hortik gora igoko dira pentsio txikienak eta nahikoa kotizatu ez dutenek jasotzen dituztenak (%3). Etxeko lanen artean pentsio sistemaren erreforma sakonago bat dute, eta horretan ere inflazioari lotu nahi diote pentsioen eguneratzea. Kongresuko Toledoko Itunean ere «KPIan oinarritutako» eguneratzea adostu dute talde gehienek, baina interpretazio horren anbiguotasuna baliatzen ari dira eskuineko taldeak esateko inflazioa ez dela izango faktore bakarra. Nazioarteko Diru Funtsa bera aliatu dute gai horretan.

LAN ERREFORMA

Erreforma partzial bat

Urtea amaitu bitartean PPren azken lan erreformaren «alderik kaltegarrienak» indargabetzeko konpromisoa jaso du PSOEren eta UPren itunak. Eroriko diren gaien artean dago ultraaktibitatea urtebetekoa soilik izatea —lan hitzarmen bat bukatzen denean zenbat denbora irauten duen indarrean—. Sindikatuen eskaera nagusietako bat zen, patronalari ez negoziatzeko tresna bat zelakoan. Halaber, agindu dute aldatu egingo dituztela lan baldintzak zeharo aldatzeko arrazoiak. Beste epe baterako utzi dute azpikontratazioen gaineko araudia gogortzea, eta lan munduan gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna bermatzeko neurriak zehaztea.

ADINEKO LANGABEAK

Subsidioa, 52 urtetik

52 urtetik gorako langabeen subsidioa ere berreskuratzea adostu dute Sanchezek eta Iglesiasek. PPren gobernuak 55 urtera zabaldu zuen langabe adinduen laguntza berezia jasotzeko aukera.

ZERGAK

Tobin eta Google tasak

Zuzeneko zerga guztiak ukitu ditu PSOE-UP itunak, baina horiek ez dute ondorio zuzenik Hego Euskal Herrian. Bai, ordea, aparteko orduek berriro ere kotizatu beharko dituztela enplegatzaileek, eta autonomoen kotizazioak «diru sarrera errealen» araberakoak izango direla. BEZari dagokionez, %10etik %4ra jaitsiko da konpresena eta antzekoena.

Finantza eragiketen gaineko %0,2ko tasa bat ere sortuko dute, Tobin tasan oinarrituta. Enpresa oso handien akzioen salerosketa zergapetuko dute, baina ez zorrarena edo deribatuena.

Beste zerga bat ere proposatu dute PSOEk eta Unidos Podemosek: enpresa teknologikoen gaineko tasa. Facebook, Google eta antzekoen hainbat zerbitzu %3ko tasarekin zamatuko ditu. Gaur egun, multinazional horiek legezko trikimailuak erabiltzen dituzte zergarik ez ordaintzeko.

ETXEBIZITZA

Eskumenak udalei

Aurrekontuek aurrera eginez gero, «abusuzko hazkundea izan duten lekuetan» alokairuen prezioan esku hartzeko ahalmena eskuratuko dute udalek. Alokairu kontratuak hiru urtetik bost urtera zabalduko dira.

BAIMENAK

Berdin amak eta aitak

Amatasun eta aitatasun baimenak parekatzeko egutegi bat ere adostu dute. 2019an aitatasun baimena zortzi astekoa izatea proposatuko dute, 2020an hamabikoa, eta 2021ean hamasei astekoa. Baimenak besterenezinak izango lirateke.

ZIGOR KODEA

Zigor gutxiago

Koroaren eta sentimendu erlijiosoen kontrako irainak «ahal bezainbeste» zigortzeari utzi nahi diote PSOEk eta UPk. Mozal legea ere bigundu nahi dute.]]>
<![CDATA[Kobre oxidoarekin tratatu nahi dituzte onddoak jotako pinuak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/018/001/2018-10-12/kobre_oxidoarekin_tratatu_nahi_dituzte_onddoak_jotako_pinuak.htm Fri, 12 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1890/018/001/2018-10-12/kobre_oxidoarekin_tratatu_nahi_dituzte_onddoak_jotako_pinuak.htm
Tratamendua airez egiten da, eta horretarako beharrezko baimen berezia eskatu diote Espainiako Gobernuari. 2019ko udaberrian eman nahi diete tratamendua. Erakundeek espero dute udazkenean eta neguan gaixotasunaren eragina txikitzea, hotzak onddoa ahultzen baitu.

«Une garrantzitsua iritsi da. Gaixotasunaren azterketa egin ondoren, nahiko argi daukagu zer egin nahi dugun. Instituzio guztiak batera sektore ekonomiko garrantzitsu honi laguntzeko», adierazi zuen Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburuak, atzo, Donostian, alboan zituela Elena Unzueta Bizkaiko Ingurune Naturala Zaintzeko diputatua, Eduardo Aginako Arabako Nekazaritza diputatua eta Ainhoa Aizpuru Gipuzkoako Landa Inguruneko diputatua. «Basogintza gure mendietatik desagertzea saihestu nahi dugu, Suteak sortuko lirateke, eta biodibertsitatearentzat kaltegarria izango litzateke», gehitu zuen Aizpuruk. Basogintzaren garrantzia estrategikoa ere aldarrikatu zuen, 21.000 enplegu hari lotuta egoteaz gain, basoek hiru lurraldeetako azaleraren %50etik gora betetzen dutelako. XIX. mendean Kaliforniatik ekarritako intsinis pinuak betetzen du baso horien zati handi bat (%31), eta haietako heren bat daude zuhaitzak gaixotzen eta ahultzen dituzten onddoek jota.

Ipar Euskal Herrian, praktikoki ez dago intsinis pinurik, eta Nafarroan, ipar-mendebaldeko ibarretan dago nagusiki, baina ez dute Bizkaian, Gipuzkoan eta Araba iparraldean duten azalerarik (baso azaleraren %3 inguru dira Nafarroan).

Zuhaitz gaixoei fungizidekin tratamendua emateaz gain, onddoei erresistenteak diren koniferoak bilatuko dituzte erakundeek, Neikerren eta Frantziako Indraren laguntzarekin. Gainera, aholkularitza zerbitzu bat eskainiko diete aldundiek hiru lurraldeetako baso-jabeei, jakin dezaten zuhaitzak mozteaz gain zein alternatiba dagoen.]]>
<![CDATA[Kobre oxidoarekin tratatuko dituzte onddoak jotako pinuak]]> https://www.berria.eus/albisteak/157936/kobre_oxidoarekin_tratatuko_dituzte_onddoak_jotako_pinuak.htm Thu, 11 Oct 2018 18:28:18 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157936/kobre_oxidoarekin_tratatuko_dituzte_onddoak_jotako_pinuak.htm xingola marroiaren gaixotasunaren aurkako plan bateratu bat aurkeztu dute Eusko Jaurlaritzak eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiek. Neurririk garrantzitsuena da pinuak kobre oxidoarekin tratatuko dituztela. 2019ko udaberrian emango diete tratamendua, Elena Unzueta Bizkaiko Ingurune Naturala zaintzeko diputatuak azaldu duenez. Erakundeek espero dute udazkenean eta neguan gaixotasunaren eragina txikitzea, hotzak onddoa ahultzen baitu. "Abagune garrantzitsua iritsi da. Gaixotasunaren azterketa egin ondoren, nahiko argi daukagu zer egin nahi dugun. Instituzio guztiak batera sektore ekonomiko garrantzitsu honi laguntzeko", adierazi du Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburuak, gaur, Donostian. Alboan izan ditu Unzueta bizkaitarra, Eduardo Aginako Arabako Nekazaritza diputatua eta Ainhoa Aizpuru Gipuzkoako Landa Inguruneko diputatua. "Basogintza gure mendietatik desagertzea saihestu nahi dugu, Suteak sortuko lirateke, eta biodibertsitatearentzat kaltegarria izango litzateke", gehitu du Aizpuruk. Basogintzaren garrantzi estrategikoa aldarrikatu du, 21.000 enplegu hari lotuta egoteaz gain, basoek hiru lurraldeetako eremuaren %50etik gora betetzen dutelako. XIX. mendean Kaliforniatik ekarritako intsinis pinuak betetzen du baso horien zati handi bat (%31), eta haietako herenak daude zuhaitzak gaixotzen eta ahultzen dituen banda marroiaren onddoak jota. Ipar Euskal Herrian, praktikoki ez dago intsinis pinurik, eta, Nafarroan, ipar mendebaldeko haranetan dago nagusiki, baina ez dute Bizkaian, Gipuzkoan edo Araba iparraldean duten eremua (baso eremuaren %3 inguru dira Nafarroan). Zuhaitz gaixoak pestizidekin tratatzeaz gain, onddoei erresistenteak diren koniferak bilatuko dituzte erakundeek, Neikerren eta Frantziako Indraren laguntzarekin. Gainera, aholkularitza zerbitzu bat eskainiko diete aldundiek hiru lurraldeetako baso-jabeei, jakin dezaten zuhaitzak moztea ez den zein alternatiba dagoen. ]]> <![CDATA[Ontziola ez ixteko eskatu dute Navaleko langileek Sestaoko kaleetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/157890/ontziola_ez_ixteko_eskatu_dute_navaleko_langileek_sestaoko_kaleetan.htm Wed, 10 Oct 2018 07:15:21 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157890/ontziola_ez_ixteko_eskatu_dute_navaleko_langileek_sestaoko_kaleetan.htm <![CDATA[Diako langileak greban, lantalde eskasen eta baldintza txarren aurka]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/017/001/2018-10-10/diako_langileak_greban_lantalde_eskasen_eta_baldintza_txarren_aurka.htm Wed, 10 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1890/017/001/2018-10-10/diako_langileak_greban_lantalde_eskasen_eta_baldintza_txarren_aurka.htm
Espainiako supermerkatu kate horrek 35 denda ditu Bizkaian, eta 300 enplegatu. Guztiak deitu dituzte lana uztera ELAk eta LABek. Horren bidez, salatu nahi dute langileek lan baldintza txarrak dituztela eta enpresako zuzendaritzak negoziatzeari uko egiten diola. «Gure egoera konpondu beharrean, gure lan baldintzak are prekarioagoak egin gura ditu, Dia&Go supermerkatuak irekitzean egin duen bezala, non ordutegiak eskandaluzkoak diren, eta langileen lan bizitza eta norberaren bizitza kontziliatzea are zailagoa den», azaldu dute sindikatuek, ohar baten bidez.

2017ko abendutik hona bost greba egun egin dituzte langileek, haietako %80 emakumeak. Protestek ez dutela oraingoz ezer askorik lortu onartu dute ELAk eta LABek: «Enpresa beldurraz baliatzen da oraindik ere: kaleratzeak, erabateko malgutasuna lanaldietan, lan karga gehiegizkoak, aparteko orduak aitortu gabe, eta eguneroko lana egiteko tresna desegokiak, osasuna arriskuan jartzen dutenak». Dia & Go supermerkatuetan enpresak ezarri nahi dituen ordutegiek merkataritza ordutegiekin talka egingo dutela ere ohartarazi dute. «Azkenean baimendu eta ezarriko balira, auzoetako denda txikien amaiera izango litzateke».

Hipermerkatu handien ordez, Diak supermerkatu txikiagoak hobetsi izan ditu, horietako gehienak herri eta auzoen erdian.

Sindikatuek azalpenak emango dituzte gaur goizean Barakaldoko Bide Onera plazan, eta, gero, handik bertatik manifestazio bat abiatuko dute.

Gipuzkoan ere, haserre

Bizkaiko Diako langileen kexuen oso antzekoak dituzte Gipuzkoako ehun lankideek ere, eta bihar 40 dendetara lanera ez agertzeko eskatu die enpresa batzordeak —ELA, LAB, CCOO eta UGT—. «Lan prekaritatea eguneroko ogia da: ordukako lanak, lanaldi mugagabeak eta oso soldata txikiak daude». Beste bi salaketa ere egin dituzte: batetik,enpresak langileak nahierara ordutegiz eta dendaz aldatzen dituela; bestetik, azken hilabeteetan gaixo baimenarekin zeuden hamabi langile kaleratu dituztela.]]>
<![CDATA[Greba egunak Bizkaiko eta Gipuzkoako DIA supermerkatuetan]]> https://www.berria.eus/albisteak/157833/greba_egunak_bizkaiko_eta_gipuzkoako_dia_supermerkatuetan.htm Tue, 09 Oct 2018 10:57:40 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157833/greba_egunak_bizkaiko_eta_gipuzkoako_dia_supermerkatuetan.htm <![CDATA[Gasteizko Mercedesen gaur ez dago lanik]]> https://www.berria.eus/albisteak/157791/gasteizko_mercedesen_gaur_ez_dago_lanik.htm Mon, 08 Oct 2018 12:55:14 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157791/gasteizko_mercedesen_gaur_ez_dago_lanik.htm zer gertatuko den ez dakiela onartu du enpresako zuzendaritzak. ELA eta LAB sindikatuek, berriz, ziurtatu dute ez dagoela fabrika ixteko arrazoi produktiborik, eta aurreratu dute ehunka langile kalera joango direlaaldi baterako. Lantaldearen multzorik handienari lanaldiaren banaketan dauden malgutasun neurriak ezarriko dizkiete, eta ez da izango enplegu erregulaziorik.]]> <![CDATA[Argindarraren autokontsumoa zigortzeari utziko dio Espainiak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2018-10-06/argindarraren_autokontsumoa_zigortzeari_utziko_dio_espainiak.htm Sat, 06 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2018-10-06/argindarraren_autokontsumoa_zigortzeari_utziko_dio_espainiak.htm eguzkiaren gaineko zerga ezabatzea. Hots, argindarraren autokontsumoa zigortzen zuen tasa kendu egingo du.

AUTOKONTSUMOA



2015eko urrian jarri zen indarrean eguzkiaren gaineko zerga izenekoa. Haren bidez, hamar kilowattetik gorako ekoizpeneko instalazio elektrikoa zuenak zerga bat ordaindu behar zuen, betiere argindar sarearekin konektatuta izan nahi bazuen. Autokontsumorako tresna nagusia plaka fotovoltaikoa izanik, sarera konektatzeko arrazoi nagusia zen eguzki beteko egunetan argindarra sobran izatea. Zerga sarera konektatzeagatik ordaintzen zenez, erabateko autokontsumoa egiten zutenek ez zuten eguzkiaren gaineko zergarik ordaintzen. Berez, sektoreko iturriek azaldu dute ekoizle txiki askori ez dietela zergarik ezarri, eta batez ere 100 kilowattetik gorako ekoizpena zuten instalazio handiagoek ordaindu dutela tasa. Horrek azal dezake zergatik soilik mila lagun azaltzen diren autokontsumitzaileen erregistroan; Alemanian, berriz, milioi batetik gorakoak dira.

Teresa Ribera Trantsizio Ekologikorako ministroak ziurtatu du gobernu sozialistak autokontsumoa bultzatu nahi duela, eta poz berezia ematen diola «nazioarteko adituek barregarri utzitako» eguzkiaren gaineko zerga kentzea. Autokontsumorako araudi berriak instalazioak jartzeko burokrazia arinduko du, eta 100 kilowattetik gorakoak soilik behartuko ditu erregistroan sartzera. Gainera, taldekako autokontsumorako eskubidea onartuko du.

PREZIOAK JAISTEKONEURRIAK



Irailaren 19an, Kongresuan, Riberak iragarri zuen argindar sorreraren gaineko zergaren tasa %7tik %0ra jaitsiko zutela. Atzo zehaztu zuen sei hilabetez soilik egongo dela neurri hori indarrean, baina tarte horretan beste zerga bat ere desagertuko da: hidrokarburoen gaineko zerga berezia. 2012an sortu zuten zerga hori, hidrokarburoen erabilera txikitzeko asmoz, baina efektu txar bat ere eragin du: argindarraren prezioa garestitzea. Izan ere, gaur egungo sistemarekin, energia iturri garestienaren kostua hartzen da oinarri gisa prezioa finkatzeko, eta gasa eta ikatza erretzen duten zentralena izan ohi denez, gainkostu hori kontsumitzaileen bizkar jartzen da. Ribera ministroak kalkulatu duenez, bi zergak aldi baterako kentzeak %4 txikitu beharko luke faktura. Ez du zehaztu zer gertatuko den apirilean, baldin eta ordurako gobernuak ez badu argindar merkatuaren erreforma sakona erabaki.

BONU SOZIALAK



Pobrezia energetikoaren aurkako plan bat prestatzen ari dela iragarri du Espainiako Gobernuak, baina aurkeztu bitartean zenbait sektore laguntzeko neurriak zabaldu ditu. Argindar faktura arintzen duen bonu soziala guraso bakarreko familiei ere hedatuko die. Bonu termikoa ere sortuko dute: laguntza zuzenak izango dira, etxea berotzeko, sukalderako eta ur berorako, eta hotz handiko eskualdeetako biztanleei emango dizkiete.

Gainera, Espainiako Gobernuaren dekretuak beste sektore batzuetara zabalduko du argindarra mozteko debekua: %33tik gorako desgaitasuna duen pertsona bat bizi den etxebizitzari ezingo diote argia kendu faktura ordaindu ezean, ezta bigarren eta hirugarren mailako menpekotasuneko kideak dituztenei ere.]]>
<![CDATA[Amatasun laguntza jaso dutenei zerga atxikipena itzuliko diete]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/012/002/2018-10-06/amatasun_laguntza_jaso_dutenei_zerga_atxikipena_itzuliko_diete.htm Sat, 06 Oct 2018 00:00:00 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/paperekoa/1928/012/002/2018-10-06/amatasun_laguntza_jaso_dutenei_zerga_atxikipena_itzuliko_diete.htm
Epaiak atzerako eragina duenez, orain arte egindako atxikipenak itzuli beharko dituzte ogasunek. Berez, ordea, 2014tik orain artekoak bakarrik itzuli beharko dituzte, aurreko zorrak iraungita baitaude. Ehun milatik gora lagunek dute horretarako eskubidea Hego Euskal Herrian. Ikusteko dago bere kabuz itzuliko duten ala eskatu egin beharko den.]]>
<![CDATA[Amatasun laguntza jaso dutenei zerga atxikipena itzuliko diete]]> https://www.berria.eus/albisteak/157702/amatasun_laguntza_jaso_dutenei_zerga_atxikipena_itzuliko_diete.htm Fri, 05 Oct 2018 09:20:41 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157702/amatasun_laguntza_jaso_dutenei_zerga_atxikipena_itzuliko_diete.htm Epaiak atzera eragina duenez, orain arte egindako atxikipenak itzuli beharko dituzte ogasunek. Berez, ordea, 2014tik orain artekoak bakarrik bueltatu beharko dituzte, aurreko zorrak iraungita baitaude. Ehun milatik gora emakumek dute horretarako eskubidea Hego Euskal Herrian. Itzulketa, baina, ez da automatikoa izango, eta eskatu beharko dute.]]> <![CDATA['Eguzkiaren gaineko zerga' kendu du Espainiako Gobernuak]]> https://www.berria.eus/albisteak/157696/039eguzkiaren_gaineko_zerga039_kendu_du_espainiako_gobernuak.htm Fri, 05 Oct 2018 09:20:19 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157696/039eguzkiaren_gaineko_zerga039_kendu_du_espainiako_gobernuak.htm <![CDATA[Bitarteko langileen kaleratzea debekatu du Gorenak, haien kontratazioan abusuak daudenean]]> https://www.berria.eus/albisteak/157635/bitarteko_langileen_kaleratzea_debekatu_du_gorenak_haien_kontratazioan_abusuak_daudenean.htm Thu, 04 Oct 2018 07:21:48 +0200 Iker Aranburu https://www.berria.eus/albisteak/157635/bitarteko_langileen_kaleratzea_debekatu_du_gorenak_haien_kontratazioan_abusuak_daudenean.htm