<![CDATA[Imanol Magro Eizmendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 26 Feb 2020 17:44:47 +0100 hourly 1 <![CDATA[Imanol Magro Eizmendi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Bizilagun gogaikarri hori]]> https://www.berria.eus/albisteak/177906/bizilagun_gogaikarri_hori.htm Tue, 25 Feb 2020 10:04:39 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/177906/bizilagun_gogaikarri_hori.htm Jon Urbe / Foku Bost mendeko sustraiak ditu Olaetxea baserriak. Dotorea da, harrizko pareta sendoak ditu, eta fundatu zuenak haren abizena hartu zuen. Haren ondorengoen ondorengoa da Lourdes Olaetxea (Zaldibar, Bizkaia, 76 urte), bertan jaioa, bikotekidea bertara bildutakoa, eta seme-alabak bertan hazitakoa. «Nire familiak bostehun urte egin ditu hemen. Zeinek atera gu hemendik? Bada, honek atera gaitu, eta bolada baterako izango da. Ni ez naiz joan, ni bota egin naute». Verterren zabortegiko hondamendiaz mintzo da, azken bi asteetako gauak Eibarren igaro baititu. Besteak beste, debekatuta duelako etxean sartzea, eta berak ere ez ditu gauak bertan igaro nahi oraingoz. «Berriz ere jausteak ematen dit beldur. Eta, lehen, euri barik erori zen; orain euria egingo balu, zer? Ez daukagu segurtasunik». Eitzaga Zaldibarko auzoan dago baserria. Luiziaren azpian ageri dena da, eta, autobideak eta Ermuko saihesbideak gelditu izan ez balituzte, lur eta zaborrak gainera eroriko ziren. Une hartan etxean zen Olaetxea, ahizparekin, eta ez ziren konturatu, baina berehala iritsi zen Ertzaintza eta etxetik atera zituzten. «Korrika atera, eta ezin ginela sartu esan ziguten. Berez ezin gara sartu, baina senarra eta biok etortzen gara, txakurra ateratzeko eta... Hark ez du errurik, beste batzuena da». Orduak egiten ditu etxean; elkarrizketa hau ere han egin du, baina sentsazio arraroa du. «Kezka dut; nire etxea da, eta sendoa da, baina beste luizi bat etorriko balitz, ez dakit aguantatuko zukeen. Bide batez, hemendik esker ona adierazi nahi nieke Eibarko etxea utzi digutenei». Kezka du, eta harridura ere bai. «Galarazita dugu egotea, baina hor gainean jende asko dago lanean, eta autobidea irekita dago. Gu arriskuan bagaude, haiek ere bai. Badirudi garrantzitsuena autobidea irekitzea dela». Baserriak errekatxoa du; behinola han egondako burdinolak eman zion izena. Sagardoa ere egiten zuten prentsan, baina hori iragana da. «Goiko sagarrondoak ere eraman zituzten». Eraman? Nora? «50.000 metro desjabetu zizkiguten autobidea egiteko. Han genituen zuhaitzak. Autobidea egin zuten lehendabizi; gero, Aixolako urtegia, eta duela bi urte, Ermuko saihesbidea alboan». Gelako leihoak itxita bizitzen ohitu dira, gau eta egun baitute trafiko zarata. Olaetxearentzat ez da erraza hitz egitea. Gertu dago dena, eta «asimilatzeke» du oraindik. Amorru, beldur eta etsipen konbinazioa da. Kazetarien eta telebista kameren joan-etorriak ere ez du laguntzen. Hala ere, informazioa falta zaiola sentitzen du. «Informazio ofiziala nahi dut. Hona etor daitezela eta azalpenak jaso. Zer? Nola? Noiz arte? Etxera Zaldibarko zinegotzi bat baino ez da etorri, eta Jaurlaritzak ordezkariak bidali ditu auzora, bileretara, guztientzat hitz egitera. Baina guk ez dugu azalpen zuzenik jaso, eta gu gaude etxera itzuli ezinda». Olaetxeak ondo zekien zabortegia gainean zuela. Kamioi mugimendu asko ikusten zuen, baina ez zuen uste hain handia zenik. Jabea ere ezagutzen du, aspalditik. Auzokoa du, eta harekin askotan hitz egindakoa da. Izan ere, etxekoak proiektua oztopatzen saiatu ziren 2007an. «Abokatua hartu eta helegitea jarri genuen, baina auzoko bakarrak izan ginen. Gehiago izan bagina, nork jakin. Alferrik izan zen, behin goikoek baimena emanda...». Etxetik kanpo bolada bat egin beharko du, eta ez du fede handirik Justizian. Beraz, ez dio asko eskatzen etorkizunari. «Hau guztia ondo uztearekin konformatuko nintzateke, eta zikinkeria hori ken dezatela. Nire etxean seguru egon nahi nuke; ez da asko eskatzea, semeak eta ilobak lasai hartu ahal izatea». Eta, hala ere, badaki dena ilunagoa izan zitekeela. «Ni txarto nago, baina desagerturiko langileak okerrago daude; haiek, eta haien familiakoak. Ez dugu haiekin ahaztu behar». «Astebete ikusi gabe egon, eta gorakada handia antzematen zen» Jon Olaortua. Egoarbitza baserriko bizilaguna Zabortegiko sutea izan da arazo nagusia Olaortuarentzat, eta, haizeak Elgetara jo izan duenean, kea etxeraino sartu zaie. Kamioilaria da ogibidez, eta ezagutzen ditu bi langile desagertuak. Jon Urbe / Foku Verterren zabortegiaren goiko aldea ikusteko talaia ezin hobea du Jon Olaortuak (Elgeta, Gipuzkoa, 54 urte) bere lurretan. Ez da bistarik ederrena, baina pare bat urtean itxiko zuten itxaropena zuen, gero lurrez estali, zigilatu eta gainean zuhaitzak jar zitzaten. «Nire kalkuluak dira. Material asko sartzen zen. Astebete ikusi gabe egon, eta sekulako gorakada antzematen zen. Babes tela gora bota, eta berehala harrapatzen zuen. Erritmo horretan laster beteko zutela uste dut nik». Olaortua Elgetako Egoarbitza baserrian (Gipuzkoa) jaioa da, izen bereko mendiaren magalean. Zazpi anai-arrebaren arteko gazteena da, eta bertan gelditzea erabaki zuen, emaztearekin. Ogibidez kamioilaria ere bada, eta askotan joandakoa da lanera etxe azpiko zabortegira. Desagerturiko bi langileak ezagutzen ditu, eta maiz oroitzen da haiekin. «Alberto [Sololuze] baskulan egoten zen, paperak egiten; askotan hitz egin nuen harekin. Eta hondeamakinarekin, Joaquin [Beltran]; lurrak mugitzen-eta ibili ginen. Pertsona ona. Zer gertatuko da orain haren langileekin? Eta eurekin? Bila jarraitu behar dute, eta aurkitu. Agur duina merezi dute». Zabortegiari begira egin du eskaera. 500 metro ingurura du. Bertan, makineria eta kamioi mugimendu handia dago, eta oraindik zabor geruza metro asko igotzeko tokia zegoela ikus daiteke, baita asmo horrekin mugituriko lurrak ere. Haizeak jotzen duenean kiratsa igotzen da, Olaortuak dioenez, luizia gertatu aurretik hasia zen kiratsa. Zorionez, baina, bizilekua koska baten atzean du, eta babes naturala da usain txarraren aurka. Suteko kearekin, baina, ez zen hain eraginkorra: «Haizearen araberakoa zen. Elgetara jotzen zuenean... Pare bat egun oso txar egon ziren, kea etxean sartuta, leihoak erabat itxita. Egun horietan nabaritu dugu azkura eztarrian eta plastiko errearen usain sakona. Hurrengo egunean agian ia ez zen nabaritzen. Emaztea ni baino kezkatuago zegoen, eta 'joan beharko dugu hemendik', esaten zidan. Baina ganadua-eta hemen ditugu, eta haiek zaindu behar dira. Sutea luzatu izan balitz, ziur asko joan egingo ginatekeen». Biek ia egun osoa egiten dute kanpoan, lana dela-eta, eta horrek egoera erraztu die, baina ez daude erabat lasai, badakitelako sua edonoiz pitz daitekeela berriz. «Hori ondo estaltzen ez den bitartean, gasek beti aurkituko dute nondik arnasa hartu». Haren ardura nagusia, baina, beheko baserriak dira. «Arazo handiagoa dute terrenoekin. Eitzagakoak, Etxebarri baserrikoak... Euria hasten bada, arazo handia egon daiteke; agian beste luizi bat. Ura barruan sartzen da, eta presio handia egiten du kanpora». Zabortegia parean du, baina informazio falta sumatu du. «Inor ez da etorri. Bertan gaude; goitik gertuen bizi direnak geu gara, eta eskertuko genuen azalpen ofizialen bat, lehen eskuko zerbait, airearen kalitateari buruz edo». Elgetako Udalarentzat, aldiz, hitz onak ditu. «Alkatea gainean egon da; hark eman digu informazio bakarra. Etxea ere eskaini zigun herrian hara joan nahiko bagenu, baina esan genion guk ere badugula pisu bat bertan». Luizia gertatu zenean kanpoan zen Olaortua, eta, jakitean, ezin zuen sinetsi; ez zuen espero. Bertan, ohikoa zen zortzi-hamar bat langile egotea, eta uste zuen hondamendia handiagoa izan zitekeela. Ondorioak larriagoak izan ez badira, desagerturikoak beste langileak abisatzera joan zirelako dela uste du. Aurrera begira, urteetako lana ikusten du, eta, haren iritziz, ez dute lur guztia aterako. «Lur solte gehienak erdian daude, eta nonbaitera eraman beharko dituzte. Baina uste dut goiko hauek zigilatu eta lurrez estali egingo dituztela».]]> <![CDATA[Bizilagun gogaikarri hori]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1951/010/001/2020-02-23/bizilagun_gogaikarri_hori.htm Sun, 23 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1951/010/001/2020-02-23/bizilagun_gogaikarri_hori.htm <![CDATA[«Zergatik ez zeniguten lehenago ohartarazi?» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2237/003/001/2020-02-18/laquozergatik_ez_zeniguten_lehenago_ohartaraziraquo.htm Tue, 18 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2237/003/001/2020-02-18/laquozergatik_ez_zeniguten_lehenago_ohartaraziraquo.htm Zabortegian zenbat amianto dagoen ba al dakizue?». Hipolito Bilbao Jaurlaritzako Ingurumen Bulegoko buruzagiak erantzun zion, eta erreskateari buruzko xehetasunak eman zituen: «Zabor guztiaren %0,6 dela kalkulatzen dugu». Harenak izan ziren hitzik argigarrienak. Suteari buruzko azalpenak eman zituen, zabortegian dauden osagaiei buruzkoak, eta lanean dabiltzanen langileen segurtasun neurriak deskribatu zituen. Ermuko herritarrek luizia parean dute, eta hura da beste ardura handia. Lur eta zabor solte metro asko dira, eta batek galdetu zuen: «%100ean ziurtatu dezakezue autobidea segurua dela? Hemendik lanera noa ,eta jakin nahi dut. Baietz esan, eta zerbait gertatzen bada, baietz esan zenutela esateko». Estu hartu zituen mahaikoak, eta Jesus Peña Lehendakaritzako idazkariak azaldu zion lur mugimenduak neurtzeko hamasei neurgailu daudela. Ez zuen argitu nora eramango dituzten autobidera eroritako lur kutsatuak. ]]> <![CDATA[CCOO: «Datuek erakusten dute ez dagoela arazorik lan itunen estatalizazioarekin»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2020-02-15/ccoo_datuek_erakusten_dute_ez_dagoela_arazorik_lan_itunen_estatalizazioarekin.htm Sat, 15 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2020-02-15/ccoo_datuek_erakusten_dute_ez_dagoela_arazorik_lan_itunen_estatalizazioarekin.htm
Sindikatuak ordezkarien bilera bat antolatu zuen Bilbon, eta hura baliatu zuen 2019an Araba, Bizkai eta Gipuzkoan eginiko negoziazio kolektiboen balantzea helarazteko. Espejoren ustez, «urte oso positiboa» izan zen iazkoa, sindikatuen kalkuluen arabera %14,4 handitu baitzen bere lan baldintzak hitzarmen kolektibo baten arabera arautuak dituzten langileen kopurua. Igoera hori 2018koa halako bi da —%7,25—, eta, gaur egun, langileen %61,1 daude lan hitzarmen baten menpe. Hazkunde horren arrazoia hiru hitzarmen sektorial dira: ikastolena, itunpeko irakaskuntzarena eta Bizkaiko metalgintzarena.

Espejok, halaber, Espainiako negoziazio kolektiboari egotzi zion Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako soldatak %2,25 igo izana 2019an. Azaldu zuenez, Espainia mailako lan hitzarmenetako soldata igoera %2,86 izan zen; Araba, Bizkai eta Gipuzkoara mugatzen direnena, berriz, %1,78. Datuak Lan Harremanen Kontseilutik bildu ditu sindikatuak.

Loli Garcia CCOO Euskadiko idazkari nagusiak ere datuen bere analisia egin zuen: «Lan hitzarmen kolektiboa da erreminta bakarra sektore bateko langile guztiek baldintza duinak dituztela bermatzeko», eta, haren hitzetan, baldintza horiek enpresa mailako itunenak baino «hobeak» izaten dira. Idazkariak goratu zuen «mobilizazioei» eta «plataforma bateratuei» esker egin zirela lorpen horiek. Elkarrizketa sozialaren garrantzia nabarmendu zuen, eta aurreratu zuen 2020n, hauteskunde urtea izanda ere, lanean jarraituko dutela industriako lanpostuen alde eta soldata arrakalaren aurka. CCOO elkarrizketa sozialerako mahaian dago UGTrekin, Confebaskekin eta Jaurlaritzarekin batera. ELAk eta LABek, aldiz, ez parte hartzea erabaki dute.

Pozik aldaketarekin

Mari Cruz Vicente CCOOren Espainia mailako akzio sindikaleko arduradunak nabarmendu zuen Espainiako Gobernuan izandako aldaketak onurak ekarri dituela. «Elkarrizketa sozialean sinesten duen gobernu bat dugu, eta uste dugu enpresariek ere arreta jarri behar dutela lan baldintzen hobetzean. Elkarrekin aurrera egin dezakegula uste dut, eta horren eredu da 2020an gutxieneko soldata igotzeko lorturiko akordioa».

2020ra begira, CCOOk negoziazio mahai gainean jartzeko asmoa duen hainbat puntu zenbatu zituen Vicentek: akordioen ultraaktibitatea, sektore mailako akordioak enpresa mailakoen gainetik egotea, eta langileen arautegiko 42. artikulua eraldatzea. «Hori beharrezkoa da modu esternalizatuan diharduten langile guztiek erreferentziazko hitzarmen bat izan dezaten. Esaterako, hoteletako garbitzaileen arloan aplikatu ahal izango da». Langile azpikontratatuek enpresaren jardun bera egiten badute enpresakoen baldintza berak izatea lortu nahi dute eraldaketa horrekin, eta, jardun hori bera ez bada, gutxienez euren sektoreko lan hitzarmeneko baldintzak izatea.]]>
<![CDATA[Elgeta: hain gertu eta hain urrun ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2361/007/001/2020-02-14/elgeta_hain_gertu_eta_hain_urrun.htm Fri, 14 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2361/007/001/2020-02-14/elgeta_hain_gertu_eta_hain_urrun.htm Lehen eskuko informazio hori merezi dugu». Eskaera Iraitz Lazkano alkatearena da. Baina non dago Elgeta zehazki? Bada, herriaren iparraldeko muga zabortegitik berrehun metro ingurura dago, maldan gora, eta, herrigunea lau kilometrora dagoen arren, Egoetxeaga auzoa eta Egoarbitza baserria mugatik oso gertu daude. «Eitzaga egongo den antzeko distantziara daude», kalkulatu du alkateak -Elgetak 1.136 biztanle ditu, baina hedaduraz Ermua edo Zaldibar baino handiagoa da-. Jaurlaritzak Eibar, Ermua eta Zaldibarko alkateak deitu zituen batzorde teknikora, eta Elgetakoak gonbiteak egiteko erabilitako posta elektronikoko helbidean egin zuen eskaera. Oraingoz ez du erantzunik jaso. «Guk bi eskaera ditugu», laburbildu du Lazkanok: «Koordinazio mahaian egotea eta Elgetan aire neurketak egitea». Herenegun, alkatea bera ibili zen Gipuzkoako eta Jaurlaritzako ingurumen sailetara deitzen eskaera horiek luzatzeko, eta esan zioten ez zegoela «behar berezirik» neurketa horiek egiteko. «Sakelako telefonoa herritarren deiez beteta dut, airearen kalitatearen inguruko galderekin. Arduraz bizi dute; ez dakigu zer arnasten ari garen, eta gure obligazioa ardura horiei erantzuna ematea da». Elena Moreno Jaurlaritzako ingurumen sailburuordeak atzo azaldu zuenez, aire neurgailu mugikorrak -haize korronteen arabera mugitzen ari dira- Elgetako bi auzotan egon ziren herenegun, baina udalean ez zuten neurketen berririk izan, ezta emaitzenik ere. Elgetako alkatea EH Bildukoa da; batzorde teknikoko beste agintariak -lehendakaria, lau sailburu eta hiru alkate-, aldiz, EAJ eta PSEkoak dira. Baina Lazkanok ez du pentsatu nahi arrazoi politikoengatik gonbidatu ez zutenik: «Espero dut ezagutza falta izatea. Herrigunea lau kilometrora dagoela ikusi, eta agian ez zituzten auzoak kontuan hartu. Dena den, oraindik dei gaitzakete». ]]> <![CDATA[Zaldibarko luizia salatzeko martxa egingo dute gaur]]> https://www.berria.eus/albisteak/177455/zaldibarko_luizia_salatzeko_martxa_egingo_dute_gaur.htm Thu, 13 Feb 2020 17:18:29 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/177455/zaldibarko_luizia_salatzeko_martxa_egingo_dute_gaur.htm <![CDATA[«Ez zen lurra, beltza zen» ]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2411/005/001/2020-02-13/laquoez_zen_lurra_beltza_zenraquo.htm Thu, 13 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2411/005/001/2020-02-13/laquoez_zen_lurra_beltza_zenraquo.htm Zaldibarko zabortegian amiantoa edo bestelako gai toxikorik zegoenik». Luizian laguntzen jardun zuen suhiltzaile baten hitzak dira, talde osoan zabaldu den haserrearen testigantza anonimoa. Hondamendiko gunera iristean zegoen «kaosa» du gogoan. Luizi batek autobideko horma bota zuela eta sei edo zazpi desagertu egon zitezkeela esan zieten abisuan. Han abiatu ziren, biktimak autoetatik ateratzeko erabiltzen diren arropa astunekin, eta, iritsitakoan, egoera oso ezberdina zen. Lekuko batek esan zien ez zegoela autorik lurraren azpian, eta ikusi zuten sorospen lanak luizian gora egin behar zituztela. «Kamioian ikusi genuen zabortegi bat zela. Aurretik jakin izan bagenu, beste material bat eramango genuen. Beste protokolo bat aktibatzen duzu, beste baldintza batzuetan egiten duzu lana». Orduan, baina, ez zegoen jantzietan pentsatzeko denborarik; desagertuen bila abiatzea zen lehentasuna. «Alde handia dago horrelako ekintza batera eraman beharreko eta guk eramandako materialaren artean. Zabortegi batera bazoaz, eta amiantoa dagoela badakizu, ez duzu jantzi astunik eramaten; traje bikoitza janzten duzu babes bezala, itxita daramazu, prezintatuta...». Hitz gakoa agertu da azalpenean: amiantoa. «Igo ginen, eta ikusten genuen zakarra ez zela lur kolorekoa. Aitzurra sartzean, toki batzuetan erraz sartzen zen, baina beste batzuetan, ez; galdategiko hauts errea zirudien». Arnasa hartzean ere nabaritu zuten. «Zabor organikoak beste usain bat du; higuina sortzen du. Baina hori kimikoa zen, kimiko-kimikoa. Surik ez zen orduan. Gasak-eta? Ez genekien. Baina hauts asko eta kea irteten zen toki ezberdinetatik. Baina inork ez badizu ezer esaten, zuk lanean jarraitzen duzu; han sei langile zeudela uste genuen». Amiantoa egunsentian Zazpi orduko txanda egin eta materiala bildu ondoren itzuli zen, desagertuak ez aurkitu izanaren saminarekin. Hurrengo goizean, baina, amorrua handitu egin zen, Osalanek orduan jakinarazi baitzuen Verter Recyclingek amiantoa ere pilatzen zuela eta bilaketa lanak gelditu zituen. «Hurrengo egunera arte ez genuen jakin amiantoz kutsatuta zegoen toki baten ibili ginela. Jaurlaritzak-edo inon ez zuen apuntatuta han amiantoa zegoenik eta larrialdi bat egonez gero segurtasun neurri bereziak hartu behar zirenik». Gipuzkoatik eta Bizkaitik joaniko zenbait suhiltzaile txanda ibili ziren lanean gauez, eta, ostiral goizean, autobideko errei bat ireki bezain laster eman zuen Osalanek amiantoaren berri. «Gure haserrea normala da; ez dugu ulertzen horrelako toki batean kontrol gehiago ez egotea. Eta hau jakin badugu, amildu egin delako da: bestela, berdin jarraituko genuen gaurko egunez». Egun batzuk pasatu dira luizitik, eta suhiltzailea «pixka bat arduratuta» dagoen arren, ez du sintomarik, eta osasun azterketa egingo du aurki. Dena den, badu beste ardura bat: «Gu zer esango diguten zain gaude, baina han dauden baserri eta baserritarrak, zer? Haiek egun osoan ari dira hura arnasten. Ez dago eskubiderik horrelako toki bat izateko». ]]> <![CDATA[Aste honetan aztertuko dituzte babesik gabe aritu diren suhiltzaileak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2125/005/002/2020-02-12/aste_honetan_aztertuko_dituzte_babesik_gabe_aritu_diren_suhiltzaileak.htm Wed, 12 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2125/005/002/2020-02-12/aste_honetan_aztertuko_dituzte_babesik_gabe_aritu_diren_suhiltzaileak.htm Zaldibarko luizira iritsi ziren lehen langileak inolako babes berezirik gabe aritu ziren bertan. Jaurlaritzak 2015az geroztik zekien bertan amiantoa ere pilatzen zela; hala ere, inork ez zituen ohartarazi bertaratu ziren ertzain, suhiltzaile eta osasun zerbitzuetako langileak, eta ohiko babes neurriekin jardun zuten. Inon ez zegoen zehaztuta Verter Recyclingen larrialdiren bat egonez gero neurri bereziak hartu behar zirenik, eta Osalanek ez zuen arriskuaren berri eman ostiral goizaldera arte. Babesgabetasun horrek haserrea eragin du sindikatuen artean, eta Jaurlaritzaren jarduna gogor kritikatu zuten atzo. Ertzaintzan ordezkari gehien duen sindikatua da Erne, eta atzo bilera bat egin zuten Zaldibarko operatiboa aztertzeko. Ondorioztatu zuten agenteen osasuna «arrisku larrian» jarri zela, eta, sindikatuaren iritziz, Segurtasun Sailaren kudeaketa «negargarrria» izan zen: «Barregarri utzi du larrialdiei aurre egiteko Euskadiko sistema». Ernek bere kritika Estefania Beltran de Heredia sailburuaren agintaldi osora zabaldu zuen, eta uste du karguan «aldaketa» bat beharrezkoa dela. Suhiltzaileengandik ere ahots kiritikoak dira nagusi. LAB sindikatuak salatu zuenez, Gipuzkoatik eramaniko lau kamioiak, bina Oñatitik eta Eibartik, desinfektatu gabe jarraitzen dute ezbeharra gertatu eta sei egunera. Bertaratu ziren suhiltzaileak Bizkaikoak ziren, baina kamioi horiek laguntzera joan ziren, eta kutsaduraren azpian egon ziren. Bizkaitik joandako kamioiei dagokienez, dagoeneko desinfektatu dituzte, eta zaintzapean daude orain. Hori bai, suhiltzaileek zehaztu dutenez, kamioiak ohiko enpresak garbitu ditu, eta enpresa hori ez dago ohituta amiantoz kutsaturiko ibilgailuak garbitzen. Bestalde, suhiltzaileak atzo goizean bildu ziren Bizkaiko Aldundiko ordezkariekin. Jakina zen mediku azterketa egin behar zietela luizian aritu zirenei, eta aste honetan bertan egingo dizkiete. Hasieran, Iurreta eta Basauriko baseetatik abiatu ziren. Atzo, aldiz, Bizkaiko base guztietatik joan ziren luizi ingurura, bizpahiru base bakoitzetik, baina ezin izan zuten sua itzaltzeko lanik egin. Zabortegiaren inguruan suhiltzaile ibilgailuen joan-etorri ugari egon ziren goizean, baina materiala eramaten jardun zuten bakarrik. Lurra ez da egonkorra, eta, euriarekin, arriskutsu zegoen. Bitartean, suteak bizi jarraitu zuen, eta ke lainoak Eibar eta Elgeta alderantz jo zuen. Arratsaldean, Ego ibaia ere zuriz zikinduta jaitsi zen Eibarrera une batzuetan, baina ikusteko dago kutsadura horrek luiziarekin harremanik duen ala ez. «Gizatasunik eza» Sindikatuen kritika larrialdietan diharduten langileen egoeraz harago zabaldu zen, eta Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak «gizatasunik eza» leporatu zion Jaurlaritzari hildako langileen eta haien familiekin izandako tratuarengatik. Lakuntzaren ustez, jokatzeko modu horrek «eredu baten porrota» erakusten du, Jaurlaritzak «lan baldintzen, protokoloen, ingurumen gaien eta hondakinen azterketan garatu duen» ereduarena, hain zuzen. ]]> <![CDATA[NAVALEKO ERBESTERATUAK]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1960/016/001/2020-02-09/navaleko_erbesteratuak.htm Sun, 09 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1960/016/001/2020-02-09/navaleko_erbesteratuak.htm
Sestaoko ontziolaren historiaren azken-aurreko atala izan zen langileen sakabanaketa. Iaz itxi zutenean, langile batzuei Navantia Espainiako ontziola publikoetan lanpostua mantentzeko eskubidea aitortu zieten. Naval publikoa izan zen bitartean -1969tik 2006ra arte-, gutxienez bost urtez lan eginikoak ziren horiek, 150 guztira. Sindikatuek 100.000 euro ingururen kalte-ordainak negoziatu zituzten postuari uko egiteko prest zegoen langile bakoitzarentzat. 69k dirua hartu zuten, eta 81ek lanean jarraitzea erabaki zuten, baina ezin zen Sestaon izan. Lau aukera zituzten: Ferrol (Galizia), Cadiz (Espainia), Cartagena (Espainia) eta Madril. Madrilen bulegoak daude bakarrik; beraz, goi mailako ikasketak behar dira hara joateko.

Eztabaida eta kalkulagailu afalosteak izan ziren Navaleko langileen etxeetan: adina, dirua, urteak... «Emaztearekin hitz eginda erabaki nuen Cadiz. Eguraldia ona da, eta berak familia etxea du Kordoban. Ezagutzen genuen ingurua», azaldu du Juan Antonio de los Santosek. 53 urte ditu, eta 39 daramatza Navalen. Navaleko langileen anaia eta semea da. Uztailaz geroztik dago han, eta kostatu zitzaion egokitzea. «Nire herrialdetik bota nautela sentitzen dut. Ez naiz joan, bota egin naute, agintariek ez dute ezer egin guregatik»..Abuztuaz geroztik hiru alditan itzuli da Euskal Herrira. Bakarrik bizi da 525 euroko alokairua duen pisu batean, eta emaztea hainbatetan joan zaio bisitan. Asko eskertzen du. «Okerrena bakarrik egotea da. Etxera joan, eta bakarrik. Bizimodua-eta ezberdinak dira, baina apurka ohituz goaz. Oro har, lankide guztiak egokitzen ari gara, ez dago beste konponbiderik».

Cadizko beroak zer ikusi gutxi du Ferroleko euriarekin. Han da, abendutik, Mikel Perez erandiotarra. 54 urte ageri dira bere nortasun agirian, horietatik 38 ontziolan, eta koskorturiko bi seme alaba ditu. Bidaien gogortasuna nabarmendu du hark ere. «Ostiralean 05:00etan esnatu, eta lan egin ondoren gidatu ezazu. Leher eginda iristen zara, ostiralean ezin duzu ezer egin. Larunbata baliatzen duzu, baina igandean itzuliko bidaia duzu buruan, Arriskutsua da, lankide batek trafiko istripua izan zuen, Solaresen. Onik atera zen, baina, argazkiak ikusita, ez dakit nola den posible». Hori eragozteko, autobus bat eskatu diote enpresari, ostiralean Euskal Herrira etorri eta igandean itzultzeko, baina ez dute lortu oraindik. «Ferroleko jendearekin harreman oso ona dugu, ezagutzen dute gure istorioa. Lankideekin ere ondo moldatzen gara, baina lantegiko bulegoetara joatean tratua txarra da. Etsaiak bagina bezala tratatzen gaitu zuzendaritzak», deskribatu du Uriartek.

Denetariko kasuak

Hiru ahots dira, baina kideei buruz hitz egiten denetariko kasuak agertzen dira: alzheimerrak jota duen ama berarekin eraman behar izan duen langilea, animikoki lur jota eginda daudenak, urrunketak bikote krisia areagotu eta dibortziatu egin dena, eta Cadizen etxea erosi eta bizitza han hastea erabaki duena. «Hori du gizakiak, edozer egoeratara egokitzen dela. Ni mendizalea naiz, eta baikorra, eta hemen ibiltzeko toki asko dago. Abentura bat da, nolabait. Gurea etorkinen bizitza da, herrira itzuli nahi duzu, baina errealitateak ez dizu uzten. Okerrena da Pirinioak urrun daudela», laburbildu du, umoreko, Perezek. Hark garbi zuen lanean jarraituko zuela, eta iazko udan Cadizen astebete pasatu zuen, eta Galizian beste bat, nora joan erabakitzeko. «Ez dut penarik eman nahi, hau gogorra da, baina baldintzak ez dira txarrak. Euskal Herrian prekario daudenak okerrago dabiltza. Gurea baino tristeagoa da Ezkerraldeko langabezia tasa handia, eta Jaurlaritzak ez duela ezer egiten ikustea».

De los Santosek bi seme-alaba ditu. Bat unibertsitatean eta bestea batxillergoa bukatzen. «Arazo guztiak emazteak kudeatzen ditu», aitortu du. Lutxana futbol taldean entrenatzaile zen, eta hura utzi behar izatea «bizkarrekoa» izan zen. Cadizko lehen egunetako gorabeherek ere ez zioten lur hartzea erraztu. «Lanean hasi baino lau egun lehenago, oraindik ez genituen baldintzak ezagutzen». Nola da posible? «Baldintzak mantenduko zizkigutela esan ziguten, baina lau egun lehenago ez genuen agiririk, eta guk kalte-ordainari uko egin genion. Ezer ez jakiteak akabatu egiten zaitu. Zorionez, hitza bete zuten». Ferrolen ere antzera pasatu zitzaien. Iritsi, eta justu-justu zekiten zein zen soldata, baina beste baldintzen inguruko xehetasun asko falta zitzaizkien. «Oraindik ez ditugu idatziz jaso. Baldintza zehatzak ez dakizkigu. Berdin kobratuko genuela esan ziguten, eta ez da egia. Aldea txikia da, baina soldata ez da bera. Oraindik kalkulatzen ari direla esaten digute, eta lehen lankideak udan iritsi ziren!». Kexua Perezena da.

Hirurek garbi dute urte batzuetarako erbestea dutela, eta oso zail ikusten dute laster Euskal Herrira itzultzea. «Podemosekin itxaropena dutenak daude, baina ia ezinezkoa iruditzen zait», aitortu du Uriartek. Bere jardun sindikala dela-eta -ELAko kide da-, politikari askorekin bildutakoa da. «Navalekin konpromisoa erakutsi du Podemosek, baina, 37. gauza izango da euren zerrendan, eta, asko jota, lehen hamarrak egin ahal izango dituzte. Nik, gainera, susmoa dut Jaurlaritzak baduela planen bat erabakita Navaleko oruberako. Gustura jakingo dut zein enpresari sartzen den hor». Mekanikariak, hala ere, itzultzeko oztopo nagusia euskal industriaren lan baldintzetan ikusten du. «Lan eskaintza batzuk ikusi ditut, eta baldintzak gero eta txarragoak dira. Halakoetan, alboratzen den lehen gauza segurtasuna da, eta ontzioletan istripu tasa oso handia. Iragan astean, langile bat hil zen Zamakonan. Begira, iaz enpresa batean galdezka aritu nintzen, eta nire postua zuen langile bat egun askotan 06:00etan sartu eta 23:00etan irteten zen».

Itzultzea, oso zail

De los Santos eta Perez zaharragoak dira, eta erretiro garaia ez dute hain urrun ikusten. Navantian ohikoa da langileak 61-62 urterekin erretiroa hartzea. «Noizbait itzultzen banaiz, eta ez da galduz izango. Hemen ditudan baldintzak errespetatu beharko dizkidate. 53 urterekin, gainera, kostako zait lana aurkitzea», nabarmendu du De los Santosek. Perezek ere baldintzen defentsa egin du. «Gure adinarekin lana aurkitzea oso zaila da, are gehiago baldintza duinekin. Euskal Herrian lan baldintza txarrak daude oro har. Zerbitzuen sektorea bultzatzen du gobernuak, eta han prekaritatea da nagusi. Nik ez dut hori nahi Euskal Herriarentzat».

Borroka bide luzea egin zuten Navaleko langileek, eta badirudi manifestazioak eta protestak iragan urruna direla. «Atzera begiratu, eta ziria sartu didatela sentitzen dut», aitortu du De los Santosek: «Betirako lana izango zela esan ziguten, eta partidaren erdian, pribatizatzean, jokoaren arauak aldatu zizkiguten». Ur- iartek, aldiz, «kontzientzia lasai» du. «Ahal genuen guztia egin genuen, borrokatu ginen, mugitu ginen...». Dena den, ez du ukatu aho zapore «gazi-gozoa» ere baduela. «Gurekin ari ziren kontratetako lankideekin oroitzen naiz. 2.000 ziren, eta, agian, ez genuen behar adina pentsatu haiengan. Protestaldiak urtebete lehenago hasi izan bagenitu, agian...».

Testu osagarria: Epaileak ez du txistua jo oraindik]]>
<![CDATA[Epaileak ez du txistua jo oraindik]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2020-02-09/epaileak_ez_du_txistua_jo_oraindik.htm Sun, 09 Feb 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1928/018/001/2020-02-09/epaileak_ez_du_txistua_jo_oraindik.htm
Navalen azken itxaropena epaile baten esku dago. Konkurtsoaren kudeatzaileak eskaera egin dio likidazio prozesua hasteko epea lau hilabetez atzeratzeko. Sindikatuek eta erakunde publikoek eskaera babestu dute, eta ez da espero ezezkorik. Epaileak beste astebete du ebazpena emateko. «Partida ez bukatzea da lehentasuna; bitartean, ezin dugu baloi bakar bat ere galdutzat eman». Rafa Mayoral Unidas Podemoseko diputatua da Espainiako Kongresuan, eta hark jarraitu du futbol metaforarekin. Haren alderdiak ontziola salbatzearen aldeko adierazpen ugari egin ditu, eta orain hura Espainiako Gobernuko koalizioan ikusteak itxaropen printza bat piztu du. Mayoral, baina, zuhurra da. «Industria Ministerioa ez dago gure esku, eta hau ez da alderdi baten kontua: ez gurea, ez EAJrena, ezta PSOErena ere. Gizarte egitasmo bat izan behar du, erakundeek bultzatua. Balizko inbertsiogileek asko begiratzen diete halako gauzei».

Mayoralek ezagutzen du Naval, askotan etorri baita Sestaora. Azkenekoa CATen eskutik, eta konkurtso kudeatzailearekin izandako bileran egon zen. «Podemosek Navali buruz esanikoak erakutsi genizkien, eta, oraingoz, epaileari eginiko eskaera babestu dute», esan dute CATeko iturriek. Sindikatuak argi dauka zein den hurrengo pausoa. «Elkarrizketa mahai bat osatu nahi dugu gobernuekin, eta, baldin badaude, balizko inbertsiogileekin».

ELAk ez du sinatu eskaera, eta ez du itxaropen handirik bilera horrek zer eman dezakeen. Sindikatu horretako metaleko ordezkariak, Mikel Etxeberriak, Jaurlaritzari eskatu dizkio kontuak. «Auzi honetan Jaurlaritzak eta Arantxa Tapia sailburuak egin duten gauza bakarra izan da kaleratzeak babestea. Espainiak eskuduntza batzuk ditu, eta Industria Ministerioa PSOEk du, baina ezin da ahaztu Euskal Herrian gaudela, eta eskuduntzak hemen ere badaudela; Jaurlaritzak ezin du ez ikusiarena egin».

Galdera, baina, argia da: nola piztu daiteke Naval? «Guk argi dugu formula birpublifikazioa dela», azaldu du Etxeberriak. «Atzera begiratu behar da, pribatizazio haren ondorioak... Porrot egin bazuen, akziodun handi haien erruz egin zuen [Ingeteam eta Murueta]. Sailburuari esan diogu legezkoa eta posible dela».

CATen ere aukera hori lehenetsiko lukete, baina gobernuek borondaterik ez dutela diote. Horregatik eredu publiko-pribatua errealagoa iruditzen zaie. «Inork ez du ontziola bat erosiko bazkide nagusia izan gabe. Baina %60-%40koa balitz, alde publikoak kontrol pixka bat egin ahalko luke. Orain hemen bagaude, jabe pribatuen kudeaketa txarragatik da; inork ez zituen kontrolatu».

Inbertsiogilearen figura da ekuazioa argituko lukeena, baina ba al dago norbait? «Konkurtso kudeatzaileak esaten digu interesdunik badagoela», zehaztu du CATek. Arantxa Tapia Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapenerako sailburuak duela urtebete aipatu zuen «hainbat interesdun» zeudela. ELAk ere uste du epaileak luzapena ematen badu kudeatzailek «zerbait» ikusi duelako dela. Mayoralek ez du balizko inbertsoreren albisterik, baina badaki erakundeak «lanean» ari direla:. «Erakunde guztiek egin dezakete zerbait, diputazioak barne. Langileekin adostu behar da eskaintza, eta Ezkerraldeko gizarte guztiarekin, oro har. Eta ontziola bat izan dadila bilatu behar da».

«Traba» kentzeko prest

Navalen azken urteetako historia, eta ondorengo itxiera eta kaleratzeak korapiloz beteriko mataza da, eta hainbat hari mutur ditu. Likidazio prozesuarekin batera, ia paraleloki, langileen kaleratze txostena jarri zen abian. Merkataritza Arloko Bilboko epaitegiak 173 langileen kaleratzea agindu zuen iazko martxoan. CAT, ELA, eta CCOO sindikatuek, baina, helegitea jarri zioten erabakiari, txostenaren tramitazioan huts larriak egon zirela argudiatuta. Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusira jo zuten, eta hark ez zuen helegitea onartu. Urriaren 30ean egin zuten publiko ebazpena, baina ez aho batez. Epaile batek aurkako boz partikularra eman zuen.

Hori ikusita, eta boz partikularrak hauspotuta, sindikatuek Espainiako Auzitegi Gorerenera jo dute. Gehiengoa dira Navaleko langile batzordean. CATek hiru ordezkari ditu, eta bana CCOOk eta ELAk. Dena den, UGTk du ordezkari gehien -lau-, baina ez zuen helegitea babestu. Gorenera jotzeak asko atzeratuko du prozesua. Bospasei hilabete beharko dira kasazio helegitea onartu eta tramitera onartzen duen jakiteko, eta gero hamabost bat hilabete ebazpenerako. Jaurlaritzak esana du auzibideak zaildu egiten duela inbertsoreren batek pausoa eman ahal izatea, ontziolari lotua baitoa. CATek, baina, ez du akusazio hori ametitu, eta garbi du inbertsore bat agertuko balitz, «itsasontziak egiteko gogoz», helegitea kenduko luketela. «Egingo ez duguna da ezer jakin gabe kentzea. Kudeatzaileak esaten digu, kendu helegitea, eta gero ikusiko duzue. Lanpostuak sortzea nahi dugu, baina jakinaren gainean jar gaitzateela».]]>
<![CDATA[BBVAk %35 gutxiago irabazi zuen iaz, AEBetako negozio doikuntzagatik]]> https://www.berria.eus/albisteak/176882/bbvak_35_gutxiago_irabazi_zuen_iaz_aebetako_negozio_doikuntzagatik.htm Fri, 31 Jan 2020 13:35:49 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/176882/bbvak_35_gutxiago_irabazi_zuen_iaz_aebetako_negozio_doikuntzagatik.htm <![CDATA[Isiltasuna hautsi duen jendetza]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1947/004/001/2020-01-31/isiltasuna_hautsi_duen_jendetza.htm Fri, 31 Jan 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1947/004/001/2020-01-31/isiltasuna_hautsi_duen_jendetza.htm
Mundua bildu zen Bilboko kaleetan Pentsio publiko duinak. Lan eta bizitza duina denontzat! zioen pankartaren atzean. Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutuneko kide diren kolektiboetako ordezkariek eraman zuten. Mobilizazio handia espero zen, eta aurreikuspenak bete ziren. Antolatzaileen arabera, 50.000 lagun bildu ziren; Bilboko Udalaren ustez, berriz, 15.000. Parte hartzaile kopuruaren dantzaz harago, iraupena eta luzera neurtu daitezkeen ezaugarriak dira. Burua udaletxe aurreko plazara iritsi zenean, manifestazioaren beste muturra Moyua Plazan pilatuta zegoen oraindik. Ibilbide osoa zen hori, kilometro bat eta hirurehun metro inguru. Iraupenari dagokionez, Plaza Biribilean, ibilbidearen erdian, burua pasatu eta ordubetera oraindik manifestariek aurreraka jarraitzen zuten.

Pentsiodunak ziren mobilizazioaren bizkarrezurra, eta haiek 11:45ean ekin zioten bideari Jesusen Bihotza plazatik. Asmoa zen Moyua plazara iristean Bilboko hainbat txokotatik irtendako beste lau adarrak haiekin batzea. Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduaren deialdia zen, eta lurraldeko herri guztietako pentsiodunak bildu ziren. Uste baino motelago abiatu ziren, baina, eta Moyuara iristerako manifestari asko zituzten aurrean. Pankartaren atzean haiek jartzea zen asmoa, baina hainbesteko jendetzarekin ezinezkoa zen.

Ezin izan ziren aurrera igaro, baina haiek pasatzean ezinezkoa zen ez konturatzea. «Pentsiodunak aurrera», «Gobernatzen duenak gobernatzen duela, pentsioak defendatu egiten dira», leloak izan ziren ozenen entzun zirenak. Amaieran, Celes Muñoz eta Bego Landa bozeramaileek mezu zuzena bidali zieten Eusko Jaurlaritzari, Nafarroako Gobernuari eta Espainiakoari. «Premiazko neurriak eskatzen dizkizuegu pentsioen sistema publikoa bermatzeko, soldata eta pentsioetan genero arrakala errotik kentzeko, eta pertsona guztientzat bizi baldintza duinak bermatuko dituzten legezko erabakiak hartzeko». Era berean, nabarmendu zuten mobilizazioaren ondoren pentsiodunen mugimendua «inoiz baino indartsuago» dagoela. Greban parte hartu ez dutenak gonbidatu zituzten aurrerantzean ere elkarrekin borroka egitera.

Pentsiodunak txalo artean iritsi ziren Bilboko udaletxeko plazara. Ordura arte lan munduko aldarriak ziren nagusi: «Gaur greba orokorra», «jo eta ke irabazi arte», «eskirol, defendatu zure pentsioa!», eta «hauek dira patroiaren piketeak!», ertzainei eginak. Goizeko piketeekin ez bezala —tentsio handia izan zen batzuetan—, Kale Nagusiko denda askok ez zuten itxi manifestazioa igaro zenean. Ertzaintzak hamabi bat furgoi barreiatu zituen ibilbidearen barrena, eta istiluen aurkako agenteak denden aurrean kokatu ziren.

Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusiak hartu zuen hitza pentsiodunen ordezkarien ondoren. «Udaberri gorria» hitzeman zuen, eta gobernuek euren eskakizuna bete ezean mobilizazio gehiago egon direla. Hala ere, ez dirudi beste greba orokor deialdirik egongo denik. Mintzaldiaren hasieran gogoan hartu zituen «patronalaren indarkeriak hildakoak»; grebarako eskubidea ukatuta zaienak, «etxeko langileak, ustezko autonomoak, bekadunak...»; eta euskal presoak. Iñigo Urkullu lehendakaria ere izan zuen hizpide; «gezurretan» aritzea leporatu zion, eta patronalari alfonbra gorria jartzea. Era berean, jakinarazi zion Jaurlaritzak LABekin negoziatzen hasi nahi badu grebaren aldarrikapenak bete behar dituela. Halere, hitz gogorrenak Eduardo Zubiaurre Confebaskeko presidentearentzat izan zituen. «Soldata arrakala argudiatzeko erabilitako hitzak irain bat dira emakume guztientzat», esan zion, hark emakumeen formakuntza txikiagoari egotzi baitzion. «Emakumeok ez dugu formakuntza arazorik: arazoa egungo sistema kapitalista eta heteropatriarkala da. Zapaltzen, esplotatzen eta hiltzen gaituen sistema».

Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak hartu zion lekukoa tranpaldoan. Udaletxeko zubia eta Areatza mukuru beteak zituen begi bistan. «Isiltasuna hautsi nahi genuen, eta lortu dugu. Isiltasunak gure arazoak estali baititu, jende arruntaren arazoak», eta isiltasun hori hausteko mobilizazioen garrantzia azaldu zuen: «Zergatik hitz egiten da berdintasunaz? Mugimendu feminista kalean dagoelako, eta bi greba handi egin dituelako. Zergatik hitz egiten da pentsio publikoez? Pentsiodunek urteak daramatzatelako plazetan. Zergatik hitz egiten da prekaritateaz eta murrizketez? Langileak greban daudelako».

Greba politikoa dela aldarrikatu zuen. «Politikoa da, noski! Bestela zein eremutan sartzen dira pentsioak, lan baldintzak eta eskubide sozialak? Kirolean? Aisian? Kulturan? Greba politikoa da, soziala delako, feminista, sindikala, arrazakeriaren aurkakoa... eta batez ere, beharrezkoa». Lau mezu bidaliz bukatu zuen. Lehendakariari langileekin hitz egiteko eskatu zion, eta herrialdeari «patronalaren betaurrekoekin ez begiratzeko»; Espainiako Gobernuari, lan eta pentsio erreformak bertan behera uzteko; patronalari, berriz, sindikatuek ez dutela prekaritate gehiago onartuko; eta, azkenik, «herri honetako ezkerrari» jendea ez nahasteko eskatu zion, eta Gasteiz eta Madrilgo gobernuen makulu ez izateko.

Feministak aurrean

Mugimendu feministak presentzia handia izan zuen manifestazioan. Afixa ikusgarriak egin zituzten, eta lelo asko zabaldu: «Patriarkatua eta kapitala aliantza kriminala» eta «sukaldean ere badago esplotazioa». Naia Torrealdai mintzatu zen guztien izenean, «bizitza erdigunean jartzea» eta «bizigarria den bizitza bat» eskatuz. Aldarri zehatza egin zuen: «Badakigu kapitalismoa ezin dela berregin emakumeak azpiratu gabe. Horregatik, greba feministetan bezala, berriz ere planto egingo dugu, emakumezko langileen esplotazioa, heteronorma eta genero rolak atzean uzteko gai den gizarte bat nahi dugulako».

Oihu antikapitalistak ere izan ziren, eta amaierako bosgarren mintzaldian Amets Ladislao Etxalde nekazari elkarteko ordezkariak txalo zaparrada piztu zuen, «elikadura sistema kapitalista eta basatia» salatuz. Hitzaldi distiratsua egin zuen. Lehendakariari leporatu zion baserritarrei laguntzeko dituen eskuduntzak ez erabiltzea, besteak beste eskoletako jangeletan bertako produktuak ez direlako lehenesten. Bildutakoei ere mezua bidali zien: «Sistema ez da inoiz baserritarron alde jarriko. Pertsonok egin behar duzue. Ez ahaztu, egunean egiten dugun lehen ekintza politikoa gosaltzea da». Manifestazioa Zutik emakumeak, Internazionala eta Eusko Gudariak abestuta amaitu zen.]]>
<![CDATA[Pentsiodunak joango dira aurrealdean Bilboko manifestazio nagusian]]> https://www.berria.eus/albisteak/176783/pentsiodunak_joango_dira_aurrealdean_bilboko_manifestazio_nagusian.htm Tue, 28 Jan 2020 11:48:22 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/176783/pentsiodunak_joango_dira_aurrealdean_bilboko_manifestazio_nagusian.htm Bilbon egingo den manifestazioan. Pankartan, hainbat kolektibotako kideak joango dira, eta, haien atzean, pentsiodunak joango dira manifestazioaren aurreko blokean. Hori dela eta, Bizkaiko Pentsiodunen Mugimenduak Jesusen Bihotzetik irtengo den zutabean biltzera deitu ditu pentsiodunak. Adar hori 11:45ean aterako da, eta Moyua plazan bilduko da beste adarrekin. Era berean, bezperarako zenbait lapiko jotze antolatu dituzte, 21:00etatik 21:15era. Mobilizazioaren berri emateko agerraldian, eta kazetarien galderei erantzunez, hizpide izan dute grebaren aurkako pentsiodunen elkarteen jarrera ere, eta mugimendua ez dagoela «hautsita» nabarmendu dute. Nabarmendu dute alderdi politiko eta sindikatuetatik kanpo dagoela Bizkaiko Pentsiodunen Mugimendua, eta erabaki guztiak bozketaz hartu izan direla -greba egitea %77,8k onartu zuten-. Halere, mugimenduan badakite grebaren ondoren lanean jarraitu beharko dutela, eta aurka daudenak gonbidatu ditu. «Mobilizatzen jarraitu beharko dugu, eta, ahal bada, bat eginda. Kide hauek gonbidatu egiten ditugu batzera, bilerako erabakiak errespetuz onartuz». Piketeak dantzalekuetan Grebaren deitzaileek Bilboko Moma eta Backstage dantzalekuen aurrean gazte piketeak antolatu dituzte osteguneko gauerditik aurrera. Bi dantzaleku horiek promozio bereziak egin dituzte unibertsitate ikasleei begira, askok hilaren 29an klaserik ez dutela izango baliatuz.]]> <![CDATA[Indartsu sentitzen dira]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/002/001/2020-01-28/indartsu_sentitzen_dira.htm Tue, 28 Jan 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/002/001/2020-01-28/indartsu_sentitzen_dira.htm
Sindikatuek ez zuten atxikimendu zerrenda osoa eman, baina ehun langile batzorderen entresaka bat egin zuten publiko. Tartean dira, besteak beste, CAF, Bankoa, Altuna y Uria, Petronor, Arcelor Mittal Bergara eta Lesaka, Ingeteam, Tubacex eta Zara enpresetakoak. Erakunde eta enpresa publiko askokoak ere ageri dira batzordeen zerrendan: Donostia, Iruñea, Bilbo eta Irungo udalak, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiak, EHU; EITB, Euskotren, Gipuzkoako Urak, Pesa garraioak eta Haurreskoletako Partzuergoak, besteak beste.

Karta horiekin indartsu sentitzen dira, Aranbururen ustez, herritarrek eta langileek ulertu dutelako ez dela «ohiko» greba deialdi bat: «Borroka sozial guztiak batuko dituen egun bat da. Aktibazio sozialerako deia, greba egun bat baino gehiago». Erasora eginiko greba bat da, eta, alde horretatik, «edukirik gabeko elkarrizketa soziala» proposatzea egotzi zien Jaurlaritzari, Nafarroako Gobernuari eta Confebaski. «Antzerki hutsa da haiena, borrokari uko egin dioten sindikatuen eskutik egina». LABeko ordezkaria kritiko mintzatu zen UGTz eta CCOOz. « Uko egin diote CEOErekin zuten akordio bati, 1.000 euroko gutxieneko soldata ezartzekoari, eta argazki bat lehenetsi dute».

Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusia ere sinetsita dago greba egun honetatik «indartsuago» irtengo direla. Espainiako Gobernuak harturiko azken neurriak «eskasak» iruditzen zaizkiola esan zuen, eta arrazoiak sobera daudela greba egiteko. ELAko idazkari nagusiak erantzun egin zion Iñigo Urkullu lehendakariak bidalitako eskutitzari, eta «gezurretan» ibiltzea leporatu zion. Gogoratu zuen baduela gutxieneko soldata eta pentsioak hobetzeko eskuduntza, besteak beste legebiltzarreko zerbitzu juridikoak horrela esan zutelako, eta jende askoren lan baldintzak hobetu ditzakeela: «Lanpostu zuzenak eta azpikontratak zenbatuta, bera da Euskal Herriko enplegatzaile handiena».

Lakuntzak ulertezintzat jo zuen sindikatuen deiari uko egin izana, eta hitz gogorrak erabili zituen: «Demokraziaren ikuspegitik zaila da azaltzen herri bateko lehendakariak gehiengo sindikalarekin ez bildu nahi izatea. Demokrazietan ez da halakorik pasatzen, agintekeria zantzuak dira, eta lehendakariak hausnarketa egin beharko luke». Era berean, etzikoa «hasiera» baino ez dela esan zuen, eta grebak agenda politikoa baldintzatu nahi duela.

Bestalde, greba deialdiak Ezker Iraultzailea eta Ezkerreko Sindikalistak elkarteen babesa jaso du, eta, haienarekin batera UGTko, CCOOko eta CNTko 200 sindikalista ezagunena.]]>
<![CDATA[Sindikatuek «greba egun garrantzitsua» espero dute ostegunerako]]> https://www.berria.eus/albisteak/176720/sindikatuek_greba_egun_garrantzitsua_espero_dute_ostegunerako.htm Mon, 27 Jan 2020 21:52:25 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/176720/sindikatuek_greba_egun_garrantzitsua_espero_dute_ostegunerako.htm greba batzorde lanean ari direla nabarmendu dute, «aurreko grebetan baino gehiago», Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusiaren ustez. Hark «ziurtasun osoa» du greba garrantzitsua izango dela: «Erantzun zabala espero dugu, eta mobilizazio oso garrantzitsuak». Izan ere, haren ustez, langileek eta herritarrek ulertu dute ez dela «ohiko» greba bat: «Borroka sozial guztiak batuko dituen egun bat da. Aktibazio sozialerako egun bat» Mitxel Lakuntza ere sinetsita dago greba egun honetatik «indartsuago» irtengo direla, eta ostiraletik aurrera borrokak jarraitu egingo duela. Espainiako Gobernuak harturiko azken neurriak «eskasak» iruditzen zaizkiola esan du, eta arrazoiak sobera daudela greba egiteko. ELAko idazkari nagusiak erantzun egin dio Iñigo Urkulluk bidalitako eskutitzari, eta «gezurretan» ibiltzea leporatu dio. Gogoratu du baduela gutxieneko soldata eta pentsioak hobetzeko eskuduntza, besteak beste legebiltzarreko zerbitzu juridikoak horrela esan zutelako, eta jende askoren lan baldintzak hobetu ditzakeela: «Bera baita Euskal Herriko enplegatzailerik onena». Manifestazio ugari Sindikatuek, halaber, ostegunerako mobilizazioen berri eman dute. Aurreikusi bezala, goizean zortzi egingo dituzte, eta arratsaldean, 89 . Goizean, hiriburuetakoek zutabe ezberdinak izango dituzte. Bilbokoan lau zutabe aterako dira, 11:45ean, Zabalburutik, Deustutik, Jesusen Bihotzatik eta Errekalde Zumarkaletik, eta 12:30ean bat egingo dute, Moya Plazan. Donostian, berriz, Artzai Onean bat egingo dute (12:30) berrogeita bost minutu lehenago Gros, Amara eta Antigua auzoetatik irtendako zutabeek. Iruñean, zutabeak 12:00etan elkartuko dira, Gazteluko plazan. Zutabe horiek 11:00etan abiatuko dira, Sanduzelaitik, Berriozartik, Txantreatik, Arrotxapetik, Atarrabiatik, Unibertsitateetatik eta Barañaindik. Gasteizen, berriz, zutabe bakarra izango du, eta Bilbo plazatik irtengo da (12:00). Goizeko beste manifestazioak Eibarren (12:30), Lizarran (12:00), Tafallan (12:00) eta Tuteran (12:00) izango dira.]]> <![CDATA[Hedapenarekin jarraituko du Uvescok]]> https://www.berria.eus/albisteak/176715/hedapenarekin_jarraituko_du_uvescok.htm Mon, 27 Jan 2020 12:46:43 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/176715/hedapenarekin_jarraituko_du_uvescok.htm Sabecori 11 denda erosi zizkion Bizkaian; Madrilen, berriz, Gigante katea erosi zuen 2017an, eta emaitza onak ikusita, saltoki gehiago irekitzen ari da. 2020. amaierarako 24 denda izan nahi ditu erkidego horretan, eta 60 milioi euro fakturatu. Hedapen politika batekin egin dio aurre Uvescok krisi ekonomikoari. 2008an, esaterako, 434 milioi euroren salmentak egin zituen, eta 2.434 langile zituen. 2019. urtea, berriz, 773 milioi euroren fakturazioarekin amaitu du;%4,5 hazi zen, esperotakoa baino puntu erdi gehiago. Langileak dagoeneko 5.121 dira -551 gehiago iaz-. Guztira hamazazpi supermerkatu zabaldu zituen. Uvesco 1993an sortu zuten, Irunen (Gipuzkoa), eta Super BM eta Super Amara markak erabiltzen ditu.]]> <![CDATA[«Pentsiodunak euren buruaz harro sentitzen dira orain»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2131/006/001/2020-01-26/pentsiodunak_euren_buruaz_harro_sentitzen_dira_orain.htm Sun, 26 Jan 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2131/006/001/2020-01-26/pentsiodunak_euren_buruaz_harro_sentitzen_dira_orain.htm
Pentsiodunek greba egin al dezakezue?

Jakina egin dezakegula. Lanekoa ez, baina gizarte greba bai, kontsumo greba, zaintza greba...

Greba beste pauso bat da pentsiodunen mugimenduaren aldarrikapenetan. Zergatik?

Urte eta erdiko mobilizazioa igarota, asteleheneroko bilkurekin muga bat ikusten genuen. Ez genuen nahikoa indar Espainiako eta Hego Euskal Herriko gobernuak behartzeko gure eskaera nagusiak onartzera. Orduan, pentsatu genuen indarrak metatu behar genituela beste sektore batzuekin. Ikusi genuen gizarteko esparru askorekin bat gentozela: langileak, emakumeak, gazteak, ikasleak, merkatari txikiak... Kolektibo sozial guztiekin egon ginen, mugarik gabe: sindikatuak, feministak... Bospasei hilabeteko lana izan zen. Aztertu genuen ea zer-nolako ekimena bideratu behar genuen kolpe handia eman eta Madrilgo, Gasteizko eta Iruñeko gobernuek gure eskaerak bete zitzaten. Eta, azkenean, iazko azaroan adostu genuen, Euskal Herriko gehiengo sindikalekin eta beste kolektiboekin, garrantzitsua zela urtarrilean mobilizazio orokor bat garatzea. Hau ez da lan greba bakarrik; greba soziala eta tranbertsala da.

Besteak beste, bizitza duina aldarrikatuko da greban. Pentsiodunen artean ere beharrezkoa al da aldarria?

Pentsiodun pila bat sufritzen ari dira. Hego Euskal Herrian 200.000 pertsonak 800 eurotik beherako pentsioa dute, eta askok, are baxuagoa. Nola da posible duintasunez bizitzea kopuru horiekin? Nola ordaindu alokairua? Hego Euskal Herrian batez beste 1.145 euroko pentsioa dagoela diote, eta ez dela hain gutxi. Baina, jakina, gainetik dabiltzanak ondo daude, hor ingurukoak ez hain txarto, baina gutxiago kobratzen dutenak txarto bizi dira.

Errealitate hori azaleratzeko lotsa sumatu al duzue?

Bai. Jendeak sentitzen du txiroa dela onartzea gizarte honetan zerbait txarra dela, eta badago ezkutatzen saiatzen denik. Baina ez bakarrik pentsiodunen artean. Hor arazo batzuk ditugu. Hego Euskal Herrian badago aukera bat Diru Sarrerak Bermatzeko Errentaren bitartez gehigarri txiki bat lortzeko, baina eskatu egin behar da. Botiken berrordainketarekin berdin gertatzen da. Erakundeek zuzenean aplikatu beharko lituzkete neurri horiek. Egin dezakete, badakite jendeak zenbat diru irabazten duen, baina ez dute nahi. Adineko askok ez dakite eskubide horiek nola egikaritu.

Zu militantzia ibilbide luzea egina zara. Zer du pentsiodunen mugimenduak hain arrakastatsua izateko?

Zaila da jakiten. Guk hamar urte daramatzagu pentsiodunen aldarrian lan egiten, eta, duela bi, Bizkaiko Pentsionistak Martxan plataforma antolatu genuen. Gero, Hego Euskal Herriko lau herrialdeetakoak bildu ginen Gaurgeroa osatzeko. Zer gertatu zen 2018an? Pentsiodunen amorrua lehertu egin zela. Fatima Bañez Espainiako Lan eta Gizarte Segurantza ministro ohiaren eskutitz bat jaso zuten pentsioak %0,25eko igoko zirela esanez, eta igoera horrekin bermatuta zegoela erosketa ahalmenaren eguneraketa. Tira, orain %0,9 igo dituzte; gauza bera esan dute, eta gezurra da. Eta jendea lehertu egin zen. Pentsiodunei duintasuna merezi dugula adierazteko gogoa azaleratu zitzaigun. Gu antolatuta geunden, eta ikusi genuen amorru hori eskakizun batzuetara bideratu behar zela. Hasieratik argi zehaztu genituen gure eskaerak: pentsioak KPIaren arabera igotzea, gutxieneko pentsioa 1.080 euro izatea, eta modu berriak zatea Gizarte Segurantzara dirua bideratzeko.

Ordura arte, pentsiodunen kolektiboa nahiko pasiboa zen.

Hori aldatu da. Pentsiodunak euren buruaz harro sentitzen dira orain. Oso harro daude borrokaz, eta erreferente sentitzen dira. Esaten dute: «Indartsuak eta kapazak gara gure aldarriak bideratzeko», eta, hainbeste izanda, alderdi politikoek eta erakundeek euren agendetan sartu behar izan dituzte gure eskaeretako batzuk. Alde horretatik, emakumeen lana goratuko nuke.

Zergatik emakumeak?

Pentsiodunen mugimenduaren barruan alde handia zegoen gizonezkoen eta emakumeen artean. Tradizioagatik... Gizonak gehiago egon dira kalean, eta aukera izan dute ekimenetan parte hartzeko. Zoritxarrez, baina, eta batez ere adinekoen artean, emakumeek beti euren gain hartu dituzte zaintza lanak: seme-alabak, ilobak... Naturaltasunez hartzen zen. Adineko zenbat jende zegoen bakarrik etxean bizitza duintasunez garatu ezinda? Eta mugimendua ikustean, emakume horiek kalera irteteko beharra sentitu zuten. Horrek azaltzen du emakumeek duten indarra. Kontuan hartu behar da ere pentsioetan genero arrakala are handiagoa dela.

Denetarik dagoela diozu, baina badago pentsiodunen mugimendua korronte politiko jakin batzuekin lotzen dutenak.

Horrekin zirikatu nahi gaituzte mugimendua zatitzeko asmoz. Guk jende guztiari esaten diogu hemen batzen gaituzten oinarrizko aldarri batzuk daudela, eta batasuna ezinbestekoa dela horiek defendatzeko. Oso garbi dugu pluraltasuna onartu behar dugula gure barruan.

Badaude grebaren aurka dauden pentsiodun batzuk.

Bai. Madrilera begira daude beti, eta ez dute interesik Euskal Herrian gure eskaera espezifikoki garatzeko. Argudio ezberdinak erabiltzen dituzte. Esaterako, deialdia aldebakarrekoa dela diote, eta gezurra da, kolektibo guztiekin bildu garelako. Esaten dute identitarioa dela. Zer esan nahi dute? Abertzaleei bakarrik interesatzen zaiela? Mugimenduan gaudenak ikusita, hori ez da egia. Guretzat, lehentasuna pentsiodun guztien interesa babestea da, abertzaleak diren ala ez begiratu gabe. Jarrera horiek, mina egin arren, oso minoritarioak dira.

Partida hau Euskal Herrian ere jokatzen dela garbi diozue.

Niri ez zait gustatzen Espainiako Gizarte Segurantza, baina egia da Madrildik datozela pentsiodunen inguruko erabaki asko. Aldi berean, baina, Hego Euskal Herriko gobernuek eskuduntzak dituzte ordainketa osagarriak erabaki eta zerbitzu publiko duinak garatzeko. Inolako trabarik gabe. Horregatik uste dugu fronte guztietan egin behar dela presioa.]]>
<![CDATA[Astero irekitzen den aterkia]]> https://www.berria.eus/paperekoa/2198/007/001/2020-01-26/astero_irekitzen_den_aterkia.htm Sun, 26 Jan 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/2198/007/001/2020-01-26/astero_irekitzen_den_aterkia.htm
Asteazken goizak zaratatsuak dira La Bolsa eraikinean, Bilboko Zazpikaleetan. 10:00etan dute hitzordua pentsiodunek, eta laurogei elkartu dira -hirurogei emakume eta hogei gizon-. Asteroko errutina da duela bi urte BPMa martxan jarri zutenetik, eta bildutakoen adinaren batez bestekoa, nola ez, 65 urtetik gorakoa da. Bilera gidatzea Jon Fano, Andrea Uña eta Victor Etayoren pazientziaren ardura da, mintzaldiak antolatu eta gai ordena bideratzen baitute. Mugimenduaren ikur diren zapi gorriak ere lor daitezke bertan, euro batean. 7.000 saldu dituzte bi urtean. Aterki bat ageri da zapietan, azpian jendea bildu eta babesten duen metafora. Tira, mugimendua urtarrileko eguraldi petralarekin sortu izanak ere inspiratuko zituen.

Bilerako kide asko herrietako elkarteen izenean doaz. Sodupekoak albiste onak ekarri ditu. «Harrigarriki, astelehen honetako bilkura oso handia izan zen, jende berri asko gerturatu zen». Greba prestatzen dabiltza, eta herriko merkatarien elkarteak deialdia babestuko duela esan die. Zaldibarkoak, aldiz, beste tonu bat du. «Jende kopurua pixka bat jaitsi da, hotzarengatik agian. Dendari eta tabernariekin hitz egin dugu, eta askok ez dute egun osoz ixteko asmorik». Balmasedan, aldiz, alkatea bilerara joan zen. Durangon, institututik deitu zituzten hitzaldia emateko, eta jende asko bildu zen. Basaurin «barne gatazkak» dituzte, eta greban ez dira pentsiodunen mugimenduaren izenean irtengo.

Multzo zabala da: Galdakao, Sestao, Iurreta... eta Urdaibai. Anamari Ordoñez Urkullu da ordezkaria. «Nik, zorionez, pentsio ona dut, baina Gernika aldean badago gaizki pasatzen ari den jendea, eta haiengatik egin behar dugu beharra», azaldu du. Harro dago greba dinamizatzeko prestatu dituzten ekintza ugariez. «Gobernatzen duenak gobernatzen duela, pentsioak defendatu behar ditugu. Baina mugimenduan badago kontraesanak sortu nahi dituen jendea. Bilerara datoz, iritzia ematen dute, eta joan egiten dira. Hala ere, gizarte mugimendu sendoa da, eta gehiengoa grebaren alde dago». Datuek arrazoia ematen diote: bozkatu zenean, kideen %77,8k babestu zuten.

Juanjo Elua da greba begi onez ikusten ez duen pentsiodunetako bat. Deustuarra da, Osakidetzako langile ohia, eta luze ibili da funtzionarioen BGAEak ikertzen. «Sindikatuen presioa» sumatu du hark grebara gehitzearen erabakiaren atzean, eta uste du BPMan «arrakalak» egin dituela: «Ez diot hautsi duenik, baina 31tik aurrera mugimendua josteko lan egin beharko dugu». Ia bi urte daramatza La Bolsara joaten, eta jarraituko du. «Pentsio sistema publikoa defendatu behar dugu. Pentsio publikoak Madrilgo gorteetan erabakitzen dira, baina pribatuak Euskal Herrian».

Bi ordu eta laurdeneko bilera izan da, eta Patxi Fernandez erandiotarrak osoa entzun du. Ekonomista ohia 2017az geroztik da pentsiodun, eta pentsio sistema bideragarriago egingo luketen aldaketen aldekoa da. Bileran iritzi ezberdinak daudela argi du. «Arduratzen nau bileran adostasunaren bandera hartzen duten sektore batzuekin, eta ez da egia; gai batzuetan ez dago, eta ezin gara itsutu. Baina grebaren erabakia bozen %77arekin hartu bazen, errespetatu egin behar da». Bilerako gazteenetakoa da, eta etorkizunera begiratzen du. «Pentsiodunen mugimenduak luzaroan iraungo du. Agian gorabeherak izango ditu jende aldetik, baina biltzeko arrazoirik ez zaio faltako. Arazo hauek konpontzen badira, berriak iritsiko dira».]]>
<![CDATA[Txibitek greba ostera arte atzeratu du sindikatuei hitzemaniko bilera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/004/001/2020-01-25/txibitek_greba_ostera_arte_atzeratu_du_sindikatuei_hitzemaniko_bilera.htm Sat, 25 Jan 2020 00:00:00 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/004/001/2020-01-25/txibitek_greba_ostera_arte_atzeratu_du_sindikatuei_hitzemaniko_bilera.htm
Txibitek ez bezala, Iñigo Urkullu lehendakariak uko egin zion bilerari, argudiatuz deitzaileen aldarriak ez zirela Eusko Jaurlaritzaren eskumena. Sindikatuek, besteak beste, lehendakariaren argudioari erantzuteko antolaturiko agerraldian eman zuten atzo Nafarroako Gobernuaren data aldaketaren berri. Urkulluri dagokionez, «gezurretan» aritzea leporatu zion Novalek, eta borondate falta egotzi: «Lehendakariak bere esku du gure eskaera asko betetzea, baina ez du nahi. Gure ikuskerarekin bat ez etortzea zilegi da, baina ez dezala esan ezin duela; borondate kontua da».

Beraien iritzia arrazoitzeko, sindikatuetako ordezkariek Jaurlaritzak bere esku dituen, eta pentsiodunen eta langileen egoera hobetuko luketen, neurri batzuk zerrendatu zituzten. Esaterako, Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak gutxieneko pentsioak 1.080 euroraino osatzeko aukera duela gogoratu zuen Novalek. «2015ean herri ekimen legegile baten bitartez eskaera hori Eusko Legebiltzarrera eraman genuen, eta txosten juridiko bat egin zen. Tramiterako ez zen onartu, baina nahi izanez gero, onar daiteke».

Novalek, halaber, administrazioan behin-behinekotasun tasa murrizteko aukera, «%40arekin Europako buruan dago»; azpikontrataturiko enpleguan subrogazio eskubidea bermatzea, soldata arrakalaren aurkako neurriak, eta zerga politika aldatzeko aukerak aipatu zituen. Alde horretatik, sozietate zerga igotzea iradoki zuen, baita kapital handiei ere, «diru gehiago biltzeko».

Sindikatuek «begirada Madrilen» ere jarri zuten, eta Espainiako Gobernuak azken egunetan harturiko neurriak «eskasak» direla esan zuten, eta, haiek ikusita, «grebarako arrazoi gehiago» daudela nabarmendu zuen Edurne Larrañaga LABeko ordezkariak. Gutxieneko legezko soldataren eta pentsioen igoera «nahikoak ez direla» kritikatu zuen: «Gutxieneko soldata 950 eurora igo dute, baina urrun dago 1.200 euroen gure eskaeratik. Eskaera hori, gainera, ez da gurea bakarrik, Europako eskubide sozialen gutunean oinarritzen da». Pentsioei dagokienez, %0,9 igo ditu Espainiako Gobernuak eta Larrañagak gogoratu zuen Hego Euskal Herrian KPIa %1,2 igo dela. LABen kalkuluen arabera, Hego Euskal Herriko pentsioak bederatzi euro baino ez dira igoko batez beste hilabetean, pentsiodun gehienek 1.000 baino gutxiago kobratzen dutelako.

Sindikatuek jakinarazi zutenez, Gutun Sozialak eskutitza bidali die CCOOri eta UGTri greban parte hartzera gonbidatuz, «Euskal Herriko lantegi askotako bere ordezkariak egiten ari diren bezala», zehaztu zuen Larrañagak. Oraingoz, erantzun zain daude, baina haiek batzea «desiragarria» litzatekeela onartu zuen, euren autonomia eta idiosinkrasia propioa errespetatuz. Elkarrizketa sozial antzua alboratzeko eskatu zien, eta ez onartzeko Espainiako enpresarien elkarteko «betoa». Aurten, esaterako, lau sindikatuek batera egin dituzte Bizkaiko metalgintzako grebak.]]>
<![CDATA[Nafarroako Gobernuak otsailaren 4ra atzeratu du sindikatuei hitzemaniko bilera]]> https://www.berria.eus/albisteak/176599/nafarroako_gobernuak_otsailaren_4ra_atzeratu_du_sindikatuei_hitzemaniko_bilera.htm Fri, 24 Jan 2020 13:18:36 +0100 Imanol Magro Eizmendi https://www.berria.eus/albisteak/176599/nafarroako_gobernuak_otsailaren_4ra_atzeratu_du_sindikatuei_hitzemaniko_bilera.htm Txibite ELA eta LABeko ordezkariekin biltzeko prest agertu zen, haiek urtarrilaren 30eko greba orokorrera deitzeko arrazoiak azal ziezazkioten. Nafarroako Gobernuak, baina, eguna aldatu du, eta hitzordu berria grebaren ondoren ezarri du. Erabaki horrek sindikatuen atsekabea eragin du. “Guk aurretik bildu nahi genuen, eta aldaketa ez dugu begi onez ikusten", onartu du Mikel Noval ELAko ordezkariak. Txibitek ez bezala, Iñigo Urkullu lehendakariak uko egin zion bilerari, aldarriak Eusko Jaurlaritzaren eskumena ez zirela argudiatuz. Sindikatuek besteak beste lehendakariaren argudioari erantzuteko antolaturiko agerraldian eman dute Nafarroako Gobernuaren data aldaketaren berri. Alde horretatik, Urkulluri “gezurretan" aritzea egotzi diote, eta euren ustez Jaurlaritzaren eskuduntza diren hainbat neurri izendatu dituzte: gutxieneko pentsioak 1.080 eurora osatzeko aukera, eta hori argudiatzeko gogoratu dute 2015ean Legebiltzarrean txosten juridikoa egin zela eskaera horrekin bideratu zen herri egitasmo legegile baten karietara; enplegu azpikontratatuan subrogazio eskubidea txertatzea; behin-behinekotasuna murriztea administrazioan; zerga politikak iraultzeko aukera eta sozietate zerga ez murriztea... Sindikatuek, halaber, esan dute Espainiako Gobernuak azken egunetan adosturiko neurriak “eskasak" direla, eta greba deialdia gobernua eratu aurretik egin zela. Sindikatuei gutxiegi iruditzen zaie gutxieneko lan soldata 950 eurora igotzea, eta 1.200era igotzea aldarrikatu dute. Era berean, gogoratu dute pentsioak %0,9 igotzea ez datorrela bat Euskal Herriko errealitatearekin, Hego Euskal Herrian KPIa %1,2 igo delako. “Madrilera begira" jarrita, ELAk, LABek eta Steilasek grebarekin bat egiteko gonbita egin diete CCOOri eta UGTri, “Euskal Herriko lantegi askotako bere ordezkariak egiten ari diren bezala". Esan dute haiek grebara batzea “desiragarria" litzatekeela, euren autonomia eta idiosinkrasia propioa errespetatuz. Elkarrizketa sozial antzua alboratzeko eskatu diete, eta ez onartzeko Espainiako enpresarien elkarteko betoa. CCOOri eta UGTri eskutitz bana bidali diete eskaerarekin. Aurten, esaterako, lau sindikatuek batera egin dituzte Bizkaiko metalgintzako grebak.]]>