<![CDATA[Iosu Alberdi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Wed, 30 Sep 2020 02:00:27 +0200 hourly 1 <![CDATA[Iosu Alberdi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak]]> https://www.berria.eus/albisteak/187583/milioi_bat_lagun_baino_gehiago_hil_ditu_covid_19ak.htm Tue, 29 Sep 2020 13:55:18 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/187583/milioi_bat_lagun_baino_gehiago_hil_ditu_covid_19ak.htm milioi bat baino gehiago dira koronabirusaren eraginez hil direnak. Datu «beldurgarria», Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusi Antonio Guterresen esanetan: «Gure munduak kopuru krudel bat deitoratu behar du, eta akatsetatik ikasi». Atzemandako 33 milioi kasuen erdiak baino gehiago, eta heriotzen parte handi bat, hiru herrialdetan banatuta daude. AEBetan 7,15 milioi lagun kutsatu dira, eta 205.085 hil. New York hirian bakarrik 23.810 heriotza zenbatu dituzte, 33.140 estatu osoan. Harekin batera, New Jersey, Texas, Kalifornia eta Florida dira 10.000 hildakoen langa igarotzen duten estatuak, guztiak ere 14.000 heriotzen gainetik. Horiek dira kasu gehien erregistratu dutenak ere. Besteak beste, Kalifornian 812.498, eta Texasen 761.318. Munduko beste bi lurralde kaltetuenak India eta Brasil dira. Lehenengoan, 6,14 milioi kasu eta 96.318 hildako erregistratu dituzte; eta bigarrenean, 4,74 milioi kasu eta 142.058 heriotza. Horiekin batera, Errusia da milioi bat kasu baino gehiago dituen laugarren herrialdea: 1,16 milioi kasu baieztatu dituzte han, eta 20.299 heriotza. Azken orduetan neurri murriztaile gehiagoren berri eman du herrialde hark. Moskuko alkateak adierazi du hiriko ikastetxeak itxita egongo direla gutxienez hurrengo bi asteetan. Errusiako hiriburuan, irailaren 21ean 915 kasu atzeman zituzten, eta astebete geroago, 2.217. Horien atzetik, Hego Amerikako herrialdeak ageri dira kaltetuenen artean. Kolonbian 818,203 kasu atzeman dituzte, Perun 808.714, Mexikon 733.717 eta Argentinan 671.669. Afrikan kasu gehien atzeman duten herrialdea, berriz, Hego Afrika da (671.669 kasu). Europako Batasuneko lurralderik kaltetuena, berriz, Frantzia da, 527.000 kasu baino gehiago atzemanda. Haren atzetik dago Espainia, 486.864 kasurekin. Hildakoei dagokienez, ordea, Mexiko dago laugarren lekuan. 76.603 hildako zenbatu dituzte pandemiaren hasieratik. Aipatutako gainerako herrialdeetan, 16.000 (Argentina) eta 33.000 (Kolonbia) heriotza artean baieztatu dituzte. Txinan, berriz, pandemiaren lehen epizentroan, 90.505 kasu baieztatu dituzte orain arte, eta 4.739 lagun hil dira, Johns Hopkins Unibertsitatearen datuen arabera. Hala, kutsatu gehien duten Asiako herrialdeak Iran (449.960) eta Bangladesh (360.555) dira, Indiaren atzetik. Zenbaki osoetatik harago Kasu kopuru osoak dira aurrez aipatutakoak. Heriotza tasek, ordea, bestelako zerrenda bat uzten du. San Marino da 100.000 biztanleko hildako gehien atzeman duen herrialdea: 123,78. Atzetik, jada 100 heriotzen azpitik, Peru (97,43) eta Belgika (86,11) daude. Laugarrena, berriz, Euskal Herria da. 100.000 biztanleko 77,04 heriotza erregistratu dira, 2.461 guztira.]]> <![CDATA[Espainiako Memoria Demokratikoaren Legea, puntuz puntu]]> https://www.berria.eus/albisteak/186943/espainiako_memoria_demokratikoaren_legea_puntuz_puntu.htm Tue, 15 Sep 2020 18:21:49 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/186943/espainiako_memoria_demokratikoaren_legea_puntuz_puntu.htm aurreproiektua aurkeztu du gaur. Orain arte indarrean zegoen Memoria Historikoaren Legearekiko hainbat aldaketa izango ditu. 1936ko estatu kolpetik hasi eta 1978ra bitarteko epea hartzen du, eta urte horietan «arrazoi politiko etaerlijiosoengatik, eta sexu identitateko edo orientazioko arrazoiengatik» nolabaiteko «jazarpena edo biolentzia» jasan zuten biktimei errekonozimendua aitortzea du helburu. Horrez gain, testuak barne hartzen du 1936ko estatu kolpearen eta ondorengo diktaduraren «gaitzespena» ere. 66 artikulu ditu, hainbat ataletan banatuta. Puntu garrantzitsuenak aztertu ditu BERRIAk, lau ataletan banatuta. 1. Biktimak - Biktima izendapena nazioarteko giza eskubideen parametroen arabera definituko dute, eta jasanikoaren «errekonozimendu eta erreparazio dokumentu bat» jasoko dute horiek. - Gerra Zibilean eta diktadura garaian «frankismoko errepresio organoek» ezarritako zigor guztiak «baliogabetzat» joko dira. Izan ere, lege berriak «legez kontrakotzat» joko ditu organohoriek. - Urriaren 31 biktimak omentzeko eguna izendatuko dute,1978ko egun hartan onartu baitzen Espainiako Konstituzioa. Era berean, «Gerra Zibilaren eta Diktaduraren eraginez erbestearen biktima» izandakoak omentzeko eta gogoratzeko eguna izendatuko dutemaiatzaren 8a. - Gerraren eta diktaduraren biktimen errolda bat egitea onartuko dute, «behartutako desagerpenen inguruko informazioaren sakabanaketari eta zatiketari erantzuteko». 2. Memoria demokratikorako politikak - Legearen arabera, desagertutako herritarren bilaketa lana estatuaridagokio, baina «gainerako administrazio publikoek dituzten eskumenei kalterik egin gabe». Hala, Espainiako Gobernuaren pean geratuko lirateke, besteak beste, hobien mapa bat osatzeko eta desobiratzeak egiteko protokoloa zehaztu eta horiek aurrera eramateko baimenak emateko eskumena. - Fiskaltza espezializatu bat sortuko dute 1936. eta 1978. urteen artean gertatutako «giza eskubideen eta Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioaren urraketak ikertzeko.Erakunde horrek urraketen biktimak bilatzeko «bultzatzaile» lanak egingo ditu. - Indarrez kendutako ondasunen inguruko ikerketa bat bultzako dute, eta beste batbehartutako lanak egin zituztenei aitorpena egiteko helburuarekin. - Gerraren edo diktaduraren eraginez erbestera joan zirenen ondorengoekespainiar herritartasuna eskuratzeko aukera izango dute. Gauza bera egiteko aukera izango dute nazioarteko brigadetan parte hartu zutenek ere. - Erakunde publikoek «beharrezko neurriak» hartu beharko dituzte «memoria demokratikoaren aurkako sinbolo eta elementu publikoak» kaletik kentzeko. Era berean, hainbat neurri hartuko dituzte «altxamendu militarraren, 36ko gerrarem edo diktaduraren» gorespena helburu duten egitasmoak eragozteko. Hala, indargabetu egingo dituzte Francok emaniko noblezia tituluak eta sariak. - Euren helburuen artean «frankismoaren apologia» edo «frankismoaren biktimen aurkako biolentzia edo gorrotoa» dituzten erakundeei zuzendutako «egitasmoak» egingo dituzte. Proposamenaren zirriborroan, horiek legez kanpo uzteko aukera adierazten zen; esaterako, Francisco Franco fundazioa. - Erorien Haranari erabilera «pedagogiko bat»eman beharra azpimarratzendu legeak, eta han hilobiratuta daudenen gorpuak berreskuratzeko eskubidea aitortzen die senideei. Eliza nagusiaren alboetan dauden hilobietan «36ko gerraren eraginez hildako pertsonak» bakarrik egongo dira. Hala, basilikan leku «berezitu bat» duen gorpu oro mugituko da. Horien artean leudeke Jose Antonio Primo de Riveraren gorpuzkiak. 3. Memoriaren aldeko mugimendua - Memoria historikoaren alde lan egin duten erakundeen lana eskertzeko asmoz, erregistro bat sortuko du Espainiako Gobernuak. Erakunde horiek, gainera, sortuko den Memoria Demokratikorako Kontseiluaren aholkulari izango dira. 4. Zigorrak - Legearen artikuluak errespeta daitezen, zigorrak ezartzea ere aurreikusi du Madrilek. Hala, 200 eta 150.000 euro arteko zigorrak ezarriko ditu, «biktimen defentsa eta balio konstituzionalen duintasuna espazio publikoan errespeta daitezen».]]> <![CDATA[105 urteko Isabel Etxeberria Gorriti omendu dute Llançako eta Getariako udalek]]> https://www.berria.eus/albisteak/186821/105_urteko_isabel_etxeberria_gorriti_omendu_dute_llancako_eta_getariako_udalek.htm Sat, 12 Sep 2020 15:20:23 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/186821/105_urteko_isabel_etxeberria_gorriti_omendu_dute_llancako_eta_getariako_udalek.htm <![CDATA[Maliko presidentea eta lehen ministroa bahitu dituzte militarrek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2020-08-19/maliko_presidentea_eta_lehen_ministroa_bahitu_dituzte_militarrek.htm Wed, 19 Aug 2020 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/014/001/2020-08-19/maliko_presidentea_eta_lehen_ministroa_bahitu_dituzte_militarrek.htm
Altxamendua goizeko lehen orduan hasi zen. Militarrek Katiko base militarra hartu zuten, eta handik armak hartu ostean, Bamakorako bidea hartu zuten. Hainbat testiguren arabera, tiro hotsak entzun ziren hori gertatu bitartean. Besteak beste, Defentsa Ministerioa, Armadako Agintaritza eta ORTM telebista publikoaren egoitza inguratu zituzten. Hainbat hedabideren arabera, manifestari ugari atera ziren hiriburuko kaleetara, estatu kolpea babestera. Izan ere, azken hilabeteetan indarra hartu dute Keitaren dimisioa eskatzeko mobilizazioek. NBE Nazio Batuen Erakundearen arabera, hamalau lagun hil ziren uztailaren 10ean, estatuburuaren aurkako protestetan. Hala, manifestazioen bultzatzaileek ekintzak areagotzeko deia egin zuten herenegun.

Journal du Mali egunkariak Twitter bidez zabaldu zuen Abdoulaye Daffe Ekonomia ministroa bahitu zutela «gizon armatu batzuek», 08:00 aldera. Hedabide berak adierazi zuen Asanblea Nazionaleko presidente Moussa Tiembine ere bahitu zutela, etxean zegoela. Beste hainbat goi kargudun ere atxilotu zituztela zabaldu zen; tartean, Defentsa eta Atzerri ministroak. Gerora iritsi zen militarren mezua. Presidentea eta lehen ministroa atxiki dituztela adierazi zuten.

Agintarien lehen hitzak ez ziren arratsaldera arte iritsi. Orduan, ustez Cisse lehen ministroak sinatutako agiri bat argitaratu zuten. Testuan, «armak isiltzeko» exijitu zien altxamenduan parte hartu zutenei, eta «elkarrizketa» eskatu: «Ez dago gure Mali maitearen gainetik egon daitekeen arrazoirik nazio osoarentzat kaltegarriak izan daitezkeen ekintzak aurrera eramateko».

Nazioarteko erreakzioak berehala iritsi ziren. Ecowas Afrika Mendebaldeko Estatuen Ekonomia Erkidegoak «matxinada» hitza erabili zuen gertatutakoa gaitzesteko, eta kuarteletara itzultzeko eskatu zien militarrei. Altxamenduaren aurka «beharrezko neurriak» hartzeko prest agertu zen. Frantziako Atzerri ministro Jean Yves Le Drianek ere antzeko mezua zabaldu zuen, Konstituzioari men egiteko eskatuz.]]>
<![CDATA[Lidergo beharra azpimarratu dute demokratek, «eldarniozko» erabakiak direla eta]]> https://www.berria.eus/albisteak/185585/lidergo_beharra_azpimarratu_dute_demokratek_eldarniozko_erabakiak_direla_eta.htm Thu, 13 Aug 2020 14:43:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/185585/lidergo_beharra_azpimarratu_dute_demokratek_eldarniozko_erabakiak_direla_eta.htm Kamala Harris senatari eta presidenteordetzarako hautagaiak bere lehen hitzak egin ditu jendaurrean, Joe Biden presidentegaiak aurkeztu zuenetik: «AEBek lidergoa eskatzen dute». Wilmingtonen -han bizi da Biden- eginiko agerraldi batean, presidentegaia Harrisen alde mintzatu da. «Pertsona egokia» dela azpimarratu du, badakielako «gobernatzen» eta «erabaki zailak hartzen». Hautagai demokratak senatariaren jatorria azpimarratu du, eta zenbait komunitaterentzat «eredu» dela adierazi. Harrisek aita Jamaikakoa du, eta ama Indiakoa, eta presidenteorde izan daitekeen lehen emakume beltza da. Hala, Barack Obamaren presidenteorde izandakoak uste du gazteak ordezkatuak sentituko direla lehen aldiz, «batez ere euren komunitateetan baztertuak sentitzen diren neska beltz eta beltzaranak». Harrisek aukera eskertu du, eta bozak irabazi beharra azpimarratu, AEBetako presidente Donald Trump kargutik kentzeko. Hark gogor egin zuen Harrisen aurka, Bidenek hautagaitzaren berri eman laster, eta «iruzurtitzat» jo zuen senataria. Hori ikusirik, Harrisek estatubatuarrei eskatu die ez onartzeko Trumpek eta Mike Pence presidenteordeak osatutako «gobernu huts egina». Bere buruaz herritarrez baino gehiago arduratzea egotzi dio Trumpi, eta «lidergo» beharra azpimarratu du, hautagaitza errepublikanoaren aurrez aurre. COVID-19ari aurre egin beharra Hauteskunde kanpainako gai nagusia, oraingoz, koronabirusak eragindako osasun krisia da. Demokratek AEBetako presidenteari erasotzeko baliatu dute. Harrisek salatu du bost milioi kutsatu baino gehiago eta 165.000 hildako egon direla Trumpen «eldarniozko» erabakien eraginez: «Ez zuen hasieratik serio hartu». Adibidetzat jo ditu maskara erabiltzearen edo segurtasun tartea zaintzearen inguruan izan dituen iritzi aldakorrak. Bidenek azaldu du demokratek badutela koronabirusari aurre egiteko plan bat, gobernu errepublikanoak ez bezala, «zientzian oinarrituta». Proba gehiago egingo lituzketela esan du, beharrezko baliabide publikoak erabilita: «Eskolak eta negozioak irekitzea behar dugu».]]> <![CDATA[Bilboko Konpartsek bertan behera utzi dute Aste Nahasia]]> https://www.berria.eus/albisteak/185512/bilboko_konpartsek_bertan_behera_utzi_dute_aste_nahasia.htm Tue, 11 Aug 2020 14:51:14 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/185512/bilboko_konpartsek_bertan_behera_utzi_dute_aste_nahasia.htm 51 ekitaldi prestatuta zeuzkan, bost gune nagusitan banatuak. Bertso saioak, hitzaldiak, umeen tailerrak, baserritarren merkatuak, zinema, antzezlanak, kontzertu akustikoak, zientzia tailerrak eta mahai jokoak aipatu dituzte, besteak beste. Nabarmendu dute guztietan ere segurtasun neurri «zorrotzak» eta gehienezko edukierak jartzeko asmoa zutela.]]> <![CDATA[Pirata setioa, ez-festen alternatiba]]> https://www.berria.eus/albisteak/185299/pirata_setioa_ez_festen_alternatiba.htm Wed, 05 Aug 2020 19:46:52 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/185299/pirata_setioa_ez_festen_alternatiba.htm

Egun bakarreko egitaraua izango dugu abuztuaren 10ean. Jakina, ekintza horietan guztietan segurtasun neurriak beteko dira. Beharrezkoa izango da maskara uneoro jantzita eramatea, sarreran gel hidroalkoholikoa jarriko dugu eta eserlekuak aldez aurretik egongo dira antolatuta. pic.twitter.com/TN60EhTYpm - Donostiako Piratak (@izanpirata) August 5, 2020 ]]> <![CDATA[Leherketa batek gutxienez 50 hildako eta ehunka zauritu utzi ditu Beiruten]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1876/012/001/2020-08-05/leherketa_batek_gutxienez_50_hildako_eta_ehunka_zauritu_utzi_ditu_beiruten.htm Wed, 05 Aug 2020 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1876/012/001/2020-08-05/leherketa_batek_gutxienez_50_hildako_eta_ehunka_zauritu_utzi_ditu_beiruten.htm
Kalte larrienak portu inguruko eraikinetan eragin zituen leherketak. «Hildako eta zauritu asko» zeuden han inguruan, testiguen arabera. Arratsalderako, 500 lagunetik gora ospitaleratu zituzten Hotel Dieu ospitalean, LBC telebista katearen arabera, eta herritarrei odola emateko eskatu zieten. Efe albiste agentziaren iturrien arabera, ospitale hark ezin zuen zauritu gehiago jaso.

Osasun ministroak zauritu guztiak jasotzeko agindua eman zien ospitaleei, eta tratamenduak Osasun Ministerioak ordainduko dituela adierazi. Era berean, herrialdeko presidente Michel Aounek eskatu zuen leherketaren eraginez desplazatu behar izan dutenei laguntzeko.

Larrialdi zerbitzuak portu inguruan aritu ziren jardunean, eta Gurutze Gorriak ingurura gerturatzeko eskatu zien erakundearen kolaboratzaileei. Horrez gain, Aoun presidenteak armada bidaltzeko agindu zuen, «leherketa handiaren ondorioak tratatzeko» eta «segurtasuna bermatzeko». Beiruteko gobernadore Marwan Aboudek adierazi zuen agintariek kontaktua galdu zutela hara joandako hainbat suhiltzailerekin.

Portuko gari siloetako batean piztu zen sua, eta alboko lehergailu biltegira pasatu zen ondoren, 18:15ak aldera —17:15ak Euskal Herrian—, ANNren arabera. Gorantz nabarmendu zen ke gorrixka bat eragin zuen suteak, eztanda soinuekin batera. Sare sozialetan zabaldu ziren bideoetan ikus zitekeenez, segundo batzuk geroago gertatu zen leherketa handia. Hiri osoan sentitu zen eztanda. Leherketaren hedatze uhinak kilometro bateko distantziara zeuden hainbat eraikinetako leihoak ere hautsi zituen. Aboudek azaldu zuen «hiri erdiak kalte larriak» jasan zituela.

Libanoko Segurtasun zuzendari Ibrahim Abbasek baieztatu zuen «urteetan zehar konfiskatutako material bereziki lehergarria» gordetzen zela biltegian. Ez zuen, ordea, geratutakoaren inguruko xehetasun gehiago eman. Herrialdeko Al Mayadin telebista katearen esanetan, lehergailuez gain, gasolina ere bazegoen biltegian.

Leherketak are gehiago larrituko du Libano pairatzen ari den krisi ekonomiko sakona.]]>
<![CDATA[Juan Carlos Borboikoak alde egin du, eta Espainiatik kanpo biziko da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/016/001/2020-08-04/juan_carlos_borboikoak_alde_egin_du_eta_espainiatik_kanpo_biziko_da.htm Tue, 04 Aug 2020 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/016/001/2020-08-04/juan_carlos_borboikoak_alde_egin_du_eta_espainiatik_kanpo_biziko_da.htm
Komunikatuak azaltzen duenez, gutun bat bidali dio Felipe Borboikoa haren seme eta Espainiako errege denari erabakiaren berri emateko, eta adierazi «sentimendu osoz» hartutako erabakia dela. Errege emerituaren esanetan, «Espainiarentzat eta koroarentzat onena» nahi izan du ia lau hamarkadako agintaldian. Azken hilabeteetako informazioek eta haren aurka hasitako prozesu judizialek, ordea, jomugan jarri dute hark urte horietan guztietan izaniko rola eta pilatu duen aberastasunaren zilegitasuna.

Bere erabakiaren arrazoia Felipe Borboikoari lanak erraztea dela argudiatu du gutunean, semearen «ardura handiak» kontuan izanik. Horregatik, bere «duintasunak» eskatutako urrats bat emango duela ziurtatu du. Espainiako Errege Etxearen arabera, egungo erregeak «eskertu» egin du aitaren erabakia, eta Juan Carlos Borboikoaren erregealdiaren «garrantzi historikoa» aitortu du.

Errege emerituaren abokatuak adierazi duenez, bere bezeroak prestutasun osoa du justiziarekin elkarlanean aritzeko, Espainiatik alde egin arren.

Juan Carlos I.aren aurkako prozesuak 2018. urtean hasi ziren, Suitzako Polizia Judizialeko agenteak Arturo Fasana ondare kudeatzailearen funts gestoriara sartu zirenean. Suitzako bankuetan kontuak irekita zeuzkaten bi fundazio aurkitu zituzten han. Zagatka zuen izena horietako batek, eta Liechtensteinen zuen egoitza. Errege emerituaren urruneko lehengusu baten izenean zegoen. Haren bitartez ordaindu zituzten Juan Carlos Borboikoak Corinna Larsen bikotekide ohiarekin eginiko bidaiak. Lucum izeneko fundazioak, berriz, Panaman zuen egoitza. Juan Carlos Borboikoa bera zen onuradun nagusia, eta Felipe Borboikoa Espainiako erregea bigarren onuraduna.

Albistea, ordea, ez zen publiko egin joan den martxora arte. Funtsen berri jakin zenean, Felipe Borboikoak kendu egin zion aitari errege emeritu izateagatik jasotzen zuen urteko 200.000 euroko diru ekarpena, eta adierazi zuen uko egingo ziola harengandik jasotzekoa zuen herentziari —nahiz eta herentziari ezin zaion uko egin hil arte—. Gainera, une horretan, Errege Etxeak publiko egin zuen Felipe Borboikoak urtebete lehenago jakin zuela fundazioaren berri.

Ikerketa hartatik abiatuta, Suitzak jakinarazi zuen Arturo Fasanak 68,8 milioi euro sartu zituela Lucum fundazioaren kontuan. Saudi Arabiako Finantza Ministerioan zuten jatorria, eta Mekarako trenbidearen esleipenarekin lotutako komisio bat izan liteke, fiskaltzaren iritziz. Lau urte geroago, diru hori Bahametako beste kontu batera mugiarazi zuen errege emerituak: Solare sozietatearen izenean zegoen kontu batera. Sozietate horren jabea Larsen zen.

Suitzako Fiskaltzak kontu guztiak enbargatu zituen, eta auzi bat ireki zuen, sekretupean, dirua zuritzeagatik. Uneotan, Espainiako errege emeritua ez dago ikerketapean, baina iturri judizialek ez dute baztertu aurrerago egon ahal izatea.

Suitzak Espainiako Fiskaltzaren esku utzitako datuak kontuan izanik, kasua Auzitegi Gorenera bideratzea erabaki du estatuko fiskal nagusi Dolores Delgadok. Hura da Espainian Juan Carlos Borboikoa epaitu dezakeen auzitegi bakarra. Uneotan ikertzen ari dira ea errege emerituak abdikatu eta gero deliturik —diru zuriketa eta delitu fiskalak— egin izanaren zantzurik baden.]]>
<![CDATA[Hiriburuetan ere EAJ nagusi, eta EH Bildu gora nabarmen]]> https://www.berria.eus/albisteak/184256/hiriburuetan_ere_eaj_nagusi_eta_eh_bildu_gora_nabarmen.htm Mon, 13 Jul 2020 11:34:17 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/184256/hiriburuetan_ere_eaj_nagusi_eta_eh_bildu_gora_nabarmen.htm BERRIAren webgune bereziak aukera ematen du emaitzei herriz herri eta atalez atal erreparatzeko, eta horiek agerian utzi dute, besteak beste, PPk Gasteizen izandako beherakada, hiriko barruti gehienetako nagusitasuna galduta. Ordizian (Gipuzkoa), berriz, EH Bilduk EAJ gainditu du. Koalizio abertzaleak nabarmen egin du gora Bizkaiko ezkerraldean eta Zaldibarko zabortegiaren (Gipuzkoa) inguruko herrietan. Kontrara, Voxek botoen %10 baino gehiago eskuratu ditu Gasteizko eta Bilboko Guardia Zibilaren kuartelak kokatuta dauden lekuetan, baita kopuru horietara gerturatu ere Getxoko portuko lehen lerroan; han, PP da nagusi. Gasteiz Arabako hiriburua izan da aldaketa nabarmenenak dituzten hirietako bat, duela lau urteko hauteskundeekin konparatuta. EAJk 2016an lortutako boto gehientsuenak mantentzea lortu du (-1.254), eta lau puntu egin du gora, botoen %29,4 lortuta. Halere, datu orokorretan gertatu bezala, EH Bildu izan da gorakada argi bat izan duen alderdi bakarra. Ia 2.600 hautesle gehiagok egin dute koalizio abertzalearen alde, eta, laugarren indar izn ondotik, bigarren postura igaro da, botoen %22,2rekin. PSEk ere gora, ehunekoei dagokienez behintzat (boto bat gutxiago izan dute), botoen %17,8 eskuratuta. Sozialistak hiriko bosgarren alderdia izan ziren botoetan duela lau urte, eta hirugarrena aurten. Horiek euren emaitzak hobetu dituzten alderdiak dira, baina bada kontrako joera izan duenik. Elkarrekin Podemosek ezkerreko indarren artean lortutako nagusitasuna galdu du hirian, bidean %3,8 puntu eta ia 11.000 boto galduta. Halere, atzoko galtzaile nagusia PP+Cs izan zen. 2016ko 27,405 botoetatik, atzoko 11.850etara igaro da: 10,5 puntuko galera. Boto horietako ugari baliteke Voxera joan izana. Eskuin muturreko alderdiak Gasteizen eskuratu ditu Eusko Legebiltzarreko eserlekua eman dioten botoen gehiengoa: 3.822 (%4,2). Guardia Zibilaren kuartela dagoen eremuan, Sansomendi kalean, %11,2ra iritsi dira. Barrutiz barrutiko emaitzak erakusten dituzten mapei begiratuz gero, PPren beherakada agerian geratzen da. Barruti gehienetan garaipena lortzetik bakar batean irabaztera igaro da: San Kristobal auzoko bigarrenean, Ajuriaenearen inguruetan. Gainera, han 2016an lortutako gehiengo osoa ere galdu du, %16,5eko jaitsierarekin. Popularren esku zeuden barruti horietako gehienak EAJren eskuetara igaro dira, eta beste gutxi batzuk PSEra -duela lau urte bi alderdiak pareko zeuden auzoetan, esaterako, Zaramagan-. 2016ko mapan hiriaren kanpoaldean ageri ziren kolore moreak ere desagertu dira. Elkarrekin Podemosek Salburu eta Zabalgana auzoetan jasotako kolpeak nabarmenak dira, hainbat barrutitan %14tik gorako jaitsierak izan baitituzte. EH Bildu izan da eroriko horren onuradun nagusia. Abertzaleek bederatzi ataletan lortu zuten garaipena 2016an. Atzo, aldiz, 30etan. Aipatutako Salburu eta Zabalgana auzoetan ez ezik, Alde Zaharreko hainbat ataletan ere duela lau urteko nagusitasuna berretsi dute. 2020ko Legebiltzarrerako hauteskundeak Gasteizen: 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Gasteizen: Bilbo Bizkaiko hiriburuan nagusitasunez irabazi ditu bozak EAJk. Jeltzaleek, ordea, ez dute lortu duela lau urteko emaitzak apenas hobetzerik. Botoen %42,6 (+%0,6) eskuratu dute, baina 13.700 boto galduta. Gasteizen bezala, gorakada nabarmenena EH Bildurena izan da: 2.500 hautesle gehiagok egin dute koalizio subiranistaren aldeko hautua, eta botoen %18,4 (+%5,4) eskuratu dute. Ezkerreko alderdien artean bozkatuena izan da, Elkarrekin Podemosi aurre hartuta. Azken horiek, hiriko bosgarren alderdi bozkatuena bilakatu dira, 5,3 puntu erori eta ia 12.000 boto galdu ostean. PSEk ere pasa du. Sozialistak bosgarren alderdia izatetik hirugarrena izatera igaro dira, 2,1 puntuko igoerari esker. Bilboko galtzaile handiena, berriz, PP+Cs izan da, boto kopuruari dagokionez behintzat. Popularrek 14.000 galdu dituzte, %6,5eko jaitsiera. Beraz, ezin esan duela lau urte PP bozkatu zutenen zati handi batek hatu duenik Voxerako bidea. Eskuin muturrak 3.425 boto eskuratu ditu Bilbon, botoen %2,62. Bada, ordea, botoen %10a eskuratu duen atal bat, Salveko Guardia Zibilaren kuartela dagoen lekuan. Mapa ia monokromatikoa da Bilbokoa, atal bakoitzean irabazi duen alderdiari erreferentzia egiten badiogu. EAJk duela lau urteko nagusitasunari eutsi dio ia auzo denetan. Badu, ordea, duela lau urtekoak baino kolore apur bat gehiago. EH Bilduk duela lau urte garaipena lortutako Alde Zaharreko sei ataletan garaile atera da berriz ere, eta nagusitasun hori zabaldu du beste zazpi ataletara ere, tartean, San Frantzisko auzora. Berdea ez den kolore bakarra Txurdianaga eta Otxarkoaga auzoetan ageri da. Hango lau ataletan garaipena eskuratu du PSEk, EAJren kaltetan. 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Bilbon: 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Bilbon: Donostia EAJk 4,5 puntu egin du gora Gipuzkoako hiriburuan, botoen %37,2 eskuratuta, eta emaitza orokorretan agerian geratu den igoera han ere berretsiz. Duela lau urte EH Bilduk bigarren indarra izatea lortu zuen hiriburu bakarra izan zen Donostia, eta atzokoan ere hala mantendu zen. Gainera, botoen %24,5 eskuratuta egin zuen, 2016an baino 4,8 puntu gehiago. Horrez gain, boto kopuruan gora egin duen (+1.357) indar politiko bakarra izan da. PP izan zen duela lau urte hirugarren alderdi bozkatuena, Ciudadanosek bat izanak, ordea, ez dio balio izan erorikoa ekiditeko. 5.600 boto baino gehiago galdu dituzte, eta bost puntu. Elkarrekin Podemosek ere botoen erdia inguru galdu du Donostian, eta PSEren atzetik geratu dira. Izan ere, sozialistek azken hauteskundeetako boto kopurua mantentzea lortu dute ia (-156), eta bosgarren indarra izatetik hirugarren postura igaro dira. Donostia izan da, gainera, Voxek babes txikiena lortu duen hiriburua. Botoen %2,22 eskuratu du, kopuru hori bikoiztu egiten den arren Intxaurrondoko Guardia Zibilaren kuartela kokatuta dagoen lekuan. Donostian ere berdea da nagusi, baino 2016an baino kolore aldaketa gehiagorekin. Elkarrekin Podemosek galdu egin du Intxaurrondo auzoan garaipena eskuratu zuten hiru ataletan. Gainera, hiruretan zuzenean laugarren postura erorita egin du. EH Bilduk Egia inguruko hainbat ataletan EAJ lehen postutik ateratzea ere lortu du, baita PSE Bidabietako atal batetik ere. 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Donostian: 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Donostian: Getxo Bilboren eta Barakaldoren atzetik, Bizkaiko hiri populatuena da Getxo. EAJk nagusitasunez irabazi ditu han bozak eta duela lau urte lortu ezin izan zuen zerbait egin du. Portuko lehen lerroko ataletako batean garaipena eskuratu dute jeltzaleek, PP+Cs koalizioaren kaltetan. Izan ere, 2016an itsasora ematen duen lehen lerro horretan popularrek eskuratu zuten garaipena atal guztietan, eta oraindik ere alderdi bozkatuena da bertako bizilagun Carlos Iturgaitzena. Getxo izan da, gainera, Voxek Arabatik kanpo emaitza onenak lortu dituen hiria. Eskuin muturrak %3ko langa pasatu du han: 1.115 boto (%3,2). Izan ere, Santiago Abascalek zuzendutako alderdia hirugarren bozkatuena izan da gutxienez sei ataletan, denak portuko lehen lerroan kokatuak. Botoen %5etik gora eskuratu ditu horietan, batean botoen %9,8ra ere iritsita. Hiriko gainerako ataletan, EAJren berde iluna ageri da indar nagusi bezala. Gainerako alderdien emaitzetan ere alde nabarmenak daude: EH Bildu eta PSE gora, eta PP behera. Duela lau urteko emaitzekin alderatuz gero, aldaketa esanguratsuena EH Bilduren igoera izan da. Bigarren indar bozkatuena izan dira subiranistak, berriz ere PP+Cs-ren kalterako. EH Bilduk botoen %17,3 (+3,6) eskuratu du, koalizio espainolistak baino 0,3 puntu gehiago. Azken horiek 6,5 puntuko jaitsiera izan dute. PSEk botoen %10.3 (+%2,1) eskuratu du, eta Elkarrekin Podemosek %6 (-%4,8). 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Getxon: Ordizia Aurreko astean herrian atzeman zen COVID-19 agerraldiak eta Eusko Jaurlaritzak bozei begira hartutako erabakiek eztabaidaren erdian kokatu dute Ordizia (Gipuzkoa), batez ere, guzti horrek parte hartzean izan zezakeen eraginagatik. Abstentzioa, ordea, %44,1ekoa (+9,2) izan da han, batez bestekoa baino txikiagoa. Mapari erreparatuz gero, EH Bildu ordezkatzen duen berde argia da antzematen den kolore bakarra. Horrek aldaketa nabarmena erakusten du 2016ko emaitzekin alderatuta. Orduan, EH Bilduk bi ataletan bakarrik lortu zuen garaipena, eta EAJk gainontzeko guztietan. Atzo, ordea, koalizio abertzaleak buelta eman eta botoen %45,3 (+%11,6) eskuratu zuen, 2.030 boto gehiago eskuratuta. EAJk, aldiz, emaitza orokorretan ez bezala, behera egin du, botoen %32,9 (-%3,1) bereganatuta. Bi alderdi horietatik urrun dira gainerako guztiak. PSEk 2016ko emaitzei eustea lortu du, botoen %8,5 (-%1) lortuta: 327 boto. Hala, Elkarrekin Podemos pasa dute sozialistek. Moreek 634 boto izatetik 325 lortzera igaro dira: %8,4 (-%5,7). PP+Cs koalizioak ere behera egin du, botoen erdia baino gehiago galduta: %2,9 (%3,3). 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Ordizian: Zaldibarko zabortegiaren inguruak Bost hilabete baino gehiago igaro dira Zaldibarko zabortegia amildu, eta Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran desagertu zirenetik. Ezbehar hark osasun neurriak hartzera behartu zituen, besteak beste, Zaldibarko, Ermuko (Bizkaia), Eibarko eta Elgetako (Gipuzkoa) herritarrak. Ordutik ugari izan dira Eusko Jaurlaritzaren kudeaketa kritikatu duten protestak. Horiek eragina izan dutela dirudi. Izan ere, Eibarren eta Ermuan behera egin dute PSEk eta EAJk; gora, berriz, EH Bilduk. Zaldibarren eta Elgetan, aldiz, aldeak txikiagoak izan dira, duela lau urteko emaitzekin alderatuta. Ermuan EAJk 500 boto inguru galdu ditu, eta botoen %24,9arekin (-%2,3), baita duela lau urte eskuratutako garaipena ere. Alderdi bozkatuena Jaurlaritzako bestea izan da. PSEk botoen %26,6 eskuratu ditu, baina ez galerarik gabe. Sozialistek 3,2 puntu eta 69 boto galdu dituzte. Behera egin dute PP+Cs eta Elkarrekin Podemosek ere. Botoen %10,1 (-%62) lortu du lehenak, eta %11,9 (-%5,5) bigarrenak. Goraka nabarmen egin duena EH Bildu izan da: 952tik 1.333ra igaro da, hau da, botoen %12tik %21era. Eibarren ere antzekoa da joera. EAJk ia 500 boto galdu ditu, eta PSEk 300 baino gehiago. Sozialistek hiri hartan inoiz lortu duten boto kopururik txikiena izan da: 2.432. Halere, biek gora egin dute ehunekotan: %33,5 (+%0.9) EAJk, eta %21,7 (+%0,2) PSEk. Ermuan bezala, Eibarren ere EH Bilduk izan du gorakada nabarmenena. Koalizioak botoen %29,9 eskuratu du, duela lau urte baino 7,5 puntu gehiago. Urrun Elkarrekin Podemos (%7,1) eta PP+Cs (%4,3). Aldaketak apalagoak izan dira Zaldibarren eta Elgetan. Lehenengoan, EH Bilduk EAJ gainditzea lortu du 29 botoko aldearekin. Duela lau urte, jeltzaleek lortu zituzten 30 boto gehiago. Biek egin dute gora, ordea, ehunekoei dagokionez, parte hartzearen beherakadaren eraginez: EH Bilduk %37,7 (+%7,9) eta EAJk %35,4 (+3,5). PSEk ere 2016an lortutako ehunekoari eustea lortu du, 28 boto galdu arren. Esaterako, beherakada handiagoa izan du PPk, 100 botokoa. Elgetan, aldiz, EH Bilduk azken garaipena berretsi du botoen %53,5 (+%7,1) bereganatuta. EAJk, aldiz, 27 boto eta 2,1 puntu galdu ditu. 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Zaldibarren, Eibarren, Elgetan eta Ermuan: Ezkerraldea Bizkaiko ezkerraldean dauden hiri nagusietan, Barakaldon, Portugaleten, Santurtzin eta Sestaon, antzeko joera izan dute hauteskundeek. EAJk lortu du garaipena lau hirietan, denetan ere %35etik gora lortuta, baina boto galera handiarekin: 15.577tik 13.162ra igaro da Barakaldon, 8.008tik 6.379ra Portugaleten, 8.722tik 6.806ra Santurtzin eta 4.951etik 3.749ra Sestaon. Azken bi horietan, gainera, ehunekoetan ere behera egin dute jeltzaleek. Historikoki PSEk emaitza onak lortu izan ditu eremu horretan, baina ez da alderdi hori izan EAJren alde egin zuten hautesleak bereganatu dituena, nahiz eta 2016an EAJk garaipena lortutako Barakaldoko eta Portugaleteko hainbat ataletan irabazi. Sozialistek ere boto andana galdu dute, lau hirietan hiru puntutik gora irabazi arren. Gainera, bigarren indar bozkatuena izateari utzi dio Santurtzin, EH Bilduren mesedetan. Koalizio abertzaleak mapan berde argiago bat agertzea ere lortu du, hiri hartako bost ataletan irabaztea lortu baitu (01 barrutiko lautan eta 04 barrutiko beste batean). Izan ere, koalizio abertzaleak gora egin du nabarmen lau hirietan: Barakaldon 5.057tik 6.211era, Portugaleten 2.654etik 3.156ra, Santurtzin 3.275etik 4.034ra eta Sestaon 1.519tik 2.080ra. Kolpe latzena Elkarrekin Podemosek jaso du eremuan, lau hirietan ia botoen erdia galduta. Kontuan izan behar da 2016an Barakaldon, Santurtzin eta Sestaon bigarren alderdi bozkatuena izatea lortu zutela. Atzo, Sestaon lortu zuten ehunekorik onena: %12,6 (-%6,9). PPk ere eroriko handia izan du, botoen erdia baino gehiago galduta. Hark utzitako lekua, ordea, ez du Voxek hartu. Eskuin muturrak Barakaldon lortu ditu emaitzarik onenak: 803 boto eta %2,2. 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak Ezkerraldean: ]]> <![CDATA[Inoizko parte hartzerik txikiena: %53]]> https://www.berria.eus/albisteak/184208/inoizko_parte_hartzerik_txikiena_53.htm Sun, 12 Jul 2020 13:52:02 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/184208/inoizko_parte_hartzerik_txikiena_53.htm Aurten, ordea, faktore berri batek areagotu du beherakada: koronabirusak eragindako egoerak. Kutsatzea eragozteko segurtasun neurriak hartu diren arren, herritar ugarik uko egin diote bozkalekuetara joateari. Horren adibide da posta bidezko botoaren igoera, %140 inguru izan baita aurten: 125.000 herritar inguruk eskatu zuten. Horrez gain, Estefania Beltran de Heredia Segurtasun sailburuak atzo adierazi zuenez, azken egunetan positibo eman duten 160 lagun ingururi botoa ematea galarazi diete. Sailburuak nabarmendu zuen «osasun publikoaren kontrako delitua» egingo luketela bozkatzera joanez gero. Horiekin kontaktuan egon diren ehunka lagun ere bakartuta daude. Horiek, ordea, izan dute bozkatzera joateko eskubidea, hauteslekutik zuzenean etxera itzultzeko baldintzarekin. Ordizian, zertxobait handiagoa Azkeneko egunetan antzemandako agerraldi baten ondorioz, Ordizia (Gipuzkoa) izan da koronabirusak eraginik handiena izan duen herrietako bat. 2.300 PCR probatik gora egin dituzte azken astean, eta 73 kasu baieztatu dituzte agerraldi horretan, denak herrian bertan atzeman ez dituzten arren. Boto eskubidea duten herritarren %55,95ek hartu dute parte, duela lau urte baino 9 puntuk gutxiagok. Emaitzei begiratuz gero, Ordizian EH Bildu izan da gaurko emaitzek indartu duten talde bakarra. Duela lau urte baino 230 boto gehiago lortu ditu koalizio abertzaleak. Orduan garaile atera zen alderdiak, EAJk, 356 boto galdu ditu. Behera egin dute beste hiru alderdi nagusiek ere. ]]> <![CDATA[PPk gehiengo osoa berretsi du]]> https://www.berria.eus/albisteak/184212/ppk_gehiengo_osoa_berretsi_du.htm Sun, 12 Jul 2020 11:11:48 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/184212/ppk_gehiengo_osoa_berretsi_du.htm <![CDATA[Trumpek kommutatu egin du bere aholkulari ohiari ezarritako espetxe zigorra]]> https://www.berria.eus/albisteak/184153/trumpek_kommutatu_egin_du_bere_aholkulari_ohiari_ezarritako_espetxe_zigorra.htm Sat, 11 Jul 2020 10:53:40 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/184153/trumpek_kommutatu_egin_du_bere_aholkulari_ohiari_ezarritako_espetxe_zigorra.htm <![CDATA[«Osasun publikoaren kontrako delitua» izango da gaixorik bozkatzea]]> https://www.berria.eus/albisteak/184155/osasun_publikoaren_kontrako_delitua_izango_da_gaixorik_bozkatzea.htm Sat, 11 Jul 2020 07:43:43 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/184155/osasun_publikoaren_kontrako_delitua_izango_da_gaixorik_bozkatzea.htm <![CDATA[Urkullurentzat, autogobernua eta independentzia lotzea «desfasatuta» dago]]> https://www.berria.eus/albisteak/183873/urkullurentzat_autogobernua_eta_independentzia_lotzea_desfasatuta_dago.htm Mon, 06 Jul 2020 07:39:21 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183873/urkullurentzat_autogobernua_eta_independentzia_lotzea_desfasatuta_dago.htm <![CDATA[Kasu berriak ugaritzen ari direla atzeman dute Europan, «hainbat hilabetean lehen aldiz»]]> https://www.berria.eus/albisteak/183365/kasu_berriak_ugaritzen_ari_direla_atzeman_dute_europan_hainbat_hilabetean_lehen_aldiz.htm Thu, 25 Jun 2020 07:43:16 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183365/kasu_berriak_ugaritzen_ari_direla_atzeman_dute_europan_hainbat_hilabetean_lehen_aldiz.htm <![CDATA[Euskaraz aritzeko gaitasunak gora egin du Nafarroan; erabilerak, berriz, ez]]> https://www.berria.eus/albisteak/183318/euskaraz_aritzeko_gaitasunak_gora_egin_du_nafarroan_erabilerak_berriz_ez.htm Wed, 24 Jun 2020 18:01:56 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183318/euskaraz_aritzeko_gaitasunak_gora_egin_du_nafarroan_erabilerak_berriz_ez.htm <![CDATA[Datorren urtean Mendigorrian D eredua ezartzea aztertuko du Nafarroako Gobernuak]]> https://www.berria.eus/albisteak/183263/datorren_urtean_mendigorrian_d_eredua_ezartzea_aztertuko_du_nafarroako_gobernuak.htm Tue, 23 Jun 2020 09:22:45 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183263/datorren_urtean_mendigorrian_d_eredua_ezartzea_aztertuko_du_nafarroako_gobernuak.htm gora jotzeko errekurtso bat aurkeztu zuten. «Ez dugu ez ezezkorik, ez baiezkorik jaso. Familiak asko sufritzen ari gara», salatu zuten, eta gaineratu, hiru hilabeteren buruan erantzun egokirik eman ezean, auzitara jotzeko asmoa dutela.]]> <![CDATA[Torturaren biktimentzat «aitortza ofiziala» eskatu die Foro Sozialak erakundeei]]> https://www.berria.eus/albisteak/183207/torturaren_biktimentzat_laquoaitortza_ofizialaraquo_eskatu_die_foro_sozialak_erakundeei.htm Mon, 22 Jun 2020 20:26:49 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183207/torturaren_biktimentzat_laquoaitortza_ofizialaraquo_eskatu_die_foro_sozialak_erakundeei.htm 2019ko ekainean iritsitakoa pauso garrantzitsua izan zela nabarmendu dute. Izan ere, Eusko Legebiltzarrak aho batez onartu zuen bat egitea Torturaren Biktimei Laguntzeko Nazioarteko Egunarekin. NBE Nazio Batuen Erakundeak antolatzen du egun hori. Halere, oraindik ere pausoak eman beharra dago, azpimarratu dutenez. Aurrera egitea galarazten duten arazoen artean, azaldu dute hainbat alderdik helegiteak jarri dizkiotela poliziaren biktimak aitortzekoNafarroako Parlamentuak onartutako legeari, eta desadostasunak daudela «torturaren errealitateari dagokionez»: «Errelatoaren bataila esaten zaion alderdien arteko eztabaidak, errespetagarria izanik ere, eragin negatiboa du biktimentzako aitortza neurriak sakonago garatzeko bidean». Horrez gain, autokritika egiteko eskatu die torturak baieztatu diren garaietan boterean zeuden gobernuei: «Egiaren bidean, oso garrantzitsua litzateke garaian garaiko gobernuek eginiko kaltean duten erantzukizuna aitortzea». Bide horretatik, gomendio dekalogo bat aurkeztu dute, egun dauden «adostasunetan eta desadostasunetan» oinarrituta. Besteak beste, hauek aipatu dituzte: neurriak hartzea torturak errepikatzeko aukerarik ez dagoela bermatzeko; poliziaren zaintzapean edo atxiloketan jasaniko lesioen ondorioz hil direnen kasuak ikertzea; eta torturaren biktimei sinesgarritasuna ematea.]]> <![CDATA[Epaileek bertan behera utzi dute Skolae programaren ezarpena]]> https://www.berria.eus/albisteak/183009/epaileek_bertan_behera_utzi_dute_skolae_programaren_ezarpena.htm Thu, 18 Jun 2020 12:16:10 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/183009/epaileek_bertan_behera_utzi_dute_skolae_programaren_ezarpena.htm haren bulegoan sartu eta pintaketak egin zituzten. Halere, auzitegiak emaniko epaian ez ditu programaren nondik norakoak aztertu. Gauzak horrela, Nafarroako Gobernuko presidenteorde Javier Remirezek esan du sententziaren funtsa «forma kontu bat» dela, eta ez dela eduki kontua. Horregatik, gobernuak Skolae programarekiko duen konpromisoa «argia eta irmoa» dela azpimarratu du: «Nafarroako herritar gazteenen artean berdintasunean sakontzeko programa erabilgarri eta aktibo bat da». Gobernuak ikertu egingo du errekurtso bat jarri edo ez. Navarra Sumak, berriz, esan du «albiste ona» dela epaitegiko sententzia. Javier Esparza bozeramailearen arabera, sententziak «babestu» egiten ditu «sektarismoak gidaturiko» lauko gobernuak «zanpa zitzan utzi ez zuten familiak». Esparzak dio aurreko gobernuaren «zorroztasun faltaren eta kudeaketa txarraren» adibide dela gertaturikoa: «Denak balio zuen euren ideologia inposatzeko bazen». Gainerako alderdiek babesa erakutsi diote Skolae programari, eta adierazi dute prest daudela sententziak agerian jarri duen formazko akatsa konpontzeko, programak aurrera egin dezan. «Epaitegi batek erraten badu ez dagoela segurtasun juridiko eta administratiborik, Nafarroako Gobernuak emanen dio segurtasuna», azaldu du Ramon Alzorriz PSNko bozeramaileak. Uxue Barkos Geroa Baiko eledunak nabarmendu du «garrantzitsua» dela sententziak Skolaeren edukia zalantzan jarri ez izana, eta oroitarazi du Nafarroako Parlamentuko gehiengoak babesten duela. EH Bilduko Adolfo Araizen ustez ere «forma kontu hutsa» da: «Garrantzitsuena da Skolaeren edukia eta hezkidetza presente egotea». Gisa bereko iritzia eman du Ainhoa Aznarez Podemoseko bozeramaileak, eta azken biek Nafarroako Gobernuari eskatu diote forma akatsa zuzen dezan. Marisa de Simon Ezkerrako parlamentariak gaineratu du Skolaek dakartzan edukiak curriculumean txertatu beharko liratekeela. Forma akatsa argudio «Edukiagatik, ezin da ekimen administratibo bat izan, ez delako arau bat ezartzeko egintza bat, ekimen administratiboak diren bezala. Curriculumean eduki transbertsal gisa integratzen da, eta hezkuntza maila ezberdinen curriculuma Foru Dekretu bidez onartzen da». Hala argudiatuta adierazi du epaitegiak Skolae programaren onarpena legez kanpokoa dela. Epaileek azaldu dute, izaera orokorra duen xedapenen onarpen prozesurako foru legeari men eginez, aurreproiektuari memoria bat eta ikerketa ekonomiko bat gehitzeko beharra dagoela, baita eragiten dieten sail guztiei kontsulta egitekoa. Adierazi dute memoriak justifikatu egin behar duela proposatutako neurrien erregulazioa eta egokitzapena. Horrez gain, unitate organiko berrietan eta jada ezarrita daudenetan eginiko aldaketen kasuan, proposamenari kostu ekonomikoen eta antolaketa berriaren finantziazioaren gaineko ikerketak aurkeztu beharra nabarmendu dute. Azkenik, ezarpenerako prozedura bat eratu behar dela ere argudiatu dute. Bide luzea epaitegietan Skolae programaren aurkako salaketa Iruñeko bi ikastetxetako gurasoek jarri zuten, iaz. Horiek Nafarroako Gobernuaren bi ebazpenen aurkako helegiteak jarri zituzten. Lehena, 2018-2019 ikasturtean eskola publikoen antolaketa eta funtzionamendua ezartzen zituzten jarraibideen aurka. Bigarrena, berriz, Skolae programa Nafarroako ikastetxe publiko guztietara hedatzeko arauaren onarpenaren kontra. Hala, guraso talde horrek argudiatu zuen Skolaek «gurasoen oinarrizko eskubideak» urratzen dituela. Nafarroako Gobernuak helegiteak ez onartzeko eskatu zuen, esanez horiek ezin zutela ebazpenaren aurka egin, baina epaileek atzera bota zuten eskaera, guraso horien oinarrizko eskubideei zuzenean eragiten dietela argudiatzen zutelako. Era berean, Nafarroako Gobernuaren defentsak argudiatu du salatzaileek ez zietela beharrezko bide administratiboei amaierara arte jarraitu eta, beraz, errekurtsoa araua ezarri zuen erakundean bertan jarri zitekeela. Kasu horretan ere, auzitegiak salatzaileen alde egin du. Adierazi dute lehen helegitearen kasuan -2018-2019 ikasturteko funtzionamenduarena- ebazpenean ageri dela hilabeteko epean Hezkuntza Kontseilaritzan gorako helegite bat aurkezteko aukera. Bigarrenean -ikastetxe guztietara hedatzeko planean-, ordea, halakorik adierazten ez dela azaldu dute, eta ez zutela Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu. Hura, ordea, ez da programaren aurka jarritako salaketa bakarra. Platarforma Nacional 18M taldeak -Juan Jose Cortes PPko diputatua du presidente- ere jarri zuen. Izan ere, ia programak bezain bide luzea darama auzitegietako joan-etorriak. Iazko ekainean, programan lanean aritutako hamar profesionalek deklaratu behar izan zuten, lekuko gisa.]]>