<![CDATA[Iosu Alberdi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Fri, 15 Nov 2019 06:31:34 +0100 hourly 1 <![CDATA[Iosu Alberdi | Berria.eus]]> https://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png https://www.berria.eus <![CDATA[Iruñeko Udalak debekatu egin du Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoen saio bat]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-15/irueko_udalak_debekatu_egin_du_pirritx_porrotx_eta_marimotots_pailazoen_saio_bat.htm Fri, 15 Nov 2019 00:00:00 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1878/006/001/2019-11-15/irueko_udalak_debekatu_egin_du_pirritx_porrotx_eta_marimotots_pailazoen_saio_bat.htm Bizi dantza ikuskizuna. Maiatzetik hitzartua zuten, aurreko udal gobernuarekin, baina UPNren gobernu berriak atzera bota du antzezlana. Mertxe Rodriguez Marimotots-ek adierazi du ez dietela oraindik arrazoirik eman; «paperen bat falta» dela, besterik ez. Rodriguezek gehitu du aurretik ez dutela halako eskakizunik bete behar izan. Pailazoek astelehenean prentsaurreko bat egingo dute Iruñeako Katakrak liburu dendan, arratsaldeko 17:30ean. Iñigo Sancho abokatuarekin batera agertuko dira gertatutako guztiaren xehetasunak azaltzeko. Nafarroako arartekoarekin ere hitz egin dutela adierazi dute.

Euren aurkako erabakiaz gain, prentsaurrekoan beste hainbat gai ere tratatuko dituztela azaldu du Joxe Mari Agirretxe Porrotx-ek ETB1eko Ahoz Aho saioan; tartean, Iruñeko Udalak euskarazko Twitter kontua itxi izana. Agirretxek gehitu du alkatearentzat «opari bat» prestatu dutela: «Koloretako betaurrekoak, koloretako mundua ikusteko».

Ez da UPNk pailazoen aurka egiten duen lehen aldia. 2017. urtean, Iruñeko Udalak —EH Bildu zegoen agintean— hirukoteari Baluarte auditoriuma «doan» uztea salatu zuen UPNk: «Fabore tratua da hori, hirian tradizio handia duten ekitaldiek jasotzen dutenarekin alderatuta; besteak beste, Bildu alkatetzara iritsi zenetik boikotatu nahi duen Corpusen ospakizuna». UPNk «Batasunaren pailazoak» direla adierazi zuen ohar hartan. Bilboko Udalak ere betoa ezarri zien Pirritx eta Porrotxi, Iñaki Azkuna alkate zela. Haien «ibilbide politikoa» jarri zuen aitzakiatzat. PPk egin zuen orduan pailazo horien ikuskizunak debekatzeko eskaria.

Atzera egin behar da Pirritx eta Porrotxen emanaldien aurkako erabakien jatorrira joateko. Pailazo taldeko kide bat zinegotzi zen Lasarte-Orian (Gipuzkoa); ETAk hango zinegotzi bat hil zuenean, ez zuen ekintza gaitzetsi, eta hortik aurrera hasi ziren pailazo taldearen emanaldiak erortzen PPk eta PSOEk alkatetzak zituzten herrietan. Beren jardun pertsonala eta artistikoa nahasi izana gaitzetsi zuten taldekideek. Pailazoen aldeko babes mugimendu bat ere jarri zen martxan.

'Bizi dantza'

Hirukoteak aurkeztu berri du bere azken antzezlana: Bizi dantza. Eskoriatzan (Gipuzkoa) egin zuten lehen saioa, azaroaren 9an, eta Asteasun (Gipuzkoa) bigarrena, egun bat geroago. Proiektu hau, aurrekoak bezala, talde lana izan da, eta pailazoekin elkarlanean aritu dira, besteak beste, Vanesa Castaño eta Jon Maia dantzariak eta Leire Bilbao idazlea —azken horrek sortu ditu doinuen hitzak, pailazo taldearekin elkarlanean—. Maite Mutuberria ilustratzailea eta Xabier Zabala musikaria ere izan dituzte bidelagun. Ikuskizuna soilik ez, izen bereko diskoa ere argitaratu dute; hamahiru abesti eta hamahiru kantukontu ondu dituzte lan horretan, eta hedatzea dute orain asmoa.]]>
<![CDATA[Iruñeko Udalak bertan behera utzi du Pirritx, Porrotx eta Marimototsen ikuskizun bat]]> https://www.berria.eus/albisteak/173761/iruneko_udalak_bertan_behera_utzi_du_pirritx_porrotx_eta_marimototsen_ikuskizun_bat.htm Thu, 14 Nov 2019 21:52:43 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/173761/iruneko_udalak_bertan_behera_utzi_du_pirritx_porrotx_eta_marimototsen_ikuskizun_bat.htm Baluarte auditoriuma "doan" uztea salatu zuen alderdiak: "Fabore tratua da hori, hirian tradizio handia duten ekitaldiek jasotzen dutenarekin alderatuta; besteak beste, Bildu alkatetzara iritsi zenetik boikotatu nahi duen Corpusen ospakizuna". UPNk "Batasunaren pailazoak" direla adierazi zuen ohar hartan. Bilboko Udalak ere betoa ezarri zien Pirritx eta Porrotxi, Iñaki Azkuna alkate zela. Haien "ibilbide politikoa" jarri zuen aitzakiatzat. PPk egin zuen orduan pailazo horien ikuskizunak debekatzeko eskaria. Atzera egin behar da Pirritx eta Porrotxen emanaldien aurkako erabakien jatorrira joateko. Pailazo taldeko kide bat zinegotzi zen Lasarte-Orian (Gipuzkoa); ETAk hango zinegotzi bat hil zuenean, ez zuen ekintza gaitzetsi, eta hortik aurrera hasi ziren pailazo taldearen emanaldiak bertan behera uzten PPk eta PSOEk alkatetzak zituzten herrietan. Beren jardun pertsonala eta artistikoa nahasi izana gaitzetsi zuten taldekideek. Pailazoen aldeko babes mugimendu bat ere jarri zen martxan. 'Bizi dantza' Hirukoteak aurkeztu berri du bere azken antzezlana: Bizi dantza. Eskoriatzan (Gipuzkoa) egin zuten lehen saioa azaroaren 9an, eta bigarrena Asteasun (Gipuzkoa), egun bat geroago. Proiektu hau, aurrekoak bezala, talde lana izan da, eta pailazoekin elkarlanean aritu dira, besteak beste, Vanesa Castaño eta Jon Maia dantzariak eta Leire Bilbao idazlea -azken horrek sortu ditu doinuen hitzak, pailazo taldearekin elkarlanean-. Maite Mutuberria ilustratzailea eta Xabier Zabala musikaria ere izan dituzte bidelagun. Ikuskizuna soilik ez, izen bereko diskoa ere argitaratu dute, hamahiru abesti eta hamahiru kantukonturekin.]]> <![CDATA[Alderdi independentistak legez kanpo uzteko eskatu dute Voxek, PPk eta Ciudadanosek]]> https://www.berria.eus/albisteak/173461/alderdi_independentistak_legez_kanpo_uzteko_eskatu_dute_voxek_ppk_eta_ciudadanosek.htm Fri, 08 Nov 2019 14:21:58 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/173461/alderdi_independentistak_legez_kanpo_uzteko_eskatu_dute_voxek_ppk_eta_ciudadanosek.htm Kataluniako Parlamentuak ezin duela autodeterminazio eskubideaz eztabaidatu, baina Madrilgoak "alderdi demokratikoak legez kanporatzeaz" hitz egin dezakeela: "Estatuaren sendotasuna demokraziaren aurretik".]]> <![CDATA[Essexen kamioi batean aurkitutako 39 gorpuak vietnamdarrak dira]]> https://www.berria.eus/albisteak/173424/essexen_kamioi_batean_aurkitutako_39_gorpuak_vietnamdarrak_dira.htm Thu, 07 Nov 2019 18:09:09 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/albisteak/173424/essexen_kamioi_batean_aurkitutako_39_gorpuak_vietnamdarrak_dira.htm Poliziak berehala atxilotu zuen kamioaren gidaria, eta zuhurtziagabekeriazko 39 homizidio delitu egotzi dizkiote, baita pertsonak trafikatzeko konspirazioa ere. Haren estraditaziorako prozesua abiatu dute orain. Egun bat geroago, beste bi lagun ere atxilotu zituen Poliziak, kasuarekin lotuta. Beste bi lagunen bila ere ari dira Ipar Irlandan, horiek ere zuhurtziagabekeriazko homizidio delituekin eta pertsonen trafiko delituekin lotuta. Gaiak lehen lerrora ekarri du Erresuma Batura sartzeko migratzaileen trafikoa. Astelehenean, Bilboko portutik Erresuma Batura migratzaileak bidaltzen zituen talde bat desegin zuen Guardia Zibilak, eta Erresuma Batuko Poliziak adierazi du kamioilari bat atxilotu dutela gaur bertan hamabost lagun Erresuma Batura "ilegalki" sartzeagatik. Herbeheretako Poliziak ere hamasei lagun -hamabi heldu eta bi adingabeko- ezkutuan zeramatzan kamioi bat geratu du, Ijmuideneko portuan. Hartu nahi zuen ontziak Erresuma Baturako bidea zeraman. Kamioi horren gidaria ere atxilotu egin dute. ]]> <![CDATA[Trumpen aurkako 'impeachment'-a aurrera doa Ordezkarien Ganberan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2019-11-01/trumpen_aurkako_impeachment_a_aurrera_doa_ordezkarien_ganberan.htm Fri, 01 Nov 2019 00:00:00 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/013/001/2019-11-01/trumpen_aurkako_impeachment_a_aurrera_doa_ordezkarien_ganberan.htm impeachment-aren bide orria ezartzeko ebazpena onartu ostean. Aldeko 232 boto, denak demokratak, eta kontrako 196 izan ditu —errepublikanoak eta bi ordezkari demokrata—. Orain, epaiketa parlamentario moduko bat hasiko da, testiguen adierazpenekin, azkenik Senatuan Trump kargugabetu edo ez erabakitzeko. Ganbera horretan errepublikanoek dute gehiengoa. Trumpen esanetan, prozesua «AEBen historiako sorgin ehizarik handiena da».

Irailean lehertu zen dena. Hainbat hedabidek argitaratu zuten Trumpek uztailaren 25ean Ukrainako bere homologo Volodimir Zelenskiri eskatu ziola AEBetako presidenteorde ohi Joe Biden eta bere seme Hunter Biden ikertzeko. Beraz, agerian geratu zen Trumpek «diplomazia paralelo bat» bere onurarako erabili zezakeenaren susmoa, bere abokatu Rudy Giulianiren laguntzarekin. Horri erantzunez, Ordezkarien Ganberako presidente Nancy Pelosik irailaren 24an adierazi zuen Trump kargugabetzeko bidea hasiko zutela. AEBetako presidentearen boterea Ukrainiako Gobernua presionatzeko erabili izana leporatzen diote.

Joe Biden Estatu Batuetako presidenteorde izan zen Barack Obamaren bi agintaldietan, eta hurrengo presidentetzarako bozetarako demokraten hautagai nagusietako bat da. Haren semea, berriz, Ukrainako Burisma Holdings petrolio eta gas enpresako zuzendari izan zen 2019ko apirilera arte. Ikerketaren helburua 2020ko primarioetan Joe Bidenen kanpaina ahultzea litzateke.

Hedabideek adierazi dutenez, Trumpek telefonoz dei egin zion Zelenskiri, agintzeko publiko egin behar zuela Ukrainiak Biden aita-semeen aurkako ikerketa bat hasi zuela. Testiguen arabera, Trumpek mehatxu egin zion, esanez, hala egin ezean, Washingtonek Ukrainako Gobernuari agindutako 350 milioi euroak ez zirela Kievera iritsiko. Donetskeko eta Luhanskeko miliziei aurre egiteko segurtasunerako laguntza gisa onartu zuen AEBetako Kongresuak diru laguntza hori.

Ordezkarien Ganberak onartutako ebazpenak baimena ematen dio ganberako Inteligentzia Batzordeari audientziak eta testiguen galdeketak publiko egiteko. Orain arte, ateak itxita egin dira. Batzorde horrek txosten bat garatuko du, ondoren Batzorde Judizialak impeachment-a gauzatzeko artikuluak idazten dituen edo ez erabaki dezan. Azkenik, Senatuak, gehiengo errepublikanoa duenak, erabaki beharko luke, bi herenen gehiengoz, Trump kargugabetu edo ez. Baiezkoak kargu publiko bat izateko inhabilitazioa ere ekarriko luke. Beraz, ezingo luke bigarren hautagaitzara aurkeztu.

Aipatu bezala, ikerketa hasia dago, eta hainbat testiguk deklaratu dute. Batzuk berriz ere egingo dute datozen asteetan, eta bidean gehiago ere gehitu litezke. Izan ere, Ordezkarien Ganberak ez ezik, Trumpen abokatuek ere hartuko dute parte galdeketetan, eta errepublikanoek testiguak deitzeko eta dokumentuak eskatzeko aukera izango dute. Beraz, ebazpenarekin «gardentasuna bermatuta» dagoela adierazi du Pelosik.

Langile ohiak, aurka

Jada deklaratu dutenen artean dago Tim Morrison Errusiarako AEBetako Segurtasun Nazionaleko ordezkari ohia. Morrisonek herenegun dimititu zuen, eta atzo bertan hitz egin zuen Ordezkarien Ganberako kideen aurrean. AEBen Ukrainarako enbaxadore Bill Taylorren arabera, Morrisonek zuzenean entzun zuen Trumpen eta Zelenskiren arteko elkarrizketa. Taylorrek aurreko astean gehitu zuen Morrison «hondoratuta» sentitzen zela, Trump beste enbaxadore batekin hizketan entzun ostean. AEBetako presidenteak adierazi omen zuen Zelenski «mikrofono aurrera atera eta 2016ko [AEBetako] hauteskundeetan esku hartzeagatik Bidenen aurkako ikerketa bat ireki» dutela esatea nahi zuela.

Aleksandar Vidman teniente koronelaren testigantza ere publikatu da. Segurtasun Nazionaleko Kontseiluko kide da Vidman, eta deiaren zuzeneko testigu izango litzateke. Trumpen aurka egin zuen Etxe Zuriko lehen kidea izan zen, Bidenen aurkako ikerketa eskariaren abisua eman zuena.

Datorren astean deklaratzera deitu duten izen garrantzitsu bat da John Bolton, Etxe Zuriko Segurtasun Nazionaleko aholkulari ohia, presidentearekin desadostasunak izateagatik kargugabetua. Aurretik hitz egin duten hainbat testiguk adierazi dute Bolton Trumpen jarreraren aurka agertu zela. Halere, ez da ziurra bere presentzia, haren abokatuak azaldu baitu ez duela bere borondatez joateko asmorik.

Ebazpena onartuta, kargugabetze prozesuaren bide orria finkatu da; ez, ordea, egutegia. Demokraten nahia Gabonen aurretik gauzatzea da, baina testigu kopurua medio, senatuak urtarrilean edo otsailean bozkatu dezake.

Alderdi Errepublikanoa impeachment-aren aurka agertu da, eta «bermerik gabeko» prozesutzat jo du, demokratek «ezkutuan» eramana. Trumpek «sorgin ehiza» gisa definitu du, eta Etxe Zuriko bozeramaile Stephanie Grishamek presidentea «deuseztatzeko» saiakera «lotsagabe bat» dela esan du. Gauzak horrela, zaila dirudi prozesuak bere helburua lortzea, errepublikanoek iritzia aldatzen ez badute. Senatuko 100 eserlekutik 53 dituzte. Demokratek, berriz, 45 —bi independenteak dira—.]]>
<![CDATA[Gertu dago amaieraren hasiera]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-10-31/gertu_dago_amaieraren_hasiera.htm Thu, 31 Oct 2019 00:00:00 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-10-31/gertu_dago_amaieraren_hasiera.htm order! (ordena) oihuak izan dira azken hilabeteetan brexit-aren inguruko eztabaidetako ezaugarririk esanguratsuenetako bat. Bercow joatearekin batera -astelehenean erabakiko dute haren ondorengoa-, alderdiak hauteskundeei begira jarri dira, bozekin eztabaidei amaiera emate aldera. Abenduaren 12an egingo dituzte, erreferendum itxura hartuko duten hauteskundeetan. Fronte gehiago ere badaude, ordea, tartean luzapenaren nondik norakoak, Irlandako mugaren gaineko eztabaida amaiezina eta SNP Eskoziako Alderdi Nazionalaren independentzia nahia.

HAUTESKUNDEAK

Lehenik ezetz, gero baietz. Azkenean, oposizioak men egin dio Erresuma Batuko lehen ministro Boris Johnsonen nahiari, eta Komunen Ganbera berritzeko hauteskundeak egingo dituzte abenduan; modurik onena, Johnsonen esanetan, brexit-a zailtzen duten «eragozpen parlamentarioak» albo batera uzteko.

Abenduaren 12an egingo dituzte, laboristek eta liberal-demokratek hilaren 9a nahiago bazuten ere. Gauzak horrela, brexit-erako bigarren erreferendum baten itxura hartuko dute bozek; kontserbadoreek adostutako akordioaren defentsa dute helburu, eta faborito dira hauteskundeak irabazteko: botoen %37 eskuratuko lituzkete, YouGov inkesta etxearen arabera.

Gai horretan aliatu izango duten alderdi bat ere sartuko da Westminsterren: Nigel Farageren Brexit Alderdia, Europako Batasunetik irteteko nahiak sustatu zuena; UKIPeko lider ohiaren alderdiak bozen %11 lortuko lituzke. Ipar Irlandako DUP Alderdi Demokratiko Unionista ere irteeraren aldekoa da; egungo akordioa, ordea, ez du oso gustuko. Irlandako mugaren gorabeherak.

Beste aldean leudeke laboristak, «asmo handikoa» eta «erradikala» izango den kanpaina bat martxan jartzeko intentzioa adierazi dutenak; liberal-demokratak, gorako bidean, baita SNP ere. Inkesten arabera, laboristak bigarren indarra lirateke berriz, botoen %22 eskuratuta. Liberal-demokratek bozen %18 irabaziko lituzkete, eta azken inkestatik gora egin duen alderdi bakarra da, puntu bat bada ere. Alderdi txikiagoak ere badaude balantzaren alde horretan, tartean Berdeak, Westminsterren ordezkaritza izango luketenak, eta Galesko Plaid Cymru alderdi independentista.

IRTEERA

Hauteskundeak aurreratzea gakoa izan da Europako Batasunak irteerarako hirugarren luzapena emateko; urtarrilaren 31 da epe muga berria.

Atzerapenez nazkatuta, Frantzia aukera hori ukatzear egon zen asteburuan, baina, bozek Komunen Ganberaren noraeza bideratu dezaketelakoan, beste aukera bat eman dio Londresi. Azken aukera da, edo hala beharko luke, Europar Kontseiluko presidente Donald Tuskek herenegun adierazi zuenez, estatu kideek akordioa «formalki» onartu zutenean. «Mesedez, eman erabilerarik onena denbora honi». Gomendioa baino gehiago, Kontseiluaren eta 27 kideetako gobernu eta estatuburuen abisu bat dirudi.

Johnsonek kosta ahala kosta bete nahi du epea, urriaren 31koa bete nahi zuen bezala. Lehen ministroak behartuta eskatu zuen luzapen hau, hirugarrena, Komunen Ganberak Bruselaren eta Londresen arteko akordioaren gaineko zuzenketa bat onartu ostean.

Gauzak horrela, Erresuma Batuak Europako Batasunetik kanpo behar luke otsaileko lehen egunerako. Abenduaren edo urtarrilaren hasieran ere izan liteke, luzapena «moldagarria» baita; hau da, baliteke harremana lehenago amaitzea. Baina hauteskundeak baino 25 lan egun lehenago Komunen Ganbera desegin beharrak -datorren asteazkenean izango da- asko zailtzen du azaroan akordioa onartuta egotea. Hauteskundeak abendu erdian eginda, hilabete hori amaitu baino lehen akordio bat lortzeak ere ia ezinezkoa dirudi.

Dena ez da irteerarekin amaituko, ordea, Londresen eta Bruselaren arteko etorkizuneko harremanaren inguruko negoziazioak hasteko daude eta.

IRLANDAKO MUGA

Brexit-aren arazo nagusietako bat izan da Ipar Irlandaren eta Irlandako Errepublikaren arteko muga. Zurruna edo biguna, hor gakoa.

Egungo akordioaren arabera, Ipar Irlandak Erresuma Batuko aduana batasunean jarraituko du, eta beraz, Londresek lor ditzakeen akordio komertzialen onuradun izango da. Halere, Ipar Irlandako ekonomia EBko merkatu bakarreko hainbat legek mugatuko dute: BEZa, nekazaritza sektoreko araudia, estatuaren laguntzen inguruko arauak... Muga gogorra eragoztea da horien asmoa. Aduana kontrolak, beraz, Ipar Irlandaren eta Britainia Handiaren artean kokatuko dira, baina zergak produktuen helmugaren araberakoak izango dira.

Kontuan hartu beharrekoa da akordioak EBko estatu kide guztien baiezkoa behar zuela; horregatik, Irlandako Errepublikako gobernuburu Leo Varadkarren posizioak berebiziko garrantzia izan du negoziazioetan. Hark beharrezkotzat jo du 1998ko bake akordioak arriskuan ez jartzea, eta pertsonen eta produktuen zirkulazioa ahalik eta libreena izatea.

Erresuma Batuak, berriz, estatuaren lurralde batasunari eutsi nahi izan dio. DUP izan da horren defendatzailerik sutsuena, eta, gobernu kontserbadorearen babesle izan den arren, akordioaren kontra agertu da. Mugari erreferentzia egiten dion atalari zuzenketak jartzeko asmoa adierazi du, haien ustez ez baita lurraldearen batasuna bermatzen.

Bestalde, Sinn Feinek adierazi du Irlandaren batasunaren inguruko erreferendum bat egin beharko litzatekeela, brexit-a gauzatzen bada.

ESKOZIAKO GALDEKETA

Eskoziarrek 2014an egin zuten autodeterminazio erreferendumean, Europako Batasuna gakoetako bat izan zen. Kanpaina hartan, unionistek behin eta berriz adierazi zuten independentzia gauzatuz gero Eskozia EBtik kanpo geratuko zela. Bi urte geroago, ordea, Erresuma Batuak erabaki zuen erreferendum bidez EBtik irtetea; kasu hartan, Eskozian brexit-aren aurkako botoa gailendu zen.

Orain, bigarren autodeterminazio erreferendum bat du helburu Eskoziako lehen ministro Nicola Sturgeonek, eta «hurrengo urtean egin beharko litzateke». Laboristak eta kontserbadoreak ez daude halakorik baimentzearen alde, ordea; ez 2021. urtera arte gutxienez.

Lehenengoan, independentistek hamar puntugatik galdu zuten -%55-%45-; EBtik kanpo geratzeko beldurra albo batera utzita, irabazteko aukera ikusten dute oraingoan.

GALES, EPE LUZERA

Galesen ere indarra hartzen ari dira independentistak, eta, inkesten arabera, Plaid Cymruk egun baino diputatu bat gehiago lortuko luke bozetan. EBtik irtetearen aurkakoa da alderdia, eta Adam Price liderrak hilabete hasieran adierazi zuen autodeterminazio erreferendum bat egin nahi dutela, 2030. urtea baino lehen.]]>
<![CDATA[Erreferendum itxurako bozak egingo dituzte abenduan Erresuma Batuan]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2019-10-30/erreferendum_itxurako_bozak_egingo_dituzte_abenduan_erresuma_batuan.htm Wed, 30 Oct 2019 00:00:00 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2019-10-30/erreferendum_itxurako_bozak_egingo_dituzte_abenduan_erresuma_batuan.htm brexit-ik egongo bozak gauzatu aurretik. Astelehenean, jada, SNP Eskoziako Alderdi Nazionala eta Alderdi Liberal-demokrata aurreratzearen alde agertu ziren. Datak eman ditu buruhauste nagusiak. Oposizioak, atzoko bilkuran, abenduaren 9an egitearen aldeko zuzenketa aurkeztu arren, diputatuen gehiengoak atzera bota du, eta abenduaren 12aren alde bozkatu du, Johnsonek nahi bezala.

«Herrialdeak aurrera egiteko aukera bakarra brexit-a gauzatzea da», azaldu zuen Johnsonek, atzo. Horretarako, beharrezko jo zuen gobernuaren aurkako «eragozpen parlamentarioak» amaitzea: «Parlamentua berritu eta herritarrei ahotsa ematetik igaro beharra dago».

Astelehenean, hauteskunde legeari men eginez, Komunen Ganberako bi herenen babesa bilatu zuen Johnsonek bozak aurreratzeko. Aldeko 299 boto lortu zituen gobernuak, oposizioaren babesik gabe, beharrezko 434etatik urrun. Bide egiteko modua, ordea, liberal-demokratek eta SNPk erakutsi zioten: lege proposamen bidez egitea.

Ideia bere eginda, Parlamenturako Hauteskunde Orokorrak Aurreratzeko Legea aurkeztu zuen atzo gobernuak. Abenduaren 12ra bozak aurreratzeko lege proposamena, Komunen Ganberan gehiengo soilez aurrera atera zitekeena. Lehen tramitea bozketa beharrik gabe gainditu zuen. Beraz, ondo bidean, aurrerapena gauzatuko da.

Laboristek iritzia aldatu zuten atzo, eta aurrerapenari bide eman. Bere kabinetearekin eginiko bileraren ostean, Corbynek adierazi zuen alderdia prest dagoela hauteskundeak aurreratzeko, baina akordiorik gabeko brexit bat gauzatzeko arriskuaren aurrean hartu zutela lehen instantzian aukera atzera botatzeko erabakia. «Orain jakin dugu Europako Batasunetik [Lisboako Ituneko] 50. artikuluaren luzapena baieztatu dela. Beraz, akordiorik gabeko irteera mahaitik ateratzeko gure baldintza bete da». Izan ere, astelehenean adostu zituzten EBko estatu kideetako ordezkariek luzapenerako akordioaren nondik norakoak, eta Johnsonek egunean bertan erantzun zien onartzen zituela, berak hala nahi ez arren. Europar Kontseiluko presidente Donald Tuskek atzo adierazi zuen beharrezko azken xehetasuna bete zela, estatu kideetako gobernuen baieztapena: «27ek formalki onartu dute luzapena. Azkena izan beharko litzateke. Mesedez, eman erabilerarik onena denbora honi».

Nork eta noiz bozkatu

Johnsonek lortu zuen legearen tramitaziorako beharrezko boto kopurua. Haren nahiaren aurka, ordea, oposizioak zuzenketak ezartzeko aukera izan zuen.

Hauteskundeak aurreratzea onartu arren, oposizioa ez zetorren bat Johnsonek ezarritako egunarekin. Unibertsitateko ikasleek orduan hartzen dituzte oporrak, eta, bozak hilaren 12an eginez gero, horiek desmobilizatuko liratekeela uste dute alderdiek. Kontuan izan behar da gazteen botoak garrantzi berezia duela brexit-aren gaian. 2016ko erreferendumean bozkatu zuten 18 eta 24 urte arteko gazteen %71k EBn geratzearen alde egin zuen. Astelehenean, SNPk eta liberal-demokratek abenduaren 9a aipatu zuten egun posible gisa, eta laboristekin batera aurkeztutako zuzenketak nahi hori berretsi zuen atzo. Halere, ez zen aurrera atera. Zuzenketak aldeko 295 boto izan zituen, eta aurkako 315.

Abenduaren 12ak, berriz, aldeko 438 boto lortu zituen —20 kontra—. Eguna aldatzearen aurkako Johnsonen argudio nagusia denbora falta izan da. Izan ere, legearen arabera, Komunen Ganbera bozak gauzatu baino 25 lan egun lehenago desegin behar da. Horrek eskatuko luke deialdia, beranduenez, ostiral honetan egitea. Denbora tarte txikiegia legearen tramitazioa aurrera eramateko, gobernuaren esanetan. Gauza bera gertatuko litzateke Ipar Irlandako aurrekontuarekin ere. Ez luke onartzeko denbora emango.

Dataz harago, erregistratuta dauden EBko herritarren —udal eta Europako hauteskundeetan bozkatu dezakete—, eta 16 eta 17 urteko gazteen boto eskubidea ere atera zen eztabaida mahaira. Laboristek, liberal-demokratek eta SNPk aurretiaz aipatutako gaia da. Halere, ganberako mahaiak ez zituen onartu horien inguruko zuzenketak. Aurretik, halako aldaketa bat egitearen aurka agertu zen Johnson, zuzenketak bozkatu eta onartu balira, lege proposamena atzera botatzearekin mehatxu zuen gobernuak.

Garbia dago bigarren erreferendum baten itxura hartuko dutela hauteskunde berri horiek. «Asmo handiko kanpaina erradikal bat jarriko dugu martxan benetako aldaketa baterako», adierazi zuen atzo Corbynek.

Bercowren agur luzea

Komunen Ganberak burutu beharreko beste lanetako bat atzeratu daiteke hauteskundeak aurreratzeko tramitazioaren ondorioz. Ganberako presidente John Bercowk aspaldi adierazia zuen ostegun honetan kargua utziko zuela, baina hainbat diputatuk eskatu diote tramitazioa gauzatu arte karguan mantentzeko —ostegunean amaitu daiteke, baina baita datorren astera arte luzatu ere—. Bercowk bera ordezkatzeko hautagaien esku utzi du erabakia, adierazita ez duela nahi ostegunetik aurrera karguan mantendu, baina hala egingo duela hala eskatuz gero.]]>
<![CDATA[Luzapenari forma eman diote]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1920/002/001/2019-10-29/luzapenari_forma_eman_diote.htm Tue, 29 Oct 2019 00:00:00 +0100 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1920/002/001/2019-10-29/luzapenari_forma_eman_diote.htm brexit-erako epe muga berria. Europako Batasunak baiezkoa eman dio Erresuma Batuko lehen ministro Boris Johnsonek eginiko luzapen eskariari, hark agindu ostean abenduan hauteskundeak egingo dituztela Westminster berritzeko. Komunen Ganberak, ordea, atzera bota du hauteskundeak aurreratzeko lehen saiakera; abenduaren 12a zen Johnsonek ezarritako data. Irteerari dagokionez, Europar Kontseiluko presidente Donald Tuskek adierazi du muga data berria «moldagarria» dela. Izan ere, Erresuma Batuko Komunen Ganberak eta Europako Parlamentuak akordioa lehenago onartzen badute, bozketak egin eta hurrengo hilabetearen hasieran baieztatuko litzateke brexit-a.

Erresuma Batuaren irteera aurtengo martxoaren 29an zen gauzatzekoa, baina akordiorik ezak brexit-a atzeratzera behartu zuen. Apirilaren 12ra lehenik, eta urriaren 31ra gero. Londresek eta Bruselak akordioa adostuta, Erresuma Batuko Komunen Ganberak itunaren onarpena atzeratzeak eragin du hirugarren luzapena, 2020ko urtarrilaren 31ra artekoa.

Tusken esanetan, epe muga «moldagarria» da, eta lehenago gauzatu daiteke, parlamentuen onarpenak aurreratzen badira. Esaterako, Erresuma Batuko Komunen Ganberak eta Europako Parlamentuak azaroan onartuko balute akordioa, Londres EBtik kanpo egongo litzateke abenduaren 1ean. Arazoa Westminsterren legoke, irteeraren aurkako alderdiek akordioa gaitzetsi eta beste erreferendum bat nahi dutelako. Alderdi Laboristaren, liberal demokraten, SNP Eskoziako Alderdi Nazionalaren, Plaid Cymru Galesko alderdi independentistaren, Aldaketarako Talde Independentearen, Alderdi Berdearen, hainbat diputatu independenteren eta Ipar Irlandako DUP Alderdi Demokratiko Unionistaren botoek behartu zuten Johnson hirugarren luzapena eskatzera, urriaren 19an. DUPen kasuan, Ipar Irlandaren eta Irlandako Errepublikaren arteko muga izan zen bozkatzeko arrazoia, alderdiak muga gogor baten aldeko brexit-a babesten baitu. Gainontzekoak irtetearen aurka daude, eta edonola eragotzi nahi dute brexit gogor bat.

Johnsonek Bruselara eskaera bidali bezain laster hasi zen Tusk estatu eta gobernuburuekin hitz egiten, luzapena onartzeko eskatuz. Ia astebetera bildu ziren batasuneko estatu kideetako ordezkariak, ostiralean, erantzun bateratu bat emateko; izan ere, erabaki horrek kide guztien onarpena behar du.

Lehen bilera hartan luzapen bat onartzea erabaki zuten ordezkariek, baina ez zen adostasunik lortu horrek izan beharreko formaren inguruan. Atzo eginiko bileran, berriz, luzapenaren nondik norakoak adostu zituzten.

Luzapen berri honen baldintzen artean daude, besteak beste, ezingo dela jada adostutako akordioa berriz negoziatzeko erabili, ezta brexit-aren ondorengo Londres eta Brusela arteko harremanez eztabaidatu ere. Horrez gain, Erresuma Batuak ezingo die uko egin EBn egoteak dakartzan betebeharrei, tartean Europako Batzorderako kide bat proposatzea, azarorako egin beharko lukeena. Johnson izendapen horren aurka agertu izan da, azaroaren 1erako Erresuma Batua EBtik kanpo egongo zelakoan; batzorde berria osatzeko jarritako lehen epea zen hura, baina atzeratu egin da.

Baldintza horiek onartu ditu orain Johnsonek, eta Tuski bidalitako gutunean adierazi du legeak agintzen diolako onartu duela, baina azpimarratuta berak ostegun honetan gauzatu nahi zuela irteera: «Nahi ez dugun luzapen hau gure demokrazia eta gure eta Europako gure lagunen arteko harremana mintzen ari da».

Orain, 24 orduko tartea izango dute 27 estatuen estatuburuek eta gobernuburuek luzapena onartu edo zuzenketak aurkezteko. Tusken lantaldeko iturrien arabera, espero da gaur edo bihar onartuko direla xehetasun horiek guztiak.

Erresuma Batuak akordioa eta horretarako beharrezko araudia onartzeko erabiliko da epea. Johnsonek abiarazi ditu horretarako tramiteak, baina Komunen Ganberak eta Lorden Ganberak onestea behar du, eta oposizioak ez dizkio gauzak erraz jarriko. Laboristak eta DUP zuzenketak ezartzeko prest agertu dira. Onarpenerako bigarren erreferendumaren derrigortasuna eskatzeko lehenak, Irlandan muga zurrun bat ezartzeko bigarrenak.

Luzapena bozen truke

EBko estatu kideetako ordezkariek ostiralean eginiko bileran, Frantzia izan zen urtarrilaren 31ra arteko luzapena onartzearekin zalantza gehien adierazi zituen estatuetako bat. Parisek bi asteko luzapen labur bat defendatu zuen lehen bilera hartan. Asteburuan, ordea, Frantziako presidente Emmanuel Macronek Johnsonekin hitz egin zuen telefonoz, eta bigarrenak abenduan hauteskundeak egin nahia adierazi zion. Bozek egungo egoera aldatu dezaketelakoan, iritzia aldatu zuen Macronek, Frantziako Gobernuko iturrien arabera.

Izan ere, hilaren 19an jasotako kolpearen ostean, Erresuma Batuko lehen ministroak hauteskundeak aurreratzeko ideia plazaratu zuen, abenduaren 12rako. Era horretan, Alderdi Kontserbadoreak Komunen Ganberan duen presentzia areagotu nahi du, brexit-aren aldeko botoa bildu nahian, errazago onartzeko irteera akordioa eta horretarako beharrezko araudia. Inkesten arabera, kontserbadoreek egun baino diputatu gehiago lortuko lituzkete, eta gehiengo osotik gertu lirateke Nigel Faragek zuzendutako Brexit Alderdia batuz gero.

Hauteskundeak aurreratzeko, Johnsonek diputatuen bi herenen babesa behar zuen atzo eginiko bozketan. Eta brexit-erako akordioa berriz ere ganberara eramateko prest agertu zen, aurrerapenaren truke. Johnsonek, ordea, ez zuen nahia lortu: aldeko 299 boto bilduta, beharrezko 434etatik urrun geratu zen, aurkakoak 70 boto bakarrik izan baziren ere -laborista gehienek abstentzioaren alde egin zuten-.

Alderdi Laboristako kideek azaldu dute hauteskundeak aurreratzeko beharra ikusten dutela haiek ere, baina ez abenduan, ez baita hauteskunde orokorrik egin data horietan 1923tik. Alderdiko buru Jeremy Corbynek adierazi du ez dutela «konfiantzarik» lehen ministroan, eta abenduaren 12ko datak ez duela «herritar guztien boto eskubidea» errespetatzen: «Hauteskunde batzuetarako data lege bidez ezarri ahal den unean, hauteskundeak babestuko ditugu, herri honek behar duen gobernua izan dezan».

Liberal demokratak eta Eskoziako independentistak aurreratzearen alde agertu dira, baina ez dute data hori ontzat jo. «Mozio hau onartzea baimentzen badugu, [EBtik] kanpo egongo gara lehen ministroa hautatu baino lehen», adierazi du SNPko bozeramaile Ian Blackfordek. Liberal-demokraten bozeramaile Jo Swinsonek, berriz, bigarren erreferenduma nahi duela azaldu du, baina egun ez dagoela hori gauzatzeko moduko gehiengorik ganberan. Horretarako hauteskundeak beharko liratekeela aldarrikatu du.

Bien bitartean, bigarren erreferenduma eskatzeko protestek herrialde osoan diraute. Komunen Ganberak akordioaren onarpena atzera bota zuen egun berean, ehunka milaka lagun atera ziren Londresko karriketara, Batuta, azken hitzarengatik lelopean. Halere, arazoak sortu dira irteeraren aurkako Jendearen Botoa kanpainaren barruan, taldeak zuzendaria eta komunikazio arduraduna kaleratu ostean. Johnsonen irtenbidea: legea zuzentzea, bozak gehiengo soilarekin aurreratzeko ]]>
<![CDATA[«Hitz egingo dugu?»]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-10-24/hitz_egingo_dugu.htm Thu, 24 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/012/001/2019-10-24/hitz_egingo_dugu.htm
Kataluniako eta Espainiako gobernuen arteko harremanak izoztuta daude, ez baita bi erakundeetako buruen arteko elkarrizketarik egon buruzagi independentisten aurkako epaia argitaratu zenetik, Espainiako presidenteorde Carmen Calvo eta Kataluniako presidenteorde Pere Aragonesen artekoa izan ezik; Torra kontuan hartu gabe egina.

Torrak adierazi du bost aldiz deitu diola Espainiako presidenteari, baina ez duela erantzunik jaso. «Hitz egingo dugu? Serio hitz egingo dugu?», galdetu du, Sanchezi zuzenduta. Aragonesek, gobernukideen batasunik ezaren inguruko zurrumurruen aurka, babesa agertu dio Torrari, eta «arduragabetzat» jo du Sanchezen jarrera.

PSCko buru Miquel Icetak Torrari exijitu dio ez erabiltzeko elkarrizketa falta istiluen kudeaketa txarraren «aitzakiatzat», eta gehitu du Sanchezekin hitz egin aurretik Kataluniako talde parlamentarioekin bildu beharko litzatekeela Torra.

Halere, Ciudadanos izan da gogorrena gobernuarekin, Lorena Roldan bozeramaileak «arrisku publikotzat» jo baitu Torra. Gainera, gobernuari eskatu dio zigortutako buruzagi independentistei exijitzeko «katalan guztiei lapurtutako» dirua itzultzea, horiek diru publikoaren erabilera okerragatik zigortuak izan ostean. Aragonesen esanetan, ordea, ez da «inolako gasturik frogatu», eta delitu horregatik zigortu izana «horizonte penal berri bat» da estatuarentzat.

En Comu Podemeko Jessica Albiachen ustez ere, Torra ez da «mintzaide onargarri bat», Kataluniako «gero eta zati txikiago batentzat» pentsatzen duelako. Kataluniako presidenteak «ekidistantziatik» ateratzeko eskatuz erantzun die Comukoei: «Errepresaliatuekin gaude, edo errepresiogileekin». Horregatik, JxCk, ERCk eta CUPek aurkeztutako ebazpen proposamenaren alde bozkatzeko eskatu die.

Alderdi independentistek herenegun parlamentuan aurkeztutako ebazpen proposamen horrek eman du zeresana, aurka agertu baitira Ciudadanos, PSC eta PP, eta haren tramitaziorako onarpena «birpentsatzeko» eskatu diote parlamentuko mahaiari. Alderdi unionisten esanetan, autodeterminazio eskubidearen defentsa eta buruzagi independentisten amnistia eskatzen dituen ebazpenak kontra egiten die joan den astean Espainiako Auzitegi Konstituzionalak emaniko abisuei. Auzitegi hark bertan behera utzi zuen irailean Kataluniako Parlamentuak onartutako autodeterminazio eskubidearen inguruko ebazpen bat, Espainiako Gobernuaren errekurtsoa onartuta. Horrez gain, neurrien aurka egiteak ondorio penalak izan zitzakeela adierazi zien auzitegiak parlamentuko mahaiko kideei, azpimarratuta zera dela haien lana: «Eteteari entzungor egitea dakarren edozein egitasmo geldiaraztea edo galaraztea».

Bide beretik segituz, Pedro Sanchezek mehatxu egin die independentistei: «Legearen muga igarotzen duena zuzenbide estatu demokratikoaren erantzun irmoarekin gurutzatuko da». Halere, Kataluniako Parlamentuko presidente Roger Torrentek ez du atzera egiteko asmorik, eta adierazpen askatasunaren pean kokatu du: «Ebazpen bat posizionamendu politiko bat da, ez lege bat, ez legegintza ekinbide bat, ezta ibilbide juridikoa duen ekinbide parlamentario bat ere. Beraz, iritzi bat adierazten du, hiru talde parlamentariorena».

«Zigortzeko, beldurtzeko»

Presoen askatasuna eskatzeko eta autodeterminazio eskubidea defendatzeko protestak ez dira amaitu Katalunian. Atzo ere hainbat mobilizazio egin ziren. Besteak beste, dozenaka ikaslek Bartzelonako Etorbide Nagusia moztu zuten, eta, ANCk eta Picnic per la Republicak deituta, ehunka lagunek eserialdi bat egin zuten Via Laietanan dagoen mossoen komisaria aurrean.

Joan den asteko istiluez aritu da Som Defensores plataforma, giza eskubideen aldeko hainbat erakunde biltzen dituena. Plataformak azaldu du «polizia bortizkeriaren»122 kasu zenbatu dituztela: foam piloten hogei jaurtiketa -bi, burura; bat oso larri dago-, «lau lagunek begia galtzearen errudun izan litezkeen» gomazko piloten zortzi jaurtiketa, buruan borrekin emaniko hamabost kolpe... Horien %60 mossoek eginak lirateke, eta %40, Espainiako poliziek eginak. «Ikusi ditugun egoera larrienetako batzuk defentsa polizialekin emaniko kolpeak dira, inor sakabanatzeko asmorik gabe; zigortzeko, beldurtzeko eta umiliatzeko emanak», azaldu du Andres Garcia bozeramaileak.

CUPek Miquel Buch Barne kontseilariaren kargugabetzea eskatu du mossoen jokabideagatik, eta azaldu aurkako erabakiak «ekintza irregular horiek» babesten dituela. Torrak «arrazoia» eman dio CUPi, polizien ekintzen inguruko kexei dagokionez, eta azaldu du «bereziki adi» egongo dela polizia operazioen ikerketei.

Euskal Herriko katalanen ahotsak ]]>
<![CDATA[Auzitegien «zentsuraren» gainetik, autodeterminazioa eztabaidagai]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2019-10-23/auzitegien_zentsuraren_gainetik_autodeterminazioa_eztabaidagai.htm Wed, 23 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/018/001/2019-10-23/auzitegien_zentsuraren_gainetik_autodeterminazioa_eztabaidagai.htm
Atzo adostu eta aurkeztu zuten ebazpenean, hiru alderdi independentistek salatzen dute aurreko asteko epaiak «eskubide eta askatasunen aferan eragindako atzerakada sakona»: «Ondoriotzat ditu oinarrizko eskubideen mugatzea eta disidentzia politikoaren kriminalizazioa».Hamabost puntuz osatua dago, eta, besteak beste, eskatzen du epaia «gaitzesteko», «preso politikoak» askatu eta atzerriratuak itzultzeko eta «errepresioa amaitzeko».

Independentistek estatuaren «jito autoritarioari» egotzi diote epaia, eta «aurrekari onartezintzat» jo dute: «Etxegabetzeen aurkako mobilizazioak eta manifestazioetan errepideak ixtea bezalako ekintzak sedizio delitu bilaka ditzake». Horrez gain, ebazpenean azpimarratu dute Kataluniaren eta estatuaren arteko gatazkak «jatorri politikoa» duela, ez dena auzitegietan konponduko.

Diputatuek «herritarren intereseko gai guztien» inguruan eztabaidatzeko eskubidea ere aldarrikatu dute, baita autodeterminazio eskubideaz, monarkiaz eta subiranotasunaz ere. «Zentsura Kataluniako Parlamentuan sartzen bada, erakundearen zentzua indargabetzen da. Horregatik, diputatuek nahi beste alditan errepikatuko dute monarkiaren gaitzespena, autodeterminazio eskubidearen defentsa eta Kataluniako herriak bere etorkizuna erabakitzeko duen subiranotasunaren aldarrikapena».

Puntu horrek eragin du parlamentuko mahaiko letratuen abisua, Auzitegi Konstituzionalaren abisuari erreferentzia eginda. Izan ere, urriaren 16an auzitegi hark tramiterako onartu zuen Espainiako Gobernuak aurkeztutako errekurtsoa, Kataluniako Parlamentuak irailaren 26an onartutako ebazpenen aurkakoa, eta, beraz, bertan behera utzi zituen hainbat puntu. Ebazpen hartan desobedientzia zibil eta instituzionalaren zilegitasuna aldarrikatzen da, eta erantzun instituzional bat ematea buruzagi independentisten aurkako epaiketari; eurentzat amnistia eskatu, eta autodeterminazio eskubidea gauzatzeko bide orri bati ekin.

Horrez gain, Auzitegiak abisua eman zien Kataluniako Gobernuari eta parlamentuko mahaiko kideei, ebazpenaren debekuari entzungor egiteak izan ditzakeen ondorioengatik, penalak barne. Ebazpen berri honetan, ordea, Kataluniako Parlamentuko diputatuen «ordezkatze politikorako eskubidearen urraketatzat» jo dute abisua. Independentistek azaldu dute estatuko beste hainbat parlamentutan ere eztabaidatzen direla euren eskumenak gainditzen dituzten gaiak, esaterako «Kataluniako erakundeetan esku hartzeko eskatzeko», eta Madril ez dela horien aurka agertu. Halere, parlamentu horiek hala egiten jarraitzera bultzatu dituzte, «adierazpen eskubidearen eta ordezkaritza politikorako eskubidearen» barruan sartzen direlako.

Auzitegi Konstituzionalak har ditzakeen erabakien aurrean, Torrentek azaldu du ez duela onartuko «zentsura» gailentzea, eta beraren eta baiezkoaren aldeko mahaiko kideak prest daudela «erantzukizun judizial eta pertsonalak euren gain hartzeko». Era berean, Kataluniako presidente Quim Torrak txalotu egin du alderdien proposamena: «Bide onetik goaz».

PSC eta En Comu Podem alderdien ustez, berriz, alderdi independentistek «batasun itxura» emateko erabili dute ebazpena. PSCko diputatu Ferran Pedreten esanetan, «ez dagoena» erakutsi nahi dute: «Diskurtsoaren batasun estrategikoaren berreraikitzea». Comuko diputatu Susanna Segoviaren hitzetan, aldiz, «batuta daudela erakusteko azken saiakera da», azaroaren 10eko hauteskundeen aurretik. Bestalde, PPk ebazpenari errekurtsoa jartzeko eskatu dio Espainiako Gobernuari.

Elkarrizketa aukerak, urrun

Bien bitartean, Espainiako gobernuaren eta Kataluniakoaren arteko elkarrizketak gertagaitza dirudi. Espainiako Kongresurako JxCren hautagai Laura Borrasek adierazi du arazo nagusia zera dela, Espainiako presidentea «itsu, gor eta ez mutu» egotea, ez duelako behar duenarekin hitz egiten, Kataluniako presidentearekin. Torrak berak azaldu du hainbat aldiz deitu diola Pedro Sanchez presidenteari, baina ez duela erantzunik jaso. Kataluniako Gobernuak «aukera galdutzat» jo du, halaber, Sanchezek Kataluniako presidentearekin hitz egiteko tarterik ez hartu izana astelehenean Bartzelonara eginiko bidaian.

Halere, PSCko buru Miquel Icetak adierazi du Espainiako Gobernuak Kataluniako presidenteorde Pere Aragonesekin hitz egin duela. Icetaren esanetan, Torrak hauteskundeetarako deia egin beharko luke. Iritzi berekoak dira ERCko hainbat kide ere, tartean Joan Tarda diputatu ohia.]]>
<![CDATA[ACM udalerrien elkartearen egoitza arakatu du Poliziak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2019-10-22/acm_udalerrien_elkartearen_egoitza_arakatu_du_poliziak.htm Tue, 22 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1877/014/001/2019-10-22/acm_udalerrien_elkartearen_egoitza_arakatu_du_poliziak.htm
Kataluniako Udalerrien Elkarteko egoitzaren miaketa Bartzelonako 16. Instrukzio Epaitegiak agindu du. Ustez funts publikoak desbideratu dituen sare baten aurkako ikerketa zuzentzen ari da epaitegia; 2011. eta 2018. urteen artean eginiko hainbat lehiaketa publikotan iruzurrak egon ote ziren. Operazioa, ordea, sumario sekretupean dago.

ACMren egoitzaz gain, beste hainbat eraikinetan ere sartu dira poliziak, tartean bi bidaia agentziatan, Vicen eta Bartzelonan. Polizia iturrien arabera, miaketen helburua ez litzake Kataluniako Barne kontseilari Miquel Buch izango. Buch ACMko presidente izan zen 2011tik 2017ra.

JxCko Espainiako Kongresurako hautagai Laura Borrasek salatu du «independentismoaren aurkako razzia berri bat» dela operazioa: «Egoera honetan jada ez dago kasualitaterik; mekanismo guztiak martxan jarri dituzte».

Ez da ACM ikertzen duten lehen aldia. Elkarte horrek eta AMI Kataluniaren Independentziarako Udalen Elkarteak 167 alkaterekin eta Kataluniako presidente kargugabetu Carles Puigdemontekin 2017an Bruselan eginiko agerraldi bat ikertu zuen fiskaltzak, diru publikoaren erabilera okerraren delituagatik. Iaz, ordea, kasua artxibatu zuten, fiskalaren esanetan, alkateen bidaien eta egonaldien, eta agerraldiko egoitzaren gastuen jatorria «osoki edo zati batean euren udaletako funts publikoetan egon izanaren frogarik» ez zegoelako.

«Beldurtzeko» asmoa

Puigdemonten abokatuaren kasua bestelakoa da. Espainiako Auzitegi Nazionaleko Maria Tardon epaileak —PPko zinegotzi ohia Madrilen— agindu ditu miaketak, osasun publikoaren aurkako delitu batekin lotutako diru garbitzearen inguruko ikerketa baten harira. Gonzalo Boyek ikertu gisa deklaratu beharko du bihar.

Jose Ramon Prado Sito Miñanco narkotrafikatzailearen abokatu izan da Boye duela gutxi arte. Prado espetxean da 2018ko otsailetik, droga trafiko, diru zuritze eta erakunde kriminaleko kidetza delituez akusatuta. Orain, Auzitegi Nazionaleko Drogen Aurkako Fiskaltza Boye ere ikertzen ari da, Pradoren aurkako ikerketaren pean irekitako pieza banandu batean, diru zuritzeari soilik lotua.

Puigdemontek bere aurkako euroaginduarekin lotu du Boyeren aurkako operazioa. «Lawfare [gerra juridikoa] ziztu bizian. Norbaitek partidak irabazten dizkienean eta agerian uzten dituenean, begirunerik gabe erasora. Orain, hirugarren euroaginduari aurre egiten ari garela, Gonzalo Boyeri bere lana zaildu nahi diote. Ez dute lortuko», adierazi du presidente kargugabetuak. Puigdemontek Belgikan dituen abokatuetako batek, Simon Bekaertek, azaldu du Boyeren aurkako ikerketak ez duela eraginik Puigdemonten kasuan, baina hura aurrera eramateko unea kritikatu du: «Susmoa dut beldurtzeko egiten dutela».

Independentismotik haratago ere jaso ditu babesak Boyek. En Comu Podemeko Espainiako Kongresurako hautagai Jaume Asensen esanetan, buruzagi independentista presoak kondenatu ostean, «atzerriratuen bila doaz orain», abokatuaren aurkako ikerketatik hasita: «Norbaitek sinesten du Boyeren etxea miatzen egongo zirela ez balitz izango Puigdemonten eta Toni Cominen [Kultura kontseilari kargugabetua] abokatua?».]]>
<![CDATA[Beste luzapen bat Londresen]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1987/024/001/2019-10-20/beste_luzapen_bat_londresen.htm Sun, 20 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1987/024/001/2019-10-20/beste_luzapen_bat_londresen.htm brexit-erako beste luzapen bat eskatzearen alde egin du, Oliver Letwin diputatu independenteak —kontserbadore ohia— aurkeztutako zuzenketak eskatu bezala. Beraz, Erresuma Batuaren irteera gauzatzeko araudia onartu arte ez da irteerarik egongo. Aldeko 322 boto lortu ditu zuzenketak, eta kontrako 306. Ondorioz, Boris Johnson lehen ministroaren gobernuak atzeratu egin du EB Europako Batasunarekin lortutako akordioa onartu edo ez erabakitzeko bozketa. Hilabete amaierarako zegoen aurreikusia Erresuma Batuaren irteera, baina, Benn Legearen arabera, akordioa ez bazen atzo gaueko 00:00etarako onartzen, Johnson legez behartuta zegoen luzapena eskatzera. Hirugarren luzapena izango litzateke, Erresuma Batuak EBtik ateratzeko bideari ekin zionetik. Johnsonek adierazi zuen ez zuela «atzerapenik» negoziatuko: «Txarra da herrialdearentzat, EBrentzat eta demokraziarentzat». Baina, Europar Kontseiluko presidente Donald Tuskek aurreratu zuen Johnsonek gutuna bidaliko ziola, Euskal Herriko 01:00 baino lehen. Kalean, berriz, brexit-aren aurkako manifestariak gailendu ziren.

Komunen Ganbera larunbatez bildu zen atzo, 37 urtean lehen aldiz. Azkena Malvinetako gudaren ondorioz izan zen. Oraingoan, gaia brexit-a izan da, ostegunean EBk eta Erresuma Batuak adostutako irteera onartu edo gaitzesteko, EBko estatu eta gobernuburuek herenegun onartu zutena. Johnsonen gobernuarentzat, ordea, eguna ez zen ondo hasi, Komunen Ganberako presidente John Bercowek bi zuzenketa onartu baitzituen bozketarako. Akordiorik gabeko brexit-a gaitzetsi eta bigarren erreferendum bat egitearen aldekoa lehena, eta akordioaren berrespena atzeratzea eskatzen duena bigarrena, irteera gauzatzeko araudia onartu arte. Horren helburua seguru gisa funtzionatzea da, brexit-erako legea urriaren 31rako onartzen ez bada, Erresuma Batua akordiorik gabe ez irteteko.

Azken horrek gehiengoa lortu zuen ganberan, eta, beraz, Erresuma Batuaren irteera atzeratzera behartu du gobernua. Boris Johnsonek bozketari entzungor egingo ziola azpimarratu zuen, eta ez zuela EBri luzapenik eskatzeko asmorik: «Lehen ministro kargua hartu nuenetik adierazi dut brexit-a urriaren 31n gauzatu behar dugula, herrialdeak aurrera jarraitzeko. Atzerapenik ez izateko nahiak bere horretan jarraitzen du. Posible den guztia egiten jarraituko dut brexit-a urriaren 31n gerta dadin». Halere, lehen ministroa Tuski gutuna bidaltzekoa zen, azken horren hitzetan. Hori bai, desadostasuna agerian utzita.

Izan ere, urtarrilaren 31ra arteko atzerapena eskatzera behartua dago lehen ministroa, legearen arabera.

Aurretik, oposiziotik eman zioten abisua. Alderdi Laboristako buru Jeremy Corbynek legea betetzeko beharra gogoratu zion, eta SNP Eskoziako Alderdi Nazionaleko bozeramaile Ian Blackfordek esan zion egin ezean epaileen aurrean amai zezakeela.

Europako Batasunari luzapena eskatzeko atzo gauerdirako —01:00 Euskal Herrian— epea zuen Johnsonek. Hura onartzea, ordea, batasunaren esku dago: onartu, atzera bota edo beste muga data bat ezar dezake. Gainera, estatu kide guztiek onartu beharko lukete erabakia, Irlandako Errepublikako Leo Varadkarrek gogoratu duen bezala. Gutuna eskuetan, batasuneko 27 estatu eta gobernuburuekin elkarrizketa sorta hasiko du Tuskek, luzapena onartu edo ez erabakitzeko.

Luzapena onartzeak ez luke brexit-a urriaren 31rako gauzatzea ezinezko egingo, baina ia. EBk emaniko luzapenaren data irteera gauzatzeko azken eguna litzateke, baina Londresek aurretik egin lezake, beharrezko tramitazioak onartuz gero.

Atzo parlamentuak onartutako zuzenketaren ondorioz, akordioaren nondik norakoa onartzeaz gain—gobernuak atzo egin nahi zuena—, akordio horren xehetasunak Erresuma Batuko legedira egokitu behar ditu, araudi baten bidez. Hori hilabetea amaitu baino lehen egitea zail izango du Johnsonek, tramitazio ugari pasatu beharko dituelako, bai Komunen Ganberan, bai Lordenean. Gainera, oposizioko alderdiek zuzenketak jartzeko aukera dute, epeak luzatzeko.

Horiek horrela, ikusteko dago Johnsonek EBrekin adostutako akordioak nahiko babes duen ganberan, zuzenketaren onarpenak bozketa bertan behera utzi baitu.

Hamasei botoren aldea

Letwinek aurkeztutako zuzenketak 231 laboristaren, DUP Ipar Irlandako unionisten (10), liberal demokraten (19), Aldaketarako Talde Independentearen (5), Alderdi Berdearen (1), Eskoziako SNP (35) eta Galesko Plaid Cymru (4) alderdi independentisten eta 17 diputatu independenteren botoak lortu zituen. Kontserbadoreek (283), berriz, sei diputatu laboristaren eta hamazazpi independenteren babesa besterik ez zuten lortu; 306 guztira. 16 diputatu abstenitu ziren.

Johnsonek lehen ministro ohi Theresa Mayren babesa izan zuen. «Akordiorik gabeko brexit bat saihestu nahi duen orok (akordioaren) alde bozkatu behar du», nabarmendu zuen Mayk. Lehen ministro ohiak bere dimisioa aurkeztu zuen uztailean, Komunen Ganberak berak adostutako akordioa hiru aldiz atzera bota ostean.

Mayk eta Johnsonek adostutako akordioen arteko alde nagusia Irlandako Errepublikaren eta Ipar Irlandaren arteko mugaren ingurukoa da. Azken akordioak «muga gogor bat» ekiditen baitu.

Oposizioaren esanetan, ordea, aurretik bozkatu direnak baino okerragoa da oraingoa. Jeremy Corbyn laboristen buruak azaldu du ulertzen dituela brexit-ak diputatuengan eta herritarrengan «nekea eta frustrazioa» sortzea, baina ezin dutela Johnsonen akordioa onartu: «Besterik gabe, ezin dugu ganberak hiru aldiz atzera bota zuena baino akordio okerrago bat bozkatu».

SNPko Blackfordek akordioak Eskozia «desabantaila ekonomikoan» utziko lukeela azaldu du: «Eskoziaren etorkizuna axola zaion diputatu bakar batek ere ez luke gaur lehen ministroa babestea kontsideratu beharko». Horrez gain, Corbynen hitzak berretsi ditu, akordio berria Mayk adostutakoen azpitik jarriz.

Oso bestelakoak dira DUP Ipar Irlandako Alderdi Demokratiko Unionistaren arrazoiak. Alderdiko eledun Nigel Doddsen esanetan, Irlandan muga zurrun bat ez ezartzeak Erresuma Batuko «batasuna ahultzen du». DUPen babesak mantentzen du Johnson gobernuan, baina kasu honetan aurka agertu zaio, eta, bozketaren atzerapena baliatuta, akordioari zuzenketak aurkeztuko dizkiotela gehitu du Doddsek.

Ehunka mila lagun

Alderdi Liberal Demokratak bigarren erreferendum bat eskatu dio Johnsoni, kaleko protestei erreferentzia eginez. «Gaur, ehunka mila lagun daude hor kanpoan, azken hitza herritarren bozak izatea exijitzen. Ez al da egia lehen ministroak euren deia gaitzesten duela? Badakielako aukera emanez gero jendeak akordio txar hau baztertuko duela, eta EBn mantentzea aukeratu», azaldu du Jo Swinson alderdiko buruak.

Londresen eginiko manifestazioan milioi bat lagun elkartu ziren atzo, antolatzaileen arabera, bigarren erreferenduma eskatzeko; Batuta, azken hitzarengatik lelopean.]]>
<![CDATA[Grebaren «erabateko arrakasta» goraipatu dute sindikatuek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1890/005/001/2019-10-19/grebaren_erabateko_arrakasta_goraipatu_dute_sindikatuek.htm Sat, 19 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1890/005/001/2019-10-19/grebaren_erabateko_arrakasta_goraipatu_dute_sindikatuek.htm
Kataluniako Gobernuak argitaratutako datuen arabera, langileen %43k babestu zuten greba hezkuntza publikoan, %35ek kontzertatuan eta %26k pribatuetan. Unibertsitateetan zifrak nabarmen egin zuen gora, %90eko erantzuna izan baitzuen grebak. Ikasleek 72 orduko grebaren hirugarren eguna izan zuten atzokoa, eta erantzuna ezberdina izan zen eskualdearen arabera: Lleidan, Valles Occidentalen eta Terres de l'Ebren ia osoa, %90etik gorako babesa izan baitute; %80 ingurukoa Baix Llobregaten, Maresmen,Valles Orientalen eta Comarques Centralsen; erdia inguru Tarragonan; eta txikiagoa Bartzelonako eskualdean (%35,61), Gironan (%29,99) eta Bartzelona hiriburuan (%23,81).

Sindikatuek garrantzi berezia eman diete saltokiei ere, batez ere Bartzelonako Boqueria merkatuari eta Tarragonako Zentralari, «kasik itxita» egon zirenak, Intersindical-CSCren arabera. Kataluniako Gobernuaren datuek azaldu dute saltokien %60-80 artean itxita egon zirela atzo. Bartzelonan %50 inguru, Gremioen Kontseiluaren arabera. Sindikatuek salmenten jaitsiera ere azpimarratu dute. Mercabarnaren kasuan, besteak beste, %85 jaitsi zen arrain salmenta eta %80 frutarena. Era berean, El Corte Inglesek, Zarak, Mangok eta halako saltoki handiek ohiko ordutegiak mantendu zituzten.

Pimecek azaldu duenez, patronala osatzen duten enpresen %40 gelditu ziren egunean zehar, baina gehiago izan ziren lan egiteko modua moldatu zutenak: «Asko dira mobilizazioetara joan ahal izateko lan distantziara lan egiteko edo lan orduak moldatzeko aukera adostu duten enpresak». Ostalaritzan, ordea, grebak %1eko jarraipena izan zuela azaldu du.

Garraioari dagokionez, metroak eta trenak ohiko bidaiaren erdia izan zituzten, eta tranbiak ere %40 gutxiago. Trenaren eta metroaren kasuan, %25eko gutxiengo zerbitzuak izan zituzten, %50ekoak puntako orduetan. Jarraipenari begira, metroko langileen %36k egin zuen bat grebarekin, eta trenekoen %13,12k. Autobus zerbitzuetan %33ko gutxiengo zerbitzuak ezarri ziren, eta langileen jarraipena %9,25ekoa izan zen. Renferen tren zerbitzuan, jarraipena %0,94koa izan zen.

Aire garraioan ere izan zuen eragina, Gironako eta Reusko aireportuetan normaltasunez funtzionatu arren, Bartzelonako Prat aireportuan 57 hegaldi bertan behera geratu baitziren. Errepideetan, berriz, hemezortzi bide moztuta egon ziren egunean zehar; horien artean AP-7a hiru zatitan. Ipar Kataluniako prefeturak errepide honekin muga egiten duen bidea itxi zuen.

Bartzelonara iritsi behar ziren hainbat gurutzaontzik bertan ez porturatzeko erabakia ere hartu dute. Esaterako, Viking Ocean Cruises enpresako ontzi batek Valentziarako bidea hartu du.

Espainiako Barne ministro Fernando Grande Marlaskak «txikitzat» jo zuen grebaren jarraipena, eta eguneko lehen orduetan elektrizitate kontsumoak ostegunarekin alderatuz izaniko %7ko jaitsiera erabili zuen «normaltasunaren» eredutzat. Kataluniako Lan kontseilari Chakid El Homranik, berriz, jaitsiera%10,11koa izan zela adierazi zuen. Arratsalde parterako, ordea, %7 ingurura mugatu zuen aldea.

Homraniren esanetan, egungo greben datuak interpretatu egin behar dira. Baja edo jai eguna eskatu eta manifestazioetara joan direnak badirela azpimarratu du, «prekaritateak» greba egitea zailtzen duela gehituta.

Datuekin jarraituz, osasungintzako jarraipena %30,3koa izan zen arlo publikoko langileen artean. Hezkuntzaren kasuan bezala, ehunekoak txikiagoak dira osasungintza kontzertatuan (%19,6) eta pribatuan (%5,4).

Administrazio publikoan, berriz, Generalitateko langileen %30etik gorak egin zuen greba. Bartzelonako Udalean, berriz, %23ko jarraipena izan zuen. Grebarekin bat egin zuten enpresak ere izan ziren. Besteak beste, Bon Preu, Liceu, Petroleras Independientes eta Esade enpresek ugazaba itxialdiak egin zituzten. Grebak izan zitzakeen ondorioei aurre hartu nahian, Seat enpresak ateak itxita mantendu zituen. Halere, Foment patronalaren esanetan, industria sektorean grebak jarraipen «txikia» izan zuen.

Mugimendua denean

Greba egunarekin bat eginez, manifestazioak egin ziren Kataluniako herri eta hiri askotan. Bartzelonakoak alde batera utzita, Gironakoa izan zen handiena. Atzo goizean eginiko mobilizazioan 60.000 lagun bildu ziren, Udaltzaingoaren arabera. Tartean, eskualdeko nekazariak euren traktoreekin, 150 inguru. Tarragonan, berriz, 10.000 lagun inguru elkartu ziren arratsaldean eginiko manifestazioan. Gertu, Reusen, 8.000 herritar atera ziren kalera, greba deialdiarekin bat eginez.]]>
<![CDATA[Espainiako Gobernuak batasuna eta leialtasuna eskatu dizkio oposizioari]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/007/001/2019-10-18/espainiako_gobernuak_batasuna_eta_leialtasuna_eskatu_dizkio_oposizioari.htm Fri, 18 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/007/001/2019-10-18/espainiako_gobernuak_batasuna_eta_leialtasuna_eskatu_dizkio_oposizioari.htm
Marlaskak Kataluniako egoera jorratzeko batzordearen bileraren ostean egin ditu adierazpenak, eta azaldu du poliziek 46 lagun atxilotu zituztela asteazken gauen; 97 astelehenean protestak hasi zirenetik. Horietatik bost behin-behinean preso daude, desordena publiko eta autoritatearen aurkako atentatu delituak egotzita. Ministroak adierazi du atxiloketa gehiago egongo direla, «gertaera bandalikoek» behera egitea espero duen arren.

Mossoen, Guardia Zibilaren eta Espainiako Poliziaren arteko elkarlana ere goraipatu du Marlaskak, ministroaren esanetan, irailaren amaieran abiatu zena, «mossoek hala eskatu ostean». Espainiako presidenteorde Carmen Calvok Kataluniako Barne kontseilari Miquel Buch eta mossoen buru Eduard Sallent ere babestu ditu, Torrak haien dimisioa eskatu zezakeenaren zurrumurruen aurrean.

Kataluniako presidente Quim Torraren adierazpenei ere erantzun die Marlaskak, Konstituzio Auzitegiak herenegun emaniko abisuari erreferentzia eginez -desobedientziaren arriskuen ingurukoa-: «Legearen barruan dena sartzen da, legetik kanpo uste dut badakiela zer geratzen den zuzenbide estatu batean». Eskaera bat ere egin dio Barne ministroak Kataluniako presidenteari, poliziei euren lana aitortzea eta biolentzia gaitzestea, «dudarik gabe, ez gaueko azken orduan arrastaka». Beste hainbat ministrok ere kritikatu dituzte Torraren hitzak; besteak beste, Jose Luis Abalos Sustapen ministroak. Haren hitzetan, gaitzespen hori «ez da zintzoa», eta Torrak «lasaitasun eza» zabaldu du. Halere, Marlaskak adierazi du «egitateei» erantzuteko prestatzen ari dela gobernua, eta ez «adierazpenei».

PPko presidente Pablo Casadok «sendotasuna» eskatu dio gobernuari, Torrak Kataluniako Parlamentuan eginiko adierazpen «larrien» ostean: «Berriz ere legeari kolpe bat ematen saiatzen ari da (Torra), eta, beraz, uste dugu zuzenbide estatuak sendoa izan behar duela bere erantzunean, egoera gehiago zaildu baino lehen». PPko buruaren esanetan, beste autodeterminazio erreferendum baten aukera mahai gainean jartzea, «desobedientzia zibila adoretzeko hitzaldi bat» egitea eta mossoei ikerketa bat irekitzea «onartu ezin den arazo oso larria da».

Protestez, Casadok azaldu du azken gauetan bizi izandakoa ezin dela onartu «XXI. mendeko Europan», eta Segurtasun Nazionaleko Legea aplikatu eta Torrari errekerimendua bidaltzeko eskaera berretsi du. Isabel Garcia Tejerina ministro ohiak Euskal Herria jarri du eredu: «Kale borroka konpontzea lortu genuen legeak aplikatuz».

Alderdiko idazkari nagusi Teodoro Garcia Egea izan da, berriz, Marlaskaren dimisioa eskatu duena: «Milaka polizia gogorki lanean ari zirenean katalanak biolentoetatik babesteko, euren arduradun gorenak ez zirudien oso kezkatuta».

Calvok «doilortzat» jo du PPk Marlaskaren dimisioa eskatu izana, Bartzelonako istiluak gertatu bitartean Madrilgo jatetxe batean afaltzeagatik, eta estatuarekiko «leialtasuna» eskatu die popularrei. Abalos ere Marlaskaren defentsan atera da, eta gogoratu du «independentzia aldarrikapena eta legez kanpoko erreferenduma» Mariano Rajoyren mandatupean gertatu zirela.

Ciudadanoseko buru Albert Riverak, berriz, adierazi du gobernuaren alboan egongo dela «ekiteko eta erabakiak hartzeko bada»; 155. artikulua eta Torraren kargugabetzea, esaterako. Rivera kexu da gobernua «geldi» dagoelako, «abantaila handi bat» izan arren, «oposizioaren babesa».

«Arduragabekeria»

Podemoseko idazkari nagusi Pablo Iglesiasen esanetan, bai Espainiako, bai Kataluniako alderdien adierazpenek agerian utzi dute «indarkeriaren gaitzespena». Herenegun Kataluniako presidenteorde Pere Aragonesekin hitz egin zuela ere azaldu du, eta hark mossoen eta Espainiako polizien arteko elkarlana «bikaina» dela berretsi ziola. Beraz, Podemoseko buruak ez du Segurtasun Nazionaleko Legea aplikatzeko beharrik ikusten, eta «arduragabekeria ikaragarritzat» jo du Ciudadanosek eta PPk hala eskatzea. Espainiako Gorteetarako bozetarako Voxekin lehiatzeko nahia badute salbuespenezko neurrien defentsa utzi behar dutela defendatu du, «ez badira balizko juridikoak betetzen».

Izan ere, Voxeko presidente Santiago Abascalek, zuzenean, Torrarentzat behin-behineko espetxea eskatu du: «Gu ez gaude ados errebeldia separatistaren liderrak sedizioagatik kondenatu izanarekin. Matxinada bat gertatzen ari dela uste dugu, eta horregatik eskatzen dugu salbuespen egoera ezartzea». PPk berak ere kritikatu du Voxen mezua. Casadok azaldu du Twitterrerako «txio on bat» bilatu besterik ez dutela nahi.]]>
<![CDATA[Kataluniarako jokaleku guztiak irekita utzi ditu Sanchezek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-10-17/kataluniarako_jokaleku_guztiak_irekita_utzi_ditu_sanchezek.htm Thu, 17 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1879/008/001/2019-10-17/kataluniarako_jokaleku_guztiak_irekita_utzi_ditu_sanchezek.htm
Sanchezek «biolentzian» jarri du fokua hedabideen aurrean emaniko prentsaurrekoan, eta «polizien arteko koordinazioa» txalotu du. Horrez gain, Kataluniako presidente Quim Torrari, «betebehar politiko eta moralei» jarraiki, «biolentziaren erabilera kondenatzeko» eskatu dio.

Beraz, Espainiako Gobernuak ez du aterik ixten Kataluniaren inguruan hartu ditzakeen erabakien gainean. Margarita Robles Defentsa ministroak adierazi du «ordenamendu juridikoak baimentzen dituen ekinbide guztiak» aztertuko dituztela: «Sendotasun guztia indarkeria erabiltzen ari direnen aurka edo, are okerrago, hura babesten ari diren politikarien kontra». Halere, nabarmendu du Espainiako Gobernuaren edozein erantzun «estatu itun baten pean» gertatu beharko litzatekeela. Jose Luis Abalos Sustapen ministroak, berriz, adierazi du gobernua «erne» dagoela biolentzia «zigorgabe» ez geratzeko.

Espainiako presidentearen elkarrizketa errondaren baitan, PPko presidente Pablo Casadok Espainiako Konstituzioko 155. artikulua aktibatzera eraman dezaken bidea hasteko eskatu dio presidenteari, Torrari errekerimendu bat bidalita; bere «betebehar legal eta konstituzionalak» bete ditzan. PPko presidentearen esanetan, jada «arrazoi sendoak» daude artikulua aktibatzeko. Izan ere, Torra «biolentziari arnasa ematen dietenen alde dago». Fiskaltzak haren eta Kataluniako Parlamentuko presidente Roger Torrenten aurka ekin behar duela ere defendatu du, baita CDR Errepublikaren defentsarako batzordeen eta Tsunami Demokratikoa plataformaren aurka, «desordena publikoetara eta desobedientziara bultzatzeagatik». Bestalde, Kataluniako hainbat udaletan ERC eta PDeCATekin dituen akordioak hausteko eskatu dio PPko buruak PSOEri.

Horrez gain, Aurrekontu Egonkortasunerako Legea martxan jartzeko eskatu du, Kataluniako Gobernuaren kontuetan esku hartzeko, eta Segurtasun Nazionaleko Legea, mossoen kontrola bereganatzeko. Barne ministro Fernando Grande-Marlaskaren esanetan, ordea, «zuhurtziarik gabeko» erabakia litzateke mossoen kontrola hartzea, horien eta Espainiako Poliziaren arteko koordinazioa «ezin hobea» baita. Abalosek gehitu du ez direla ez lege horiek, ez 155. artikulua aplikatzeko «beharrezko baldintzak» betetzen. Hortik dator PPren kexua, aukerarik itxi ez arren, gobernuak erabakirik hartu ez duelako.

Ciudadanoseko presidente Albert Riveraren mezua ere gogorra izan da. «Larrialdi egoera» bat dagoela adierazi du, eta «berehala»155. artikulua erabiltzeko eskatu dio Sanchezi, baita polizia gehiago bidaltzeko, Katalunia «blindatzeko». Ciudadanoseko presidenteak «indarkeriaren burutzat» jo du Torra, «errepideak mozten» ibili dena -askatasunaren aldeko martxei erreferentzia eginez-, eta hura kargugabetu beharra babestu du. Izan ere, goizean Bartzelonan eginiko ekitaldi batean adierazi du ez dela egongo gobernuaren alboan «Torra, Colau eta konpainiaren eskutik joateko, Konstituzioa betetzeko baizik».

Unidas Podemosen diskurtsoa bestelakoa izan da. Pablo Iglesias idazkariaren hitzetan, egungo egoera «judizializazioaren eta aldebakarreko bidearen porrotaren» adierazle da, eta elkarrizketa bultzatzea ezinbestekoa da horri aurre egiteko. Eskuineko alderdiek eskatutako neurriak hartzearen aurka ere agertu da, eta adierazi du 155. artikuluak eta Zigor Kodeak ez dutela arazoa konponduko. Bide horretan, uste du eskuinaren norabidea jarraitzearen edo beste bide bat hartzearen artean erabaki beharko duela Sanchezek. Egoera «ibitzearen» aldeko hautua eginez gero, Iglesiasek azaldu du presidenteak Podemos ondoan izango duela. Era berean, uste du Espainiako Gobernuak ez duela salbuespen neurririk hartzeko asmorik, «epe motzean behintzat».

Sanchezek kexak ere izan ditu hainbat eragileren aldetik, elkarrizketa sortaren barruan ez duelako Kataluniako alderdi nagusiekin hitz egiteko asmorik azaldu.

Vox, berera

Katalunian salbuespen egoera ezartzeko eskaera aurkeztu du Voxek. Diputazio Iraunkorra deitzeko eskatzen dio alderdiak Kongresuko mahaiari, honek gobernuari salbuespen egoera ezartzeko neurriak tramita ditzan galdegiteko. «Adierazpen honen bidez soilik izan daiteke egokia estatu zuzenbidearen erreakzioa». Voxeko presidente Santiago Abascalen esanetan, neurri hori da eman daitekeen «erantzun bakarra». Gainontzeko neurriak jada «ez dira nahikoa», alderdiarentzat. ]]>
<![CDATA[Desobedientziaren arriskuez abisatu du Auzitegi Konstituzionalak]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1953/008/002/2019-10-17/desobedientziaren_arriskuez_abisatu_du_auzitegi_konstituzionalak.htm Thu, 17 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1953/008/002/2019-10-17/desobedientziaren_arriskuez_abisatu_du_auzitegi_konstituzionalak.htm
Parlamentuak onartutako Gobernuaren orientazio politiko orokorra ebazpenean desobedientzia zibil eta instituzionalaren zilegitasuna aldarrikatzen da, «eskubide zibil, politiko eta sozialak babesteko», baita buruzagi independentisten aurkako epaiketari erantzun instituzional bat ematea; gertatu bezala- zigorrik balego, eurentzat amnistia eskatu, eta autodeterminazio eskubidea gauzatzeko bide orri bati ekin.

Konstituzio Auzitegiak Kataluniako Parlamentuko mahaiko kideei eta gobernukideei igorriko die erabakia, ohartaraziz euren betebeharra dela «eteteari entzungor egitea suposatzen duen edozein ekimen geldiaraztea edo galaraztea», aurkakoak erantzukizunak izan ditzakeela gogoratuta, penalak barne.

Auzitegietatik atera gabe. Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak azaldu du buruzagi independentisten epaiak izaniko filtrazioak ikertuko dituela. Hainbat hedabidek epaia eman baino bi egun lehenago argitaratu zituzten zigorrak.]]>
<![CDATA[Epaiketen hasiera izan da]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1835/005/001/2019-10-16/epaiketen_hasiera_izan_da.htm Wed, 16 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1835/005/001/2019-10-16/epaiketen_hasiera_izan_da.htm
Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak atzo ezarri zuen Parlamentuko Mahaiko kide Anna Simo (ERC), Simona Barrufet, Lluis Corominas, Lluis Guino (JxSi) eta Joan Josep Nuet (Catalunya en Comu), eta Boyaren aurkako epaiketako auzi saioa noiz izango den. Azaroaren 28an eta 29an, eta abenduaren 3an eta 4an hain zuzen ere, eta ez azaroaren 18tik 22ra, hasieran ezarri bezala.

Fiskaltzak eta Estatuaren Abokatutzak desobedientzia delituak egozten dizkiete seiei, eta 24.000 eta 30.000 euro arteko isunak eta hogei hilabeteko inhabilitazio zigorrak eskatu dituzte eurentzat, Carles Mundo eta Meritxell Borras eta Santi Vila kontseilariei ezarritako zigor berberak. Voxek, berriz, herri akusazio gisa, hamabi urteko espetxe zigorrak eta 108.000 euroko isunak, desobedientzia jarraituagatik eta talde kriminaleko kide izatea egotzita.

Mahaiko kideak parlamentuan erreferendumaren aldeko ebazpenak eztabaidatzea onartzeagatik daude auzitegian. Parlamentuak 2017ko irailaren 6an eta 7an onartu zituenak, eta ondoren Espainiako Konstituzio Auzitegiak bertan behera utziak. Boya, berriz, erreferenduma eta independentzia aurrera eramateko lege proposamenak bultzatzeagatik.

Epaiketa Kataluniako Auzitegian egingo da Espainiako Auzitegi Goreneko epaile Manuel Marchenak kausa hau mahaiko presidente Carme Forcadellen eta gainontzeko buruzagi independentisten aurkakotik banandu ostean. Mahaiko kideek independentzia aldarrikapenaren ostean deklaratu zuten Auzitegi Gorenean ikertu gisa, matxinada, sedizioa eta diru publikoaren erabilera okerra delituengatik.

Boyak, berriz, 2017ko abenduaren 22an deklaratu zuen ikertu gisa. Orduan, Auzitegi Gorena matxinada delituagatik ikertzen ari zen CUPeko idazkaritza nagusiko kide ohia, Kataluniako presidente ohi Artur Mas, CUPeko bozeramaile ohi Anna Gabriel eta ERCko idazkari nagusi Marta Rovirarekin batera, besteak beste. Buruzagi katalanen auzian ere deklaratu zuen Boyak, testigu gisa, eta 2017ko urriaren 27ko independentzia deklarazioa «erreala» izan zela babestu zuen bakarretakoa izan zen.

Matxinadarik ez

Asteleheneko epaiak are eragin handiagoa izango du, ordea, mossoen buru ohi Traperoren eta Barne Kontseilaritzako beste lau goi kargudunen aurkako epaiketan. Traperoren, mossoen zuzendari ohi Pere Solerren, kontseilaritzako idazkari nagusi ohi Cesar Puigen eta Teresa Laplana intendentearen aurkako epaiketa urtarrilaren 20an hasiko da Espainiako Auzitegi Nazionalean, eta martxoaren 19ra arte iraungo du.

Auzitegiko fiskaltzak 11 urteko espetxe zigorrak eskatu ditu Trapero, Soler eta Puigentzat, matxinada delituengatik. Asteleheneko epaiak, ordea, delituaren tipifikazioa aldatzera behartu dezake fiskala, Auzitegi Gorenak matxinada deliturik egon ez dela ondorioztatu baitu. Beraz, zigor eskaerek ere behera egin dezakete. Laplanaren kasuan, berriz, eskaerak berdin jarraituko luke. Lau urteko espetxe zigorra eskatu du fiskalak, sedizioagatik.

Fiskaltzaren esanetan, akusatuak «gako» izan ziren Kataluniako «plan sezesionistan», bai urriaren 1eko erreferenduma ez oztopatzeagatik, bai irailaren 20an Ekonomia Kontseilaritzaren aurrean eginiko protestetan izaniko rolagatik.

Horrez gain, Espainiako Kontu Auzitegiak ere erabiliko du Gorenaren epaia, froga gisa, independentzia prozesuaren ikerketan. Epaiak frogatutzat jo du Kataluniako Gobernuak 2,35 milioi euro bideratu izana urriaren 1eko erreferendumera, hori baita Junqueras presidenteorde, eta Raul Romeva, Dolors Bassa eta Jordi Turull kontseilari kargugabetuei ezarritako diru publikoaren erabilera okerra delituen oinarria.

Auzitegi Gorenak ez bezala, Kontu Auzitegiak 2,35 milioi horiek orduko Kataluniako Gobernuko kideei erreklamatzea onar dezake. Hala egin zuen 2014ko azaroaren 9ko erreferendumeko gastuekin, Artur Mas eta beste hainbat goi kargudun 4,94 milioi euro ordaintzera behartuta, euren ondasunak bahituz.

Aipatutakoez gain, 2017ko independentzia erreferendumaren prestaketan parte hartu zuten Kataluniako Gobernuko hainbat kargudun ere epailearen aurretik igaro daitezke, delitu ezberdinengatik. Tartean dira ERCko parlamentari Maria Jove eta Lluis Salvado. Gehiago ere badira: alkateak eta hauteskunde batzordeko kideak...

Horiei CDR Errepublikaren defentsarako batzordeetako kideak gehitu zaizkie. Oraingoz, zazpi kide daude behin-behinean espetxeratuta, eta atxiloketa gehiago egon daitezke.

Quim Torra presidenteak berak ere azaroaren 18an deklaratu beharko du Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusian, hauteskunde batzordearen aginduei entzungor egin eta apirileko hauteskunde kanpainan xingola horiak eraikin publikoetan mantentzeagatik.]]>
<![CDATA[Txakolina, ekaitzaren zain]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1925/018/001/2019-10-16/txakolina_ekaitzaren_zain.htm Wed, 16 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1925/018/001/2019-10-16/txakolina_ekaitzaren_zain.htm
Txakolinari dagokionez, hiru jatorri izen daude Euskal Herrian: Arabako Txakolina, Bizkaikoa eta Getariakoa (Gipuzkoa). Getariakoak du guztietan ekoizpenik handiena. Era berean, gipuzkoarrak dira AEBetako muga zergen ondorio gogorrenak jasan ditzaketenak. Sor-marka osatzen duten 32 upategiek euren ekoizpenaren %17 bideratzen dute esportaziora, eta 2017-2018ko sasoian esportatutako 419.000 litroetatik AEBetara bideratu zituzten 271.000. Gehien saltzen den herrialdea da, Frantziaren aurretik. Halere, Japoniako eta Eskandinaviako herrialdeetako merkatuak gora doazela diote sor-markan.

Getariako Ameztoi upategiaren kasuan, euren fakturazioaren %30-35 osatzen dute esportazioek, eta ia dena AEBetara bideratzen dute, %90-95 artean. Oso urrun daude Erresuma Batuko edota Japoniako merkatuak, Jon Bermudez Ameztoi upategiko teknikariaren esanetan: «Ikusi beharko da ea kontsumoa zenbat jaisten den. Oraindik goiz da ondorioak jakiteko».

Izan ditzakeen ondorioen zain dago Getariako Txakolina jatorri izeneko idazkari Ruth Mozo ere: «Ikusteko dago nola eragiten duen. Azkenik muga zergak %25ekoak badira, ziurra da esportatzeko arazoak izango ditugula eta portzentajeek behera egingo dutela».

Bizkaiko txakolinaren kasuan, Getariakoaren aldean txikia litzateke eragina, jatorri izen horretako idazkari tekniko Anton Txapartegiren esanetan: «Estatu Batuetara esportatzen dena ehuneko oso txikia da. Hiru edo lau upategi handiri eragin diezaieke, bolumen handienekoei». Izan ere, 36 upategik erabiltzen dute Bizkaiko Txakolina jatorri izena, eta euren salmenten %4 soilik dira esportazioak. Horien barruan AEBek badute garrantzia (%40-45 inguru), baina ez Getariako kasuan adina. Halere, eragin ditzakeen ondorioak aztertu zain daudela onartu du Txapartegik.

Trumpen zerga berrien ondorioak jasan ditzakeen upategi horietako bat Doniene Gorrondona da, Bakion (Bizkaia). Euren diru sarreren %25 esportazioetatik iristen da, eta horien erdia AEBetatik. Upategiko arduradun Itziar Insaustiren esanetan, zuzenean eragingo liekete muga zergek, besteak beste, ekoizten duten txakolin beltzaren %80k Atlantikoa zeharkatzen baitu. Izan ere, euskal merkatuan ez bezala, AEBetan txakolin gorria eta beltza dira nagusi. «Horri aurre egiteko, ezer gutxi egin dezakegu guk», azaldu du, etsita, Insaustik; Airbus eta Boeing enpresen arteko gatazkak eragin duenak «zur eta lur» utzi dituela nabarmendu du.

Esportazioetan beltza nabarmendu arren, zuria da Gorrondona upategiak gehien salduriko produktu, nagusiki Euskal Herrian egiten dituzten salmentei esker: upategirako bisitetan, inguruko ostalariei... Kanpoan, AEBetako merkatuak garrantzi berezia duen arren, Australia, Japonia eta Norvegiako merkatuetan ere badaude, besteak beste. Baita Erresuma Batuan ere, non salmentak gorako bidea hartuta baitzeuden. Badute beste koxka bat hor: brexit-a.

Beste merkatu batzuei atea irekitzean ikusten dute etorkizuna Araban ere. Tokiko jatorri izenaren kudeatzaile Jose Antonio Merinok azaldu du euren fakturazio osoaren %15etik gora AEBetako merkatuko salmentetatik eskuratzen dutela: «Balio oso garrantzitsua du». Merinoren iritziz, gerta daitekeenari aurre egiteko «prestatuta» egotea beste erremediorik ez dago, eta Arabako hainbat upategik Asiako hego-ekialdean irekitako merkatu berriak txalotu ditu, esaterako, Japonian, Malaysian eta Thailandian. «Lan egin behar da merkatu berriak bilatzeko. Kostua du, baina inbertsio bat da».

Txakolina, Basque Wine

Guztiek ere begi onez ikusi dute Eusko Jaurlaritzak ardogileekin adostu berri duen Ardoa Basque Wine Office euskal ardoaren bulegoa. Garapen Ekonomikorako sailburu Arantza Tapiak AEBetako merkatua «oso garrantzitsua» zela nabarmendu zuen ostegunean, ardogileekin bildu ostean: «Ez da ihes egin behar, aurkakoa, presentzia areagotu behar da». Merinok nabarmendu du bulegoaren irekierak «ilusioa eta segurtasuna» sorrarazten dizkiola, eta Mozok gehitu du bulegoaren bidez AEBetan promozioa areagotzeko asmoa adierazi diela Jaurlaritzak: «Aholkularitza tekniko eta enpresarialerako, eta formakuntza, ikerketa eta internazionalizaziorako lagunduko du. Jada martxan diren ekintzak, baina, agian, esfortzu indibidualak kolektibo eginez».

Mozok nabarmendu du euskal merkatuan ardoa «bertako produktu gisa» indartzeko lanean ari direla, baita gorantz doazen atzerriko merkatuetan presentzia areagotzen, Asian eta Eskandinaviako herrialdeetan nagusiki.]]>
<![CDATA[Subiranistak erantzuteko prest daude]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1835/010/001/2019-10-15/subiranistak_erantzuteko_prest_daude.htm Tue, 15 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1835/010/001/2019-10-15/subiranistak_erantzuteko_prest_daude.htm
Torrak adierazi du Katalunia «garai larrian» dagoela, pertsona «bakezale eta ohoretsuen» aurkako epaiaren ondorioz: «Kondena irain bat da demokraziarentzat, eta mespretxua Kataluniako gizartearentzat». Presidenteak «epaiketa politiko baten barruan» kokatu du epaia, eta «bidegabea eta antidemokratikoa» dela salatu du. Horrez gain, Espainiako presidente Pedro Sanchezekin eta Felipe VI.a erregearekin hitz egiteko asmoa adierazi du.

Kataluniako presidente kargugabetu Carles Puigdemontek, berriz, «astakeria» hitza erabili du epaia definitzeko: «Ez dago hainbesteko lotsa estal dezakeen propaganda operaziorik».

Azaroko Espainiako Gorteetarako JxCat koalizioaren hautagai Laura Borrasek azpimarratu du epaiari «hautetsontzi eta politika gehiagorekin» erantzuteko beharra. «Bide posible bakarra» independentzia dela ere gehitu du, estatuak politika «lurperatu» duenean. PDeCATeko presidente David Bonvehik ere «ideien kriminalizazioa» gaitzetsi du. Independentismoaren aurkako epaia dela nabarmendu du Bohevik, are gehiago, «nazio oso baten aurkakoa».

ERCko bozeramaile Gabriel Rufianek azaroaren 10eko hauteskundeetan jarri du begia: «Estatuak gaur eman du epaia. Azaroaren 10ean Kataluniak emango du berea». Alderdi subiranistak honela definitu du epaia: Lluis Companysen fusilamendutik Kataluniak jasotako «erasorik handiena»; eta «koldar eta usteltzat» jo du Espainiako Estatua.

CUPek, berriz, karriketara irteteko deia egin du: «Desobedientzia garaia da». Espainiako Kongresurako zerrendaburu Mireia Vehik gogor jo du Madrilen aurka: «Espainiako Estatua errepresioaren, zentsuraren, jazarpen politikoaren, 155.aren aplikazioaren, beldurraren politikaren eta preso politikoen gainean sostengatzen da». Vehik estatuko herri guztiei bidali die mezua: «Independentziaren aldeko borroka erregimenaren, monarkiaren eta Ibex 35aren aurkakoa da».

Catalunya en Comu ere «suminduta» agertu da epaiarekin, eta salatu du «aurrekari onartezin bat» ezarri duela. «Manifestatzeko eskubidea, adierazpen askatasuna eta desobedientzia zibila sedizio delituarekin lotzea gaitzesten dugu», nabarmendu dute. Horrez gain, Kataluniako indar politiko eta sozial guztiei dei egin diete erantzun «transbertsal eta bateratua» emateko. Bartzelonako alkate Ada Colauk nabarmendu du agerian geratu dela judizializazioaren «bertsio okerrena»: «Krudelkeria bat da».

Sindikatu independentistek «oinarrizko eskubide eta askatasunak» defendatzeko deia egin diete herritarrei. Intersindical-CSC sindikatuak adierazi du zilegizko epai bakarra absoluzioa litzatekeela, eta IAC sindikatuak amnistia lege baten beharra aldarrikatu du.

Kataluniako UGTk ere azaldu du presoen askatasunaren alde lan egingo duela, eta ohartarazi du epaiak ondorioak izan ditzakeela «herritarren eskubide politikoen eta manifestazio, adierazpen eta libreki elkartzeko eskubideetan».

Bestelako ikuspuntu bat azaldu du PSCk. Alderdiko buru Miquel Icetak adierazi du epaia «buruzagi independentistek legea haustean eginiko akatsaren» ondorio dela, eta «politikaren porrota» erakusten duela. Icetak «etapa berri bat» irekitzeko beharra azpimarratu du, «legedia eta erakundeak errespetatuz».

Ciudadanos alderdiko kide Ines Arrimadasek ere epaia errespetatzen duela azaldu du, baina presoek izan ditzaketen «onurei» so egongo direla: «Galdera da zenbat denbora pasatuko duen jende honek espetxean». Kataluniako PPko presidente Alejandro Fernandezen ustez, berriz, epaiak garbi utzi du inor ez dagoela legearen gainetik: «Espainia demokrazia handi bat da, botere banaketa oso batekin».

Mina senideen artean

Diana Ribak, ERCko eurodiputatua eta Raul Romeva buruzagi presoaren emazteak, politika egiten jarraitzeko asmoa adierazi du, «erakundeetan eta kalean, falta izan zaigun justizia aurkitu arte». Oraintxe bertan «mina» sentitzen dutela ere adierazi du Twitter bidez zabaldutako mezu batean: «Horixe sentitzen dugu gaur etxean, eta horixe sentiarazi nahi digute denbora luzean».]]>
<![CDATA[Borrokarako grina agertu dute buruzagi espetxeratuek]]> https://www.berria.eus/paperekoa/1900/010/002/2019-10-15/borrokarako_grina_agertu_dute_buruzagi_espetxeratuek.htm Tue, 15 Oct 2019 00:00:00 +0200 Iosu Alberdi https://www.berria.eus/paperekoa/1900/010/002/2019-10-15/borrokarako_grina_agertu_dute_buruzagi_espetxeratuek.htm
Omnium Culturaleko presidente Jordi Cuixartek eginikoaren defentsa egin du: «Epaiaren aurreko erantzuna, berriz egitea. Berriro egingo dugu. Amnistia, demokrazia eta autodeterminazioa». Omniumek sare sozialetan zabaldu duen audio batean ere entzun daiteke Cuixartek espetxean grabatutako mezua, kartzelan dauden buruzagi independentistak «indartsu» eta «elkartuta» daudela adierazi du bertan.

Mobilizazioen aldeko mezua Jordi Sanchezena ere. «Biolentziarik gabe» manifestatzeko deia egin du ANC Biltzar Nazional Katalaneko presidenteak. «Irabaziko dugu!», hitzekin amaitu du mezua.

«Bidegabekeria bete da», Carme Forcadell Kataluniako Parlamentuko presidente kargugabetuaren esanetan. Demokraziarentzat «egun iluna» da gaurkoa, Forcadellen ustez, baina nabarmendu du ezin duela ezkortasunak garaitu. Josep Rullek, berriz, gogoratu du «ideiak» epaitu dituztela, eta 2017ko urriaren 1ean bozkatu zuten 2,5 milioi herritar katalanak «zigortu» dituztela epaiarekin. Raul Romevak ere «mugimendu oso bat» zigortu nahi izana salatu du.

Zuzena eta laburra Jordi Turullen mezua. «Gora Katalunia Aske!», adierazi du.]]>